Η αύξηση, που διαμορφώνεται περίπου στα 40 έως 50 ευρώ μεικτά τον μήνα, επεκτείνεται οριζόντια σε όλα τα μισθολογικά κλιμάκια, ενισχύοντας συνολικά τις αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων.

Κατώτατος μισθός: Αυτόματη προσαρμογή σε όλα τα μισθολογικά κλιμάκια

Η βασική αρχή της παρέμβασης είναι ότι ο εισαγωγικός μισθός στο Δημόσιο δεν μπορεί να υπολείπεται του κατώτατου μισθού. Ως αποτέλεσμα, κάθε αύξηση στο κατώτατο επίπεδο συμπαρασύρει ολόκληρη τη μισθολογική κλίμακα. Έτσι, διατηρούνται οι αναλογίες μεταξύ των κλιμακίων, ενώ παράλληλα ενσωματώνεται η αύξηση στον βασικό μισθό, δημιουργώντας μια σταθερή βάση για μελλοντικές αναπροσαρμογές.

Ποιοι υπάλληλοι κερδίζουν περισσότερο

Παρότι η αύξηση εφαρμόζεται σε όλους, το όφελος δεν είναι ίδιο σε ποσοστιαία βάση. Οι εργαζόμενοι στις χαμηλότερες βαθμίδες βλέπουν μεγαλύτερη ενίσχυση σε σχέση με το εισόδημά τους, καθώς η αύξηση αντιστοιχεί σε υψηλότερο ποσοστό των αποδοχών τους. Αντίθετα, στα υψηλότερα μισθολογικά κλιμάκια η αύξηση είναι μικρότερη αναλογικά, χωρίς όμως να παύει να ενισχύει το συνολικό εισόδημα, ιδιαίτερα όταν συνυπολογίζονται επιδόματα και πρόσθετες παροχές.

Στόχος η σύγκλιση με τον ιδιωτικό τομέα

Η παρέμβαση στο μισθολογικό καθεστώς αποσκοπεί στη μείωση των διαφορών μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Παράλληλα, ενισχύει την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων και περιορίζει τις ανισότητες μεταξύ διαφορετικών κατηγοριών προσωπικού. Η αύξηση των αποδοχών λειτουργεί και ως αντίβαρο στις πιέσεις από το αυξημένο κόστος ζωής, στηρίζοντας την κατανάλωση και την οικονομική δραστηριότητα.

Δημοσιονομική ισορροπία και οικονομική στρατηγική

Η ενίσχυση των μισθών εντάσσεται σε μια συνολική στρατηγική που επιδιώκει ισορροπία μεταξύ στήριξης των εισοδημάτων και διατήρησης της δημοσιονομικής σταθερότητας. Αν και το κόστος για τον προϋπολογισμό είναι σημαντικό, θεωρείται διαχειρίσιμο στο πλαίσιο της οικονομικής πολιτικής.

Νέος μηχανισμός για μόνιμες αυξήσεις

Κομβικό στοιχείο της νέας προσέγγισης αποτελεί η θεσμοθέτηση της αυτόματης προσαρμογής των μισθών. Η σύνδεση με τον κατώτατο μισθό σημαίνει ότι οι μελλοντικές αυξήσεις θα ακολουθούν την πορεία της οικονομίας και όχι αποκλειστικά πολιτικές αποφάσεις. Αυτό προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στους εργαζόμενους και ενισχύει την ευελιξία του συστήματος, ενώ, εφόσον συνεχιστεί η άνοδος του κατώτατου μισθού, αναμένονται και νέες αυξήσεις τα επόμενα χρόνια. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια πιο άμεση και συστηματική προσαρμογή των αποδοχών στις συνθήκες της αγοράς, διαμορφώνοντας ένα νέο πλαίσιο για τους μισθούς στο Δημόσιο.

Το ράλι των τιμών στα καύσιμα που πυροδοτείται από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή αναμένεται να οδηγήσει στη μικρότερη κατανάλωση πετρελαίου από το ξέσπασμα της πανδημίας του Covid-19.

Η κίνηση αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο κινήτρων που έχει θεσπίσει η κυβέρνηση για να συνδέσει την αποδοτικότητα των δημοσίων υπαλλήλων με το σύστημα αμοιβών και να ενισχύσει τις μεταρρυθμίσεις στον κρατικό μηχανισμό.

Ποιοι υπάλληλοι θα λάβουν το μπόνους

Το μπόνους δεν αφορά ολόκληρο το δημόσιο τομέα, αλλά εστιάζει σε μια στοχευμένη ομάδα. Δικαιούχοι είναι οι υπάλληλοι του Τομέα Εσωτερικών του Υπουργείου Εσωτερικών που συμμετείχαν ενεργά στην εκτέλεση έργων του Ε.Σ.ΚΥ.Π. 2024, καθώς και στελέχη που πέτυχαν συγκεκριμένα ορόσημα, με επιβεβαίωση από τη Γενική Γραμματεία Συντονισμού.

