Στα πλαίσια εφαρμογής της ανωτέρω νομοθεσίας:

1. Σχετικά με τα Συνταγογραφούμενα Φάρμακα:

Η με οποιονδήποτε τρόπο, άμεση ή έμμεση προβολή συνταγογραφούμενων φαρμάκων στο ευρύ κοινό απαγορεύεται απολύτως.

2. Υπό έρευνα φάρμακα:

Η οποιαδήποτε αναφορά σε σκευάσματα που βρίσκονται σε φάση κλινικών μελετών και δεν διαθέτουν άδεια κυκλοφορίας φαρμάκου και η οποιαδήποτε άμεση ή έμμεση προβολή στο κοινό των παραπάνω σκευασμάτων ως θεραπευτικές λύσεις είναι παράνομη.

«Εφιστάται η προσοχή ιδιαίτερα στο καταναλωτικό κοινό για τους σοβαρούς κινδύνους δημόσιας υγείας που συνεπάγεται η κάθε μορφής παράνομη προβολή από επαγγελματίες υγείας και διάσημα/επιδραστικά άτομα στα ΜΜΕ και στο διαδίκτυο των συνταγογραφούμενων και υπό έρευνα φαρμάκων της παραπάνω κατηγορίας, καθώς και η προμήθειά τους από παράνομα δίκτυα διανομής ή η προμήθεια μη αδειοτημένων φαρμάκων», αναφέρει ο ΕΟΦ.

Προσθέτει ότι η ενημέρωση του κοινού για νόσους επιτρέπεται αποκλειστικά σε γενικό πλαίσιο, χωρίς καμία αναφορά σε συνταγογραφούμενα και υπό έρευνα φάρμακα ή σε δραστικές ουσίες που παραπέμπουν ευθέως σε αυτά.

Αναφορικά με τη νέα προκήρυξη για μόνιμες θέσεις γιατρών στο ΕΣΥ

Ο κ. Θεμιστοκλέους ανέφερε ότι: «αυτή τη στιγμή βρίσκεται στον αέρα η προκήρυξη για 1.113 μόνιμες θέσεις γιατρών στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, σε νοσοκομεία, κέντρα υγείας και δομές της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας», και συμπλήρωσε χαρακτηριστικά: «πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες προκηρύξεις που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια». Ο Υφυπουργός Υγείας σημείωσε ότι η διαδικασία ξεκίνησε την Παρασκευή και ότι οι ενδιαφερόμενοι έχουν στη διάθεσή τους δύο εβδομάδες για την υποβολή αιτήσεων. Όπως υπογράμμισε: «το Υπουργείο Υγείας εκτιμά ότι οι περισσότερες από αυτές τις θέσεις θα καλυφθούν». Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στα αποτελέσματα των προηγούμενων προκηρύξεων. Όπως τόνισε: «στην Αττική καλύφθηκε σχεδόν το 100% των θέσεων, ενώ και στις υπόλοιπες Περιφέρειες καταγράφηκαν υψηλά ποσοστά κάλυψης». Ο κ. Θεμιστοκλέους επεσήμανε ότι οι αριθμοί αυτοί έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνουν ότι «το κλίμα αλλάζει» και ότι το ΕΣΥ γίνεται ξανά ελκυστικό για τους γιατρούς.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι πριν από δύο με τρία χρόνια υπήρχε πολύ μεγάλο πρόβλημα στις προκηρύξεις, καθώς το ΕΣΥ είχε βγει από δύο μεγάλες κρίσεις. Σήμερα, όπως είπε, υπάρχουν πολλοί υποψήφιοι, ιδιαίτερα για τις πιο περιζήτητες θέσεις. Ο Υφυπουργός ανέφερε πως η βελτίωση αυτή ήρθε μετά από σειρά παρεμβάσεων, όπως η αύξηση των μισθών των γιατρών, η δυνατότητα άσκησης ιδιωτικού έργου, η βελτίωση του εργασιακού περιβάλλοντος και η μείωση των εφημεριών. Όπως σημείωσε: «οι συνθήκες εργασίας έχουν βελτιωθεί και αυτό αποτυπώνεται πλέον και στο ενδιαφέρον που καταγράφεται στις προκηρύξεις».

Αναφορικά με την κάλυψη θέσεων στην Περιφέρεια και τα νησιά

Ο κ. Θεμιστοκλέους ανέφερε ότι στην Περιφέρεια εξακολουθούν να υπάρχουν δυσκολίες, σημειώνοντας όμως ότι η χώρα αντιμετώπιζε διαχρονικά τέτοιου είδους προβλήματα. Όπως ανέφερε: «το Υπουργείο Υγείας έχει καταφέρει να καλύψει αρκετά από τα κενά που παραδοσιακά υπήρχαν για χρόνια και δεκαετίες. Έχουν καλυφθεί τα 2/3 των θέσεων που αποτελούσαν πάγια κενά στην Περιφέρεια». Παράλληλα, σημείωσε ότι στη νέα προκήρυξη περιλαμβάνονται και θέσεις σε νησιά που δεν είχαν καλυφθεί στο παρελθόν. Ο Υφυπουργός Υγείας αναφέρθηκε εκτενώς στη δωρεά του Ιδρύματος Χατζηιωάννου, μέσω της οποίας προβλέπεται πρόσθετη οικονομική ενίσχυση για γιατρούς που θα υπηρετήσουν σε μικρά νησιά. Όπως εξήγησε, η δωρεά προβλέπει 1.500 ευρώ επιπλέον του μισθού, αφορολόγητα. Η ενίσχυση αυτή αφορά 47 μικρά νησιά, 81 γιατρούς και νησιά με πληθυσμό κάτω από 4.000 κατοίκους. Ο κ. Θεμιστοκλέους πρόσθεσε ότι, πέραν της συγκεκριμένης δωρεάς, σε πολλά από αυτά τα νησιά καλύπτεται και η στέγη, ενώ έχουν δοθεί και επιπλέον κίνητρα από την Πολιτεία. Όπως τόνισε: «το συνολικό πλαίσιο κινήτρων δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε να καλυφθούν πολλές από τις θέσεις που αφορούν τα μικρά νησιά και τις δυσπρόσιτες περιοχές».

Αναφορικά με το νοσηλευτικό προσωπικό και τα νέα κίνητρα

Ο κ. Θεμιστοκλέους ανέφερε πως το ζήτημα του νοσηλευτικού προσωπικού είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα όχι μόνο του ελληνικού συστήματος υγείας, αλλά συνολικά των ευρωπαϊκών συστημάτων υγείας. Όπως ανέφερε: «το νοσηλευτικό προσωπικό μειώνεται όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια». Ο Υφυπουργός Υγείας σημείωσε ότι στις 12 Μαΐου, Παγκόσμια Ημέρα Νοσηλευτή, θα υπάρξουν ανακοινώσεις και από τον Πρωθυπουργό, με στόχο να δοθούν περισσότερα κίνητρα για τη στελέχωση των νοσοκομείων με νοσηλευτές. Απαντώντας στο ερώτημα αν το βασικό πρόβλημα είναι ο μισθός, ο κ. Θεμιστοκλέους υπογράμμισε ότι το μισθολογικό αποτελεί πράγματι ένα βασικό κριτήριο.

