Η ελβετική τράπεζα εκτιμά πλέον ότι η τιμή του ασημιού στα τέλη Ιουνίου θα διαμορφωθεί στα 85 δολάρια, χαμηλότερα από την προηγούμενη πρόβλεψη για 100 δολάρια.

Παράλληλα, μείωσε τον στόχο για τον Σεπτέμβριο στα 85 δολάρια από 95 δολάρια, για τον Δεκέμβριο στα 80 δολάρια από 85 δολάρια, ενώ για τον Μάρτιο του 2027 προβλέπει πλέον τιμή 75 δολαρίων αντί για 85 δολάρια.

Οι spot τιμές του ασημιού διαμορφώνονται σήμερα γύρω στα 76,6 δολάρια ανά ουγγιά.

Η αναθεώρηση ήρθε μετά από νέα αξιολόγηση της ισορροπίας προσφοράς και ζήτησης στην αγορά ασημιού.

Η UBS εκτιμά πλέον ότι το έλλειμμα στην αγορά ασημιού για το 2026 θα περιοριστεί στις 60 έως 70 εκατομμύρια ουγγιές, έναντι προηγούμενης εκτίμησης για περίπου 300 εκατομμύρια ουγγιές.

«Για το 2026 αναμένουμε ασθενέστερη ζήτηση από τον κλάδο των φωτοβολταϊκών λόγω των υψηλών τιμών, ενώ οι αυξημένες τιμές πιέζουν επίσης τη ζήτηση για ασημικά και κοσμήματα», ανέφεραν σε σημείωμά τους οι στρατηγικοί αναλυτές της ελβετικής τράπεζας.

«Συνολικά, εκτιμούμε ότι αυτοί οι παράγοντες θα μειώσουν τη ζήτηση κατά περίπου 50 εκατομμύρια ουγγιές», πρόσθεσαν.

Στο μέτωπο της προσφοράς, οι αναλυτές βλέπουν «ένα μέτρια ισχυρότερο περιβάλλον», με την παραγωγή των ορυχείων να αναμένεται να φτάσει περίπου τις 850 εκατομμύρια ουγγιές.

Αναφερόμενη στην επενδυτική ζήτηση, η UBS επισήμανε ότι τα συνολικά γνωστά αποθέματα ETF που επενδύουν σε ασήμι έχουν μειωθεί κατά σχεδόν 70 εκατομμύρια ουγγιές και πλέον διαμορφώνονται περίπου στις 794 εκατομμύρια ουγγιές, ενώ οι καθαρές κερδοσκοπικές θέσεις στα συμβόλαια futures έχουν υποχωρήσει λίγο πάνω από τα 100 εκατομμύρια ουγγιές.

Ως αποτέλεσμα, η τράπεζα μείωσε την εκτίμησή της για τη συνολική επενδυτική ζήτηση μέσα στη χρονιά από επίπεδα άνω των 400 εκατομμυρίων ουγγιών στα 300 εκατομμύρια ουγγιές, ποσότητα που χαρακτήρισε «ακόμη γενναιόδωρη δεδομένων των εκροών που έχουν καταγραφεί από τις αρχές του έτους».

«Σε συμφωνία με το μικρότερο έλλειμμα, μειώσαμε τις προβλέψεις μας για τις τιμές σε όλους τους χρονικούς ορίζοντες. Στο βασικό μας σενάριο, αναμένουμε ότι το ασήμι θα κινηθεί γενικά πλάγια», ανέφεραν οι αναλυτές.

Πάντως, η UBS απέφυγε πιο επιθετικές περικοπές στις προβλέψεις της, επισημαίνοντας ότι ο χρυσός εξακολουθεί να λειτουργεί ως σταθεροποιητικός παράγοντας για το ασήμι.

«Εξακολουθούμε να αναμένουμε ότι οι τιμές του χρυσού θα κινηθούν υψηλότερα, παρέχοντας σημαντικό στήριγμα για το ασήμι», ανέφεραν οι αναλυτές, προσθέτοντας ότι η συσχέτιση μεταξύ χρυσού και ασημιού έχει ενισχυθεί το τελευταίο διάστημα.

Η τράπεζα εκτιμά ότι ο λόγος χρυσού προς ασήμι θα κινηθεί σταδιακά προς την περιοχή του 75 έως 80.

Όπως δήλωσε, η παρούσα συγκυρία αποτελεί μια «παράκαμψη», κυρίως λόγω των εξελίξεων που σχετίζονται με το Ιράν, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι σύντομα η οικονομία θα επιστρέψει σε κανονικούς ρυθμούς.

Πίεση από τις τιμές πετρελαίου

Ο Τραμπ σημείωσε ότι ο δομικός πληθωρισμός βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα πενταετίας, ωστόσο ξεχώρισε τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου ως βασικό πρόβλημα. Οι τιμές έχουν φτάσει σε υψηλά τετραετίας, εν μέσω γεωπολιτικών εντάσεων και περιορισμών στην προσφορά. Παρά την άνοδο, εμφανίστηκε αισιόδοξος, υπογραμμίζοντας πως με το τέλος της κρίσης «οι τιμές θα πέσουν σαν πέτρα».

Ο ρόλος του Ιράν στην ενεργειακή κρίση

Καθοριστικό ρόλο στην άνοδο των τιμών παίζει η απόφαση των ΗΠΑ να διατηρήσουν τον αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια, μέτρο που εφαρμόζεται από τα μέσα Απριλίου. Η επιλογή αυτή έχει περιορίσει την προσφορά ενέργειας στις διεθνείς αγορές, ενισχύοντας την ανοδική πορεία των τιμών.

Ο Ντόναλντ Τραμπ συνδέει άμεσα την πορεία των τιμών με τις γεωπολιτικές εξελίξεις, εκτιμώντας ότι η αποκλιμάκωση των εντάσεων θα οδηγήσει σε σημαντική πτώση του κόστους ενέργειας. Το στοίχημα πλέον είναι αν και πότε θα επιβεβαιωθεί αυτή η πρόβλεψη στην πράξη.

«Είμαστε σαν πειρατές»

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες Παρασκευή ότι το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό ενεργεί όπως «οι πειρατές» προκειμένου να εφαρμόσει τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.

Ο Τραμπ έκανε τα σχόλια αυτά στη διάρκεια εκδήλωσης στη Φλόριντα καθώς περιέγραφε πώς οι αμερικανικές δυνάμεις κατέλαβαν ένα πλοίο πριν μερικές ημέρες.

«Αλλάξτε την πορεία του πλοίου σας. Απομακρυνθείτε αμέσως από το μηχανοστάσιο», εξήγησε ο Αμερικανός πρόεδρος ότι διέταξαν οι αμερικανικές δυνάμεις το πλήρωμα του πλοίου. «Είναι πέντε μίλια μακριά και με έναν πυροβολισμό στο μηχανοστάσιο, ανατινάξαμε το μηχανοστάσιο. Το πλοίο σταμάτησε (…) και μετά καταλάβαμε το πλοίο, κατασχέσαμε το εμπόρευμα, κατασχέσαμε το πετρέλαιο. Είναι μια πολύ επικερδής επιχείρηση», τόνισε.

«Είμαστε σαν πειρατές. Είμαστε κάπως σαν πειρατές αλλά δεν παίζουμε παιχνίδια», πρόσθεσε ο Τραμπ.

Οι ΗΠΑ έχουν καταλάβει κάποια ιρανικά πλοία τα οποία είχαν μόλις αποπλεύσει από τα λιμάνια της χώρας, όπως και εμπορικά πλοία στα οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις και ιρανικά δεξαμενόπλοια στα ασιατικά νερά.

Το Ιράν, μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων εναντίον του στις 28 Φεβρουαρίου, έχει ουσιαστικά κλείσει το Στενό του Ορμούζ, από το οποίο κανονικά διέρχεται το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως.

Εξαιτίας του αποκλεισμού αυτού, οι τιμές της ενέργειας έχουν αυξηθεί κατακόρυφα.