Η νομιμότητα της δαπάνης έχει ελεγχθεί και βεβαιωθεί από τη Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών (ΓΔΟΥ), και το ποσό θα βαρύνει τον προϋπολογισμό της Γενικής Γραμματείας Εσωτερικών και Οργάνωσης για το 2026.

Περιθώριο για νέες ανταμοιβές το 2026

Αναφέρεται ότι μετά τη δέσμευση των 114.460 ευρώ, το υπόλοιπο στον σχετικό κωδικό ανέρχεται σε 152.613,88 ευρώ, δείχνοντας ότι υπάρχουν επαρκείς πόροι για να δοθούν επιπλέον ανταμοιβές, εφόσον επιτευχθούν άλλοι στρατηγικοί στόχοι.

Διπλασιασμός κονδυλίου για το 2026

Για το 2026, το κονδύλι για μπόνους παραγωγικότητας διπλασιάζεται, φτάνοντας τα 40 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το 2025 ήταν 20 εκατομμύρια. Ο αριθμός των υπαλλήλων που θα ωφεληθούν αναμένεται να ξεπεράσει τις 25.000, με συμμετοχή των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) και φορέων όπως νοσοκομεία, ΕΣΥ, Πολιτική Προστασία και τομείς έρευνας και καινοτομίας.

Το ύψος της ενίσχυσης μπορεί να φτάσει το 15% των ετήσιων αποδοχών κάθε υπαλλήλου, πράγμα που σε χαμηλότερα και μεσαία μισθολογικά κλιμάκια αντιστοιχεί σε έναν επιπλέον 13ο μισθό.

Μέτρο μεταρρύθμισης

Το Υπουργείο Εσωτερικών τονίζει ότι το μέτρο δεν είναι απλώς μια παροχή, αλλά ένα «εργαλείο μεταρρύθμισης», που συνδέει για πρώτη φορά την αμοιβή των δημοσίων υπαλλήλων με το παραγόμενο έργο τους.

Με την εφαρμογή του νέου κανονιστικού πλαισίου, οι παλαιού τύπου ταυτότητες δεν θα γίνονται πλέον αποδεκτές για μετακινήσεις στο εξωτερικό.

Αυτό σημαίνει ότι για ταξίδια εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης οι Έλληνες πολίτες θα πρέπει να διαθέτουν είτε τη νέα ταυτότητα είτε έγκυρο διαβατήριο.

Η αλλαγή εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης της ασφάλειας και εναρμόνισης των εγγράφων ταυτοποίησης με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Γιατί καταργούνται οι παλιές ταυτότητες

Οι υφιστάμενες ταυτότητες, που βρίσκονται σε κυκλοφορία εδώ και δεκαετίες, δεν διαθέτουν σύγχρονα χαρακτηριστικά ασφαλείας.

Η έλλειψη προηγμένων στοιχείων προστασίας τις καθιστά πιο ευάλωτες σε παραποίηση ή κατάχρηση, γεγονός που οδήγησε στην ανάγκη αντικατάστασής τους.

Οι αρχές καλούν τους πολίτες να κινηθούν έγκαιρα, ώστε να αποφευχθεί συνωστισμός όσο πλησιάζει η πλήρης εφαρμογή του μέτρου.

Πώς εκδίδεται η νέα ταυτότητα

Η διαδικασία απαιτεί φυσική παρουσία σε αστυνομικό τμήμα.

Η φωτογραφία μπορεί να ληφθεί είτε επιτόπου είτε μέσω πιστοποιημένου φωτογράφου, με αποστολή της στην πλατφόρμα myPhoto του gov.gr.

Κατά την αίτηση, τα στοιχεία του πολίτη αντλούνται αυτόματα από τα κρατικά μητρώα και επιβεβαιώνονται επί τόπου.

Η έκδοση της νέας ταυτότητας κοστίζει 10 ευρώ μέσω e-Παράβολο, ενώ για πολύτεκνες οικογένειες το τέλος μειώνεται στα 5 ευρώ. Απαιτείται επίσης η προμήθεια ενσήμου μικρής αξίας της Ελληνικής Αστυνομίας, με όλες τις πληρωμές να πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά. Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, η παλιά ταυτότητα ακυρώνεται και παραδίδεται.

Ειδικές περιπτώσεις

Για την πρώτη έκδοση ταυτότητας απαιτείται μάρτυρας που επιβεβαιώνει τα στοιχεία του αιτούντος. Στην περίπτωση ανηλίκων, τον ρόλο αυτό αναλαμβάνει γονέας ή κηδεμόνας, προσκομίζοντας τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Η παραγωγή των νέων ταυτοτήτων γίνεται κεντρικά, με χρόνο παράδοσης περίπου επτά εργάσιμες ημέρες.