Ωστόσο, σημείωσε ότι εξίσου σημαντικές είναι και οι συνθήκες εργασίας, καθώς το νοσηλευτικό επάγγελμα είναι ένα σκληρό επάγγελμα. Παράλληλα, ανέφερε ότι: «το Υπουργείο Υγείας προσπαθεί να διαμορφώσει το κατάλληλο πλαίσιο, ώστε να βελτιωθούν οι συνθήκες εργασίας στα νοσοκομεία», και συμπλήρωσε: «έχει ήδη ανοίξει η πλατφόρμα για το επικουρικό προσωπικό, με αρκετές αιτήσεις στην Αττική, ενώ τις επόμενες ημέρες θα ανοίξει και για την υπόλοιπη χώρα και την Περιφέρεια». Ο Υφυπουργός επεσήμανε ότι από το νοσηλευτικό προσωπικό εξαρτώνται πάρα πολλά για τη λειτουργία των νοσοκομείων και για την ποιότητα της φροντίδας που λαμβάνουν οι ασθενείς.

Αναφορικά με την κριτική για τις ανακαινίσεις και την ενίσχυση του ΕΣΥ

Ο Υφυπουργός Υγείας σημείωσε πως: «αυτή τη στιγμή το Εθνικό Σύστημα Υγείας έχει το περισσότερο προσωπικό που είχε ποτέ». Παράλληλα, τόνισε ότι η αναβάθμιση των κτιρίων, η αγορά νέου εξοπλισμού και η εισαγωγή ψηφιακών συστημάτων αποτελούν ουσιαστικές παρεμβάσεις και όχι παρεμβάσεις «βιτρίνας». Όπως είπε: «στη χώρα δεν είχαν μπει τέτοια ψηφιακά συστήματα για 20 ή 30 χρόνια, ενώ τα νοσοκομεία δεν είχαν ανακαινιστεί ουσιαστικά για 10 ή 20 χρόνια». Ο Υφυπουργός Υγείας σημείωσε ότι: «η χώρα πέρασε 10 χρόνια κρίσης, κατά τη διάρκεια των οποίων ούτε καρφί δεν άλλαξε στα νοσοκομεία», και συμπλήρωσε χαρακτηριστικά: «σήμερα γίνονται κτιριακές ανακαινίσεις, προστίθενται καινούργια μηχανήματα, εγκαθίστανται νέα μηχανήματα ακτινοθεραπείας και μειώνονται οι χρόνοι αναμονής». Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον ψηφιακό μετασχηματισμό της υγείας. Όπως ανέφερε: «πλέον οι πολίτες μπορούν μέσα από την εφαρμογή MyHealth app να βρίσκουν στο κινητό τους τις εξετάσεις τους, είτε αυτές έχουν γίνει σε δημόσια δομή, όπως ο Ευαγγελισμός ή ένα κέντρο υγείας, είτε σε ιδιωτική δομή. Παράλληλα, μπορούν να κλείνουν ραντεβού και να αξιοποιούν νέες ψηφιακές υπηρεσίες που δεν υπήρχαν στο παρελθόν».

Αναφορικά με τα ραντεβού στα δημόσια νοσοκομεία

Ο Υφυπουργός Υγείας ανέφερε πως: «παλαιότερα σε ορισμένες ειδικότητες οι αναμονές που παλαιότερα έφταναν τους 6 έως 8 μήνες, σήμερα στην Αττική έχουν μειωθεί σε μία εβδομάδα έως 10 ημέρες». Ο κ. Θεμιστοκλέους, εξήγησε πως η μείωση των χρόνων αναμονής δεν προέκυψε μόνο από την ψηφιακή αναβάθμιση των συστημάτων, αλλά και από την αύξηση του αριθμού των ραντεβού που διαθέτουν οι γιατροί στο σύστημα. Αυτό, όπως είπε σημαίνει ότι αυξήθηκε και η δουλειά που κάνουν οι γιατροί μέσα στο δημόσιο σύστημα υγείας.

Αναφορικά με τον Χανταϊό και τον επαναπατρισμό του Έλληνα επιβάη του MV Hondius

Ο κ. Θεμιστοκλέους αναφέρθηκε και στο ζήτημα του Χανταϊού, τονίζοντας ότι: «οι πολίτες μπορούν να αισθάνονται ασφαλείς», και συμπλήρωσε χαρακτηριστικά: «πρόκειται για συγκεκριμένο ιό, ο οποίος παρουσιάζει δυσκολία στη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο». Αναφορικά με τον Έλληνα ασθενή, ο Υφυπουργός Υγείας ανέφερε ότι: «όλες οι αρμόδιες υπηρεσίες, ο ΕΟΔΥ και το ΕΚΑΒ, βρίσκονται σε συνεργασία με τις ολλανδικές αρχές για τον επαναπατρισμό του», και συμπλήρωσε: «η χώρα διαθέτει μεγάλη εμπειρία στη διαχείριση τέτοιων περιστατικών, υπενθυμίζοντας και την εμπειρία της περιόδου του COVID-19». Τέλος, ο κ. Θεμιστοκλέους κατέληξε ότι ο επαναπατρισμός του Έλληνα επιβάτη, θα γίνει άμεσα.

Η βαλβιδική καρδιοπάθεια εμφανίζεται όταν μία από τις τέσσερις βαλβίδες της καρδιάς σταματάει να λειτουργεί σωστά. Σύμφωνα με έκθεση της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας για το 2026, η νόσος ευθύνεται για περισσότερους από 440.000 θανάτους στις ΗΠΑ την περίοδο 1999-2020.

Στη μελέτη οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 463.000 από τη βάση δεδομένων UK Biobank, με μέση ηλικία τα 58 έτη. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια για την αξιολόγηση της μοναξιάς και της κοινωνικής απομόνωσης κατά την ένταξή τους στη μελέτη. Οι ερωτήσεις για τη μοναξιά αφορούσαν στο αν οι συμμετέχοντες ένιωθαν συχνά μοναξιά και πόσο συχνά μπορούσαν να εμπιστεύονται τους άλλους. Οι ερωτήσεις για την κοινωνική απομόνωση επικεντρώθηκαν στη συχνότητα των δια ζώσης αλληλεπιδράσεων.

Οι συμμετέχοντες με υψηλότερες βαθμολογίες μοναξιάς ήταν συχνότερα άνδρες και είχαν χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο. Παρουσίαζαν επίσης υψηλά ποσοστά καπνίσματος, σωματικής αδράνειας, ανθυγιεινών προτύπων ύπνου και χαμηλών διατροφικών δεικτών.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής το κινεζικό πανεπιστήμιο Central South University, παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες για χρονικό διάστημα σχεδόν 14 ετών χρησιμοποιώντας ιατρικά αρχεία για την καταγραφή νέων διαγνώσεων βαλβιδικής καρδιοπάθειας, καθώς και γενετικές πληροφορίες και οικογενειακό ιστορικό μέσω της συλλογής δειγμάτων αίματος.

Κατά τη διάρκεια της περιόδου παρακολούθησης διαγνώστηκαν περισσότερα από 11.000 νέα περιστατικά εκφυλιστικής βαλβιδοπάθειας. Οι συμμετέχοντες που ανέφεραν υψηλότερα επίπεδα μοναξιάς είχαν 19% αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν εκφυλιστική βαλβιδοπάθεια, 21% αυξημένο κίνδυνο στένωσης της αορτικής βαλβίδας και 23% αυξημένο κίνδυνο ανεπάρκειας της μιτροειδούς βαλβίδας, σε σύγκριση με τα άτομα που δήλωσαν ελάχιστη μοναξιά. Αντίθετα, η κοινωνική απομόνωση δεν φάνηκε να έχει επίδραση στις βαλβιδοπάθειες.

