Οι αναπροσαρμογές που εφαρμόζονται φέτος στην αγορά κινούνται κατά μέσο όρο κοντά στο 8%, επιβαρύνοντας κυρίως όσους διατηρούν παλαιά ισόβια προγράμματα υγείας.

Πρόκειται για ασφαλισμένους που κατέβαλλαν επί δεκαετίες τα ασφάλιστρά τους, θεωρώντας ότι θα διαθέτουν εξασφαλισμένη ιδιωτική κάλυψη όταν μεγαλώσουν και θα τη χρειάζονται περισσότερο. Σήμερα, όμως, πολλοί διαπιστώνουν ότι το κόστος αυξάνεται ακριβώς τη στιγμή που η δυνατότητα αλλαγής συμβολαίου ή εταιρείας είναι περιορισμένη.

Στο 7,23% ο νέος δείκτης αναπροσαρμογής

Ο πρώτος Ετήσιος Δείκτης Αναπροσαρμογής της ΕΛΣΤΑΤ για τα μακροχρόνια ασφαλιστήρια υγείας διαμορφώθηκε στο 7,23%.

Το κρίσιμο στοιχείο, ωστόσο, είναι ότι όταν από τον υπολογισμό αφαιρεθεί η επίδραση της γήρανσης των ασφαλισμένων, ο δείκτης υποχωρεί στο 1,76%.

Η μεγάλη αυτή διαφορά δείχνει ότι η αύξηση των ασφαλίστρων δεν οφείλεται αποκλειστικά στην άνοδο του κόστους των νοσηλειών και των υπηρεσιών υγείας. Ο βασικός παράγοντας είναι η διαρκής γήρανση του χαρτοφυλακίου των παλαιών ισόβιων συμβολαίων.

Πώς δημιουργήθηκε το πρόβλημα

Τα ισόβια προγράμματα υγείας διατέθηκαν μαζικά από τις ασφαλιστικές εταιρείες τις προηγούμενες δεκαετίες και απευθύνονταν κυρίως σε νεότερους ασφαλισμένους.

Οι πελάτες κατέβαλλαν ασφάλιστρα για πολλά χρόνια, ενώ στις μικρότερες ηλικίες χρησιμοποιούσαν περιορισμένα τις παροχές των συμβολαίων τους. Με την πάροδο του χρόνου, όμως, οι ασφαλισμένοι μεγάλωσαν, με αποτέλεσμα να αυξηθούν η συχνότητα των νοσηλειών και το κόστος των αποζημιώσεων.

Οι περισσότερες εταιρείες σταμάτησαν σταδιακά να πωλούν ισόβια προγράμματα και στράφηκαν στα ετησίως ανανεούμενα συμβόλαια, στα οποία μπορούν να μεταβάλλουν ευκολότερα τις τιμές, τους όρους και τις καλύψεις.

Τα παλαιά ισόβια συμβόλαια παρέμειναν ενεργά, αλλά χωρίς την είσοδο αρκετών νέων και νεότερων ασφαλισμένων που θα μπορούσαν να εξισορροπήσουν το χαρτοφυλάκιο.

Λιγότεροι και μεγαλύτεροι σε ηλικία ασφαλισμένοι

Η συρρίκνωση του αριθμού των κατόχων ισόβιων συμβολαίων είναι εντυπωσιακή.

Από περισσότερους από 711.000 ασφαλισμένους το 2011, ο αριθμός μειώθηκε σε περίπου 424.000 το 2017, σε 272.659 το 2022 και σε μόλις 240.840 στο τέλος του 2024.

Έτσι, το συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο γίνεται ταυτόχρονα:

• μικρότερο σε αριθμό ασφαλισμένων,
• μεγαλύτερο σε μέση ηλικία,
• ακριβότερο ως προς τις αποζημιώσεις,
• δυσκολότερο να διατηρηθεί οικονομικά.

Το αυξημένο κόστος μεταφέρεται τελικά στους ίδιους τους ασφαλισμένους μέσα από τις ετήσιες αναπροσαρμογές.

Σχεδόν 1 δισ. ευρώ οι αποζημιώσεις υγείας

Οι ασφαλιστικές εταιρείες υποστηρίζουν ότι οι αυξήσεις δεν αποτελούν αυθαίρετη εμπορική επιλογή, αλλά συνδέονται με τη σημαντική άνοδο του πραγματικού κόστους των αποζημιώσεων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ασφαλιστικής αγοράς, μόνο το 2024 οι αποζημιώσεις υγείας αυξήθηκαν κατά περίπου 150 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας άνοδο της τάξης του 21% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Σε βάθος τετραετίας, η μέση ετήσια αύξηση των αποζημιώσεων υπολογίζεται στο 10,8%, ενώ οι συνολικές καταβολές των εταιρειών πλησιάζουν πλέον το 1 δισ. ευρώ ετησίως.

Παράλληλα, το μέσο κόστος ανά ασφαλιστική ζημία αυξήθηκε από 4.376 ευρώ το 2022 σε 4.938 ευρώ το 2024. Το καθαρό κόστος κάλυψης ανά ασφαλισμένο αυξήθηκε την ίδια περίοδο από 779,82 ευρώ σε 950,88 ευρώ.

Οι ασφαλιστικές δείχνουν τις ιδιωτικές κλινικές

Η ασφαλιστική αγορά αποδίδει μεγάλο μέρος της αύξησης στο κόστος των ιδιωτικών νοσοκομείων, υποστηρίζοντας ότι οι εταιρείες καλούνται να καλύψουν τις συνεχώς υψηλότερες χρεώσεις των νοσηλειών.

Οι εκπρόσωποι των ασφαλιστικών ζητούν μεγαλύτερη διαφάνεια στην τιμολόγηση των ιατρικών πράξεων και πλήρη εφαρμογή του συστήματος των Ομοιογενών Διαγνωστικών Ομάδων (DRGs), ώστε να υπάρχει κοινός και συγκρίσιμος τρόπος υπολογισμού του κόστους κάθε περιστατικού.

Παράλληλα, προειδοποιούν ότι ένας μόνιμος διοικητικός περιορισμός στις αυξήσεις των ασφαλίστρων, κάτω από το πραγματικό κόστος των αποζημιώσεων, θα μπορούσε να δημιουργήσει σημαντικές πρόσθετες κεφαλαιακές απαιτήσεις για τον κλάδο.

Τι απαντούν οι ιδιωτικές κλινικές

Οι μεγάλοι όμιλοι ιδιωτικής υγείας παρουσιάζουν διαφορετική εικόνα. Υποστηρίζουν ότι οι αυξήσεις στις συμφωνίες τους με τις ασφαλιστικές εταιρείες ήταν περιορισμένες και δεν επαρκούν για να εξηγήσουν το ύψος των αναπροσαρμογών στα συμβόλαια.

Οι κλινικές επικαλούνται την άνοδο:

• των μισθολογικών δαπανών,
• του κόστους ενέργειας,
• των ιατρικών αναλώσιμων,
• του σύγχρονου ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού,
• των επενδύσεων σε νέες υποδομές και θεραπείες.

Η αντιπαράθεση, επομένως, επικεντρώνεται στο ποιος ευθύνεται πραγματικά για την αύξηση του τελικού λογαριασμού που καλείται να πληρώσει ο ασφαλισμένος.