Σε απάντηση ο Τραμπ έχει επιβάλει αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.

Το Πεντάγωνο θα αποσύρει 5.000 Αμερικανούς στρατιωτικούς από τη Γερμανία

Το Πεντάγωνο ανακοίνωσε χθες Παρασκευή ότι θα αποσύρει περίπου 5.000 Αμερικανούς στρατιωτικούς από τη Γερμανία σε διάστημα ενός έτους, δηλαδή περίπου το 15% των δυνάμεων που είναι παρούσες στη χώρα, ένα μέτρο που ανακοινώθηκε αφού ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε την ενόχλησή του για τις δηλώσεις του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς αναφορικά με τον πόλεμο στο Ιράν.

«Προβλέπουμε ότι η απόσυρση θα ολοκληρωθεί τους επόμενους έξι με δώδεκα μήνες», εκτίμησε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας Σον Παρνέλ. Περισσότεροι από 36.000 Αμερικανοί στρατιώτες σταθμεύουν στη Γερμανία, σύμφωνα με επίσημη καταμέτρηση που ολοκληρώθηκε στο τέλος του 2025.

Αυτή η ανακοίνωση έγινε αφού ο Τραμπ είχε δηλώσει νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι εξετάζει το ενδεχόμενο μείωσης των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που σταθμεύουν στη Γερμανία, σύμμαχο των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, μετά από σχόλια του Μερτς που τον εξόργισαν.

Ο Γερμανός καγκελάριο εκτίμησε τη Δευτέρα ότι «οι Αμερικανοί προφανώς δεν έχουν καμία στρατηγική» στο Ιράν και ότι η Τεχεράνη «ταπεινώνει» τη ισχυρότερη παγκόσμια δύναμη.

«Πιστεύει ότι δεν πειράζει το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Δεν ξέρει τι λέει», απάντησε ο Τραμπ την Τρίτη.

Την επομένη ο Αμερικανός πρόεδρος έγραψε ότι η Ουάσιγκτον «έχει αρχίσει να μελετά και να εξετάζει την πιθανή μείωση» της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γερμανία. «Μια απόφαση θα ληφθεί πολύ σύντομα», είχε υποσχεθεί.

Δημοκρατικοί βουλευτές και γερουσιαστές επέκριναν χθες την ανακοίνωση του Πενταγώνου.

«Πρέπει να σταθούμε ενωμένοι με τους συμμάχους μας, όχι να σαμποτάρουμε τα συμφέροντα ασφαλείας ο ένας του άλλου για μικροπρεπείς κακίες», δήλωσε η γερουσιαστής Τζιν Σαχίν. Ο συνάδελφός της Τζακ Ριντ κάλεσε τον Ντόναλντ Τραμπ να αναιρέσει αυτήν την απόφαση, την οποία χαρακτήρισε «σοβαρό λάθος».

«Η μείωση της στρατιωτικής μας παρουσίας στην Ευρώπη σε μια περίοδο που οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν να επιτίθενται αδιάκοπα στην Ουκρανία και να παρενοχλούν τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ είναι ένα ανεκτίμητο δώρο για τον Βλαντιμίρ Πούτιν και υποδηλώνει ότι οι αμερικανικές δεσμεύσεις προς τους συμμάχους μας εξαρτώνται από τη διάθεση του προέδρου», πρόσθεσε ο Δημοκρατικός γερουσιαστής.

Ιταλία και Ισπανία

Εξάλλου, επίσης χθες, ο Τραμπ καταφέρθηκε και εμμέσως εναντίον της Γερμανίας και τις σημαντικές εξαγωγές αυτοκινήτων της χώρας, ανακοινώνοντας ότι θα αυξήσει τους δασμούς στα οχήματα που εισάγονται στις ΗΠΑ από την ΕΕ στο 25% «την επόμενη εβδομάδα».

Ο Τραμπ είναι ιδιαίτερα θυμωμένος με τους Ευρωπαίους συμμάχους των ΗΠΑ επειδή δεν είναι πρόθυμοι να συνεισφέρουν επιμελειτιακά ή στρατιωτικά στην ισραηλινοαμερικανική επίθεση κατά του Ιράν ή στην ασφάλεια του στρατηγικού Στενού του Ορμούζ, το οποίο ουσιαστικά έχει αποκλείσει η Τεχεράνη.

Στη διάρκεια των δύο προηγούμενων εβδομάδων ο Ρεπουμπλικάνος έχει αυξήσει τις επικρίσεις του εις βάρος των Ευρωπαίων, κατηγορώντας τους ότι δεν δεσμεύονται στην ίδια τους την άμυνας και το ΝΑΤΟ και ότι εξαρτώνται υπερβολικά από την αμερικανική στρατιωτική προστασία. Τακτικά επισείει την απειλή της αποδέσμευσης των ΗΠΑ.

Εκτός από τη Γερμανία ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι εξετάζει επίσης τη μείωση του αριθμού των αμερικανικών δυνάμεων που σταθμεύουν στην Ιταλία και την Ισπανία.

«Ίσως, θα το κάνω αναμφίβολα. Γιατί δεν θα έπρεπε;», απάντησε όταν ρωτήθηκε σχετικά για το ενδεχόμενο. «Η Ιταλία δεν προσέφερε καμία βοήθεια και η Ισπανία είναι φρικτή, απολύτως φρικτή», πρόσθεσε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Στα τέλη του 2025 στάθμευαν στην Ιταλία 12.662 Αμερικανοί στρατιώτες και στην Ισπανία 3.814, σύμφωνα με επίσημη καταμέτρηση.

Η ΕΕ τόνισε την Πέμπτη ότι η παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη «εξυπηρετεί επίσης τα συμφέροντα των ΗΠΑ στο πλαίσιο των παγκόσμιων δράσεών τους».

Η βασική διαπίστωση πίσω από το σχέδιο είναι ότι, παρά τη βελτίωση βασικών μακροοικονομικών δεικτών, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να υστερεί στην παραγωγικότητα της εργασίας που κινείται περίπου στο 64% του μέσου όρου του ΟΟΣΑ. Αυτό, σύμφωνα με την ανάλυση του ΟΟΣΑ, εξηγεί γιατί η ανάπτυξη δεν περνά με την ίδια ένταση στους μισθούς και στο επίπεδο ζωής, παρά την πτώση της ανεργίας (από το 18% το 2019 κοντά στο 8% σήμερα) και τη συνολική βελτίωση της δημοσιονομικής και τραπεζικής εικόνας της χώρας.

Το νέο πακέτο παρεμβάσεων, παρουσιάστηκε στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών από τον Κωστή Χατζηδάκη και τον γενικό γραμματέα του ΟΟΣΑ Ματίας Κόρμαν και περιγράφεται ως ο οδικός χάρτης της επόμενης δεκαετίας για μια οικονομία με περισσότερη παραγωγικότητα, ισχυρότερες επενδύσεις και καλύτερα εισοδήματα.

«Έως τώρα δώσαμε έμφαση στη δημοσιονομική σοβαρότητα και τη φιλοεπενδυτική πολιτική. Τώρα θα συνδυάσουμε την αύξηση της παραγωγικότητας με τη διανομή του πλούτου και της ανάπτυξης με κοινωνικά δίκαιο τρόπο» τόνισε ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης ανακοινώνοντας συνεργασία με τον ΟΟΣΑ, την Τράπεζα της Ελλάδος και το ΙΟΒΕ για το νέο σχέδιο χάραξης της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής στη χώρα.

«Το έργο», όπως τόνισε ο Κωστής Χατζηδάκης, «θα αφορά την οικονομική και κοινωνική ατζέντα για την περίοδο 2028 - 2034. Αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος να προχωρήσουμε. Οι κυβερνήσεις έχουν την ιδεολογική και πολιτική τους φιλοσοφία, ωστόσο πρέπει να λαμβάνονται πάντοτε υπόψη οι βέλτιστες διεθνείς πρακτικές», ανέφερε ο Κωστής Χατζηδάκης.