Η μοναξιά φάνηκε να αυξάνει τον κίνδυνο ανεξάρτητα από το γενετικό υπόβαθρο του ατόμου. Ωστόσο, τα άτομα που είχαν υψηλό γενετικό κίνδυνο για νόσο των καρδιακών βαλβίδων και υψηλή βαθμολογία μοναξιάς παρουσίασαν τον υψηλότερο κίνδυνο διάγνωσης βαλβιδοπάθειας.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τη σχέση μεταξύ μοναξιάς και βαλβιδοπάθειας εξηγούν εν μέρει ανθυγιεινές συμπεριφορές του τρόπου ζωής, όπως η παχυσαρκία, το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και η ακανόνιστη σωματική δραστηριότητα.

Στους περιορισμούς της μελέτης, οι ερευνητές αναφέρουν ότι η μελέτη ήταν παρατηρησιακή και τα ευρήματα δείχνουν απλά συσχέτιση μεταξύ των δύο παραγόντων. Τονίζουν ότι απαιτούνται και άλλες μελέτες για να κατανοηθούν οι βιολογικοί μηχανισμοί που συνδέουν τη μοναξιά με την εκφύλιση των βαλβίδων και να εξεταστεί αν παρεμβάσεις που μειώνουν τη μοναξιά, μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο βαλβιδοπάθειας.

Στην πράξη, το νέο πλαίσιο περιορίζει την αποκλειστικότητα του προσωπικού γιατρού ως μοναδικής «πύλης» προς άλλες ιατρικές ειδικότητες. Οι πολίτες δεν θα χρειάζεται πλέον να απευθύνονται αποκλειστικά στον εγγεγραμμένο προσωπικό τους γιατρό για να λάβουν παραπεμπτικό, καθώς αυτό θα μπορεί να εκδίδεται και από οποιονδήποτε γενικό ιατρό ή παθολόγο.

Το νέο μοντέλο παραπομπών

Παρά τη διεύρυνση των επιλογών, η ύπαρξη παραπεμπτικού παραμένει απαραίτητη για την πρόσβαση σε άλλες ειδικότητες και για την ηλεκτρονική δέσμευση ραντεβού. Με άλλα λόγια, το σύστημα δεν καταργείται, αλλά γίνεται πιο λειτουργικό και προσαρμοσμένο στις πραγματικές συνθήκες του ΕΣΥ.

Σε περιπτώσεις όπου δεν είναι εφικτή η εύρεση προσωπικού γιατρού, ο πολίτης μπορεί να απευθύνεται σε γιατρό γενικής ή οικογενειακής ιατρικής ή σε παθολόγο, ώστε να ενεργοποιείται η διαδικασία παραπομπής. Η αλλαγή αυτή επιχειρεί να καλύψει πρακτικά κενά που έχουν καταγραφεί κατά την εφαρμογή του προηγούμενου μοντέλου.

Χωρίς κόστος, αλλά με προϋποθέσεις

Η πρόσβαση σε γιατρούς του Εθνικού Συστήματος Υγείας ή σε συμβεβλημένους με τον ΕΟΠΥΥ παραμένει χωρίς οικονομική επιβάρυνση, υπό την προϋπόθεση ότι ο πολίτης διαθέτει το απαιτούμενο παραπεμπτικό.

Το παραπεμπτικό μπορεί να εκδίδεται είτε από τον προσωπικό γιατρό είτε από άλλον γιατρό πρωτοβάθμιας φροντίδας, συμπεριλαμβανομένων και των υπόχρεων προσωπικών γιατρών, όπως οι πρώην αγροτικοί ιατροί.

Σύμφωνα με το σκεπτικό της ρύθμισης, η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ενισχύεται ως βασικό σημείο πρώτης επαφής των πολιτών με το σύστημα υγείας. Η αλλαγή αποσκοπεί στην καλύτερη οργάνωση των ραντεβού και στη βελτίωση της διαθεσιμότητας για εξειδικευμένες ιατρικές υπηρεσίες.

Η ηλεκτρονική διαχείριση των ραντεβού συνδέεται πλέον άμεσα με την ύπαρξη παραπεμπτικού, γεγονός που αναμένεται να οδηγήσει σε πιο στοχευμένη χρήση των διαθέσιμων πόρων.

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τους ασθενείς με χρόνια νοσήματα, οι οποίοι θα μπορούν να καλύπτουν τις ανάγκες τους για ιατρικές επισκέψεις για χρονικό διάστημα έως και ενός έτους με ένα μόνο παραπεμπτικό.

Η ρύθμιση αυτή μειώνει τη γραφειοκρατία και διευκολύνει τη συνεχή παρακολούθηση των ασθενών χωρίς επαναλαμβανόμενες διαδικασίες.

Πρόσβαση για όλους τους πολίτες

Για όσους δεν διαθέτουν προσωπικό γιατρό, διασφαλίζεται η δυνατότητα εξυπηρέτησης μέσω των δομών της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, όπως τα Κέντρα Υγείας, οι ΤΟΜΥ και τα περιφερειακά ιατρεία.

Σε όλες τις περιπτώσεις, η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και η έκδοση παραπεμπτικών πραγματοποιείται χωρίς οικονομική επιβάρυνση, ενισχύοντας την καθολικότητα του συστήματος.

Τι αλλάζει σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς

Στο προηγούμενο μοντέλο, η παραπομπή προς ειδικούς γιατρούς γινόταν αποκλειστικά μέσω του προσωπικού γιατρού. Η νέα ρύθμιση αίρει αυτή την αποκλειστικότητα, αντιμετωπίζοντας προβλήματα που σχετίζονται με ελλείψεις προσωπικού, προσωρινές απουσίες και γεωγραφικές ιδιαιτερότητες.

Η προσαρμογή αυτή αντανακλά την ανάγκη για ένα πιο ευέλικτο και λειτουργικό σύστημα, που να ανταποκρίνεται στις πραγματικές δυνατότητες του ΕΣΥ.

Με τη νέα δομή, διασφαλίζεται ότι οι πολίτες θα μπορούν να εξυπηρετούνται απρόσκοπτα, ακόμη και όταν δεν είναι δυνατή η πρόσβαση στον προσωπικό τους γιατρό, διατηρώντας παράλληλα τον βασικό ρόλο της πρωτοβάθμιας φροντίδας ως «πύλης εισόδου» στο σύστημα υγείας.

Το φορτίο της γρίπης σε αριθμούς

Κάθε χρόνο καταγράφονται παγκοσμίως 1 δισεκατομμύριο περιστατικά γρίπης εκ των οποίων 3 έως 5 εκατομμύρια περιστατικά εξελίσσονται σε σοβαρή νόσο και καταγράφονται επίσης από 290.000 έως 650.000 θάνατοι, που οφείλονται σε αναπνευστικές επιπλοκές (κυρίως σε οξεία αναπνευστική δυσχέρεια). Δηλαδή το 5 τοις χιλίοις των περιστατικών γρίπης εξελίσσεται σε σοβαρή νόσηση που απαιτεί νοσηλεία στο νοσοκομείο και ενδεχομένως εισαγωγή σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας.