Υψηλές τιμές στις νοσηλείες

Το ζήτημα δεν περιορίζεται στις ετήσιες αναπροσαρμογές των ασφαλίστρων. Αφορά και το συνολικό επίπεδο των χρεώσεων στην ιδιωτική υγεία.

Διεθνείς συγκρίσεις κατατάσσουν τις τιμές ορισμένων επεμβάσεων στα ελληνικά ιδιωτικά νοσοκομεία μεταξύ των υψηλότερων στην Ευρώπη.

Οι ιδιωτικές κλινικές αντιτείνουν ότι οι συγκρίσεις δεν λαμβάνουν πάντοτε υπόψη το σύνολο των παρεχόμενων υπηρεσιών, την τεχνολογία που χρησιμοποιείται, τις ημέρες νοσηλείας και τη σοβαρότητα κάθε περιστατικού.

Το μεγάλο πρόβλημα είναι η έλλειψη ενημέρωσης

Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή διαπίστωσε ότι πέρα από το ύψος των αυξήσεων, το σημαντικότερο πρόβλημα είναι η αδυναμία του ασφαλισμένου να καταλάβει γιατί ακριβώς αυξήθηκε το δικό του ασφάλιστρο.

Για τον λόγο αυτό προτείνεται η καθιέρωση ενιαίου τρόπου ενημέρωσης, ώστε κάθε ασφαλισμένος να γνωρίζει:

• το παλαιό και το νέο ετήσιο ασφάλιστρο,
• τη διαφορά σε ευρώ,
• το ποσοστό της αύξησης,
• την επίδραση της ηλικίας,
• την επίδραση του κόστους των νοσηλειών,
• τους υπόλοιπους παράγοντες αναπροσαρμογής.

Ο ασφαλισμένος πληρώνει χωρίς να γνωρίζει ποιος ευθύνεται

Οι ασφαλιστικές εταιρείες επιρρίπτουν την ευθύνη στις αυξήσεις των ιδιωτικών νοσοκομείων. Οι κλινικές απαντούν ότι οι δικές τους ανατιμήσεις δεν δικαιολογούν το ύψος των ασφαλίστρων. Οι εποπτικές αρχές προειδοποιούν για κινδύνους στη φερεγγυότητα των εταιρειών, ενώ οι καταναλωτές καλούνται να καλύψουν τον τελικό λογαριασμό.

Το πραγματικό ζητούμενο είναι να υπάρξει πλήρης διαφάνεια σε ολόκληρη την αλυσίδα κόστους της ιδιωτικής υγείας, ώστε ο ασφαλισμένος να γνωρίζει όχι μόνο πόσο αυξήθηκε το συμβόλαιό του, αλλά και ποιος και για ποιον λόγο προκάλεσε την αύξηση.

Το 35,5% εργάζεται πέρα από το προβλεπόμενο ωράριο

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η εργασία πέραν του συμβατικού ωραρίου αποτελεί συνηθισμένη εμπειρία για μεγάλο μέρος των εργαζομένων. Η υπερεργασία δεν αφορά μόνο την αύξηση του χρόνου απασχόλησης, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτή αναγνωρίζεται ή αποζημιώνεται. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 35,5% των εργαζομένων δηλώνει ότι εργάζεται περισσότερες ώρες από όσες προβλέπει το ωράριό του.

Μεταξύ όσων εργάζονται πέρα από το κανονικό τους ωράριο, το 54,7% αναφέρει ότι λαμβάνει οικονομική αποζημίωση για την πρόσθετη εργασία. Ωστόσο, το 34,5% δηλώνει ότι δεν αμείβεται καθόλου, ενώ ένα ακόμη 8,9% αποζημιώνεται με άδεια ή ρεπό αντί χρημάτων. Συνολικά, το 43,4% όσων πραγματοποιουν υπερωρίες δεν λαμβάνει άμεση χρηματική ανταμοιβή.

Η συχνότητα υπέρβασης του ωραρίου αυξάνεται όσο μεγαλώνει το μέγεθος της επιχείρησης. Στις πολύ μικρές επιχειρήσεις με έως 9 εργαζομένους, το 32% δηλώνει ότι εργάζεται επιπλέον ώρες τουλάχιστον περιστασιακά, ενώ στις επιχειρήσεις με περισσότερους από 250 εργαζομένους το ποσοστό φτάνει στο 45,4%. Παρ’ όλα αυτά, η πιο έντονη υπερωριακή απασχόληση, δηλαδή άνω των έξι επιπλέον ωρών την εβδομάδα, εντοπίζεται κυρίως στις επιχειρήσεις με 50 έως 249 εργαζομένους (35,6%) και σε εκείνες με 10 έως 49 εργαζομένους (35,5%). Τα δεδομένα καταδεικνύουν ότι η υπερεργασία αποτελεί διαχρονικό χαρακτηριστικό επιχειρήσεων κάθε μεγέθους.

Διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών

Η έρευνα αναδεικνύει σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα στα δύο φύλα όσον αφορά την αποζημίωση των υπερωριών. Οι άνδρες που εργάζονται επιπλέον ώρες δηλώνουν σε μεγαλύτερο ποσοστό ότι πληρώνονται για αυτές (58,8%), σε σύγκριση με τις γυναίκες (48,9%). Αντίθετα, οι γυναίκες αναφέρουν συχνότερα ότι οι υπερωρίες τους παραμένουν απλήρωτες, σε ποσοστό 41,1%, έναντι 29,9% των ανδρών. Το εύρημα υποδηλώνει μια σαφή έμφυλη ανισότητα ως προς την οικονομική αναγνώριση της πρόσθετης εργασίας.

Παράλληλα, η έλλειψη άμεσης οικονομικής αποζημίωσης για τις υπερωρίες εμφανίζεται σε όλα τα μεγέθη επιχειρήσεων. Το υψηλότερο ποσοστό καταγράφεται στις επιχειρήσεις με 10 έως 49 εργαζομένους (46,5%), ενώ ακολουθούν οι πολύ μεγάλες επιχειρήσεις με πάνω από 250 εργαζομένους (45,3%) και οι πολύ μικρές επιχειρήσεις έως 9 ατόμων (44,5%).

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι όσο συχνότερα εργάζεται κάποιος πέρα από το ωράριό του, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να μην αποζημιώνεται για αυτή την εργασία. Σχεδόν οι μισοί εργαζόμενοι που δηλώνουν ότι υπερβαίνουν πολύ συχνά το ωράριό τους (45,6%) αναφέρουν ότι οι επιπλέον ώρες τους δεν πληρώνονται. Το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται στο 38% για όσους υπερεργάζονται συχνά, στο 33,5% για όσους το κάνουν περιστασιακά και στο 31,8% για όσους εργάζονται επιπλέον ώρες σπάνια.

Οι επιπτώσεις στην υγεία

Η έρευνα καταγράφει επίσης την άμεση σχέση ανάμεσα στις συνθήκες εργασίας και την υγεία των εργαζομένων. Η ποιότητα της εργασίας δεν αποτιμάται μόνο μέσα από τον μισθό ή το ωράριο, αλλά και από τις συνέπειες που έχει στην καθημερινότητα και την ευεξία των εργαζομένων.

