Όταν το ωράριο τελειώνει μόνο στα χαρτιά

Ένα από τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια είναι η εξαφάνιση του πραγματικού τέλους της εργάσιμης ημέρας.Ο εργαζόμενος μπορεί να έχει φύγει από το γραφείο, αλλά συνεχίζει να ελέγχει emails, μηνύματα και ειδοποιήσεις. Σκέφτεται τι πρέπει να γίνει την επόμενη ημέρα ή επιστρέφει στον υπολογιστή για «μόνο δέκα λεπτά», τα οποία συχνά γίνονται πολύ περισσότερα.Η τεχνολογία έχει κάνει αυτή τη μετάβαση σχεδόν αόρατη. Laptop και smartphone επιτρέπουν στην εργασία να ακολουθεί τον εργαζόμενο παντού.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην Ελλάδα. Σε έρευνα που είχε παρουσιάσει το MoneyPress για την ψυχική υγεία των εργαζομένων, το 66% δήλωνε ότι το στρες από την εργασία επηρεάζει την προσωπική του ζωή, ενώ μόλις το 48% θεωρούσε ότι μπορεί να διαχειριστεί αποτελεσματικά τα επίπεδα στρες.

Το burnout δεν αρχίζει με την κατάρρευση

Η επαγγελματική εξουθένωση συχνά συνδέεται στο μυαλό μας με κάποιον που δεν μπορεί πλέον να εργαστεί.Στην πραγματικότητα μπορεί να προηγηθεί μια μεγάλη περίοδος κατά την οποία ο εργαζόμενος εξακολουθεί να είναι παραγωγικός και συνεπής, αλλά πληρώνει όλο και μεγαλύτερο προσωπικό κόστος.Η κούραση δεν υποχωρεί με μία καλή νύχτα ύπνου. Η συγκέντρωση γίνεται δυσκολότερη. Μικρά προβλήματα προκαλούν δυσανάλογο εκνευρισμό και η αίσθηση ότι «δεν τελειώνει ποτέ η δουλειά» γίνεται μόνιμη.

Δεν είναι τυχαίο ότι το 55% των εργαζομένων στην Ελλάδα δηλώνει πως βιώνει επαγγελματική εξουθένωση, σύμφωνα με έρευνα σε 4.457 εργαζομένους που είχε παρουσιάσει το MoneyPress.

Η προσωπική ζωή αρχίζει να υποχωρεί

Ένα ακόμη ισχυρό προειδοποιητικό σημάδι εμφανίζεται όταν οι δραστηριότητες εκτός εργασίας αρχίζουν να αντιμετωπίζονται σαν εμπόδια.Ένα γεύμα, μια έξοδος, η άσκηση ή ακόμη και ο ύπνος μπορεί να θεωρούνται χρόνος που «κλέβεται» από τη δουλειά.Στην αρχή ακυρώνεται μια συνάντηση επειδή υπάρχει μια σημαντική προθεσμία. Μετά ακυρώνεται μια δεύτερη. Σταδιακά, όμως, η εξαίρεση μπορεί να μετατραπεί σε καθημερινή πρακτική.

Το πρόβλημα είναι ακόμη εντονότερο στις νεότερες γενιές. Έρευνα που παρουσίασε το MoneyPress για τους νέους εργαζομένους κατέγραφε θετική ισορροπία ζωής και εργασίας μόλις στο 21%, ενώ το 53% ανέφερε άγχος και στρες.

Όταν η ξεκούραση προκαλεί ενοχές

Υπάρχει και ένα λιγότερο εμφανές σημάδι: η ενοχή όταν κάποιος δεν εργάζεται.Ο εργαζόμενος δυσκολεύεται να απολαύσει μια ελεύθερη ημέρα επειδή σκέφτεται τις εκκρεμότητες. Οι διακοπές συνοδεύονται από το laptop και τα Σαββατοκύριακα μετατρέπονται σε ευκαιρία να «κλείσουν» όσα δεν πρόλαβε μέσα στην εβδομάδα.Σε αυτή τη φάση, το ζήτημα δεν είναι πλέον μόνο πόσες ώρες εργάζεται κάποιος αλλά εάν μπορεί πραγματικά να αποσυνδεθεί από την εργασία.