Παρότι τα υπάρχοντα αντιγριπικά εμβόλια βοηθούν να μειωθεί το φορτίο νοσηρότητας και θνησιμότητας, η αποτελεσματικότητα τους ποικίλει ανάλογα με την σύσταση του επικαιροποιημένου εμβολίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η φετινή σεζόν των εποχικών ιώσεων όπου από τα μέσα του περασμένου Οκτώβρη επικράτησε σε ολόκληρη την Ευρώπη το υποστέλεχος Κ το οποίο δεν είχε συμπεριληφθεί στην σύσταση του επικαιροποιημένου εμβολίου με συνέπεια ο αντιγριπικός εμβολιασμός να παρέχει χαμηλότερη προστασία σε σύγκριση με άλλες χρονιές. Ένας άλλος περιορισμός των υπαρχόντων εμβολίων είναι πως παρέχουν προστασία μόνο για λόγους μήνες-δηλαδή για την τρέχουσα σεζόν των εποχικών ιώσεων.

Πώς θα επιτευχθεί αποφυγή 6,2 εκατομμυρίων θανάτων από γρίπη

Δύο φορές τον χρόνο, ο ΠΟΥ φέρνει σε επαφή επιστήμονες από το Παγκόσμιο Σύστημα Επιτήρησης της Γρίπης, προκειμένου να συνεδριάσουν και να εκδώσουν οδηγίες για τη σύσταση του επικαιροποιημένου αντιγριπικού εμβολίου. Παρότι 143 χώρες χρησιμοποιούν επικαιροποιημένα εποχικά εμβόλια γρίπης, τα έως τώρα συλλεχθέντα ερευνητικά δεδομένα φανερώνουν πως κυρίως εμβολιάζονται έναντι της γρίπης οι άνθρωποι που ανήκουν στην μέση και στην ανώτερη οικονομική τάξη-γεγονός που σημαίνει ότι όσοι ανήκουν στα χαμηλότερα οικονομικά στρώματα παραμένουν μη επαρκώς προστατευμένοι.

Η μελέτη αξιολόγησης (FVIVA) του ΠΟΥ εκτιμά ότι αν κυκλοφορούσαν τα επόμενης γενιάς αντιγριπικά εμβόλια που παρέχουν διευρυμένη και μακροχρόνια προστασία τότε έως το 2050 θα μπορούσαν να αποφευχθούν 18 δισεκατομμύρια περιστατικά γρίπης και να σωθούν 6,2 εκατομμύρια ζωές σε διεθνές επίπεδο. Δηλαδή με την ευρεία διάθεση των εμβολίων γρίπης επόμενης γενιάς, μέσα σε 2,5 δεκαετίες θα μπορούσε να σωθεί ένας αριθμός ατόμων που αντιστοιχεί περίπου στον πληθυσμό του Ελ Σαλβαδόρ ή της Νικαράγουα. Επιπλέον τα μεγαλύτερα οφέλη στη μείωση της θνησιμότητας αφορούν τις πιο ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες που αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο κίνδυνο για σοβαρή νόσηση και επιπλοκές- μετά την προσβολή από τον ιό της γρίπης- στις οποίες συμπεριλαμβάνονται οι ηλικιωμένοι, τα βρέφη, τα νήπια και οι έγκυες γυναίκες.

Αυτή η μελέτη του ΠΟΥ δείχνει με τον πιο εμφατικό τρόπο πόσο σημαντικά είναι τα οφέλη που θα μπορούσαμε να αποκομίσουμε από την ανάπτυξη εμβολίων γρίπης επόμενης γενιάς που παρέχουν πιο διευρυμένη και πιο μακροχρόνια προστασία σε διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες, με διαφορετικό βαθμό ευαλωτότητας η καθεμία, όπως εξηγεί ο Dr. Philipp Lambach, που ηγείται του συγκεκριμένου πρότζεκτ στον ΠΟΥ.

Μείωση της μικροβιακής αντοχής από την αποφυγή κατάχρησης 1,3 δισεκατομμύρια δόσεις αντιβιοτικών

Τα ευρήματα επίσης δείχνουν ότι τα εμβόλια επόμενης γενιάς έχουν πολύ καλή σχέση μεταξύ κόστους και οφέλους και συμβάλλουν στην εξοικονόμηση σημαντικών πόρων αναφορικά με τις δαπάνες υγείας, από την δραστική μείωση της μικροβιακής αντοχής (στην κοινότητα και κυρίως μέσα στα νοσοκομεία). Για να αντιληφθούμε το όφελος:

- Τα υπάρχοντα επικαιροποιημένα εμβόλια γρίπης εκτιμάται ότι μπορούν να συμβάλλουν στην μείωση της μικροβιακής αντοχής περιορίζοντας την κατάχρηση αντιβιοτικών κατά 10 εκατομμύρια δόσεις αντιβιοτικών ετησίως.

- Τα επόμενης γενιάς εμβόλια γρίπης θα μπορούσαν να απογειώσουν αυτό το όφελος περιορίζοντας την κατάχρηση αντιβιοτικών κατά 1,3 δισεκατομμύρια δόσεις έως το 2050.

Η αποφυγή χρήσης 1,3 δισεκατομμυρίων δόσεων αντιβιοτικών θα μπορούσε να έχει τεράστιο αντίκτυπο στην μάχη για την μικροβιακή αντοχή η οποία χαρακτηρίζεται από τους επιστήμονες ως η «σύγχρονη σιωπηλή πανδημία». Επιπλέον, η ασφάλεια, η υψηλή αποτελεσματικότητα, η μεγαλύτερη διάρκεια προστασίας και η επιμήκυνση του χρόνου ζωής στο ράφι του φαρμακείου, αποτελούν χαρακτηριστικά των εμβολίων γρίπης επόμενης γενιάς τα οποία μπορούν να επηρεάσουν καταλυτικά τη χάραξη πολιτικών υγείας για την πρόληψη της βαριάς νόσησης και των θανάτων από γρίπη σε χώρες χαμηλού και μεσαίου κατά κεφαλήν εισοδήματος- εκεί όπου το φορτίο της νοσηρότητας και των θανάτων είναι ακόμα μεγαλύτερο. Η ερευνητική αξιολόγηση του παγκόσμιου οργανισμού υγείας FVIVA μαζί με την Παγκόσμια Στρατηγική του ΠΟΥ για τη Γρίπη 2019- 2030 (WHO’s Global influenza strategy 2019–2030) και τη Λίστα των προτιμητέων χαρακτηριστικών προϊόντος του ΠΟΥ για τα αντιγριπικά εμβόλια επόμενης γενιάς (WHO’s preferred product characteristics for next-generation influenza vaccines), αντανακλούν την εξελισσόμενη επιστημονική γνώση και την εμπειρία που απέκτησε η διεθνής επιστημονική κοινότητα από τα διδάγματα της covid-19 πανδημίας.