Η εργασιακή επιβάρυνση εμφανίζεται ως ένα εκτεταμένο φαινόμενο. Ο συχνότερος παράγοντας πίεσης είναι τα αυστηρά χρονικά περιθώρια και ο αυξημένος φόρτος εργασίας, που αναφέρεται από το 60,1% των ερωτηθέντων. Ακολουθεί η πολύωρη παραμονή σε όρθια ή καθιστή στάση με 58,8%, οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις με 31,3% και άλλες πηγές εργασιακού στρες με 22,2%.

Στους εργαζομένους που πραγματοποιούν πάνω από 11 επιπλέον ώρες εργασίας την εβδομάδα, τα ποσοστά είναι ακόμη υψηλότερα. Το 86,2% αναφέρει έντονη πίεση χρόνου ή αυξημένο φόρτο εργασίας, το 80,8% πολύωρη παραμονή σε στατική στάση, το 56,3% εργασία κατά τον ελεύθερο χρόνο του και το 49,8% επαναλαμβανόμενες κινήσεις. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η υπερεργασία δεν επιβαρύνει μόνο ποσοτικά αλλά και ποιοτικά την εργασιακή εμπειρία.

Μεγαλύτερη επιβάρυνση για όσους δεν πληρώνονται υπερωρίες

Η απλήρωτη υπερωριακή εργασία συνδέεται με αυξημένες ψυχοκοινωνικές πιέσεις. Όσοι δεν αμείβονται για τις επιπλέον ώρες τους δηλώνουν σε μεγαλύτερα ποσοστά ότι εργάζονται στον ελεύθερο χρόνο τους (38,4% έναντι 18%), αντιμετωπίζουν πρόσθετες αιτίες εργασιακού άγχους (34,3% έναντι 22,1%), έχουν περιορισμένη επικοινωνία ή συνεργασία στον χώρο εργασίας (25% έναντι 15,5%) και βιώνουν περιστατικά σωματικής ή λεκτικής βίας (17,6% έναντι 9,4%). Η μη αμειβόμενη υπερεργασία, επομένως, συνδέεται με συνολικά δυσμενέστερες εργασιακές συνθήκες.

Το άγχος αποτελεί το συχνότερο πρόβλημα υγείας που αποδίδουν οι εργαζόμενοι στην εργασία τους. Το 42,1% δηλώνει ότι παρουσίασε ή είδε να επιδεινώνεται το άγχος του κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες. Ακολουθούν οι πόνοι σε οστά, αρθρώσεις και μύες (29,4%), οι πονοκέφαλοι ή η κόπωση των ματιών (28,9%) και η γενικευμένη κόπωση (27,3%).

Μεγάλες επιχειρήσεις και αυξημένα προβλήματα υγείας

Οι εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις με περισσότερους από 250 εργαζομένους εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά προβλημάτων υγείας που συνδέονται με την εργασία. Το άγχος αγγίζει το 46,5%, οι μυοσκελετικοί πόνοι το 35,9%, οι πονοκέφαλοι και η κόπωση των ματιών το 39,1%, ενώ η συνολική κόπωση φτάνει στο 33%. Αντίθετα, χαμηλότερα ποσοστά καταγράφονται στις πολύ μικρές επιχειρήσεις.

Επιπλέον, όσοι σκέφτονται συχνά να αλλάξουν εργασία εμφανίζουν σαφώς μεγαλύτερη επιβάρυνση της υγείας τους. Το 63,3% αυτών αναφέρει άγχος, έναντι 36,2% όσων δεν εξετάζουν ποτέ το ενδεχόμενο αλλαγής εργασίας. Αντίστοιχα, οι πόνοι σε οστά και αρθρώσεις αγγίζουν το 45% έναντι 27%, οι πονοκέφαλοι το 42,8% έναντι 23% και η συνολική κόπωση το 37,4% έναντι 21,6%.

Παρόμοια εικόνα παρουσιάζουν και οι εργαζόμενοι με αυξημένο αριθμό υπερωριών. Όσοι εργάζονται περισσότερες από 11 επιπλέον ώρες εβδομαδιαίως εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά προβλημάτων υγείας. Οι μυοσκελετικοί πόνοι φτάνουν το 48,8%, έναντι 30,7% σε όσους εργάζονται 1 έως 5 επιπλέον ώρες, το άγχος το 57% έναντι 47,7% και η συνολική κόπωση το 45,3% έναντι 29,4%.

Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι όσο αυξάνεται η υπερωριακή απασχόληση, τόσο επιβαρύνεται η υγεία των εργαζομένων, ιδιαίτερα όταν οι πρόσθετες ώρες παραμένουν απλήρωτες. Στους εργαζόμενους που δεν αμείβονται για τις υπερωρίες τους, το ποσοστό όσων δηλώνουν άγχος ανέρχεται στο 57,1%, έναντι 45,6% όσων αμείβονται. Αντίστοιχα, οι πονοκέφαλοι ή η κόπωση των ματιών καταγράφονται στο 44% έναντι 28%, ενώ η συνολική κόπωση φτάνει στο 40,1% έναντι 27,6%. Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν το σημαντικό ανθρώπινο κόστος της υπερεργασίας και των απλήρωτων υπερωριών.

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο PNAS, οι επιλογές που κάνουμε σε αυτή την περίοδο της ζωής μπορεί να έχουν δυσανάλογα μεγάλο αντίκτυπο στη γνωστική υγεία των επόμενων δεκαετιών. Με άλλα λόγια, η φροντίδα του εγκεφάλου δεν πρέπει να ξεκινά όταν εμφανιστούν τα προβλήματα μνήμης ή συγκέντρωσης, αλλά πολύ νωρίτερα.

Η ηλικία που ο εγκέφαλος αρχίζει να αλλάζει πιο έντονα

Οι ερευνητές ανέλυσαν απεικονιστικές εξετάσεις εγκεφάλου από περισσότερους από 19.000 ανθρώπους και διαπίστωσαν ότι γύρω στην ηλικία των 44 ετών τα νευρωνικά δίκτυα του εγκεφάλου αρχίζουν να αποσταθεροποιούνται. Η διαδικασία αυτή φαίνεται να κορυφώνεται περίπου στα 67 έτη και στη συνέχεια να σταθεροποιείται σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Η αποσταθεροποίηση αυτή σημαίνει ότι οι διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου δεν επικοινωνούν μεταξύ τους τόσο αποτελεσματικά όσο πριν. Και αυτή η μειωμένη επικοινωνία θεωρείται βασικός παράγοντας στη γνωστική έκπτωση.

Ο βασικός «ένοχος», σύμφωνα με τους ερευνητές, φαίνεται να είναι η νευρωνική αντίσταση στην ινσουλίνη. Πρόκειται για μια κατάσταση κατά την οποία τα εγκεφαλικά κύτταρα γίνονται λιγότερο αποτελεσματικά στη χρήση της γλυκόζης, δηλαδή της βασικής πηγής ενέργειάς τους.

Η σύνδεση μεταβολισμού και εγκεφάλου στη μέση ηλικία

Όπως εξηγούν ειδικοί, ο εγκέφαλος είναι ένα όργανο με τεράστιες ενεργειακές ανάγκες. Καταναλώνει έως και το 20% της συνολικής ενέργειας του σώματος. Όταν οι νευρώνες δεν μπορούν να αντλήσουν αρκετή ενέργεια από τη γλυκόζη, μπαίνουν σε μια κατάσταση που οι επιστήμονες περιγράφουν ως μεταβολικό στρες.