Η κατάσταση μπορεί να γίνει ακόμη δυσκολότερη όταν υπάρχει οικονομική πίεση. Το MoneyPress έχει ήδη αναδείξει πώς οι χαμηλότερες αμοιβές και η οικονομική ανασφάλεια μπορούν να οδηγήσουν σε υπερεργασία, καθώς εργαζόμενοι αναζητούν περισσότερες ώρες ή ακόμη και δεύτερη απασχόληση για να ενισχύσουν το εισόδημά τους.

Το σώμα αρχίζει να στέλνει μηνύματα

Η υπερβολική εργασία δεν έχει μόνο ψυχολογικό αποτύπωμα.Κόπωση, δυσκολία στον ύπνο και αίσθημα συνεχούς εξάντλησης μπορεί να αποτελέσουν ενδείξεις ότι η πίεση έχει ξεπεράσει τα φυσιολογικά επίπεδα — χωρίς βέβαια κάθε τέτοιο σύμπτωμα να σημαίνει αυτομάτως burnout.Τα ελληνικά στοιχεία είναι ενδεικτικά. Σε άλλη έρευνα που είχε δημοσιεύσει το MoneyPress, περίπου τρεις στους τέσσερις εργαζομένους συγκεκριμένων κατηγοριών επιχειρήσεων δήλωναν ότι μετά τη δουλειά ένιωθαν πάντα ή συχνά πραγματική σωματική εξάντληση.Το κρίσιμο σημείο είναι όταν η ξεκούραση παύει να αρκεί για να αποκαταστήσει την ενέργεια.

Το πρόβλημα αφορά και τις επιχειρήσεις

Η επαγγελματική εξουθένωση συχνά αντιμετωπίζεται ως ατομικό πρόβλημα του εργαζομένου. Για μια επιχείρηση, όμως, έχει άμεσο οικονομικό κόστος.Επηρεάζει τη συγκέντρωση, τη δέσμευση του προσωπικού, τις απουσίες και τελικά την ικανότητα μιας εταιρείας να κρατήσει τους ανθρώπους της.

Χαρακτηριστικό είναι ότι πρόσφατη έρευνα που παρουσίασε το MoneyPress για τη σχέση εργαζομένων και επιχειρήσεων έδειξε ότι 69% εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο αποχώρησης από την εργασία του, με την κακή διοίκηση, τις περιορισμένες προοπτικές εξέλιξης και το burnout να συγκαταλέγονται στους λόγους.Γι' αυτό η ισορροπία προσωπικής και επαγγελματικής ζωής δεν αποτελεί απλώς «παροχή» προς το προσωπικό. Μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο διατήρησης ανθρώπινου δυναμικού.

Τα έξι σημάδια που αξίζει να προσέξει κάποιος

Δεν υπάρχει ένα και μοναδικό τεστ που να δείχνει ότι η δουλειά έχει καταλάβει υπερβολικό χώρο στη ζωή ενός ανθρώπου.Υπάρχουν όμως ορισμένα επαναλαμβανόμενα σημάδια: η αδυναμία αποσύνδεσης μετά το ωράριο, η μόνιμη κόπωση, η εγκατάλειψη δραστηριοτήτων και σχέσεων, οι ενοχές κατά την ξεκούραση, ο συνεχής εκνευρισμός και η αίσθηση ότι όσο και αν εργάζεται κάποιος οι υποχρεώσεις δεν τελειώνουν ποτέ.

Το MoneyPress έχει παρουσιάσει και πρακτικές για την αντιμετώπιση της εργασιακής εξάντλησης, όμως το πρώτο βήμα είναι συνήθως η αναγνώριση ότι το πρόβλημα υπάρχει.

Η επαγγελματική φιλοδοξία, η συνέπεια και η διάθεση για εξέλιξη μπορούν να αποτελέσουν σημαντικά πλεονεκτήματα. Το όριο αρχίζει να ξεπερνιέται όταν η δουλειά δεν αποτελεί πλέον ένα σημαντικό κομμάτι της ζωής, αλλά αρχίζει να γίνεται ολόκληρη η ζωή.

Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας του ανδρικού αναπαραγωγικού συστήματος, περίπου στο μέγεθος καρυδιού, που βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη.

Με την ηλικία είναι συνηθισμένο να μεγαλώνει. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει απαραίτητα καρκίνο. Η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη είναι πολύ συχνή και διαφορετική κατάσταση από τον καρκίνο.