"Κλειδί" οι μικρομεσαίες

Στην «καρδιά» του σχεδίου τοποθετείται η διάχυση τεχνολογίας και καινοτομίας στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες συγκεντρώνουν περίπου το 85% της απασχόλησης, ώστε οι βέλτιστες πρακτικές, τα ψηφιακά εργαλεία και οι πιο αποδοτικές οργανωτικές δομές να περάσουν, από λίγες μεγάλες εταιρείες σήμερα, στο σύνολο της οικονομίας στα επόμενα χρόνια. Η λογική της παρέμβασης είναι ότι χωρίς αυτή τη διάχυση, η οικονομία θα συνεχίσει να εμφανίζει μεν κάποιους θύλακες υψηλής απόδοσης, χωρίς όμως ευρεία βελτίωση της παραγωγικότητας και άρα χωρίς ουσιαστική αναβάθμιση των εισοδημάτων για τη μεγάλη μάζα των εργαζομένων.

Σύμφωνα με την ανάλυση του ο ΟΟΣΑ, το πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας δεν είναι μόνο ποσοτικό αλλά και ποιοτικό: καλές πρακτικές λειτουργίας και αποτελεσματικότητας που εφαρμόζονται σε πιο οργανωμένες επιχειρήσεις , δεν διαχέονται επαρκώς ούτε στις μικρές ούτε στο σύνολο της αγοράς. Γι’ αυτό το ενδιαφέρον του Οργανισμού εστιάζει σε ένα πλέγμα παρεμβάσεων που περιλαμβάνει, πέρα από τη διάχυση τεχνολογίας και αποτελεσματικότητας, τη βελτίωση της δικαιοσύνης, την ευκολότερη πρόσβαση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων σε τραπεζικό δανεισμό, την ενίσχυση του πλαισίου για άυλες επενδύσεις, την αντιμετώπιση των δημογραφικών πιέσεων, αλλά και την ολοκλήρωση του ρυθμιστικού πλαισίου για την ψηφιοποίηση και την ανταγωνιστικότητα.

Νέα "εργαλειοθήκη"

Στόχος και επόμενο «στοίχημα» για την Ελλάδα, μέσα από τη νέα «εργαλειοθήκη» μέτρων που θα προκύψει από αυτή τη συνεργασία, δεν είναι απλώς να διατηρήσει την ανάπτυξη, αλλά να τη μετατρέψει σε υψηλότερη παραγωγικότητα που θα περάσει σε περισσότερες επιχειρήσεις αυξάνοντας συνολικά τα εισοδήματα.

Η προσέγγιση του ΟΟΣΑ συνδέει ευθέως τις μεταρρυθμίσεις με την καθημερινότητα επιχειρήσεων και εργαζομένων, επιδιώκοντας όχι απλώς καλύτερους δείκτες, αλλά μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και ισχυρότερη μισθολογική προοπτική.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίδεται και στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων, καθώς ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζουν ήδη τις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Η επιδίωξη είναι η αύξηση της παραγωγικότητας να μην προέλθει μόνο από κεφάλαιο και τεχνολογία, αλλά και από εργαζόμενους με καλύτερη κατάρτιση, ικανούς να αξιοποιούν νέα εργαλεία και να εντάσσονται σε πιο αποδοτικά παραγωγικά σχήματα.

Νέος "οδικός χάρτης" στην Οικονομία

Η συνεργασία αυτή έρχεται να καλύψει το κενό της «χαμένης δεκαετίας» που προηγήθηκε για τη χώρα μας. Ο Ματίας Κόρμαν υπογράμμισε ότι οι πολιτικές αυτές δεν πρέπει να συγχέονται με νέο «πρόγραμμα λιτότητας», αλλά συνιστούν μια δέσμη δράσεων που μπορεί να αποδώσει απτά αποτελέσματα στην πραγματική οικονομία, ακριβώς επειδή στοχεύει στην αύξηση της παραγωγικότητας και στη βελτίωση του επιπέδου ζωής των εργαζομένων. Ενώ και ο Κωστής Χατζηδάκης τόνισε ότι η συνεργασία με τον ΟΟΣΑ δεν παραπέμπει σε «νέο μνημόνιο», αλλά σε μια μετάβαση από τη δημοσιονομική σταθεροποίηση, στην αναπτυξιακή αναβάθμιση της οικονομίας.

Στους στρατηγικούς στόχους που παρουσίασε ο αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης περιλαμβάνονται επίσης η στενότερη σύνδεση έρευνας και παραγωγής, η ολοκλήρωση του χωροταξικού σχεδιασμού, η αναβάθμιση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού, η κινητοποίηση της ελληνικής διασποράς, η προώθηση της ισόρροπης περιφερειακής ανάπτυξης και η πιο αποτελεσματική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων.

Οι αγορές αρχίζουν πλέον να αποτιμούν το ενδεχόμενο μιας πολύ πιο παρατεταμένης σύγκρουσης, μετά τις δηλώσεις του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ προς στελέχη πετρελαϊκών εταιρειών την Πέμπτη, ότι ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να «διαρκέσει για μήνες».

Traders και αναλυτές προειδοποιούν ότι τα παγκόσμια αποθέματα αργού πετρελαίου, βενζίνης, ντίζελ και καυσίμων αεροσκαφών ενδέχεται να υποχωρήσουν σε κρίσιμα επίπεδα μέχρι τα τέλη Μαΐου, σημείο από το οποίο οι τιμές θα μπορούσαν να κινηθούν απότομα υψηλότερα.

«Δεν έχουμε μήνες μπροστά μας», επεσήμανε ο Φρεντερίκ Λασέρ, επικεφαλής έρευνας της Gunvor, ενός από τους μεγαλύτερους traders πετρελαίου παγκοσμίως. Μάλιστα, προειδοποίησε για σοβαρές συνέπειες, καθώς οι οικονομίες θα αναγκαστούν να περιορίσουν τη χρήση καυσίμων.

«Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τη βενζίνη στα πρατήρια. Μιλάμε για βιομηχανίες που θα σταματήσουν να λειτουργούν και για είσοδο σε ύφεση», σημείωσε. «Το σημείο καμπής είναι ξεκάθαρα ο Ιούνιος», πρόσθεσε. «Εκεί θα πρέπει κάτι να σπάσει».

Η Αμρίτα Σεν, ιδρύτρια της συμβουλευτικής εταιρείας Energy Aspects, εκτίμησε ότι εάν ο πόλεμος συνεχιστεί έως τα τέλη Ιουνίου, τα αποθέματα θα εξαντληθούν πλήρως. «Ουσιαστικά μπορείς να διαλέξεις οποιοδήποτε νούμερο θέλεις για την τιμή του πετρελαίου. Δεν θα υπάρχουν πλέον αποθέματα ασφαλείας», ανέφερε.

«Η ανατιμολόγηση ξεκινά από σήμερα. Περιμένουμε σημαντική άνοδο τόσο στο αργό όσο και στα προϊόντα διύλισης», πρόσθεσε, εκτιμώντας ότι η τιμή του Brent θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τα 150 έως 200 δολάρια το βαρέλι.

Το Brent εκτινάχθηκε αυτή την εβδομάδα έως και άνω από τα 126 δολάρια το βαρέλι, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τεσσάρων ετών, εν μέσω ακραίας μεταβλητότητας στις αγορές καθώς έληγαν τα συμβόλαια παράδοσης Ιουνίου. Την Παρασκευή η τιμή είχε επιστρέψει κάτω από τα 110 δολάρια, με βάση τα συμβόλαια παράδοσης Ιουλίου.

Πολλοί παράγοντες της ενεργειακής αγοράς ανέμεναν – ή και ήλπιζαν – αρχικά ότι η σύγκρουση, που ξέσπασε στα τέλη Φεβρουαρίου, θα είχε σύντομη διάρκεια. Ωστόσο πλέον αναγκάζονται να αναθεωρήσουν τις εκτιμήσεις τους.