Σε αυτό το σημείο μπαίνουν στο προσκήνιο εναλλακτικές πηγές ενέργειας, όπως οι κετόνες. Πρόκειται για οργανικές χημικές ενώσεις που παράγονται στο συκώτι όταν το σώμα διασπά λίπος για ενέργεια, αντί να χρησιμοποιεί γλυκόζη.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι κετόνες μπορούν να παρακάμψουν την αντίσταση στην ινσουλίνη, προσφέροντας ουσιαστικά στους νευρώνες την ενέργεια που χρειάζονται για να παραμένουν συγχρονισμένοι και να λειτουργούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Ωστόσο, ο χρόνος έχει σημασία. Τα οφέλη των κετονών φάνηκαν να είναι μεγαλύτερα μεταξύ των ηλικιών 40 και 60 ετών, δηλαδή την περίοδο κατά την οποία τα ενεργειακά συστήματα του εγκεφάλου αρχίζουν να «λυγίζουν πριν σπάσουν». Από τη στιγμή που οι νευρώνες υποστούν υπερβολική βλάβη, οι παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής δεν φαίνεται να είναι τόσο ωφέλιμες όσο θα μπορούσαν να είναι νωρίτερα.

Πώς να στηρίξετε τον μεταβολισμό του εγκεφάλου

Τα καλά νέα είναι ότι δεν χρειάζεται να ξεκινήσει κανείς αμέσως μια αυστηρή κετογονική διατροφή για να υποστηρίξει τη μεταβολική υγεία του εγκεφάλου. Όπως αναφέρουν ειδικοί στο Mind and Body Green, υπάρχουν απλές και βιώσιμες αλλαγές που μπορούν να βοηθήσουν τον εγκέφαλο να παραμείνει ευέλικτος και ενεργειακά αποδοτικός για πολλά χρόνια.

Ένα πρώτο βήμα είναι η καλύτερη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα. Γεύματα πλούσια σε πρωτεΐνη, φυτικές ίνες και καλά λιπαρά μπορούν να βοηθήσουν στην αποφυγή απότομων αυξομειώσεων της γλυκόζης.

Η τακτική άσκηση είναι επίσης σημαντική. Η προπόνηση ενδυνάμωσης, η αερόβια άσκηση χαμηλής έως μέτριας έντασης και περιστασιακά η διαλειμματική προπόνηση υψηλής έντασης μπορούν να βελτιώσουν την ευαισθησία στην ινσουλίνη και να ενισχύσουν την αποδοτικότητα των μιτοχονδρίων, δηλαδή των «εργοστασίων» παραγωγής ενέργειας των κυττάρων.

Εξίσου σημαντική είναι η μεταβολική ευελιξία. Πρακτικές όπως η διαλειμματική νηστεία ή περιστασιακά γεύματα με χαμηλότερη περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες μπορούν να βοηθήσουν το σώμα να προσαρμόζεται πιο φυσικά στη χρήση κετονών ως πηγής ενέργειας.

Ο ποιοτικός ύπνος δεν πρέπει επίσης να υποτιμάται. Ακόμη και μία νύχτα στέρησης ύπνου μπορεί να αυξήσει την αντίσταση στην ινσουλίνη, επηρεάζοντας αρνητικά τον μεταβολισμό.

Τέλος, η διαχείριση του χρόνιου στρες αποτελεί βασικό παράγοντα. Το παρατεταμένο στρες αυξάνει την κορτιζόλη, μια ορμόνη που με την πάροδο του χρόνου μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τον μεταβολισμό της γλυκόζης.

Η «EmergencyHelp» φέρνει νέες δυνατότητες ιατρικής φροντίδας εξ αποστάσεως, παρέχοντας λύσεις τηλεϊατρικής με τη χρήση σύγχρονου διαγνωστικού εξοπλισμού, μέσα από διεθνώς πιστοποιημένο σύστημα που λειτουργεί σε πάνω από 40 χώρες και επιτρέπει αξιολόγηση και διάγνωση από απόσταση, συμπεριλαμβανομένων ειδικών εξετάσεων, ακόμη και σε παιδιά.

Συγκεκριμένα, η εταιρεία αξιοποιεί τεχνολογίες αιχμής, σε συνεργασία με διεθνώς αναγνωρισμένες πλατφόρμες, όπως η TytoCare, της οποίας είναι αποκλειστικός αντιπρόσωπος,  για να προσφέρει:

• Απομακρυσμένη ιατρική εκτίμηση σε πραγματικό χρόνο.
• Πλήρη διαγνωστικό έλεγχο, όπως ηλεκτροκαρδιογράφημα, ακρόαση πνευμόνων, μέτρηση θερμοκρασίας, οξυμετρία, ωτοσκόπηση, επισκόπηση στοματοφάρυγγα και δέρματος, κ.ά.
• Διασύνδεση με ιατρούς εξειδικευμένων ειδικοτήτων.
• Καταγραφή και αποθήκευση ιατρικών δεδομένων για παρακολούθηση χρόνιων ασθενών.

Η Τηλεϊατρική μπορεί να λειτουργήσει ως υποστηρικτικός βραχίονας για τη δημόσια υγεία καθώς όχι μόνο καταργεί την ανάγκη μετακίνησης, αλλά και καθιστά ευκολότερη την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας επιβαρυμένων σημείων του αστικού ιστού ή απομακρυσμένων περιοχών της χώρας.

Ιδιαίτερα σημαντικό επίσης είναι ότι η Τηλεϊατρική μπορεί να αποτελέσει ζωτικό κανάλι υγείας για απομακρυσμένες ορεινές ή ημιαστικές περιοχές που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, λόγω έλλειψης ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού, γεωγραφικής απόστασης από τα κέντρα υγείας, γήρανσης του πληθυσμού με αυξημένες ανάγκες παρακολούθησης και δυσκολίας διαχείρισης περιστατικών σε πραγματικό χρόνο.

Η υπηρεσία τηλεϊατρικής της εταιρείας «EmergencyHelp»,αποτελεί ιδανική λύση για Δήμους, κοινωνικές δομές και επιχειρήσεις που επιθυμούν να παρέχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, άμεσα και αξιόπιστα, ενισχύοντας τη δημόσια υγεία και την πρόληψη με χαμηλό κόστος και μεγάλη αποδοτικότητα. Το σημαντικό χαρακτηριστικό της υπηρεσίας είναι ότι δεν υποκαθιστά τον γιατρό, αλλά αντίθετα τον φέρνει εκεί που δεν υπάρχει, μέσω της τεχνολογίας. --

Στα πλαίσια εφαρμογής της ανωτέρω νομοθεσίας:

1. Σχετικά με τα Συνταγογραφούμενα Φάρμακα:

Η με οποιονδήποτε τρόπο, άμεση ή έμμεση προβολή συνταγογραφούμενων φαρμάκων στο ευρύ κοινό απαγορεύεται απολύτως.

2. Υπό έρευνα φάρμακα:

Η οποιαδήποτε αναφορά σε σκευάσματα που βρίσκονται σε φάση κλινικών μελετών και δεν διαθέτουν άδεια κυκλοφορίας φαρμάκου και η οποιαδήποτε άμεση ή έμμεση προβολή στο κοινό των παραπάνω σκευασμάτων ως θεραπευτικές λύσεις είναι παράνομη.