Ωστόσο, η αυξημένη ζήτηση έχει δημιουργήσει καθυστερήσεις, κυρίως σε μεγάλα αστικά κέντρα όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, όπου τα ραντεβού εξαντλούνται γρήγορα. Οι πολίτες καλούνται να ελέγχουν συχνά τη διαθεσιμότητα ή να αναζητούν ραντεβού σε μικρότερες πόλεις.

Τι ισχύει σε επείγουσες περιπτώσεις

Σε περιπτώσεις όπως επείγον ταξίδι, απώλεια ή κλοπή ταυτότητας ή σοβαρές ανάγκες, υπάρχει δυνατότητα άμεσης εξυπηρέτησης χωρίς ραντεβού, με την προσκόμιση των σχετικών δικαιολογητικών.

Η μετάβαση στη νέα ταυτότητα δεν είναι απλώς μια τυπική διαδικασία. Αποτελεί μια ουσιαστική αλλαγή που επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα και την ελευθερία μετακίνησης των πολιτών.

Όσοι σκοπεύουν να ταξιδέψουν στο εξωτερικό το επόμενο διάστημα θα πρέπει να κινηθούν έγκαιρα, ώστε να αποφύγουν απρόοπτα την τελευταία στιγμή.

Η έκταση της προσπάθειας αυτής αντανακλά τη βούληση για ενίσχυση δημοσίων λειτουργιών που έχουν υποστεί πίεση τα τελευταία χρόνια, καθώς και την ανάγκη για ανανέωση προσωπικού σε τομείς με κενά. Πέρα από τον καθαρό αριθμό θέσεων, σημαντικός είναι ο ρόλος που αναμένεται να παίξουν οι διαγωνισμοί και οι διαδικασίες που θα κινηθούν μέσα στη χρονιά, δίνοντας ευκαιρίες σε υποψηφίους με διαφορετικά εκπαιδευτικά επίπεδα και εμπειρίες.

Πού θα στραφεί το ενδιαφέρον

Πρωταγωνιστικό ρόλο στην αύξηση των θέσεων εργασίας θα έχει ο τομέας της Υγείας, όπου προγραμματίζονται χιλιάδες προσλήψεις για να καλυφθούν ανάγκες σε νοσοκομεία, κέντρα υγείας και άλλες δομές του εθνικού συστήματος υγείας. Οι θέσεις αυτές καλύπτουν τόσο ιατρικό όσο και παραϊατρικό και διοικητικό προσωπικό, με στόχο να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα και η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας σε όλη τη χώρα. Παράλληλα, τα υπουργεία που ασχολούνται με την εθνική άμυνα, την προστασία του πολίτη και την αυτοδιοίκηση αναμένεται να ενισχύσουν τα μηχανήματά τους με μεγάλο αριθμό νέων υπαλλήλων, δίνοντας έμφαση σε ζωτικούς τομείς όπως η ασφάλεια και η τοπική λειτουργία των υπηρεσιών.

Το υπουργείο Παιδείας και άλλοι φορείς του δημόσιου τομέα προβλέπεται επίσης να αυξήσουν το ανθρώπινο δυναμικό τους, καλύπτοντας θέσεις που σχετίζονται με τη διδασκαλία, την υποστήριξη σχολικών μονάδων και διοικητικές ανάγκες που έχουν προκύψει από την αναθεώρηση των εκπαιδευτικών δομών και των αναγκών της σύγχρονης εκπαίδευσης.

Διαγωνισμοί και διαδικασίες

Κεντρικό ρόλο στην υλοποίηση του προγραμματισμού προσλήψεων αναμένεται να έχουν οι διαγωνισμοί που σχεδιάζει και προκηρύσσει το αρμόδιο όργανο επιλογής προσωπικού. Μέσα στη χρονιά θα εκδοθούν διαγωνισμοί που αφορούν χιλιάδες θέσεις σε υπουργεία, αυτοδιοικητικούς φορείς και άλλους οργανισμούς, δίνοντας προτεραιότητα σε υποψηφίους με υψηλά προσόντα αλλά και σε εκείνους που αντιπροσωπεύουν κρίσιμες ειδικότητες. Ταυτόχρονα, μέρος των θέσεων θα καλυφθούν με διαδικασίες που δεν απαιτούν γραπτές εξετάσεις, βασιζόμενες κυρίως σε μοριοδότηση τυπικών προσόντων, γεγονός που ανοίγει την πόρτα σε ευρύτερη συμμετοχή ενδιαφερομένων.

Αυτή η εκτεταμένη κινητικότητα στο Δημόσιο για προσλήψεις δεν αφορά μόνο μεμονωμένες ειδικότητες αλλά ένα ευρύ φάσμα επαγγελματικών και διοικητικών ρόλων, ενισχύοντας δομές κρίσιμης σημασίας για την κοινωνία και την οικονομία.