«Ίσως βρισκόμαστε στο κατώφλι μιας αλλαγής στο κλίμα της αγοράς, καθώς οι επενδυτές αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι η αμερικανική ρητορική μπορεί να μην αντανακλά την πραγματικότητα», σχολίασε η Χελίμα Κροφτ, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων της RBC Capital Markets.

Η ίδια εκτίμησε ότι αν ο αποκλεισμός συνεχιστεί καθ’ όλη τη διάρκεια του Μαΐου, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να ξεπεράσουν το υψηλό του 2022, όταν είχαν φτάσει κοντά στα 140 δολάρια το βαρέλι.

«Από την αρχή, ο Λευκός Οίκος είχε καταφέρει να περάσει το μήνυμα ότι πρόκειται για έναν σύντομο πόλεμο. Τώρα όμως μοιάζει όλο και περισσότερο με μια σύγκρουση που μπορεί να διαρκέσει όλο το καλοκαίρι», ανέφερε.

Ο Λασέρ προειδοποίησε ότι οι υψηλές τιμές θα αναγκάσουν βιομηχανίες είτε να πληρώσουν τεράστια κόστη είτε να διακόψουν τη λειτουργία τους. Μάλιστα, ακόμη και αν αποκατασταθούν οι ενεργειακές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ, θα χρειαστούν μήνες μέχρι να επανέλθει η οικονομική δυναμική.

Μέχρι στιγμής, η άνοδος στις τιμές ενέργειας παραμένει σχετικά ελεγχόμενη δεμένου πως, όταν ξεκίνησε ο πόλεμος υπήρχαν ακόμη σημαντικά αποθέματα αργού πετρελαίου. Παράλληλα, οι υψηλές τιμές ώθησαν ορισμένες ασιατικές χώρες να μειώσουν την κατανάλωση, ενώ τα διυλιστήρια έδωσαν προτεραιότητα στην παραγωγή των πιο απαραίτητων καυσίμων.

«Είχαμε αυτά τα αποθέματα ασφαλείας για τους πρώτους δύο μήνες», ανέφερε στέλεχος μεγάλης εταιρείας εμπορίας εμπορευμάτων. «Τα διυλιστήρια μπόρεσαν να αλλάξουν την παραγωγή τους λόγω της εποχικότητας. Έφτασαν στα όρια την παραγωγή καυσίμων αεροσκαφών και ντίζελ».

Ωστόσο, τα τελευταία εβδομαδιαία στοιχεία της US Energy Information Administration για τα αμερικανικά στρατηγικά αποθέματα έδειξαν σημαντική πτώση τους, παρά το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διοχέτευαν στην αγορά ένα εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου ημερησίως από το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπηρεσίας, τα αμερικανικά αποθέματα βενζίνης υποχώρησαν στα 222 εκατομμύρια βαρέλια στις 24 Απριλίου, στο χαμηλότερο επίπεδο για την εποχή εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία.

Τα στοιχεία προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία καθώς πλησιάζει η θερινή περίοδος αυξημένων μετακινήσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Βρισκόμασταν σε μια μεταβατική περίοδο και στηριζόμασταν στις απελευθερώσεις στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, αλλά τώρα μπαίνουμε κατευθείαν στη ζώνη κινδύνου ενόψει της κορύφωσης της καλοκαιρινής ζήτησης», προειδοποίησε η Κροφτ.

Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, πάνω από 1.700 νέοι δικαιούχοι ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, κάτι που υπογραμμίζει τον κοινωνικό προσανατολισμό της δράσης και τη συμβολή της στη δίκαιη ενεργειακή μετάβαση.

Το Υπουργείο καλεί όσους έχουν υποβάλει αίτηση να ελέγξουν την πορεία της μέσω της επίσημης ψηφιακής πλατφόρμας. Παράλληλα, οι εγκεκριμένοι μπορούν να επιλέξουν προμηθευτή και εξοπλισμό από τα διαθέσιμα Μητρώα Προμηθευτών και Εξοπλισμού που φιλοξενούνται στην ίδια πλατφόρμα.

Η προθεσμία για τη δέσμευση των επιταγών που αντιστοιχούν στη 2η και 3η απόφαση ένταξης λήγει στις 30 Μαΐου 2026, ενώ η τελική ημερομηνία εξαργύρωσης των επιταγών – καθώς και υποβολής σχετικών αιτημάτων – έχει οριστεί για τις 25 Ιουνίου 2026.

Για επιπλέον πληροφορίες, οι ωφελούμενοι μπορούν να επικοινωνούν τηλεφωνικά (Δευτέρα έως Παρασκευή, 09:00–17:00) στα 213 151 3753 και 213 151 3101, ενώ οι προμηθευτές στα 213 151 3075 και 213 151 3355.

Εναλλακτικά, παρέχεται και εξυπηρέτηση μέσω email:

• για ωφελούμενους: allazothermansi.thermosifona@prv.ypeka.gr
• για προμηθευτές: allazothermansi.thermosifona.suppliers@prv.ypeka.gr

Έτσι, S&P 500 και Nasdaq όχι μόνο κράτησαν τα χθεσινά τους ρεκόρ, αλλά έφτασαν και σε νέα υψηλά με τον πρώτο να συμπληρώνει την πέμπτη σερί εβδομάδα κερδών και τον δεύτερο να «σπάει» για πρώτη φορά το φράγμα των 25.000 μονάδων.

Συγκεκριμένα, ο S&P 500 ενισχύθηκε κατά 0,29% στις 7.230 μονάδες και ο Nasdaq κατέγραψε άνοδο 0,89% φτάνοντας τις 25.114 μονάδες. Ο Dow Jones, αν και ξεκίνησε καλά, έπεσε θύμα σημαντικών ρευστοποιήσεων με αποτέλεσμα να «κλείσει» με κάμψη 0,31% στις 49.499 μονάδες.

Θυμίζουμε πως ήδη ο Απρίλιος είχε ολοκληρωθεί κερδίζοντας τον τίτλο του καλύτερου μήνα της αμερικανικής αγοράς από το 2020. Σε επίπεδο μήνα, ο S&P 500 ανέβηκε πάνω από 10%, Dow Jones πάνω από 7% και ο Nasdaq πάνω από 15%. Πρόκειται για την καλύτερη μηνιαία επίδοση για τους S&P 500 και Dow από τον Νοέμβριο του 2020 και την υψηλότερη για τον Nasdaq από τον Απρίλιο του 2020.

Στην αγορά ομολόγων, η απόδοση του 10ετούς υποχώρησε σήμερα ελαφρά στο 4,37% και το 2ετές κινήθηκε στο 3,88%.

Οι προσπάθειες μετατροπής της εύθραυστης εκεχειρίας σε μια πιο μόνιμη συμφωνία ειρήνης φαίνεται να προχωρούν, καθώς επιβεβαιώθηκαν από τον Λευκό Οίκο τα δημοσιεύματα που ανέφεραν ότι το Ιράν παρέδωσε μια νέα τροποποιημένη πρόταση προς τις ΗΠΑ, πάντα μέσω των Πακιστανών μεσολαβητών. Μάλιστα, αν και ο Τραμπ υποστήριξε ότι δεν είναι «ικανοποιημένος», τόνισε πως το Ιράν θέλει να καταλήξει σε συμφωνία.

Σύμφωνα με αποτίμηση τηλεφωνικής επικοινωνίας του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, με περιφερειακούς αξιωματούχους, η Τεχεράνη είναι έτοιμη να συνεχίσει τις διπλωματικές προσπάθειες εφόσον οι Ηνωμένες Πολιτείες αλλάξουν στάση και αποφύγουν «υπερβολικές απαιτήσεις, απειλητική ρητορική και προκλητικές ενέργειες». Δεν είναι τυχαίο ότι οι πετρελαϊκές τιμές έχασαν κι άλλο έδαφος με το Brent να πέφτει κάτω από τα 109 δολάρια το βαρέλι.