«Εφιστάται η προσοχή ιδιαίτερα στο καταναλωτικό κοινό για τους σοβαρούς κινδύνους δημόσιας υγείας που συνεπάγεται η κάθε μορφής παράνομη προβολή από επαγγελματίες υγείας και διάσημα/επιδραστικά άτομα στα ΜΜΕ και στο διαδίκτυο των συνταγογραφούμενων και υπό έρευνα φαρμάκων της παραπάνω κατηγορίας, καθώς και η προμήθειά τους από παράνομα δίκτυα διανομής ή η προμήθεια μη αδειοτημένων φαρμάκων», αναφέρει ο ΕΟΦ.

Προσθέτει ότι η ενημέρωση του κοινού για νόσους επιτρέπεται αποκλειστικά σε γενικό πλαίσιο, χωρίς καμία αναφορά σε συνταγογραφούμενα και υπό έρευνα φάρμακα ή σε δραστικές ουσίες που παραπέμπουν ευθέως σε αυτά.

Αναφορικά με τη νέα προκήρυξη για μόνιμες θέσεις γιατρών στο ΕΣΥ

Ο κ. Θεμιστοκλέους ανέφερε ότι: «αυτή τη στιγμή βρίσκεται στον αέρα η προκήρυξη για 1.113 μόνιμες θέσεις γιατρών στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, σε νοσοκομεία, κέντρα υγείας και δομές της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας», και συμπλήρωσε χαρακτηριστικά: «πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες προκηρύξεις που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια». Ο Υφυπουργός Υγείας σημείωσε ότι η διαδικασία ξεκίνησε την Παρασκευή και ότι οι ενδιαφερόμενοι έχουν στη διάθεσή τους δύο εβδομάδες για την υποβολή αιτήσεων. Όπως υπογράμμισε: «το Υπουργείο Υγείας εκτιμά ότι οι περισσότερες από αυτές τις θέσεις θα καλυφθούν». Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στα αποτελέσματα των προηγούμενων προκηρύξεων. Όπως τόνισε: «στην Αττική καλύφθηκε σχεδόν το 100% των θέσεων, ενώ και στις υπόλοιπες Περιφέρειες καταγράφηκαν υψηλά ποσοστά κάλυψης». Ο κ. Θεμιστοκλέους επεσήμανε ότι οι αριθμοί αυτοί έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνουν ότι «το κλίμα αλλάζει» και ότι το ΕΣΥ γίνεται ξανά ελκυστικό για τους γιατρούς.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι πριν από δύο με τρία χρόνια υπήρχε πολύ μεγάλο πρόβλημα στις προκηρύξεις, καθώς το ΕΣΥ είχε βγει από δύο μεγάλες κρίσεις. Σήμερα, όπως είπε, υπάρχουν πολλοί υποψήφιοι, ιδιαίτερα για τις πιο περιζήτητες θέσεις. Ο Υφυπουργός ανέφερε πως η βελτίωση αυτή ήρθε μετά από σειρά παρεμβάσεων, όπως η αύξηση των μισθών των γιατρών, η δυνατότητα άσκησης ιδιωτικού έργου, η βελτίωση του εργασιακού περιβάλλοντος και η μείωση των εφημεριών. Όπως σημείωσε: «οι συνθήκες εργασίας έχουν βελτιωθεί και αυτό αποτυπώνεται πλέον και στο ενδιαφέρον που καταγράφεται στις προκηρύξεις».

Αναφορικά με την κάλυψη θέσεων στην Περιφέρεια και τα νησιά

Ο κ. Θεμιστοκλέους ανέφερε ότι στην Περιφέρεια εξακολουθούν να υπάρχουν δυσκολίες, σημειώνοντας όμως ότι η χώρα αντιμετώπιζε διαχρονικά τέτοιου είδους προβλήματα. Όπως ανέφερε: «το Υπουργείο Υγείας έχει καταφέρει να καλύψει αρκετά από τα κενά που παραδοσιακά υπήρχαν για χρόνια και δεκαετίες. Έχουν καλυφθεί τα 2/3 των θέσεων που αποτελούσαν πάγια κενά στην Περιφέρεια». Παράλληλα, σημείωσε ότι στη νέα προκήρυξη περιλαμβάνονται και θέσεις σε νησιά που δεν είχαν καλυφθεί στο παρελθόν. Ο Υφυπουργός Υγείας αναφέρθηκε εκτενώς στη δωρεά του Ιδρύματος Χατζηιωάννου, μέσω της οποίας προβλέπεται πρόσθετη οικονομική ενίσχυση για γιατρούς που θα υπηρετήσουν σε μικρά νησιά. Όπως εξήγησε, η δωρεά προβλέπει 1.500 ευρώ επιπλέον του μισθού, αφορολόγητα. Η ενίσχυση αυτή αφορά 47 μικρά νησιά, 81 γιατρούς και νησιά με πληθυσμό κάτω από 4.000 κατοίκους. Ο κ. Θεμιστοκλέους πρόσθεσε ότι, πέραν της συγκεκριμένης δωρεάς, σε πολλά από αυτά τα νησιά καλύπτεται και η στέγη, ενώ έχουν δοθεί και επιπλέον κίνητρα από την Πολιτεία. Όπως τόνισε: «το συνολικό πλαίσιο κινήτρων δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε να καλυφθούν πολλές από τις θέσεις που αφορούν τα μικρά νησιά και τις δυσπρόσιτες περιοχές».

Αναφορικά με το νοσηλευτικό προσωπικό και τα νέα κίνητρα

Ο κ. Θεμιστοκλέους ανέφερε πως το ζήτημα του νοσηλευτικού προσωπικού είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα όχι μόνο του ελληνικού συστήματος υγείας, αλλά συνολικά των ευρωπαϊκών συστημάτων υγείας. Όπως ανέφερε: «το νοσηλευτικό προσωπικό μειώνεται όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια». Ο Υφυπουργός Υγείας σημείωσε ότι στις 12 Μαΐου, Παγκόσμια Ημέρα Νοσηλευτή, θα υπάρξουν ανακοινώσεις και από τον Πρωθυπουργό, με στόχο να δοθούν περισσότερα κίνητρα για τη στελέχωση των νοσοκομείων με νοσηλευτές. Απαντώντας στο ερώτημα αν το βασικό πρόβλημα είναι ο μισθός, ο κ. Θεμιστοκλέους υπογράμμισε ότι το μισθολογικό αποτελεί πράγματι ένα βασικό κριτήριο.

Ωστόσο, σημείωσε ότι εξίσου σημαντικές είναι και οι συνθήκες εργασίας, καθώς το νοσηλευτικό επάγγελμα είναι ένα σκληρό επάγγελμα. Παράλληλα, ανέφερε ότι: «το Υπουργείο Υγείας προσπαθεί να διαμορφώσει το κατάλληλο πλαίσιο, ώστε να βελτιωθούν οι συνθήκες εργασίας στα νοσοκομεία», και συμπλήρωσε: «έχει ήδη ανοίξει η πλατφόρμα για το επικουρικό προσωπικό, με αρκετές αιτήσεις στην Αττική, ενώ τις επόμενες ημέρες θα ανοίξει και για την υπόλοιπη χώρα και την Περιφέρεια». Ο Υφυπουργός επεσήμανε ότι από το νοσηλευτικό προσωπικό εξαρτώνται πάρα πολλά για τη λειτουργία των νοσοκομείων και για την ποιότητα της φροντίδας που λαμβάνουν οι ασθενείς.