Ποια συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν

Ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που πρέπει να γνωρίζουν οι άνδρες είναι ότι ο καρκίνος του προστάτη στα αρχικά στάδια συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα.

Όταν εμφανιστούν ενοχλήματα, μπορεί να περιλαμβάνουν:

• δυσκολία στην έναρξη της ούρησης,
• αδύναμη ή διακοπτόμενη ροή ούρων,
• συχνότερη ανάγκη για ούρηση, ιδιαίτερα τη νύχτα,
• αίσθημα ότι η κύστη δεν αδειάζει πλήρως,
• αίμα στα ούρα ή στο σπέρμα,
• πόνο ή ενόχληση κατά την ούρηση.

Τα παραπάνω δεν σημαίνουν αυτομάτως καρκίνο. Πολύ συχνά οφείλονται σε καλοήθη υπερπλασία, προστατίτιδα ή άλλες παθήσεις.

Χρειάζονται, όμως, ιατρική αξιολόγηση.

Ποια σημάδια χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή

Σε πιο προχωρημένη νόσο μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα που δεν περιορίζονται στο ουροποιητικό σύστημα.

Επίμονος πόνος στη μέση, στα ισχία ή στα οστά, ανεξήγητη απώλεια βάρους και έντονη κόπωση είναι συμπτώματα που πρέπει να διερευνώνται.

Κανένα από αυτά δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη καρκίνου του προστάτη, καθώς μπορεί να προκληθούν από πολλές διαφορετικές καταστάσεις.

Ποιοι άνδρες έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο

Ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου είναι η ηλικία.

Η πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του προστάτη αυξάνεται σημαντικά μετά τα 50 χρόνια.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το οικογενειακό ιστορικό. Ένας άνδρας που έχει πατέρα ή αδελφό με καρκίνο του προστάτη, ιδιαίτερα εάν η διάγνωση έγινε σε σχετικά νεαρή ηλικία, μπορεί να διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο.

Ορισμένες κληρονομικές γονιδιακές μεταλλάξεις, όπως οι BRCA1 και BRCA2, συνδέονται επίσης με αυξημένο κίνδυνο.

Τι είναι το PSA

Μία από τις γνωστότερες εξετάσεις που χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο του προστάτη είναι το PSA – ειδικό προστατικό αντιγόνο.

Πρόκειται για απλή εξέταση αίματος που μετρά τα επίπεδα μιας πρωτεΐνης που παράγεται από τον προστάτη.

Ένα αυξημένο PSA δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει καρκίνος.

Μπορεί να αυξηθεί λόγω καλοήθους υπερπλασίας, φλεγμονής ή άλλων παραγόντων. Αντίστοιχα, δεν έχουν όλοι οι καρκίνοι του προστάτη πολύ υψηλό PSA.

Γι' αυτό η τιμή πρέπει να αξιολογείται από γιατρό σε συνδυασμό με την ηλικία, το ιστορικό, προηγούμενες μετρήσεις και άλλες εξετάσεις.

Από ποια ηλικία πρέπει να γίνεται έλεγχος

Δεν υπάρχει μία ηλικία που να είναι κατάλληλη για όλους.

Οι μεγάλες επιστημονικές οδηγίες προτείνουν εξατομικευμένη συζήτηση με τον γιατρό για τα οφέλη και τους πιθανούς κινδύνους του ελέγχου με PSA.

Για άνδρες μέσου κινδύνου, η συζήτηση συνήθως αποκτά μεγαλύτερη σημασία γύρω από την ηλικία των 50 ετών.

Σε άνδρες αυξημένου κινδύνου, όπως όσοι έχουν ισχυρό οικογενειακό ιστορικό, μπορεί να χρειάζεται να ξεκινήσει νωρίτερα.

Το σημαντικό είναι να μην αντιμετωπίζεται το PSA ως μια εξέταση που πρέπει να γίνεται μηχανικά, χωρίς ιατρική αξιολόγηση.

Τι συμβαίνει αν το PSA είναι αυξημένο

Ένα αυξημένο αποτέλεσμα δεν οδηγεί αυτομάτως σε διάγνωση καρκίνου.

Ο ουρολόγος μπορεί να ζητήσει επανάληψη της εξέτασης ή πρόσθετες εξετάσεις.