Τι σημαίνει για την αγορά εργασίας

Το πρόγραμμα προσλήψεων του 2026 στο Δημόσιο είναι πιθανό να επηρεάσει συνολικά την ελληνική αγορά εργασίας. Με την αύξηση των διαθέσιμων θέσεων, δίνεται ώθηση στην απασχόληση, ιδίως σε τομείς που παραδοσιακά έχουν μεγάλη ζήτηση και υψηλές ανάγκες στελέχωσης. Παράλληλα, η δυναμική αυτή μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά με τις προσλήψεις στον ιδιωτικό τομέα και να δημιουργήσει έναν ευρύτερο κύκλο εργασιακών ευκαιριών.

Η κατεύθυνση που χαράσσεται μέσα στο 2026 δείχνει ότι η σταθερότητα στην εργασία και η ανανέωση του προσωπικού στο Δημόσιο αποτελούν στρατηγική προτεραιότητα, δίνοντας προοπτική σε χιλιάδες υποψηφίους που αναζητούν σταθερή και ασφαλή απασχόληση.

Ο πρωθυπουργός προχωρά στην πράξη την προαναγγελία που είχε κάνει τον περασμένο Μάιο, όταν και είχε ξεκαθαρίσει πως θα εισηγηθεί την αναθεώρηση της μονιμότητας όλων των δημοσίων υπαλλήλων.

«Η μονιμότητα υπήρξε από την εποχή της Πλατείας Κλαυθμώνος για να μην διώκει το ένα κόμμα τους δημοσίους υπαλλήλους του άλλου κόμματος, αυτά συνέβαιναν στην ελληνική ιστορία, έχουμε ξεπεράσει αυτή την εποχή να θεωρούν οι δημόσιοι υπάλληλοι ότι μπορεί να απειλούνται από την αλλαγή μίας κυβέρνησης και η μονιμότητα δεν μπορεί να λειτουργεί ως δύναμη αδράνειας γιατί αυτό μπορεί να συμβαίνει σήμερα», είχε τονίσει τότε, δίνοντας το στίγμα των προθέσεων του.

Η κυβέρνηση διαμηνύει πως στόχος είναι η σύνδεση της αξιολόγησης με τη μονιμότητα, κάνοντας λόγο για «επιβράβευση της συνέπειας».

«Πάμε σε μία αξιολόγηση της αποδοτικότητας», τόνισε χαρακτηριστικά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών νωρίτερα τη Δευτέρα.

«Επιβράβευση»

«Αυτό που θέλουμε να κάνουμε δεν είναι η λογική πειθαρχικού παραπτώματος αλλά αξιολόγησης της αποδοτικότητας, της συνέπειας, το οποίο δεν θα οδηγήσει απαραίτητα στην απόλυση αλλά και στην επιβράβευση», σημείωσε ο ίδιος.

Και συμπλήρωσε: «Να μπει στον υπέρτατο νόμο που είναι το Σύνταγμα η συγκεκριμένη πρόβλεψη, για να προστατεύσουμε τη χώρα από μελλοντικές πιθανές επόμενες κυβερνήσεις λαϊκιστών, που για να γίνουν αρεστές πιθανόν να καταργήσουν την αξιολόγηση, και να επιστρέψουμε σε προηγούμενες δεκαετίες. Θέλουμε να κατοχυρωθεί στο Σύνταγμα η έννοια της αξιολόγησης που να συνδέεται με την μονιμότητα στο Δημόσιο. Αν εξηγηθεί σωστά, δεν θα έχει πολιτικό κόστος. Ναι, θα ξεβολευτούν κάποιοι που έπαιρναν την θέση και παρίσταναν τους δημοσίους υπαλλήλους».

Ερωτηθείς δε αν η συνταγματική αναθεώρηση στρέφεται κατά των λαϊκιστών, ο κ. Μαρινάκης είπε: «Των φρονίμων τα παιδιά πριν πεινάσουν μαγειρεύουν. Θεωρώ ότι δεδομένου του γεγονότος η διαφορά του 2027 σε σχέση με το 2015 που ήρθαν οι λαϊκιστές, έχουμε δείγμα γραφής θέλω να πιστεύω έχουμε καταλάβει πόσο ακριβά μπορούμε να πληρώσουμε την μεταφορά της πάνω και της κάτω πλατείας στο Μέγαρο Μαξίμου και στα υπουργικά γραφεία.

«Είναι η ώρα της Συνταγματικής Αναθεώρησης. Δεν είναι ότι την προκαλέσαμε εμείς, είναι η στιγμή της. Είναι ιστορική ευκαιρία να μην χάσουμε χρόνο και βρεθεί πάλι η χώρα στο χείλος του γκρεμού. Είναι ιστορικής σημασίας η πολιτική μάχη που θα δώσουμε για να μην κάνει κάποιος πολιτική με δανεικά υποθηκεύοντας τις επόμενες γενιές», κατέληξε.