Αναφορικά με την κριτική για τις ανακαινίσεις και την ενίσχυση του ΕΣΥ

Ο Υφυπουργός Υγείας σημείωσε πως: «αυτή τη στιγμή το Εθνικό Σύστημα Υγείας έχει το περισσότερο προσωπικό που είχε ποτέ». Παράλληλα, τόνισε ότι η αναβάθμιση των κτιρίων, η αγορά νέου εξοπλισμού και η εισαγωγή ψηφιακών συστημάτων αποτελούν ουσιαστικές παρεμβάσεις και όχι παρεμβάσεις «βιτρίνας». Όπως είπε: «στη χώρα δεν είχαν μπει τέτοια ψηφιακά συστήματα για 20 ή 30 χρόνια, ενώ τα νοσοκομεία δεν είχαν ανακαινιστεί ουσιαστικά για 10 ή 20 χρόνια». Ο Υφυπουργός Υγείας σημείωσε ότι: «η χώρα πέρασε 10 χρόνια κρίσης, κατά τη διάρκεια των οποίων ούτε καρφί δεν άλλαξε στα νοσοκομεία», και συμπλήρωσε χαρακτηριστικά: «σήμερα γίνονται κτιριακές ανακαινίσεις, προστίθενται καινούργια μηχανήματα, εγκαθίστανται νέα μηχανήματα ακτινοθεραπείας και μειώνονται οι χρόνοι αναμονής». Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον ψηφιακό μετασχηματισμό της υγείας. Όπως ανέφερε: «πλέον οι πολίτες μπορούν μέσα από την εφαρμογή MyHealth app να βρίσκουν στο κινητό τους τις εξετάσεις τους, είτε αυτές έχουν γίνει σε δημόσια δομή, όπως ο Ευαγγελισμός ή ένα κέντρο υγείας, είτε σε ιδιωτική δομή. Παράλληλα, μπορούν να κλείνουν ραντεβού και να αξιοποιούν νέες ψηφιακές υπηρεσίες που δεν υπήρχαν στο παρελθόν».

Αναφορικά με τα ραντεβού στα δημόσια νοσοκομεία

Ο Υφυπουργός Υγείας ανέφερε πως: «παλαιότερα σε ορισμένες ειδικότητες οι αναμονές που παλαιότερα έφταναν τους 6 έως 8 μήνες, σήμερα στην Αττική έχουν μειωθεί σε μία εβδομάδα έως 10 ημέρες». Ο κ. Θεμιστοκλέους, εξήγησε πως η μείωση των χρόνων αναμονής δεν προέκυψε μόνο από την ψηφιακή αναβάθμιση των συστημάτων, αλλά και από την αύξηση του αριθμού των ραντεβού που διαθέτουν οι γιατροί στο σύστημα. Αυτό, όπως είπε σημαίνει ότι αυξήθηκε και η δουλειά που κάνουν οι γιατροί μέσα στο δημόσιο σύστημα υγείας.

Αναφορικά με τον Χανταϊό και τον επαναπατρισμό του Έλληνα επιβάη του MV Hondius

Ο κ. Θεμιστοκλέους αναφέρθηκε και στο ζήτημα του Χανταϊού, τονίζοντας ότι: «οι πολίτες μπορούν να αισθάνονται ασφαλείς», και συμπλήρωσε χαρακτηριστικά: «πρόκειται για συγκεκριμένο ιό, ο οποίος παρουσιάζει δυσκολία στη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο». Αναφορικά με τον Έλληνα ασθενή, ο Υφυπουργός Υγείας ανέφερε ότι: «όλες οι αρμόδιες υπηρεσίες, ο ΕΟΔΥ και το ΕΚΑΒ, βρίσκονται σε συνεργασία με τις ολλανδικές αρχές για τον επαναπατρισμό του», και συμπλήρωσε: «η χώρα διαθέτει μεγάλη εμπειρία στη διαχείριση τέτοιων περιστατικών, υπενθυμίζοντας και την εμπειρία της περιόδου του COVID-19». Τέλος, ο κ. Θεμιστοκλέους κατέληξε ότι ο επαναπατρισμός του Έλληνα επιβάτη, θα γίνει άμεσα.

Η βαλβιδική καρδιοπάθεια εμφανίζεται όταν μία από τις τέσσερις βαλβίδες της καρδιάς σταματάει να λειτουργεί σωστά. Σύμφωνα με έκθεση της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας για το 2026, η νόσος ευθύνεται για περισσότερους από 440.000 θανάτους στις ΗΠΑ την περίοδο 1999-2020.

Στη μελέτη οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 463.000 από τη βάση δεδομένων UK Biobank, με μέση ηλικία τα 58 έτη. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια για την αξιολόγηση της μοναξιάς και της κοινωνικής απομόνωσης κατά την ένταξή τους στη μελέτη. Οι ερωτήσεις για τη μοναξιά αφορούσαν στο αν οι συμμετέχοντες ένιωθαν συχνά μοναξιά και πόσο συχνά μπορούσαν να εμπιστεύονται τους άλλους. Οι ερωτήσεις για την κοινωνική απομόνωση επικεντρώθηκαν στη συχνότητα των δια ζώσης αλληλεπιδράσεων.

Οι συμμετέχοντες με υψηλότερες βαθμολογίες μοναξιάς ήταν συχνότερα άνδρες και είχαν χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο. Παρουσίαζαν επίσης υψηλά ποσοστά καπνίσματος, σωματικής αδράνειας, ανθυγιεινών προτύπων ύπνου και χαμηλών διατροφικών δεικτών.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής το κινεζικό πανεπιστήμιο Central South University, παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες για χρονικό διάστημα σχεδόν 14 ετών χρησιμοποιώντας ιατρικά αρχεία για την καταγραφή νέων διαγνώσεων βαλβιδικής καρδιοπάθειας, καθώς και γενετικές πληροφορίες και οικογενειακό ιστορικό μέσω της συλλογής δειγμάτων αίματος.

Κατά τη διάρκεια της περιόδου παρακολούθησης διαγνώστηκαν περισσότερα από 11.000 νέα περιστατικά εκφυλιστικής βαλβιδοπάθειας. Οι συμμετέχοντες που ανέφεραν υψηλότερα επίπεδα μοναξιάς είχαν 19% αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν εκφυλιστική βαλβιδοπάθεια, 21% αυξημένο κίνδυνο στένωσης της αορτικής βαλβίδας και 23% αυξημένο κίνδυνο ανεπάρκειας της μιτροειδούς βαλβίδας, σε σύγκριση με τα άτομα που δήλωσαν ελάχιστη μοναξιά. Αντίθετα, η κοινωνική απομόνωση δεν φάνηκε να έχει επίδραση στις βαλβιδοπάθειες.

Η μοναξιά φάνηκε να αυξάνει τον κίνδυνο ανεξάρτητα από το γενετικό υπόβαθρο του ατόμου. Ωστόσο, τα άτομα που είχαν υψηλό γενετικό κίνδυνο για νόσο των καρδιακών βαλβίδων και υψηλή βαθμολογία μοναξιάς παρουσίασαν τον υψηλότερο κίνδυνο διάγνωσης βαλβιδοπάθειας.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τη σχέση μεταξύ μοναξιάς και βαλβιδοπάθειας εξηγούν εν μέρει ανθυγιεινές συμπεριφορές του τρόπου ζωής, όπως η παχυσαρκία, το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και η ακανόνιστη σωματική δραστηριότητα.