«Σε ό,τι αφορά τις ΗΠΑ και το Ιράν, τα πράγματα είναι απλά: οποιαδήποτε συμφωνία εκεχειρίας θα είναι θετική για τις αγορές, ενώ οποιαδήποτε επανέναρξη επιθέσεων θα αποτελέσει σοβαρά αρνητική εξέλιξη», τόνισε ο Τομ Εσέι της The Sevens Report.

Οι επενδυτές αξιολόγησαν επίσης τα τελευταία οικονομικά στοιχεία από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τα οποία έδειξαν ότι η μεταποιητική δραστηριότητα συνέχισε να αναπτύσσεται τον Απρίλιο, παρά το γεγονός ότι ο πόλεμος οδήγησε σε απότομη αύξηση του κόστους πρώτων υλών.

Την ίδια ώρα, οι τρεις αξιωματούχοι της Federal Reserve που διαφώνησαν στη συνεδρίαση της Τετάρτης, αποκάλυψαν τους λόγους της διαφοροποίησης τους εξηγώντας γιατί δεν είναι πλέον σωστό να υπονοείται πως η επόμενη κίνηση της Fed θα είναι πιθανότατα μια μείωση επιτοκίων.

Ο πρόεδρος της Fed της Μινεάπολης, Νιλ Κασκάρι, ανέφερε ότι η FOMC θα πρέπει να στέλνει μήνυμα πως η επόμενη κίνηση μπορεί να είναι είτε αύξηση είτε μείωση επιτοκίων.

Η πρόεδρος της Fed του Κλίβελαντ, Μπεθ Χάμακ, προειδοποίησε ότι η άνοδος στις τιμές του πετρελαίου εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις, ενώ η επικεφαλής της Fed του Ντάλας, Λόρι Λόγκαν, εξέφρασε ανησυχία για το πόσο χρόνο θα χρειαστεί ώστε ο πληθωρισμός να επιστρέψει στον στόχο.

Παρά τους φόβους για τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου, η Wall Street έχει μέχρι στιγμής αγνοήσει τα αρνητικά σενάρια, με την ανθεκτικότητα των εταιρικών αποτελεσμάτων να τροφοδοτεί το ράλι.

Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα συγκεντρωτικά στοιχεία, περίπου το 81% των εταιρειών του S&P 500 έχει ξεπεράσει τις εκτιμήσεις για τα κέρδη του πρώτου τριμήνου έναντι του ιστορικού μέσου όρου 70% την τελευταία πενταετία.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η υπέρβαση των προβλέψεων. Οι εταιρείες που έχουν ανακοινώσει αποτελέσματα εμφανίζουν κατά μέσο όρο κέρδη 12,3% υψηλότερα από τις προβλέψεις της αγοράς, όταν ο ιστορικός μέσος όρος πενταετίας βρίσκεται κοντά στο 7,3%.

Η δυναμική αυτή έχει οδηγήσει τους αναλυτές να αναθεωρούν ανοδικά τις προβλέψεις τους για τη συνολική κερδοφορία των επιχειρήσεων. Η εκτιμώμενη αύξηση κερδών για το πρώτο τρίμηνο κινείται πλέον κοντά στο 15%, ενώ ορισμένες εκτιμήσεις αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να προσεγγίσει ακόμη και το 19%, κάτι που θα αποτελούσε τον ισχυρότερο ρυθμό αύξησης εταιρικών κερδών από το 2021.

Επιπρόσθετα το θετικό momentum δεν περιορίζεται σε έναν μόνο τομέα της οικονομίας. Και οι 11 βασικοί κλάδοι του S&P 500 αναμένεται να εμφανίσουν αύξηση εσόδων, με τις εταιρείες τεχνολογίας, τις υπηρεσίες επικοινωνίας και τον χρηματοοικονομικό κλάδο να πρωταγωνιστούν. Ειδικά οι τράπεζες και οι χρηματοοικονομικές εταιρείες εκτιμάται ότι θα καταγράψουν αύξηση κερδών άνω του 15% σε ετήσια βάση.

«Τόσο τα αποτελέσματα όσο και οι προβλέψεις των εταιρειών ήταν θετικά», σχολίασε η Ουλρίκε Χόφμαν-Μπουρχάρντι της UBS. «Η τεχνολογία συνεχίζει να οδηγεί την αγορά, αλλά η ανάπτυξη των κερδών διευρύνεται, στηριζόμενη στην ανθεκτική καταναλωτική δαπάνη και στα σημάδια κυκλικής ανάκαμψης».

Σε επίπεδο μετοχών, στους μεγάλους κερδισμένους ξεχώρισε η Apple Inc., με τη μετοχή να ενισχύεται περίπου 4%, αφού η εταιρεία ανακοίνωσε καλύτερα των εκτιμήσεων αποτελέσματα και ιδιαίτερα αισιόδοξες προβλέψεις για το επόμενο τρίμηνο.

Ισχυρό ράλι κατέγραψε και η Atlassian, μετά την αναβάθμιση των ετήσιων προβλέψεών της, όπως και η Reddit, καθώς οι επενδυτές αντέδρασαν θετικά στις ισχυρές προβλέψεις εσόδων και στη δυναμική ανάπτυξη της διαφημιστικής δραστηριότητας της πλατφόρμας. Στους ανοδικούς πρωταγωνιστές βρέθηκαν, επίσης, η Salesforce και η Twilio.

Στην αντίπερα όχθη, η Roblox Corp. βρέθηκε στο επίκεντρο των απωλειών, καταγράφοντας πτώση που ξεπέρασε το 17%, καθώς η εταιρεία περιέκοψε τις προβλέψεις για bookings και προειδοποίησε ότι τα νέα μέτρα ασφαλείας για ανήλικους χρήστες επηρεάζουν την ανάπτυξη της πλατφόρμας.

Ισχυρές πιέσεις δέχθηκε και η Clorox, αφού η εταιρεία μείωσε τις ετήσιες προβλέψεις της, ενώ σε αρνητικό έδαφος κινήθηκαν και οι ενεργειακοί κολοσσοί Exxon Mobil Corp. και Chevron Corp., καθώς οι επενδυτές ανησύχησαν για τις επιπτώσεις του πολέμου στα επίπεδα παραγωγής.

Πιέσεις δέχθηκαν επίσης αρκετές αυτοκινητοβιομηχανίες με έκθεση στην ευρωπαϊκή αγορά, όπως η Stellantis NV, μετά την αιφνιδιαστική ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για αύξηση των δασμών στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και φορτηγά στο 25%, κίνηση που αναζωπύρωσε τους φόβους για νέα εμπορική σύγκρουση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το πρόγραμμα εντάσσεται στο πλαίσιο χρηματοδότησης του ΕΣΠΑ και ουσιαστικά έρχεται να αντικαταστήσει το παλαιότερο σύστημα παροχής βοήθειας ΤΕΒΑ, που απευθυνόταν στους δικαιόχους του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος και ολοκλήρωσε τον κύκλο του την άνοιξη του 2024.

Ποιοι είναι οι βασικοί ωφελούμενοι του Market Pass

Οι πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει μέχρι στιγμής δείχνουν ότι βασικοί αποδέκτες της ενίσχυσης θα είναι:

• Τα νοικοκυριά που ήδη λαμβάνουν το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα

• Οι οικογένειες με χαμηλά εισοδήματα

• Οι πολίτες που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές κατηγορίες

Η στόχευση αυτή σηματοδοτεί μια πιο περιορισμένη αλλά ουσιαστική παρέμβαση, δίνοντας έμφαση σε όσους έχουν πραγματική ανάγκη.