Τι ορίζει το Σύνταγμα για τους Δημοσίους Υπαλλήλους

Σύμφωνα με το Άρθρο 103 του ελληνικού Συντάγματος, ένας δημόσιος υπάλληλος μπορεί να απολυθεί στις εξής περιπτώσεις:

Πειθαρχικά Παραπτώματα: Παράβαση υπαλληλικού καθήκοντος, άρνηση αναγνώρισης του Συντάγματος, ανάρμοστη συμπεριφορά, χρησιμοποίηση της θέσης για ιδιωτικό όφελος, αδικαιολόγητη αποχή από τα καθήκοντα.

Αυτοδίκαιη Απόλυση (Ηλικία): Οι δημόσιοι υπάλληλοι απολύονται αυτοδίκαια από την υπηρεσία με τη συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας τους.

Ποινικές Διώξεις: Η ύπαρξη σοβαρής ποινικής δίωξης μπορεί να οδηγήσει σε αργία και εν τέλει σε απόλυση.

Υποχρεωτική Αναστολή: Κατά τη διάρκεια της υποχρεωτικής αναστολής λειτουργίας επιχειρήσεων/υπηρεσιών, οι απολύσεις θεωρούνται άκυρες

Μετακινήσεις: Υπάλληλοι που προσλήφθηκαν χωρίς αξιολόγηση ενδέχεται να μετακινηθούν σε υπηρεσίες με ανάγκες, χωρίς να απολυθούν.

Επίσης, το Άρθρο 103 ορίζει:

1. Oι δημόσιοι υπάλληλοι είναι εκτελεστές της θέλησης του Kράτους και υπηρετούν το Λαό οφείλουν πίστη στο Σύνταγμα και αφοσίωση στην Πατρίδα. Tα προσόντα και ο τρόπος του διορισμού τους ορίζονται από το νόμο.

2. Kανένας δεν μπορεί να διοριστεί υπάλληλος σε οργανική θέση που δεν είναι νομοθετημένη. Eξαιρέσεις μπορεί να προβλέπονται από ειδικό νόμο, για να καλυφθούν απρόβλεπτες και επείγουσες ανάγκες με προσωπικό που προσλαμβάνεται για ορισμένη χρονική περίοδο με σχέση ιδιωτικού δικαίου.

3. Oργανικές θέσεις ειδικού Eπιστημονικού καθώς και τεχνικού ή βοηθητικού προσωπικού μπορούν να πληρούνται με προσωπικό που προσλαμβάνεται με σχέση ιδιωτικού δικαίου. Nόμος ορίζει τους όρους για την πρόσληψη, καθώς και τις ειδικότερες εγγυήσεις τις οποίες έχει το προσωπικό που προσλαμβάνεται.

4. Oι δημόσιοι υπάλληλοι που κατέχουν οργανικές θέσεις είναι μόνιμοι εφόσον αυτές οι θέσεις υπάρχουν. Aυτοί εξελίσσονται μισθολογικά σύμφωνα με τους όρους του νόμου και, εκτός από τις περιπτώσεις που αποχωρούν λόγω ορίου ηλικίας ή παύονται με δικαστική απόφαση, δεν μπορούν να μετατεθούν χωρίς γνωμοδότηση ούτε να υποβιβαστούν ή να παυθούν χωρίς απόφαση υπηρεσιακού συμβουλίου, που αποτελείται τουλάχιστον κατά τα δύο τρίτα από μόνιμους δημόσιους υπαλλήλους.

Kατά των αποφάσεων των συμβουλίων αυτών επιτρέπεται προσφυγή στο Συμβούλιο της Eπικρατείας, όπως νόμος ορίζει.

5. Mε νόμο μπορεί να εξαιρούνται από τη μονιμότητα ανώτατοι διοικητικοί υπάλληλοι που κατέχουν θέσεις εκτός της υπαλληλικής ιεραρχίας, οι διοριζόμενοι απευθείας με βαθμό πρεσβευτικό, οι υπάλληλοι της Προεδρίας της Δημοκρατίας και των γραφείων του Πρωθυπουργού, των Yπουργών και Yφυπουργών.

6. Oι διατάξεις των προηγούμενων παραγράφων έχουν εφαρμογή και στους υπαλλήλους της Bουλής, οι οποίοι κατά τα λοιπά διέπονται εξ ολοκλήρου από τον Kανονισμό της, καθώς και στους υπαλλήλους των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των λοιπών νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου.

7.Η πρόσληψη υπαλλήλων στο Δημόσιο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, όπως αυτός καθορίζεται κάθε φορά, πλην των περιπτώσεων της παραγράφου 5, γίνεται είτε με διαγωνισμό είτε με επιλογή σύμφωνα με προκαθορισμένα και αντικειμενικά κριτήρια και υπάγεται στον έλεγχο ανεξάρτητης αρχής, όπως νόμος ορίζει. Νόμος μπορεί να προβλέπει ειδικές διαδικασίες επιλογής που περιβάλλονται με αυξημένες εγγυήσεις διαφάνειας και αξιοκρατίας ή ειδικές διαδικασίες επιλογής προσωπικού για θέσεις το αντικείμενο των οποίων περιβάλλεται από ειδικές συνταγματικές εγγυήσεις ή προσιδιάζει σε σχέση εντολής.