Σήμερα σημαντικό ρόλο μπορεί να έχει η πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία προστάτη (mpMRI), η οποία βοηθά τους γιατρούς να εντοπίσουν ύποπτες περιοχές και να αποφασίσουν εάν χρειάζεται βιοψία.

Η οριστική διάγνωση του καρκίνου γίνεται με ιστολογική εξέταση του ιστού που λαμβάνεται κατά τη βιοψία.

Η έγκαιρη διάγνωση αλλάζει τα δεδομένα

Ο καρκίνος του προστάτη δεν συμπεριφέρεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους ασθενείς.

Ορισμένοι όγκοι αναπτύσσονται πολύ αργά και μπορεί να μη δημιουργήσουν ποτέ σοβαρό πρόβλημα. Άλλοι είναι πιο επιθετικοί και απαιτούν άμεση θεραπεία.

Γι' αυτό μετά τη διάγνωση οι γιατροί εξετάζουν το στάδιο της νόσου, τα χαρακτηριστικά του όγκου, την τιμή του PSA, την ηλικία και τη γενικότερη κατάσταση της υγείας του ασθενούς.

Δεν χρειάζονται όλοι άμεσα θεραπεία

Αυτό είναι ένα σημείο που συχνά προκαλεί έκπληξη.

Σε ορισμένους άνδρες με καρκίνο χαμηλού κινδύνου μπορεί να επιλεγεί η ενεργός παρακολούθηση αντί της άμεσης θεραπείας.

Ο ασθενής παρακολουθείται συστηματικά με εξετάσεις και, εφόσον υπάρξουν ενδείξεις ότι η νόσος εξελίσσεται, μπορεί να ξεκινήσει θεραπεία.

Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγονται ή καθυστερούν πιθανές παρενέργειες μιας θεραπείας όταν αυτή δεν είναι ακόμη απαραίτητη.

Πώς αντιμετωπίζεται

Οι θεραπευτικές επιλογές εξαρτώνται από τα χαρακτηριστικά κάθε περίπτωσης.

Μπορεί να περιλαμβάνουν χειρουργική επέμβαση, ακτινοθεραπεία, ορμονοθεραπεία και, σε πιο προχωρημένες μορφές, νεότερες συστηματικές θεραπείες ή χημειοθεραπεία.

Η επιλογή γίνεται εξατομικευμένα από την ιατρική ομάδα μαζί με τον ασθενή.

Μπορούμε να τον προλάβουμε;

Δεν υπάρχει τρόπος που να εγγυάται ότι ένας άνδρας δεν θα εμφανίσει καρκίνο του προστάτη.

Ένας γενικότερα υγιεινός τρόπος ζωής, όμως, είναι σημαντικός για τη συνολική υγεία.

Η διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους, η τακτική άσκηση, η αποφυγή καπνίσματος και μια ισορροπημένη διατροφή με λαχανικά, φρούτα, όσπρια και προϊόντα ολικής άλεσης αποτελούν καλές επιλογές για τη γενικότερη πρόληψη χρόνιων νοσημάτων.

Το λάθος που κάνουν πολλοί άνδρες

Το μεγαλύτερο λάθος είναι να περιμένει κάποιος να εμφανίσει έντονα συμπτώματα πριν επισκεφθεί τον γιατρό.

Ο πρώιμος καρκίνος του προστάτη μπορεί να είναι εντελώς ασυμπτωματικός.

Από την άλλη πλευρά, ο προληπτικός έλεγχος έχει και πιθανά μειονεκτήματα, όπως η υπερδιάγνωση όγκων που ίσως δεν θα προκαλούσαν ποτέ πρόβλημα.

Γι' αυτό η σωστή προσέγγιση δεν είναι ούτε ο φόβος ούτε η αδιαφορία.

Είναι η ενημέρωση και η εξατομικευμένη συζήτηση με τον ουρολόγο για το πότε και με ποιον τρόπο πρέπει να γίνεται ο έλεγχος.

Η τελευταία επιδημιολογική εικόνα είναι ιδιαίτερα επιβαρυμένη. Μέχρι τις 26 Αυγούστου είχαν καταγραφεί συνολικά 232 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου, ενώ οι θάνατοι είχαν φτάσει τους 19.