Το ύψος ενίσχυσης και ο τρόπος καταβολής

Αν και οι τελικές αποφάσεις δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί επίσημα, η «βάση» της οικονομικής στήριξης εκτιμάται ότι θα ξεκινά από τα 40 ευρώ, σύμφωνα με την υπουργό Δόμνα Μιχαηλίδη. Το ποσό αυτό αναμένεται να προσαρμόζεται ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού, και θα αυξάνεται όταν μια οικογένεια αποτελείται από περισσότερα μέλη.

Η ενίσχυση θα δίνεται σε μορφή voucher, το οποίο θα χρησιμοποιείται αποκλειστικά για αγορές βασικών αγαθών, διασφαλίζοντας ότι καλύπτονται ουσιαστικές ανάγκες διαβίωσης. Σύμφωνα με τις έως τώρα εκτιμήσεις, η έναρξη των πληρωμών τοποθετείται χρονικά τον Σεπτέμβριο. Μάλιστα, η πρώτη καταβολή εκτιμάται ότι θα περιλαμβάνει και αναδρομικά ποσά, προσφέροντας μια πιο ενισχυμένη οικονομική ανάσα στους δικαιούχους.

Oι παράγοντες που καθορίζουν το ποσό ενίσχυσης

Το τελικό ύψος της ενίσχυσης για κάθε δικαιούχο θα εξαρτηθεί από μια σειρά παραμέτρων, όπως:

• Τα εισοδηματικά κριτήρια

• Τον αριθμό των μελών της οικογένειας

• Την διάρκεια ισχύος του προγράμματος

Το νέο σύστημα φιλοδοξεί να καλύψει στοχευμένα τις ανάγκες των πιο ευάλωτων, προσφέροντας πρακτική στήριξη σε μια περίοδο που η οικονομική πίεση παραμένει αισθητή.

Η Πρωτομαγιά είναι δεν είναι μια ανοιξιάτικη γιορτή, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ημερομηνίες στην ιστορία των κοινωνικών και εργατικών αγώνων, συνδεδεμένη με γεγονότα που διαμόρφωσαν πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις σε όλο τον κόσμο.

Σικάγο 1886 – Η απαρχή

Όλα ξεκίνησαν από την Απεργία του Σικάγο του 1886, όταν χιλιάδες εργάτες βγήκαν στους δρόμους διεκδικώντας καλύτερες συνθήκες εργασίας με βασικό αίτημα την καθιέρωση του οκταώρου.

Οι κινητοποιήσεις κατέληξαν σε αιματηρές συγκρούσεις, ενώ οι δίκες που ακολούθησαν και οι εκτελέσεις τεσσάρων εργατών ενίσχυσαν τον συμβολισμό της ημέρας ως σημείο αναφοράς για το εργατικό κίνημα.

Η καθιέρωση και διεθνοποίηση της Πρωτομαγιάς το 1889

Το 1889, κατά το ιδρυτικό συνέδριο της Δεύτερης Διεθνούς στο Παρίσι, αποφασίστηκε η καθιέρωση της 1ης Μαΐου ως ημέρας παγκόσμιας εργατικής κινητοποίησης, σε ανάμνηση των γεγονότων του Σικάγο. Η απόφαση προέβλεπε ταυτόχρονες διαδηλώσεις σε πολλές χώρες, ενισχύοντας τη διεθνή αλληλεγγύη των εργαζομένων και δίνοντας ενιαία φωνή στο εργατικό κίνημα.

Έκτοτε, η Πρωτομαγιά καθιερώθηκε ως σταθερό σημείο αναφοράς για διεκδικήσεις που αφορούν τα εργασιακά δικαιώματα και τις κοινωνικές μεταρρυθμίσεις.

Τα πρώτα αιματηρά επεισόδια στην Ελλάδα - Πρωτομαγιά του 1924

Στην Αθήνα, μια από τις πρώτες δυναμικές εργατικές κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκε στην Πλατεία Κοτζιά, όπου συγκεντρώθηκαν εργάτες διεκδικώντας καλύτερες συνθήκες εργασίας, αυξήσεις μισθών και τη μείωση των ωρών εργασίας.

Η συγκέντρωση κατέληξε σε συγκρούσεις με τις αρχές, όταν επιχειρήθηκε η διάλυσή της, με αποτέλεσμα τον θάνατο του εργάτη Σωκράτη Παρασκευαΐδη και τον τραυματισμό 17 ακόμη διαδηλωτών. Το γεγονός ανέδειξε τις εντάσεις της εποχής γύρω από τα εργασιακά αιτήματα.

Θεσσαλονίκη 1936 – «Επιτάφιος» νεκρών διαδηλωτών

Λίγα χρόνια μετά, το 1936 στη Θεσσαλονίκη, μεγάλες εργατικές κινητοποιήσεις καταστάλθηκαν βίαια, με αποτέλεσμα τον θάνατο 12 διαδηλωτών, ανάμεσά τους και του Τάσου Τούση.

Η εικόνα της μητέρας του να θρηνεί πάνω από το άψυχο σώμα του συγκλόνισε την κοινή γνώμη και ενέπνευσε τον Γιάννη Ρίτσο να γράψει το έργο Επιτάφιος, μετατρέποντας τον πόνο σε διαχρονικό σύμβολο.

Η εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή το 1944

Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, η Πρωτομαγιά συνδέθηκε με μία από τις πιο σκοτεινές στιγμές της νεότερης ιστορίας, όταν την 1η Μαΐου 1944, 200 πολιτικοί κρατούμενοι εκτελέστηκαν από τις ναζιστικές δυνάμεις στο Σκοπευτήριο Καισαριανής ως αντίποινα για τον θάνατο ενός γερμανού υποστράτηγου στους Μολάους της Λακωνίας.

Το γεγονός καταγράφεται ως μία από τις πιο εμβληματικές πράξεις θυσίας και αντίστασης στην Ελλάδα.

Το αντιφασιστικό μανιφέστο του 1925

Τον Μάιο του 1925 δημοσιεύτηκε το Μανιφέστο των Αντιφασιστών Διανοουμένων, γραμμένο από τον Μπενεντέτο Κρότσε, ως απάντηση στην άνοδο του φασισμού στην Ιταλία υπό τον Μπενίτο Μουσολίνι.

Το κείμενο υπερασπιζόταν την ελευθερία της σκέψης, της έκφρασης και της πνευματικής ανεξαρτησίας, καλώντας τους διανοούμενους να αντισταθούν στην επιβολή ιδεολογικού ελέγχου από το καθεστώς.

Το μανιφέστο αποτέλεσε σημαντικό σημείο αναφοράς για τον αντιφασιστικό λόγο της εποχής, καθώς υπογράφηκε από πολλούς Ιταλούς διανοούμενους και λειτούργησε ως αντίβαρο στο φιλοφασιστικό μανιφέστο που είχε προηγηθεί.

Η πολιτική τομή στην Κούβα του 1961

Τη 1 Μαΐου 1961, στην Αβάνα, ο Φιντέλ Κάστρο εκφώνησε μια από τις πιο εμβληματικές ομιλίες της περιόδου μετά την Επανάσταση της Κούβας, ανακοινώνοντας το σοσιαλιστικό χαρακτήρα του κράτους. Η δήλωση αυτή έγινε σε ένα κλίμα έντονης λαϊκής κινητοποίησης και λίγες εβδομάδες μετά την αποτυχημένη απόβαση στον Κόλπο των Χοίρων, γεγονός που είχε ενισχύσει τη θέση της επαναστατικής κυβέρνησης.

Η ομιλία της Πρωτομαγιάς θεωρείται σημείο καμπής, καθώς επισημοποίησε τον ιδεολογικό προσανατολισμό της Κούβας προς τον σοσιαλισμό και τη στενή σχέση της με τη Σοβιετική Ένωση. Παράλληλα, επηρέασε βαθιά τις διεθνείς σχέσεις κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, καθιστώντας την Κούβα κεντρικό σημείο αντιπαράθεσης μεταξύ Ανατολής και Δύσης.