Στους περιορισμούς της μελέτης, οι ερευνητές αναφέρουν ότι η μελέτη ήταν παρατηρησιακή και τα ευρήματα δείχνουν απλά συσχέτιση μεταξύ των δύο παραγόντων. Τονίζουν ότι απαιτούνται και άλλες μελέτες για να κατανοηθούν οι βιολογικοί μηχανισμοί που συνδέουν τη μοναξιά με την εκφύλιση των βαλβίδων και να εξεταστεί αν παρεμβάσεις που μειώνουν τη μοναξιά, μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο βαλβιδοπάθειας.

Στην πράξη, το νέο πλαίσιο περιορίζει την αποκλειστικότητα του προσωπικού γιατρού ως μοναδικής «πύλης» προς άλλες ιατρικές ειδικότητες. Οι πολίτες δεν θα χρειάζεται πλέον να απευθύνονται αποκλειστικά στον εγγεγραμμένο προσωπικό τους γιατρό για να λάβουν παραπεμπτικό, καθώς αυτό θα μπορεί να εκδίδεται και από οποιονδήποτε γενικό ιατρό ή παθολόγο.

Το νέο μοντέλο παραπομπών

Παρά τη διεύρυνση των επιλογών, η ύπαρξη παραπεμπτικού παραμένει απαραίτητη για την πρόσβαση σε άλλες ειδικότητες και για την ηλεκτρονική δέσμευση ραντεβού. Με άλλα λόγια, το σύστημα δεν καταργείται, αλλά γίνεται πιο λειτουργικό και προσαρμοσμένο στις πραγματικές συνθήκες του ΕΣΥ.

Σε περιπτώσεις όπου δεν είναι εφικτή η εύρεση προσωπικού γιατρού, ο πολίτης μπορεί να απευθύνεται σε γιατρό γενικής ή οικογενειακής ιατρικής ή σε παθολόγο, ώστε να ενεργοποιείται η διαδικασία παραπομπής. Η αλλαγή αυτή επιχειρεί να καλύψει πρακτικά κενά που έχουν καταγραφεί κατά την εφαρμογή του προηγούμενου μοντέλου.

Χωρίς κόστος, αλλά με προϋποθέσεις

Η πρόσβαση σε γιατρούς του Εθνικού Συστήματος Υγείας ή σε συμβεβλημένους με τον ΕΟΠΥΥ παραμένει χωρίς οικονομική επιβάρυνση, υπό την προϋπόθεση ότι ο πολίτης διαθέτει το απαιτούμενο παραπεμπτικό.

Το παραπεμπτικό μπορεί να εκδίδεται είτε από τον προσωπικό γιατρό είτε από άλλον γιατρό πρωτοβάθμιας φροντίδας, συμπεριλαμβανομένων και των υπόχρεων προσωπικών γιατρών, όπως οι πρώην αγροτικοί ιατροί.

Σύμφωνα με το σκεπτικό της ρύθμισης, η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ενισχύεται ως βασικό σημείο πρώτης επαφής των πολιτών με το σύστημα υγείας. Η αλλαγή αποσκοπεί στην καλύτερη οργάνωση των ραντεβού και στη βελτίωση της διαθεσιμότητας για εξειδικευμένες ιατρικές υπηρεσίες.

Η ηλεκτρονική διαχείριση των ραντεβού συνδέεται πλέον άμεσα με την ύπαρξη παραπεμπτικού, γεγονός που αναμένεται να οδηγήσει σε πιο στοχευμένη χρήση των διαθέσιμων πόρων.

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τους ασθενείς με χρόνια νοσήματα, οι οποίοι θα μπορούν να καλύπτουν τις ανάγκες τους για ιατρικές επισκέψεις για χρονικό διάστημα έως και ενός έτους με ένα μόνο παραπεμπτικό.

Η ρύθμιση αυτή μειώνει τη γραφειοκρατία και διευκολύνει τη συνεχή παρακολούθηση των ασθενών χωρίς επαναλαμβανόμενες διαδικασίες.

Πρόσβαση για όλους τους πολίτες

Για όσους δεν διαθέτουν προσωπικό γιατρό, διασφαλίζεται η δυνατότητα εξυπηρέτησης μέσω των δομών της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, όπως τα Κέντρα Υγείας, οι ΤΟΜΥ και τα περιφερειακά ιατρεία.

Σε όλες τις περιπτώσεις, η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και η έκδοση παραπεμπτικών πραγματοποιείται χωρίς οικονομική επιβάρυνση, ενισχύοντας την καθολικότητα του συστήματος.

Τι αλλάζει σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς

Στο προηγούμενο μοντέλο, η παραπομπή προς ειδικούς γιατρούς γινόταν αποκλειστικά μέσω του προσωπικού γιατρού. Η νέα ρύθμιση αίρει αυτή την αποκλειστικότητα, αντιμετωπίζοντας προβλήματα που σχετίζονται με ελλείψεις προσωπικού, προσωρινές απουσίες και γεωγραφικές ιδιαιτερότητες.

Η προσαρμογή αυτή αντανακλά την ανάγκη για ένα πιο ευέλικτο και λειτουργικό σύστημα, που να ανταποκρίνεται στις πραγματικές δυνατότητες του ΕΣΥ.

Με τη νέα δομή, διασφαλίζεται ότι οι πολίτες θα μπορούν να εξυπηρετούνται απρόσκοπτα, ακόμη και όταν δεν είναι δυνατή η πρόσβαση στον προσωπικό τους γιατρό, διατηρώντας παράλληλα τον βασικό ρόλο της πρωτοβάθμιας φροντίδας ως «πύλης εισόδου» στο σύστημα υγείας.

Το φορτίο της γρίπης σε αριθμούς

Κάθε χρόνο καταγράφονται παγκοσμίως 1 δισεκατομμύριο περιστατικά γρίπης εκ των οποίων 3 έως 5 εκατομμύρια περιστατικά εξελίσσονται σε σοβαρή νόσο και καταγράφονται επίσης από 290.000 έως 650.000 θάνατοι, που οφείλονται σε αναπνευστικές επιπλοκές (κυρίως σε οξεία αναπνευστική δυσχέρεια). Δηλαδή το 5 τοις χιλίοις των περιστατικών γρίπης εξελίσσεται σε σοβαρή νόσηση που απαιτεί νοσηλεία στο νοσοκομείο και ενδεχομένως εισαγωγή σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας.

Παρότι τα υπάρχοντα αντιγριπικά εμβόλια βοηθούν να μειωθεί το φορτίο νοσηρότητας και θνησιμότητας, η αποτελεσματικότητα τους ποικίλει ανάλογα με την σύσταση του επικαιροποιημένου εμβολίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η φετινή σεζόν των εποχικών ιώσεων όπου από τα μέσα του περασμένου Οκτώβρη επικράτησε σε ολόκληρη την Ευρώπη το υποστέλεχος Κ το οποίο δεν είχε συμπεριληφθεί στην σύσταση του επικαιροποιημένου εμβολίου με συνέπεια ο αντιγριπικός εμβολιασμός να παρέχει χαμηλότερη προστασία σε σύγκριση με άλλες χρονιές. Ένας άλλος περιορισμός των υπαρχόντων εμβολίων είναι πως παρέχουν προστασία μόνο για λόγους μήνες-δηλαδή για την τρέχουσα σεζόν των εποχικών ιώσεων.