Μόνο μέσα σε μία εβδομάδα προστέθηκαν 75 νέα περιστατικά και έξι νέοι θάνατοι, γεγονός που έχει εντείνει την κινητοποίηση των αρμόδιων υπηρεσιών.

Έκτακτη νυχτερινή επιχείρηση στην Ανατολική Αττική

Η Περιφέρεια Αττικής αποφάσισε να κλιμακώσει τις παρεμβάσεις της με μια μεγάλης έκτασης επιχείρηση καταπολέμησης των κουνουπιών.

Η δράση καλύπτει περίπου 10.000 στρέμματα στην Ανατολική Αττική και πραγματοποιείται κατά τις νυχτερινές ώρες με ειδικά οχήματα και εξοπλισμό ULV («τουρμπίνες»).

Στόχος είναι η καταπολέμηση των ενήλικων κουνουπιών σε περιοχές όπου τα επιδημιολογικά και εντομολογικά δεδομένα δείχνουν αυξημένο κίνδυνο.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον υδροβιότοπο των Αλυκών Αρτέμιδας, όπου επιχειρούν ειδικά συνεργεία.

Σύσκεψη Χαρδαλιά με τον ΕΟΔΥ

Η απόφαση για την κλιμάκωση των μέτρων ελήφθη μετά και από σύσκεψη του περιφερειάρχη Αττικής Νίκου Χαρδαλιά με εκπροσώπους του ΕΟΔΥ και τους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες.

Η Περιφέρεια υποστηρίζει ότι βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τις υγειονομικές αρχές και ότι οι παρεμβάσεις προσαρμόζονται ανάλογα με την εξέλιξη των κρουσμάτων.

Το πρόγραμμα καταπολέμησης των κουνουπιών στην Αττική έχει ήδη ενισχυθεί κατά 30% μέσα στο 2026.

Ειδικά στην Ανατολική Αττική, οι επίγειες εφαρμογές έχουν αυξηθεί από 58 σε 78, πριν ακόμη προστεθεί η νέα έκτακτη επιχείρηση.

Η Αττική στο επίκεντρο

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η μεγάλη συγκέντρωση περιστατικών στην Αττική.

Η έντονη παρουσία του ιού σε μια περιοχή με εκατομμύρια κατοίκους καθιστά ακόμη σημαντικότερη τόσο την οργανωμένη καταπολέμηση των κουνουπιών όσο και την ατομική προστασία.

Η Ανατολική Αττική έχει βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο των παρεμβάσεων, ενώ έκτακτοι και στοχευμένοι ψεκασμοί πραγματοποιούνται και σε άλλες περιοχές μετά την καταγραφή κρουσμάτων.

232 κρούσματα και 19 θάνατοι

Τα νεότερα δεδομένα του ΕΟΔΥ δείχνουν πόσο σοβαρή έχει γίνει η φετινή περίοδος μετάδοσης.

Από τα 232 εγχώρια κρούσματα, τα 165 παρουσίασαν σοβαρές εκδηλώσεις από το κεντρικό νευρικό σύστημα, όπως εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση.

Οι θάνατοι έχουν φτάσει τους 19.

Παράλληλα, δεκάδες ασθενείς χρειάστηκε να νοσηλευτούν σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η φετινή περίοδος απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, ειδικά για τις μεγαλύτερες ηλικίες και τα άτομα που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης.

Πώς μεταδίδεται ο ιός του Δυτικού Νείλου

Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένων κουνουπιών.

Τα κουνούπια μολύνονται όταν τσιμπούν μολυσμένα πτηνά και στη συνέχεια μπορούν να μεταδώσουν τον ιό στον άνθρωπο.

Η λοίμωξη δεν μεταδίδεται συνήθως με την απλή κοινωνική επαφή μεταξύ ανθρώπων.

Το γεγονός αυτό καθιστά την καταπολέμηση των κουνουπιών και την αποφυγή των τσιμπημάτων τα σημαντικότερα εργαλεία πρόληψης.

Ποια συμπτώματα πρέπει να μας ανησυχήσουν

Στους περισσότερους ανθρώπους που μολύνονται δεν εμφανίζονται συμπτώματα.

Σε ένα μικρότερο ποσοστό μπορεί να παρουσιαστούν πυρετός, πονοκέφαλος, μυαλγίες, αδυναμία, ναυτία ή εξάνθημα.