46 πειραματικά αντιγριπικά εμβόλια επόμενης γενιάς

Τον Δεκέμβριο του 2025 ο ΠΟΥ δημοσιοποίησε μία λίστα χαρακτηριστικών προϊόντος για τα επόμενης γενιάς αντιγριπικά εμβόλια τα οποία θα τους εξασφαλίσουν ευρύτερη και μακράς διαρκείας προστασία-μεγαλύτερη της μίας σεζόν εποχικών ιώσεων. Η ίδια λίστα επίσης περιλαμβάνει τεχνολογικά χαρακτηριστικά τα οποία θα βοηθήσουν την τοπική παραγωγή των αντιγριπικών εμβολίων επόμενης γενιάς ώστε να γίνουν πιο άμεσα διαθέσιμα στις χώρες χαμηλότερου κατά κεφαλήν εισοδήματος. Από τον περασμένο Φεβρουάριο (του 2026), ήδη 46 νέας γενιάς αντιγριπικά εμβόλια βρίσκονται σε στάδιο κλινικής ανάπτυξης χρησιμοποιώντας ποικίλες τεχνολογικές πλατφόρμες.

Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη από το Πανεπιστήμιο Στάνφορντ και το ανεξάρτητο ερευνητικό ινστιτούτο PSE Healthy Energy, δείγματα από κατοικίες στο Ηνωμένο Βασίλειο περιείχαν κατά μέσο όρο 37 φορές περισσότερη ποσότητα βενζολίου σε σχέση με αντίστοιχα δείγματα στη Βόρεια Αμερική. Στην Ολλανδία, οι συγκεντρώσεις ήταν ακόμη υψηλότερες, φτάνοντας τις 66,5 φορές πάνω από τα επίπεδα αναφοράς.

Το βενζόλιο θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνο, καθώς δεν υπάρχει ασφαλές επίπεδο έκθεσης, ενώ έχει συσχετιστεί με λευχαιμία και άλλες σοβαρές μακροχρόνιες ασθένειες, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Όπως σημειώνει η επικεφαλής της μελέτης, επιστήμονας ποιότητας αέρα Ταμάρα Σπαρκς, τα ευρήματα ξεπέρασαν κάθε προσδοκία: «Μας εξέπληξε το πόσο υψηλότερα μπορεί να είναι τα επίπεδα βενζολίου σε ευρωπαϊκά σπίτια».

Η έρευνα αναδεικνύει ένα πεδίο που μέχρι πρόσφατα παρέμενε σε μεγάλο βαθμό υποτιμημένο: την ποιότητα του αέρα εντός των κατοικιών. Ενώ η εξωτερική ρύπανση έχει μελετηθεί εκτενώς, τα δεδομένα για το εσωτερικό περιβάλλον είναι περιορισμένα. Προηγούμενες μελέτες έχουν ήδη δείξει ότι οι εστίες αερίου αυξάνουν τα επίπεδα διοξειδίου του αζώτου, ενώ έχουν συνδεθεί με περιστατικά άσθματος σε παιδιά και αυξημένο κίνδυνο αναπνευστικών λοιμώξεων.

Η νέα μελέτη αποτελεί την πρώτη που τεκμηριώνει σε τόσο μεγάλη κλίμακα την παρουσία βενζολίου στο φυσικό αέριο ευρωπαϊκών κατοικιών. Συγκρίνοντας τα δεδομένα με αντίστοιχη έρευνα στη Βόρεια Αμερική, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι το αέριο στο Λονδίνο περιείχε 64 φορές περισσότερη ποσότητα βενζολίου, στο Άμστερνταμ 73 φορές περισσότερη και στο Μιλάνο 8,5 φορές περισσότερη.

Οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα από 72 κατοικίες σε Ηνωμένο Βασίλειο, Ολλανδία και Ιταλία, εξετάζοντας παράλληλα και την ύπαρξη διαρροών. Διαπιστώθηκε ότι περίπου το 40% των κουζινών παρουσίαζε διαρροές ακόμη και όταν οι εστίες ήταν απενεργοποιημένες. Σε ποσοστό 9% των κατοικιών, οι διαρροές ήταν τόσο έντονες ώστε να υπερβαίνουν τα όρια έκθεσης που συνιστούν οι ευρωπαϊκές και βρετανικές αρχές.

Όπως υπογραμμίζει η Σπαρκς, η έκθεση στο βενζόλιο είναι αθροιστική: υψηλές συγκεντρώσεις για μικρό χρονικό διάστημα μπορεί να είναι εξίσου επιβλαβείς με χαμηλότερες συγκεντρώσεις για μεγαλύτερο διάστημα.

Ένα ακόμη ανησυχητικό εύρημα αφορά τη δυσκολία εντοπισμού των διαρροών. Αν και οι εταιρείες προσθέτουν οσμητικές ουσίες στο φυσικό αέριο για λόγους ασφάλειας, τα επίπεδα αυτών των ουσιών σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ολλανδία αποδείχθηκαν ανεπαρκή. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι το βενζόλιο μπορεί να φτάσει έως και εννέα φορές πάνω από τα εθνικά όρια στο Ηνωμένο Βασίλειο και σχεδόν πέντε φορές πάνω από τα ευρωπαϊκά όρια στην Ολλανδία, πριν γίνει αντιληπτό μέσω οσμής.

Η χρήση εξαερισμού — όπως το άνοιγμα παραθύρων ή η ενεργοποίηση απορροφητήρα — μπορεί να μειώσει σημαντικά τη συγκέντρωση ρύπων. Ωστόσο, σε περιπτώσεις συνεχούς διαρροής, απαιτείται πολύωρος καθημερινός αερισμός, γεγονός που καθιστά δύσκολη τη διαχείριση του προβλήματος σε ατομικό επίπεδο.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι πρόκειται για ένα ζήτημα συστημικό, που απαιτεί παρεμβάσεις σε επίπεδο πολιτικής. Η ενίσχυση της οσμοποίησης του αερίου θα μπορούσε να βοηθήσει στον έγκαιρο εντοπισμό διαρροών, ωστόσο η πιο αποτελεσματική λύση θεωρείται η θεσμοθέτηση κανόνων που θα υποχρεώνουν τις εταιρείες να απομακρύνουν το βενζόλιο από το φυσικό αέριο πριν αυτό φτάσει στους καταναλωτές.

Σε επιστολή προς τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη και την αναπληρώτρια υπουργό Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη, επισημαίνεται ότι η επιτυχία του προγράμματος αποδεικνύει την ανάγκη συνέχισής του, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη πρόσβαση των πολιτών σε προληπτικές εξετάσεις.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, πάνω από 5,2 εκατομμύρια πολίτες έχουν ήδη συμμετάσχει στις προληπτικές εξετάσεις, ενώ έχουν εντοπιστεί περίπου 180.000 περιστατικά με κάποιο νόσημα.

Αίτημα για άμεση παράταση του προγράμματος

Ο ΙΣΑ αναφέρει ότι έχει γίνει αποδέκτης επιστολών από τον ιατρικό κόσμο, με τις οποίες ζητείται η παράταση του προγράμματος, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα ολοκλήρωσης των προληπτικών εξετάσεων που έχουν ήδη προγραμματιστεί.

Παράλληλα, τονίζεται ότι είναι απαραίτητο να συνεχιστεί η εξυπηρέτηση των πολιτών χωρίς διακοπή, καθώς πρόκειται για μια δράση με ιδιαίτερα σημαντική συμβολή στη δημόσια υγεία.

Στο πλαίσιο αυτό, ζητείται από το Υπουργείο Υγείας της Ελλάδας να προχωρήσει άμεσα στις απαραίτητες ενέργειες, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή συνέχιση του προγράμματος.