Πώς θα επιτευχθεί αποφυγή 6,2 εκατομμυρίων θανάτων από γρίπη

Δύο φορές τον χρόνο, ο ΠΟΥ φέρνει σε επαφή επιστήμονες από το Παγκόσμιο Σύστημα Επιτήρησης της Γρίπης, προκειμένου να συνεδριάσουν και να εκδώσουν οδηγίες για τη σύσταση του επικαιροποιημένου αντιγριπικού εμβολίου. Παρότι 143 χώρες χρησιμοποιούν επικαιροποιημένα εποχικά εμβόλια γρίπης, τα έως τώρα συλλεχθέντα ερευνητικά δεδομένα φανερώνουν πως κυρίως εμβολιάζονται έναντι της γρίπης οι άνθρωποι που ανήκουν στην μέση και στην ανώτερη οικονομική τάξη-γεγονός που σημαίνει ότι όσοι ανήκουν στα χαμηλότερα οικονομικά στρώματα παραμένουν μη επαρκώς προστατευμένοι.

Η μελέτη αξιολόγησης (FVIVA) του ΠΟΥ εκτιμά ότι αν κυκλοφορούσαν τα επόμενης γενιάς αντιγριπικά εμβόλια που παρέχουν διευρυμένη και μακροχρόνια προστασία τότε έως το 2050 θα μπορούσαν να αποφευχθούν 18 δισεκατομμύρια περιστατικά γρίπης και να σωθούν 6,2 εκατομμύρια ζωές σε διεθνές επίπεδο. Δηλαδή με την ευρεία διάθεση των εμβολίων γρίπης επόμενης γενιάς, μέσα σε 2,5 δεκαετίες θα μπορούσε να σωθεί ένας αριθμός ατόμων που αντιστοιχεί περίπου στον πληθυσμό του Ελ Σαλβαδόρ ή της Νικαράγουα. Επιπλέον τα μεγαλύτερα οφέλη στη μείωση της θνησιμότητας αφορούν τις πιο ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες που αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο κίνδυνο για σοβαρή νόσηση και επιπλοκές- μετά την προσβολή από τον ιό της γρίπης- στις οποίες συμπεριλαμβάνονται οι ηλικιωμένοι, τα βρέφη, τα νήπια και οι έγκυες γυναίκες.

Αυτή η μελέτη του ΠΟΥ δείχνει με τον πιο εμφατικό τρόπο πόσο σημαντικά είναι τα οφέλη που θα μπορούσαμε να αποκομίσουμε από την ανάπτυξη εμβολίων γρίπης επόμενης γενιάς που παρέχουν πιο διευρυμένη και πιο μακροχρόνια προστασία σε διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες, με διαφορετικό βαθμό ευαλωτότητας η καθεμία, όπως εξηγεί ο Dr. Philipp Lambach, που ηγείται του συγκεκριμένου πρότζεκτ στον ΠΟΥ.

Μείωση της μικροβιακής αντοχής από την αποφυγή κατάχρησης 1,3 δισεκατομμύρια δόσεις αντιβιοτικών

Τα ευρήματα επίσης δείχνουν ότι τα εμβόλια επόμενης γενιάς έχουν πολύ καλή σχέση μεταξύ κόστους και οφέλους και συμβάλλουν στην εξοικονόμηση σημαντικών πόρων αναφορικά με τις δαπάνες υγείας, από την δραστική μείωση της μικροβιακής αντοχής (στην κοινότητα και κυρίως μέσα στα νοσοκομεία). Για να αντιληφθούμε το όφελος:

- Τα υπάρχοντα επικαιροποιημένα εμβόλια γρίπης εκτιμάται ότι μπορούν να συμβάλλουν στην μείωση της μικροβιακής αντοχής περιορίζοντας την κατάχρηση αντιβιοτικών κατά 10 εκατομμύρια δόσεις αντιβιοτικών ετησίως.

- Τα επόμενης γενιάς εμβόλια γρίπης θα μπορούσαν να απογειώσουν αυτό το όφελος περιορίζοντας την κατάχρηση αντιβιοτικών κατά 1,3 δισεκατομμύρια δόσεις έως το 2050.

Η αποφυγή χρήσης 1,3 δισεκατομμυρίων δόσεων αντιβιοτικών θα μπορούσε να έχει τεράστιο αντίκτυπο στην μάχη για την μικροβιακή αντοχή η οποία χαρακτηρίζεται από τους επιστήμονες ως η «σύγχρονη σιωπηλή πανδημία». Επιπλέον, η ασφάλεια, η υψηλή αποτελεσματικότητα, η μεγαλύτερη διάρκεια προστασίας και η επιμήκυνση του χρόνου ζωής στο ράφι του φαρμακείου, αποτελούν χαρακτηριστικά των εμβολίων γρίπης επόμενης γενιάς τα οποία μπορούν να επηρεάσουν καταλυτικά τη χάραξη πολιτικών υγείας για την πρόληψη της βαριάς νόσησης και των θανάτων από γρίπη σε χώρες χαμηλού και μεσαίου κατά κεφαλήν εισοδήματος- εκεί όπου το φορτίο της νοσηρότητας και των θανάτων είναι ακόμα μεγαλύτερο. Η ερευνητική αξιολόγηση του παγκόσμιου οργανισμού υγείας FVIVA μαζί με την Παγκόσμια Στρατηγική του ΠΟΥ για τη Γρίπη 2019- 2030 (WHO’s Global influenza strategy 2019–2030) και τη Λίστα των προτιμητέων χαρακτηριστικών προϊόντος του ΠΟΥ για τα αντιγριπικά εμβόλια επόμενης γενιάς (WHO’s preferred product characteristics for next-generation influenza vaccines), αντανακλούν την εξελισσόμενη επιστημονική γνώση και την εμπειρία που απέκτησε η διεθνής επιστημονική κοινότητα από τα διδάγματα της covid-19 πανδημίας.

46 πειραματικά αντιγριπικά εμβόλια επόμενης γενιάς

Τον Δεκέμβριο του 2025 ο ΠΟΥ δημοσιοποίησε μία λίστα χαρακτηριστικών προϊόντος για τα επόμενης γενιάς αντιγριπικά εμβόλια τα οποία θα τους εξασφαλίσουν ευρύτερη και μακράς διαρκείας προστασία-μεγαλύτερη της μίας σεζόν εποχικών ιώσεων. Η ίδια λίστα επίσης περιλαμβάνει τεχνολογικά χαρακτηριστικά τα οποία θα βοηθήσουν την τοπική παραγωγή των αντιγριπικών εμβολίων επόμενης γενιάς ώστε να γίνουν πιο άμεσα διαθέσιμα στις χώρες χαμηλότερου κατά κεφαλήν εισοδήματος. Από τον περασμένο Φεβρουάριο (του 2026), ήδη 46 νέας γενιάς αντιγριπικά εμβόλια βρίσκονται σε στάδιο κλινικής ανάπτυξης χρησιμοποιώντας ποικίλες τεχνολογικές πλατφόρμες.