Ο θάνατος του Αλέκου Παναγούλη το 1976

Είναι ξημερώματα της 1ης Μαΐου 1976, όταν το αυτοκίνητο που οδηγεί ο Αλέκος Παναγούλης βγαίνει από την πορεία του και προσκρούει σε κατάστημα, στην Αθήνα. Ο Παναγούλης, μία από τις πιο εμβληματικές μορφές της αντίστασης κατά της Χούντας, τραυματίζεται βαριά και αφήνει την τελευταία του πνοή λίγες ώρες αργότερα, σε ηλικία μόλις 36 ετών.

Ο θάνατός του συνοδεύτηκε από έντονες αντιδράσεις, καθώς πολλοί αμφισβήτησαν το ενδεχόμενο του δυστυχήματος. Υπήρχαν υποψίες ότι επρόκειτο για οργανωμένη ενέργεια, λόγω της αντιδικτατορικής του δράσης και των αποκαλύψεων που φέρεται να ετοίμαζε σχετικά με πρόσωπα και μηχανισμούς του καθεστώτος. Ο Παναγούλης είχε εκλεγεί βουλευτής με την Ένωση Κέντρου και παρέμενε ιδιαίτερα ενεργός πολιτικά, γεγονός που ενίσχυσε ακόμη περισσότερο το κύμα συγκίνησης και τα ερωτήματα γύρω από τις συνθήκες του θανάτου του.

«Αποστολή εξετελέσθη» στο Ιράκ

Στην πιο σύγχρονη εποχή, η 1η Μαΐου του 2003 συνδέθηκε με την ομιλία του Τζορτζ Μπους πάνω στο αεροπλανοφόρο «Αβράαμ Λίνκολν», όπου ανακοίνωσε το τέλος των μεγάλων επιχειρήσεων στο Ιράκ.

Η δήλωση έμεινε στην ιστορία ως «Mission Accomplished», αν και ο πόλεμος συνεχίστηκε για χρόνια.

Η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2004 – Μια νέα αρχή

Την 1η Μαΐου 2004, η Ευρωπαϊκή Ένωση διευρύνθηκε σημαντικά με την ένταξη δέκα νέων χωρών, ανάμεσά τους και η Κύπρος.

Ήταν μία από τις μεγαλύτερες διευρύνσεις στην ιστορία της Ε.Ε, μια στιγμή που συμβόλισε την ενότητα και τη νέα πορεία της Ευρώπης.

Σύμφωνα με τον απολογισμό του ΟΔΔΗΧ για το 2025, που παρουσίασε στο Υπουργικό Συμβούλιο ο Κυριάκος Πιερρακάκης, το Δημόσιο κάλυψε πλήρως τις χρηματοδοτικές του ανάγκες και άντλησε 7,7 δισ. ευρώ από τις αγορές με ευνοϊκούς όρους. Την ίδια στιγμή μειώθηκε τόσο το συνολικό χρέος κατά περίπου 2,2 δισ. ευρώ όσο και το «καθαρό» χρέος –μετά την αφαίρεση των διαθεσίμων– κατά 5,5 δισ. ευρώ.

Διαβάστε περισσότερα στο Lykavitos.gr

Αν και μιλάμε για μια πλήρη εμπορική συμφωνία ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ και τις Βραζιλία, Ουρουγουάη, Παραγουάη, Aργεντινή, που εκτείνεται από οχήματα, μηχανήματα και φάρμακα έως τρόφιμα και ποτά, τις περισσότερες φορές ταυτίζεται με τον πρωτογενή τομέα και όχι άδικα.

Οι Ευρωπαίοι αγρότες άλλωστε (μαζί και οι Έλληνες) ήταν που σήκωσαν πολύμηνες διαμαρτυρίες, ζητώντας την ακύρωση της συμφωνίας, καθώς θεωρούν απειλή τα αγροδιατροφικά προϊόντα της Λατινικής Αμερικής, που παράγονται με χαμηλότερο κόστος και με διαφορετικά —συχνά λιγότερο αυστηρά— πρότυπα ασφάλειας και περιβαλλοντικής προστασίας.

Το ζήτημα των φυτοφαρμάκων, των αυξητικών παραγόντων και της επιβολής κανόνων αποτελεί βασικό σημείο αντιπαράθεσης, με τους επικριτές της συμφωνίας να αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα των ελέγχων στα εισαγόμενα προϊόντα.

Όλα αυτά, την ίδια στιγμή που ο πρωτογενής τομέας της Ευρώπης δοκιμάζεται σκληρά από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, τις ζωονόσους, τις χαμηλές τιμές παραγωγού και τον ξένο ανταγωνισμό μεταξύ άλλων.

Ο σκόπελος του Ευρωκοινοβουλίου

Η συμφωνία ΕΕ – Mercosur – Αργεντινή, επιτεύχθηκε τον Δεκέμβριο του 2024. Οι χώρες της ΕΕ την ενέκριναν έναν χρόνο αργότερα, επιτρέποντας την υπογραφή της συμφωνίας. Και οι τέσσερις χώρες της Mercosur έχουν επίσης εγκρίνει τη συμφωνία.

Ωστόσο, για να οριστικοποιηθεί, η συμφωνία εξακολουθεί να χρειάζεται τη συγκατάθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η διαδικασία μπήκε προσωρινά στον πάγο, καθώς αρκετοί ήταν οι ευρωβουλευτές, που παρέπεμψαν τη συμφωνία στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για νομικό έλεγχο. Οι ενστάσεις ήταν τόσο μεγάλες που ακόμα και συμπαγείς ευρωομάδες χωρίστηκαν σε στρατόπεδα.

Αν το Δικαστήριο κρίνει ότι τμήματα της συμφωνίας δεν συμβαδίζουν με τις συνθήκες της ΕΕ, τότε η συμφωνία θα πρέπει να τροποποιηθεί προτού μπορέσει να τεθεί πλήρως σε ισχύ. Μιλάμε για μια διαδικασία, που μπορεί να διαρκέσει πάνω από έναν χρόνο.

Στο μεταξύ όμως, η Κομισιόν αποφάσισε να εφαρμόσει τη συμφωνία σε προσωρινή βάση.

Σε ισχύ οι πρώτες περικοπές δασμών, ανοίγει ο δρόμος για διαγωνισμούς

Σύμφωνα με την χθεσινή ανακοίνωση της Κομισιόν, οι εξαγωγείς θα επωφεληθούν άμεσα, καθώς ήδη από σήμερα 1η Μαΐου, τίθενται σε ισχύ οι πρώτες περικοπές δασμών.

Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές εταιρείες θα μπορούν πλέον να συμμετέχουν σε διαγωνισμούς για δημόσιες και κρατικές συμβάσεις στις χώρες της Mercosur με ίσους όρους απέναντι στις τοπικές επιχειρήσεις.

Άμεσα οφέλη σύμφωνα με την Κομισιόν, θα υπάρξουν και για τους εξαγωγείς υπηρεσιών, χάρη στην εφαρμογή σαφών κανόνων αδειοδότησης, μη διακριτικών διαδικασιών και διευκολύνσεων στη μετακίνηση εργαζομένων.

Η 1η Μαΐου σηματοδοτεί επίσης την έναρξη της κατάργησης μη δασμολογικών και τεχνικών εμποδίων στο εμπόριο, μέσω της εφαρμογής κανόνων για την αξιολόγηση συμμόρφωσης, την επισήμανση προϊόντων και την τήρηση διεθνών προτύπων. ”Αυτό αναμένεται να επιτρέψει στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να δραστηριοποιούνται ταχύτερα και με λιγότερα εμπόδια, αποκομίζοντας άμεσα εμπορικά οφέλη”.

Όσον αφορά τους αγρότες και τις εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων, η Κομισιόν βλέπει ευκαιρίες και ένα πιο ανταγωνιστικό περιβάλλον, δεδομένου ότι η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας τροφίμων και ποτών παγκοσμίως. Η συμφωνία εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε αύξηση κατά 50% των εξαγωγών αγροδιατροφικών προϊόντων της ΕΕ προς την περιοχή της Mercosur.