Γ. Πατούλης: «Σημαντική πρωτοβουλία για την πρόληψη»

Σχολιάζοντας το θέμα, ο πρόεδρος του ΙΣΑ Γιώργος Πατούλης τόνισε:

«Το πρόγραμμα "Προλαμβάνω" αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική πρωτοβουλία για την προαγωγή της πρόληψης και την έγκαιρη διάγνωση σοβαρών νοσημάτων. Η παράτασή του είναι αναγκαία, ώστε να συνεχιστεί απρόσκοπτα η πρόσβαση των πολιτών σε προληπτικές εξετάσεις στο διηνεκές. Ο ΙΣΑ θα συνεχίσει να παρεμβαίνει δυναμικά για τη στήριξη των ιατρών και την προστασία της δημόσιας υγείας».

Καθοριστικός ρόλος στην έγκαιρη διάγνωση

Το Συντονιστικό Όργανο Φορέων Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας υπογραμμίζει ότι η επιτυχία του προγράμματος είναι αδιαμφισβήτητη και αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την προαγωγή της δημόσιας υγείας.

Μέσω του προγράμματος, εκατομμύρια πολίτες είχαν τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν για πρώτη φορά προληπτικές εξετάσεις, τις οποίες στο παρελθόν είτε παραμελούσαν είτε αδυνατούσαν να πραγματοποιήσουν λόγω οικονομικών δυσκολιών ή έλλειψης ασφαλιστικής κάλυψης.

Όπως επισημαίνεται, το πρόγραμμα συνέβαλε καθοριστικά στην έγκαιρη διάγνωση σοβαρών νοσημάτων, επιτρέποντας σε χιλιάδες ανθρώπους να εντοπίσουν προβλήματα υγείας σε πρώιμο στάδιο και να ξεκινήσουν έγκαιρα θεραπεία.

Η συνέχιση της συγκεκριμένης δράσης εκτιμάται ότι θα συμβάλει ουσιαστικά στη διατήρηση και ενίσχυση της πρόληψης στον πληθυσμό, αποτελώντας ένα σημαντικό εργαλείο προστασίας της δημόσιας υγείας.

Πέραν των φαρμακείων του ΕΟΠΥΥ και της δυνατότητας κατ' οίκον αποστολής των ΦΥΚ, οι ασθενείς μπορούν πλέον να επιλέγουν την παραλαβή των φαρμάκων τους από το φαρμακείο της γειτονιάς τους, έχοντας παράλληλα τη δυνατότητα άμεσης συμβουλευτικής υποστήριξης από τον φαρμακοποιό τους για την ορθή χρήση της αγωγής.

Από σήμερα τίθεται σε λειτουργία η σχετική πλατφόρμα του ΕΟΠΥΥ και 10.500 από τα συνολικά 10.850 φαρμακεία της χώρας θα διαθέτουν συγκεκριμένες κατηγορίες ΦΥΚ. Σε πρώτη φάση δίνεται η δυνατότητα σε ασθενείς που πάσχουν από καρκίνο και σκλήρυνση κατά πλάκας να υποβάλλον στην πλατφόρμα τα αιτήματά τους και να παραλαμβάνουν σε καθορισμένο χρονοδιάγραμμα τα φάρμακά τους από το φαρμακείο της επιλογής τους.

Η νέα διαδικασία αντιστοιχεί σε περίπου 23.000 συνταγές μηνιαίως, με στόχο εντός τριμήνου να εξυπηρετούνται 66.000 συνταγές τον μήνα, δηλαδή περίπου το ένα τρίτο των συνολικών συνταγών ΦΥΚ, που ανέρχονται σε 180.000 μηνιαίως.

Τον επόμενο μήνα θα ενταχθούν βιολογικοί παράγοντες νέκρωσης των όγκων anti- TNF με συνταγές 25.000 και τον μεθεπόμενο μήνα οι πάσχοντες από Ηπατίτιδα Β και D και λαμβάνοντες θεραπεία για το άσθμα με συνταγές 18.000

Οι ασθενείς θα λαμβάνουν τα φάρμακά τους εντελώς δωρεάν, ενώ οι φαρμακοποιοί θα αποζημιώνονται από τον ΕΟΠΥΥ με 20 ευρώ ανά συνταγή για την υπηρεσία εκτέλεσης και χορήγησης. Οι εκτελεσμένες συνταγές υποβάλλονται μηνιαίως στον ΕΟΠΥΥ μαζί με το σχετικό τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών, ενώ η πληρωμή τους ακολουθεί το χρονοδιάγραμμα της συλλογικής σύμβασης του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου.

Σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο πρόεδρος του Πανελληνίου Φαρμακευτικού Συλλόγου, Απόστολος Βαλτάς, εξέφρασε την ικανοποίησή του για την επέκταση της διάθεσης ΦΥΚ μέσω ιδιωτικών φαρμακείων, σημειώνοντας ότι μια διαδικασία που ξεκίνησε πιλοτικά το 2020 με 1.000-1.500 συνταγές μηνιαίως, πλέον καθιερώνεται, σηματοδοτώντας ουσιαστική αλλαγή στην εξυπηρέτηση των χρονίως πασχόντων.

«Πρόκειται για παρέμβαση με έντονο κοινωνικό αποτύπωμα, καθώς βάζει τέλος στις πολύωρες αναμονές, τις λεγόμενες "ουρές της ντροπής", έξω από τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ. Μάλιστα δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις που οι ασθενείς ή οι φροντιστές τους ήταν αναγκασμένοι να διανύσουν δεκάδες χιλιόμετρα από τον τόπο διαμονής τους προκειμένου να πάρουν τα φάρμακά τους. Πλέον, η πρόσβαση στα συγκεκριμένα σκευάσματα θα γίνεται από το φαρμακείο της γειτονιάς, με άμεση εξυπηρέτηση και χωρίς άσκοπες μετακινήσεις», ανέφερε.

Ο πρόεδρος του ΠΦΣ υπογραμμίζει ότι το νέο σύστημα επαναφέρει στο επίκεντρο την αξιοπρέπεια του ασθενούς, τη σιγουριά της άμεσης πρόσβασης στη θεραπεία και κυρίως, την προσωπική επαφή με τον φαρμακοποιό, που μπορεί να ενημερώσει για τη σωστή χρήση της αγωγής και να διαχειριστεί πιθανές παρενέργειες.

«Σε αντίθεση με την κατ' οίκον αποστολή φαρμάκων, που αποτελεί μια απρόσωπη διαδικασία, η διάθεση μέσω των φαρμακείων της γειτονιάς ενισχύει τον ρόλο της πρωτοβάθμιας φροντίδας και δημιουργεί ένα πιο ανθρώπινο και λειτουργικό πλαίσιο εξυπηρέτησης για τους πλέον ευάλωτους ασθενείς», τονίζει ο κ. Βαλτάς. Καταλήγει ότι σε επόμενο στάδιο, τα φάρμακα υψηλού κόστους, όπως όλα τα φάρμακα, πρέπει να διακινούνται μέσω των φαρμακείων, ώστε να μειωθεί η ταλαιπωρία των ασθενών με σοβαρές παθήσεις.

 Πώς επιλέγει ο ασφαλισμένος το ιδιωτικό φαρμακείο

Ο ασφαλισμένος θα εισέρχεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://fyk.eopyy.gov.gr/ και θα αυθεντικοποιεί την είσοδό του κάθε φορά, με τη χρήση των προσωπικών κωδικών taxisnet και την καταχώρηση του ΑΜΚΑ του.