8. Νόμος ορίζει τους όρους, και τη χρονική διάρκεια των σχέσεων εργασίας ιδιωτικού δικαίου στο Δημόσιο και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, όπως αυτός καθορίζεται κάθε φορά, για την κάλυψη είτε οργανικών θέσεων και πέραν των προβλεπομένων στο πρώτο εδάφιο της παραγράφου 3 είτε πρόσκαιρων είτε απρόβλεπτων και επειγουσών αναγκών κατά το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 2. Νόμος ορίζει επίσης τα καθήκοντα που μπορεί να ασκεί το προσωπικό του προηγούμενου εδαφίου. Απαγορεύεται η από το νόμο μονιμοποίηση προσωπικού που υπάγεται στο πρώτο εδάφιο ή η μετατροπή των συμβάσεών του σε αορίστου χρόνου. Oι απαγορεύσεις της παραγράφου αυτής ισχύουν και ως προς τους απασχολουμένους με σύμβαση έργου.

9. Νόμος ορίζει τα σχετικά με τη συγκρότηση και τις αρμοδιότητες του «Συνηγόρου του Πολίτη» που λειτουργεί ως ανεξάρτητη αρχή.

Το μοντέλο αυτό αλλάζει τον χάρτη της υπηρεσιακής εξέλιξης, καθώς οι θέσεις ευθύνης παύουν να θεωρούνται αποτέλεσμα μόνο προϋπηρεσίας ή εσωτερικών ισορροπιών και μετατρέπονται σε αντικείμενο ανοιχτού ανταγωνισμού μεταξύ στελεχών με αντίστοιχα προσόντα.

Γραπτές εξετάσεις για προϊσταμένους

Στον πυρήνα της μεταρρύθμισης βρίσκεται η καθιέρωση γραπτών εξετάσεων για την επιλογή προϊσταμένων οργανικών μονάδων. Οι υποψήφιοι θα καλούνται να αποδείξουν τη γνώση τους σε αντικείμενα διοίκησης, οργάνωσης, θεσμικού πλαισίου και λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης, μέσα από ενιαία και τυποποιημένη διαδικασία.

Η επιτυχία στις εξετάσεις θα αποτελεί βασική προϋπόθεση για την περαιτέρω εξέλιξη στη διαδικασία επιλογής, περιορίζοντας τον ρόλο της υποκειμενικής κρίσης και ενισχύοντας τη διαφάνεια. Παράλληλα, η προϋπηρεσία και τα τυπικά προσόντα εξακολουθούν να συνυπολογίζονται, χωρίς όμως να αποτελούν το μοναδικό κριτήριο.

Διπλή δοκιμασία για γενικούς διευθυντές

Για τις ανώτερες θέσεις ευθύνης, και ειδικά για τους γενικούς διευθυντές, προβλέπεται ένα ακόμη πιο απαιτητικό σχήμα. Πέρα από τη γραπτή εξέταση, οι υποψήφιοι θα περνούν και από δεύτερο στάδιο αξιολόγησης, το οποίο θα εξετάζει τη στρατηγική σκέψη, την ικανότητα λήψης αποφάσεων και τη διαχείριση σύνθετων διοικητικών ζητημάτων.

Ο διπλός αυτός διαγωνισμός λειτουργεί ως φίλτρο υψηλών απαιτήσεων, με στόχο την ανάδειξη στελεχών που μπορούν να ανταποκριθούν σε ρόλους με ευρύτερη ευθύνη και επιρροή στη λειτουργία του κράτους. Το σύστημα επιδιώκει να δημιουργήσει μια «δεξαμενή» διοικητικών στελεχών με αποδεδειγμένη επάρκεια.

Περιοδική ανανέωση και ηλεκτρονική διαδικασία

Η επιλογή προϊσταμένων και διευθυντών δεν θα είναι εφάπαξ. Το νέο πλαίσιο προβλέπει επαναλαμβανόμενη διαδικασία ανά τριετία, ώστε να διασφαλίζεται η συνεχής αξιολόγηση και ανανέωση των στελεχών. Με αυτόν τον τρόπο, η δημόσια διοίκηση αποκτά μεγαλύτερη ευελιξία και προσαρμοστικότητα, ενώ μειώνεται ο κίνδυνος μακροχρόνιας στασιμότητας σε θέσεις ευθύνης.

Όλη η διαδικασία θα πραγματοποιείται ηλεκτρονικά, με την υποβολή και αξιολόγηση των στοιχείων να γίνεται μέσω ψηφιακών συστημάτων, περιορίζοντας τη γραφειοκρατία και επιταχύνοντας την ολοκλήρωση των κρίσεων.