Από την 1η Μαΐου, η ΕΕ αποκτά πρόσβαση στο πρώτο μέρος των ποσοστώσεων δασμολογικών εισαγωγών.

Την ίδια στιγμή, οι χώρες της Mercosur θα αρχίσουν από την 1η Μαΐου να προστατεύουν 344 ευρωπαϊκές Γεωγραφικές Ενδείξεις (GI), απαγορεύοντας απομιμήσεις αλλά και παραπλανητικές ονομασίες, σύμβολα, σημαίες ή εικόνες. Έτσι, μόνο αυθεντικά προϊόντα — όπως για παράδειγμα το ροκφόρ θα μπορούν να φέρουν τη συγκεκριμένη ονομασία προέλευσης.

Τι ισχύει για το κρέας, τη ζάχαρη, το μέλι και το ρύζι που θα μπαίνουν στην ΕΕ

Το Euractiv, έχει συγκεντρώσει μια σημαντική λίστα για το τι ισχύει με τις εισαγωγές στην ΕΕ στο πλαίσιο της συμφωνίας με τη Μercosur:

Μπορεί απεριόριστη ποσότητα βραζιλιάνικου βοδινού και κοτόπουλου να εισέρχεται στην ΕΕ χωρίς δασμούς;

Όχι. Απεριόριστες ποσότητες βοδινού κρέατος χωρίς δασμούς από τη Βραζιλία, την Αργεντινή ή άλλες χώρες της Mercosur δεν θα εισέλθουν στην ΕΕ με μηδενικό δασμό – ούτε από την πρώτη ημέρα ούτε αργότερα.

Η συμφωνία επιτρέπει μια επιπλέον ποσόστωση 99.000 τόνων βοδινού κρέατος – χωρισμένη ανάμεσα σε νωπό και κατεψυγμένο – με μειωμένο δασμό 7,5%, η οποία θα εφαρμοστεί σταδιακά σε διάστημα έξι ετών και θα μοιράζεται μεταξύ των τεσσάρων χωρών.

Η Kομισιόν αναφέρει ότι αυτό αντιπροσωπεύει περίπου το 1,5% της παραγωγής βοδινού κρέατος στην ΕΕ. Ορισμένοι ειδικοί εκτιμούν ότι θα μπορούσε να πιέσει τις τιμές έως και κατά 2% όταν εφαρμοστεί πλήρως. Ο κτηνοτροφικός τομέας, ωστόσο, εξακολουθεί να ανησυχεί για τον ανταγωνισμό από τα υψηλής αξίας κομμάτια κρέατος, που προέρχονται από τη Βραζιλία και την Αργεντινή.

Για τα πουλερικά, οι αδασμολόγητες εισαγωγές περιορίζονται στους 180.000 τόνους, με σταδιακή εφαρμογή σε διάστημα πέντε ετών. Σύμφωνα με την Επιτροπή, αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 1,3% της παραγωγής της ΕΕ, προσθέτοντας ότι η αυξανόμενη κατανάλωση κοτόπουλου στην Ευρώπη θα πρέπει να απορροφήσει την αύξηση.

Για τη ζάχαρη, δεν προβλέπονται πρόσθετες ποσοστώσεις, εκτός από 10.000 τόνους από την Παραγουάη. Μια ήδη υπάρχουσα ποσόστωση 180.000 τόνων ακατέργαστης ζάχαρης από ζαχαροκάλαμο θα επιτρέπεται να εισέρχεται χωρίς δασμούς – περίπου το 1,1% της παραγωγής ζάχαρης της ΕΕ.

Θα ανοίξουν επίσης δύο ποσοστώσεις για αιθανόλη σε διάστημα πέντε ετών, συνολικού όγκου 650.000 τόνων: 450.000 τόνοι χωρίς δασμούς και 200.000 τόνοι με μειωμένο δασμό.

Η συμφωνία περιλαμβάνει ποσοστώσεις χωρίς δασμούς για μέλι (45.000 τόνοι σε πέντε χρόνια) και ρύζι (60.000 τόνοι σε πέντε χρόνια).

Τα μακροπρόθεσμα οφέλη για τους Ευρωπαίους

Η προσωρινή εφαρμογή φέρνει επίσης άμεσα – αν και σταδιακά – οφέλη για τους ευρωπαίους εξαγωγείς. Οι μειώσεις δασμών γενικά θα εφαρμοστούν με πιο αργό ρυθμό σε σύγκριση με τα προϊόντα της Mercosur.

Παράδειγμα το ελαιόλαδο. Οι δασμοί θα μειωθούν στο μηδέν μέσα σε 15 χρόνια, χωρίς περιορισμούς όγκου. Στην Αργεντινή, όπου οι δασμοί σήμερα φτάνουν το 31,5%, θα μειωθούν ελαφρώς στο 29,4% από την πρώτη ημέρα, μέχρι να καταργηθούν πλήρως το 2041, δήλωσε ο Ραφαέλ Πίκο, γενικός διευθυντής της ισπανικής ένωσης ελαιολάδου Asoliva.

Ο Πίκο σημείωσε ότι το φθηνότερο ελαιόλαδο στις αγορές της Mercosur θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «μοχλός ενίσχυσης της κατανάλωσης», επισημαίνοντας τις ισχυρές προοπτικές ανάπτυξης, ιδιαίτερα στη Βραζιλία, που ήδη αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς ελαιολάδου στον κόσμο.

Στον τομέα του κρασιού, μόνο τα ακριβότερα αφρώδη κρασιά θα δουν τους δασμούς να καταργούνται άμεσα. Τα φθηνότερα αφρώδη κρασιά θα γίνουν αδασμολόγητα έπειτα από 12 χρόνια. Άλλα κρασιά, συμπεριλαμβανομένων ποτών τύπου σαμπάνιας, θα δουν τους δασμούς να καταργούνται σταδιακά μέσα σε οκτώ χρόνια.

Τα πράγματα θα κινηθούν ταχύτερα για τα αλκοολούχα ποτά, με τους περισσότερους δασμούς να καταργούνται μέσα σε τέσσερα χρόνια.

Τα τυριά θα χρειαστούν μεγαλύτερη μεταβατική περίοδο, με μια αδασμολόγητη ποσόστωση 30.000 τόνων να τίθεται σε ισχύ σε 10  χρόνια.

Στην κατηγορία των γλυκών, οι δασμοί για την ευρωπαϊκή σοκολάτα θα καταργηθούν σταδιακά μέσα σε εννέα χρόνια. Η μεταβατική περίοδος θα είναι ακόμη μεγαλύτερη – 14 χρόνια – για τη λευκή σοκολάτα.

Παραμένει η αδικία για τις επιτραπέζιες ελιές

Στη συμφωνία υπάρχει και μια αδικία εις βάρος της ευρωπαϊκής και κατά συνέπεια της ελληνικής επιτραπέζιας ελιάς, που είναι ένα από τα δυνατά εξαγωγικά μας χαρτιά. Συγκεκριμένα, ενώ οι ευρωπαϊκές επιτραπέζιες ελιές υπόκεινται σε δασμό 12,6% για εξαγωγές προς τις χώρες της Mercosur, δεν συμβαίνει το ίδιο με τις εισαγωγές προς την ελληνική και ευρωπαϊκή αγορά, όπου ο δασμός σταδιακά θα μηδενιστεί.

Ο Πρόεδρος της ΠΕΜΕΤΕ, Κώστας Ζούκας, είχε κάνει λόγο για μια ανισοβαρή απόφαση, εξηγώντας, ότι «η Αργεντινή, με πάνω από 100.000 τόνους, θα αποτελέσει μακροπρόθεσμα απειλή για την αγορά της ΕΕ. Παράλληλα, η εξέλιξη αυτή ”μειώνει και την προοπτική, που είχαμε προς τη βραζιλιάνικη αγορά (στο 0,5% το μερίδιο της Ελλάδας στις εξαγωγές)”.