Στην πρώτη είσοδο ο ασφαλισμένος καλείται να επιβεβαιώσει την ηλεκτρονική του διεύθυνση, ως απαραίτητο στοιχείο επικοινωνίας με τον ΕΟΠΥΥ.

Με την επιτυχή καταχώρηση, εμφανίζονται τα αναλυτικά στοιχεία της συνταγής εφόσον πρόκειται για σκεύασμα ΦΥΚ το οποίο ανήκει στις θεραπευτικές κατηγορίες που προτεραιοποιούνται (σε πρώτη φάση τα φάρμακα για τη Σκλήρυνση κατά πλάκας εκτός ενδοφλεβίων και τα Αντινεοπλασματικά).

Ο ασφαλισμένος θα έχει τη δυνατότητα αναζήτησης του φαρμακείου της επιλογής του (μέσω ΤΚ, Διεύθυνσης, Επωνυμίας κλπ).

Προαιρετικά, δύναται να δηλώσει έως τρείς αντιπροσώπους που θα παραλάβουν το Φάρμακο Υψηλού Κόστους αντί του ιδίου (αυτό δεν αναιρεί ότι μπορεί να τα παραλάβει ο ίδιος στο τέλος).

Μετά την επιλογή του ιδιωτικού φαρμακείου, ο ασφαλισμένος επιλέγει «Υποβολή».

Το αίτημα μεταβιβάζεται στον ΕΟΠΥΥ και μετά από τους σχετικούς ελέγχους από ελεγκτές φαρμακοποιούς εγκρίνεται (ή απορρίπτεται) το αργότερο εντός δύο ημερών. Με την έγκριση του αιτήματος χορήγησης ΦΥΚ από τον ΕΟΠΥΥ, το οποίο έχει υποβάλει ο ίδιος ο ασφαλισμένος, λαμβάνει ενημέρωση στο κινητό/email του.

Στη συνέχεια στον ΕΟΠΥΥ ακολουθεί το στάδιο της προετοιμασίας του δέματος, διαδικασία που διαρκεί επίσης μία ημέρα.

Τα ΦΥΚ συσκευάζονται σε ειδικό σακουλάκι στο οποίο επικολλάται αυτοκόλλητο το οποίο φέρει πάνω του την «Επωνυμία του φαρμακείου» και κρυπτογραφημένα ως πληροφορία στο «Βarcode» τα στοιχεία του Ασφαλισμένου, της Συνταγής και των φαρμάκων που περιέχονται σε αυτό.

Το φαρμακείο ενημερώνεται για την αποστολή με email που έχει δηλωθεί στην Εφαρμογή με αναφορά ότι τα φάρμακα θα παραδοθούν εντός 6 έως 10 εργασίμων ημερών από την ημερομηνία της έγκρισης, ενώ επίσης μπορεί να παρακολουθεί το αίτημα από την επιλογή «Απεσταλμένα προς Φαρμακείο».

Ο ασφαλισμένος λαμβάνει μηνύματα και κατά την ολοκλήρωση της παραλαβής των σκευασμάτων από το ιδιωτικό φαρμακείο και μετά την εκτέλεση της συνταγής.

Το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» συνιστά μια συγκροτημένη παρέμβαση πρόληψης υπό την ευθύνη του υπουργείου Υγείας, αποδεικνύοντας στην πράξη ότι η πρόληψη μπορεί να αποδώσει όταν υπάρχει κεντρικός σχεδιασμός, θεσμική στήριξη και ενεργός συμμετοχή των επιστημόνων του ΕΣΥ.

Μέσω ενός ενιαίου συστήματος παραπομπών και ηλεκτρονικής καταγραφής, οι πολίτες υποβάλλονται σε προληπτικό έλεγχο και, εφόσον διαπιστωθεί ουσιαστική ανάγκη, αποκτούν πρόσβαση σε ολοκληρωμένη αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, που περιλαμβάνει ιατρική παρακολούθηση, διατροφική καθοδήγηση και –σε ορισμένες περιπτώσεις– δωρεάν φαρμακευτική θεραπεία.

Η Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, στηρίζοντας εξαρχής την πρωτοβουλία του υπουργείου Υγείας, συμμετέχει ενεργά μέσω Ειδικών Κέντρων Πανεπιστημιακών Κλινικών, με τα οποία μπορούν να επικοινωνούν οι ενδιαφερόμενοι πολίτες:

Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο «Λαϊκόν», Α΄ Προπαιδευτική Κλινική (Διευθυντής καθηγητής Ν. Τεντολούρης)
Αγ. Θωμά 17, Αθήνα, τηλ. 2132061458, 2142061459 και 1566

Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο «Αττικόν», Β΄ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική (Διευθύντρια καθηγήτρια Α. Ψυρρή)

Υπεύθυνη καθηγήτρια Β. Λαμπαδιάρη
Ρίμινι 1, Χαϊδάρι, τηλ. 2105832013 και 1566

Υπεύθυνη καθηγήτρια Β. Λαμπαδιάρη
Λεωφόρος Μεσογείων 154, Αθήνα, τηλ. 2132034260 και 1566

Ανδρες και γυναίκες ηλικίας 30 έως 70 ετών που εντάσσονται στο προληπτικό πρόγραμμα καρδιαγγειακού κινδύνου.
ΔΜΣ > 40 kg/m² ή
ΔΜΣ 37–40 kg/m², εφόσον συνυπάρχει τουλάχιστον μία σχετιζόμενη συννοσηρότητα.

Ενδεικτικές συννοσηρότητες που προβλέπονται στο πλαίσιο του προγράμματος περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων: σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 ή προδιαβήτη, υπέρταση, στεφανιαία νόσο, σύνδρομο υπνικής άπνοιας, καρδιακή ανεπάρκεια, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, στεατωτική ηπατική νόσο (MASLD), χρόνια νεφρική νόσο κ.ά.

Επιλέξιμοι για δωρεάν φαρμακευτική αγωγή κατά της παχυσαρκίας είναι αποκλειστικά οι ασθενείς που:

– έχουν ολοκληρώσει τον προβλεπόμενο προληπτικό εργαστηριακό και καρδιολογικό έλεγχο του «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» και

– έχουν λάβει επίσημο μήνυμα (SMS ή ηλεκτρονική ειδοποίηση) που τους παραπέμπει σε δημόσια δομή για εξειδικευμένη αξιολόγηση και δωρεάν χορήγηση θεραπείας.

Βήμα 1ο: Έλεγχος παραπεμπτικού μηνύματος

Μετά την ολοκλήρωση των εξετάσεων, οι πολίτες που πληρούν τα κριτήρια λαμβάνουν ειδοποίηση με παραπομπή σε δημόσια δομή για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας.

Βήμα 2ο: Προγραμματισμός ραντεβού

Ο ασθενής επικοινωνεί με τη Γραμματεία ή το ιατρείο παχυσαρκίας για τον καθορισμό επίσκεψης, έχοντας διαθέσιμα τα προσωπικά του στοιχεία και το μήνυμα παραπομπής.

Κατά την επίσκεψη διενεργούνται:

• Αναλυτική λήψη ιατρικού ιστορικού και κλινική αξιολόγηση.
• Επιβεβαίωση των κριτηρίων ένταξης (ΔΜΣ και συννοσηρότητες, όπου απαιτείται).
• Εκτίμηση ενδείξεων και αντενδείξεων, καθώς και καθορισμός θεραπευτικών στόχων.
• Καταχώριση των δεδομένων στο πληροφοριακό σύστημα του προγράμματος.