Επιπτώσεις στη λειτουργία του κράτους

Η εισαγωγή εξετάσεων και αυστηρότερων φίλτρων επιλογής αναμένεται να επηρεάσει ουσιαστικά τη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών. Η ενίσχυση της αξιοκρατίας μπορεί να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα, να ενδυναμώσει τη λογοδοσία και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη τόσο των εργαζομένων όσο και των πολιτών προς τη δημόσια διοίκηση.

Ταυτόχρονα, δημιουργείται ένα νέο περιβάλλον επαγγελματικής εξέλιξης, όπου η γνώση και η διοικητική ικανότητα αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα από την απλή υπηρεσιακή αρχαιότητα.

Αν και η σύνταξη αναστέλλεται για όσους συνεχίζουν να απασχολούνται στο Δημόσιο και είναι κάτω των 62 ετών και επαναχορηγείται μόλις κλείσουν το 62ο έτος της ηλικίας τους, ο ΕΦΚΑ διευκρινίζει πως για ορισμένες κατηγορίες υπαλλήλων του Δημοσίου και ευρύτερου δημοσίου τομέα η υπαλληλική σχέση τους λύεται αυτοδίκαια λόγω συνταξιοδότησης την πρώτη του επόμενου μήνα αυτού που εκδόθηκε η απόφαση συνταξιοδότησης.

Πρόκειται για συμβασιούχους του δημοσίου οι οποίοι κατά τη μονιμοποίησή τους διατήρησαν το ασφαλιστικό καθεστώς που είχαν ως συμβασιούχοι, καθώς και υπαλλήλους Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου ή με συμβάσεις Ιδιωτικού Δικαίου Αορίστου Χρόνου.

Για όλους του υπόλοιπους (μόνιμοι υπάλληλοι με σχέση εργασίας δημοσίου δικαίου και μόνιμοι υπάλληλοι ΝΠΔΔ) πρέπει πρώτα να λυθεί η υπαλληλική τους σχέση και μετά να υποβάλλουν αίτημα συνταξιοδότησης.

Πιο συγκεκριμένα, η εγκύκλιος του ΕΦΚΑ αναφέρει ότι:

• Μόνιμοι υπάλληλοι με σχέση εργασίας δημοσίου δικαίου και πρόσληψη από 01/01/2011 και μετά (ασφάλιση στο τ. ΙΚΑ-ΕTAM). Τόσο για τη συνταξιοδότησή τους λόγω γήρατος, όσο και λόγω αναπηρίας – εφόσον η υγειονομική κρίση είναι επ’ αόριστον -, απαιτείται η λύση της υπαλληλικής τους σχέσης.
• Μόνιμοι υπάλληλοι ΝΠΔΔ ασφαλισμένοι στο ειδικό καθεστώς του ν. 3163/1955. Το δικαίωμα επιλογής διατάξεων συνταξιοδότησης (υπαλληλικές ή κοινές), παρέχεται μετά την έξοδο του υπαλλήλου από την Υπηρεσία.
• Υπάλληλοι ΝΠΔΔ οι οποίοι κατά τη μονιμοποίησή τους διατήρησαν το ασφαλιστικό καθεστώς που είχαν ως συμβασιούχοι (τ. ΙΚA-ΕTΑM. Δεν απαιτείται η λύση της υπαλληλικής σχέσης για την συνταξιοδότηση λόγω γήρατος. Ωστόσο αυτή λύεται αυτοδικαίως την πρώτη του επόμενου μήνα από αυτόν αυτού εκδόθηκε η απόφαση συνταξιοδότησης
• Υπάλληλοι ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου (ΙΔΑΧ) ασφαλισμένοι στο τ. IKA-ETΑM. Δεν απαιτείται η λύση της υπαλληλικής σχέσης για την υποβολή και την επεξεργασία της αίτησης συνταξιοδότησης, αλλά αυτή λύεται αυτοδίκαια λόγω συνταξιοδότησης από την πρώτη του επόμενου μήνα αυτού που εκδίδεται η σχετική απόφαση. Επίσης, για συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας, δεν απαιτείται λύση της υπαλληλικής σχέσης
• Υπάλληλοι ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου (ΙΔΟΧ) ασφαλισμένοι στο τ. ΙΚΑ-ΕTΑΜ. Για την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης (γήρατος/αναπηρίας) καθώς και για την επεξεργασία της και την έκδοση απόφασης δεν απαιτείται λύση της υπαλληλικής σχέσης. Η παραμονή τους στην υπηρεσία μετά την έκδοση της απόφασης συνταξιοδότησης δεν αποτελεί κώλυμα για την έναρξη καταβολής της σύνταξης.

Ποιοι δημόσιοι υπάλληλοι μπορούν να εργάζονται ακόμα και μετά την συνταξιοδότησή τους

Το Υπουργείο Εργασίας εφιστά την προσοχή των υπηρεσιών στην περίπτωση των μονίμων υπαλλήλων του Δημοσίου, ΝΠΔΔ και OTA, κ.λ.π. και ένστολων που προσελήφθησαν στο Δημόσιο από 01.01.2011 και εξής. Για τις κατηγορίες εργαζομένων αυτές - ενώ για τη συνταξιοδότηση τους δεν εφαρμόζεται ο Κώδικας Πολιτικών και Στρατιωτικών Συντάξεων αλλά οι συνταξιοδοτικές διατάξεις του κοινού καθεστώτος του τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και για τους υπαγόμενους στην ασφάλιση των Τομέων του τ. Ε.Τ.Α.Α. (τ. Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε., τ. Τ.Σ.Α.Υ., τ. ΤΑ.Ν.), οι υπάλληλοι εξακολουθούν να καταλαμβάνονται από τον Κώδικα Δημοσίων Υπαλλήλων και επομένως για να συνταξιοδοτηθούν απαιτείται προηγουμένως η λύση της υπαλληλικής τους σχέσης, είτε πρόκειται για συνταξιοδότηση λόγω γήρατος είτε για συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας επ' αόριστον. Επομένως δεν μπορούν να παραμείνουν στην υπηρεσία μετά τη συνταξιοδότηση.

Για τις περιπτώσεις προσωρινής (περιορισμένου χρονικού διαστήματος) συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας, εφαρμόζεται η προβλεπόμενη στις διατάξεις του Υπαλληλικού Κώδικα διαδικασία χορήγησης αναρρωτικής άδειας ή διαθεσιμότητας για όσο χρόνο λαμβάνουν προσωρινή σύνταξη λόγω αναπηρίας.

Ειδικά για τους μόνιμους υπαλλήλων Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου που είναι ασφαλισμένοι υπό το ειδικό καθεστώς του ν. 3163/1955 πρώτα λύεται η υπαλληλική σχέση και στη συνέχεια υποβάλλεται η δήλωση επιλογής διατάξεων συνταξιοδότησης και η αίτηση συνταξιοδότησης, είτε λόγω γήρατος είτε λόγω αναπηρίας.

Υπάλληλοι ΝΠΔΔ που κατά τη μονιμοποίησή τους διατήρησαν το ασφαλιστικό καθεστώς που είχαν ως συμβασιούχοι

α) Για τη συνταξιοδότηση λόγω γήρατος δεν απαιτείται λύση της υπαλληλικής σχέσης, η οποία λύεται αυτοδίκαια λόγω συνταξιοδότησης την πρώτη του επόμενου μήνα αυτού που εκδόθηκε η απόφαση συνταξιοδότησης

β) Για τη συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας δεν απαιτείται λύση υπαλληλικής σχέσης εάν η υγειονομική κρίση είναι περιορισμένου χρονικού διαστήματος και όχι εφ' όρου ζωής.

Υπάλληλοι ιδιωτικού δικαίου ΑΟΡΙΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ σφαλισμένοι στο τ.ΙΚΑ-ΕΤΑΜ

α) Δεν απαιτείται λύση της υπαλληλικής σχέσης για την υποβολή και την επεξεργασία της αίτησης συνταξιοδότησης, αλλά αυτή λύεται αυτοδίκαια λόγω συνταξιοδότησης από την πρώτη του επόμενου μήνα αυτού που εκδίδεται η σχετική απόφαση.

β) Εφόσον υποβάλλεται αίτηση για συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας, δεν απαιτείται λύση της υπαλληλικής σχέσης για την υποβολή της αίτησης, την επεξεργασία της και την ημερομηνία έναρξης καταβολής της σύνταξης.

Εξαίρεση αποτελούν οι υπάλληλοι ιδιωτικού δικαίου ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ σφαλισμένοι στο τ.ΙΚΑ-ΕΤΑΜ

Για την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης (γήρατος/αναπηρίας) καθώς και για την επεξεργασία της και την έκδοση απόφασης δεν απαιτείται λύση της υπαλληλικής σχέσης.
Συνεπώς, η  παραμονή τους στην Υπηρεσία μετά την έκδοση της απόφασης συνταξιοδότησης δεν αποτελεί κώλυμα για την έναρξη καταβολής της σύνταξης.

Οι υπάλληλοι των Τμημάτων Απονομών Συντάξεων υποχρεούνται να εφαρμόζουν τα ανωτέρω κατά την επεξεργασία των αιτήσεων συνταξιοδότησης των υπαλλήλων του Δημοσίου, ΝΠΔΔ ή OTA, είτε πρόκειται για μονίμους υπαλλήλους με σχέση εργασίας δημοσίου δικαίου είτε για υπαλλήλους με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου ή ορισμένου χρόνου.

Οι τιμές του χρυσού και του αργύρου έφτασαν σε νέα υψηλά επίπεδα τη Δευτέρα 19/1, καθώς οι επενδυτές στράφηκαν προς ασφαλή περιουσιακά στοιχεία λόγω της εντατικοποίησης των εντάσεων, μετά την απειλή του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει επιπλέον δασμούς στις ευρωπαϊκές χώρες για τον έλεγχο της Γροιλανδίας.