Η θεραπεία χορηγείται και ο ασθενής παρακολουθείται σε τακτά χρονικά διαστήματα για:

• Την αποτελεσματικότητα (απώλεια βάρους και βελτίωση κλινικών δεικτών).
• Την ασφάλεια και τυχόν ανεπιθύμητες ενέργειες.
• Την αναπροσαρμογή του θεραπευτικού πλάνου όπου κρίνεται απαραίτητο.

Κατά τη διάρκεια των ενημερωτικών συναντήσεων, παρουσιάστηκαν οι βασικοί άξονες του προγράμματος, τα εργαλεία που θα χρησιμοποιηθούν καθώς και ο ρόλος των επαγγελματιών υγείας στη συλλογή και αξιοποίηση των δεδομένων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σημασία της ενεργού συμμετοχής των επαγγελματιών υγείας στις δομές υγείας, ώστε τα δεδομένα να μεταφράζονται σε ουσιαστικές παρεμβάσεις προς όφελος των πολιτών.

Το καινοτόμο πρόγραμμα Health-IQ, που υλοποιείται σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ/Ευρώπης) μέσω του Γραφείου του για την Ποιότητα της Φροντίδας και την Ασφάλεια των Ασθενών στην Αθήνα και το Υπουργείο Υγείας, στοχεύει στη συστηματική μέτρηση και βελτίωση της ποιότητας, της ασφάλειας και της αποδοτικότητας των υπηρεσιών υγείας μέσα από την αξιοποίηση επιστημονικών δεικτών και δεδομένων. Η πιλοτική εφαρμογή αφορά 13 δομές υγείας σε όλη τη χώρα και φιλοδοξεί να αποτελέσει οδηγό για μια πιο τεκμηριωμένη και σύγχρονη λειτουργία του Εθνικού Συστήματος Υγείας.

Οι ενημερωτικές συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν σε όλη την Ελλάδα, από την Αττική και τη Βόρεια Ελλάδα, μέχρι την Κρήτη και την Πελοπόννησο, δημιουργώντας ένα ενιαίο δίκτυο γνώσης και συνεργασίας. Μέσα από τον ανοιχτό διάλογο με τους επαγγελματίες υγείας, προωθήθηκαν ενιαίες μεθοδολογίες, εργαλεία αξιολόγησης και βέλτιστες πρακτικές που ενισχύουν τη φροντίδα των ασθενών και την αποτελεσματικότητα των δομών.

Στην συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο ΚΥ Αρεόπολης παρευρέθηκαν από την πλευρά του ΠΟΥ/Ευρώπης ο Δρ João Breda, Επικεφαλής του Γραφείου για την Ποιότητα της Φροντίδας και την Ασφάλεια των Ασθενών στην Αθήνα, καθώς και ο κ. Χρήστος Τριανταφύλλου, Project Officer του γραφείου.

Ο Δρ João Breda δήλωσε: «Η ενίσχυση της ποιότητας και της ασφάλειας της φροντίδας υγείας απαιτεί τη συμμετοχή και δέσμευση όλων των δομών της χώρας. Η συμμετοχή των επαγγελματιών στις επιλεγμένες δομές της πιλοτικής φάσης, όπως στο Κέντρο Υγείας Αρεόπολης υπό την καθοδήγηση του Δρ Ανάργυρου Μαριόλη, αναδεικνύει πώς η συνεργασία και η τεκμηριωμένη πρακτική μπορούν να υποστηρίξουν αποτελεσματικά την υλοποίηση του Health-IQ. Το πρόγραμμα παρέχει ενιαία εργαλεία και στόχους σε όλες τις συμμετέχουσες δομές, ώστε κάθε πολίτης, ανεξαρτήτως τόπου κατοικίας, να λαμβάνει ποιοτική και ασφαλή φροντίδα».

Ο Κ. Χρήστος Τριανταφύλλου τόνισε: «Μέσα από τη συστηματική παρακολούθηση των δεικτών και την αξιοποίηση των εργαλείων του προγράμματος, μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα τις ανάγκες κάθε δομής, να εντοπίσουμε κενά και να υλοποιήσουμε στοχευμένες παρεμβάσεις που έχουν πραγματικό αντίκτυπο τόσο στους επαγγελματίες υγείας όσο και στους πολίτες. Η ολοκλήρωση της πρώτης φάσης των ενημερωτικών συναντήσεων αποτελεί σημαντικό ορόσημο, το οποίο ανοίγει τον δρόμο για την επόμενη φάση: τις εκπαιδεύσεις των επαγγελματιών υγείας. Οι εκπαιδεύσεις θα τους παρέχουν τα απαραίτητα εργαλεία για την πλήρη αξιοποίηση του Health-IQ και την ενίσχυση της ποιότητας των υπηρεσιών σε ολόκληρη τη χώρα».

Ο Διευθυντής Κέντρου Υγείας Αρεόπολης Μάνης, Δρ. Ανάργυρος Μαριόλης δήλωσε: «Το πρόγραμμα Health-IQ αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα για τον μετασχηματισμό της υγειονομικής περίθαλψης στην Ελλάδα, καθώς προάγει τη δημιουργία ενός σύγχρονου, ανθεκτικού, αξιόπιστου και ανθρωποκεντρικού μοντέλου φροντίδας. Απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις οφείλουμε να επενδύσουμε σε ένα υγειονομικό σύστημα απαντητικότητας, το οποίο θα βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα, στη συνεχιζόμενη ιατρική εκπαίδευση, τη διαφάνεια, την ψηφιακή καινοτομία, τον υγειονομικό αλφαβητισμό και τη βιωσιμότητα. Εισάγεται νέα τεχνογνωσία στα Κέντρα Υγείας και στα νοσοκομεία της χώρας, για να αναβαθμιστούν οι υπηρεσίες υγείας από άκρη σε άκρη. Η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας πρέπει να θεμελιώνεται στην  ασφάλεια, στην ποιότητα και στη συνέπεια στη φροντίδα».

Η επόμενη φάση του Health-IQ περιλαμβάνει δια ζώσης εκπαιδευτικά προγράμματα για επαγγελματίες υγείας σε κάθε πιλοτικό κέντρο, με τη συμμετοχή ακαδημαϊκών, ειδικών σε θέματα ποιότητας και ασφάλειας ασθενών και εμπειρογνωμόνων του ΠΟΥ. Το πρόγραμμα συνδυάζει διαλέξεις, μελέτες περιπτώσεων και διαδραστικές δραστηριότητες για την εφαρμογή γνώσεων στην καθημερινή πρακτική, ενισχύοντας τη χρήση εργαλείων και δεδομένων του Health-IQ. Με την ολοκλήρωσή του, οι συμμετέχοντες θα λάβουν πιστοποιητικό παρακολούθησης από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Επικοινωνία ΤύπουΓια περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι παρακαλούνται να επικοινωνήσουν με την Υπεύθυνη Επικοινωνίας του Γραφείου του ΠΟΥ για την Ποιότητα της Φροντίδας και την Ασφάλεια των Ασθενών στην Αθήνα, κα Νεφέλη Ρωμανού, στο ακόλουθο email: romanoun@who.int.

​