Σε ακόμη μικρότερο αριθμό ασθενών μπορεί να εμφανιστεί σοβαρή νόσος με προσβολή του νευρικού συστήματος.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν εμφανίζονται υψηλός πυρετός, έντονος πονοκέφαλος, σύγχυση, δυσκαμψία του αυχένα ή άλλα νευρολογικά συμπτώματα, οπότε απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Πώς μπορούμε να προστατευτούμε

Ο ΕΟΔΥ επιμένει ότι η ατομική προστασία παραμένει κρίσιμη.

Οι πολίτες καλούνται να χρησιμοποιούν εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά, να τοποθετούν σίτες σε πόρτες και παράθυρα και, όπου είναι δυνατόν, να χρησιμοποιούν κουνουπιέρες.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η απομάκρυνση στάσιμων νερών από αυλές, μπαλκόνια και κήπους.

Ακόμη και μικρές ποσότητες νερού σε γλάστρες, πιατάκια, κουβάδες ή άλλα δοχεία μπορούν να μετατραπούν σε εστίες αναπαραγωγής κουνουπιών.

Η μάχη δεν κρίνεται μόνο στους ψεκασμούς

Η έκτακτη επιχείρηση των 10.000 στρεμμάτων αποτελεί μια σημαντική παρέμβαση, αλλά δεν αρκεί από μόνη της για την αντιμετώπιση του προβλήματος.

Η αποτελεσματική προστασία απαιτεί συνδυασμό συστηματικών προνυμφοκτονιών, στοχευμένων ψεκασμών, εντομολογικής επιτήρησης, έγκαιρης καταγραφής των κρουσμάτων και ατομικών μέτρων προστασίας.

Με τα περιστατικά να αυξάνονται σημαντικά μέσα στον Αύγουστο, οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται κρίσιμες.

Η μεγάλη πρόκληση για Πολιτεία, Περιφέρεια και δήμους είναι πλέον να περιορίσουν όσο γίνεται περισσότερο την κυκλοφορία των μολυσμένων κουνουπιών πριν ολοκληρωθεί η φετινή περίοδος μετάδοσης.

Το μήνυμα προς τους πολίτες είναι σαφές: οι ψεκασμοί εντείνονται, αλλά η προστασία από τα τσιμπήματα των κουνουπιών παραμένει απαραίτητη.

Τι ακριβώς είναι, όμως, η κρεατίνη; Πώς λειτουργεί και χρειάζεται πραγματικά να την παίρνουμε;

Τι είναι η κρεατίνη

Η κρεατίνη είναι μια ουσία που παράγει φυσιολογικά ο ανθρώπινος οργανισμός. Αποθηκεύεται κυρίως στους μυς και βοηθά στην παραγωγή ενέργειας, ιδιαίτερα όταν κάνουμε σύντομη και έντονη σωματική προσπάθεια.

Παίρνουμε επίσης μικρές ποσότητες κρεατίνης από τροφές, κυρίως από κρέας και ψάρια.

Γιατί την παίρνουν όσοι γυμνάζονται

Ο βασικός λόγος είναι απλός: η κρεατίνη μπορεί να βοηθήσει τους μυς να έχουν περισσότερη διαθέσιμη ενέργεια κατά την έντονη άσκηση.

Σε συνδυασμό με σωστή προπόνηση, μπορεί να συμβάλει σε:

• αύξηση της δύναμης,
• καλύτερη απόδοση σε σύντομες και έντονες ασκήσεις,
• αύξηση της μυϊκής μάζας,
• καλύτερη δυνατότητα εκτέλεσης της προπόνησης.

Δεν είναι, πάντως, κάποιο «μαγικό» προϊόν που δημιουργεί μυς από μόνο του. Χωρίς άσκηση και σωστή διατροφή, τα αποτελέσματα είναι περιορισμένα.

Ποια κρεατίνη είναι η πιο γνωστή

Η πιο μελετημένη μορφή είναι η μονοϋδρική κρεατίνη (creatine monohydrate). Είναι η μορφή για την οποία υπάρχουν τα περισσότερα επιστημονικά δεδομένα και συνήθως δεν υπάρχει λόγος να επιλέγει κάποιος πολύ ακριβότερες εκδοχές.

Πόση παίρνουμε;

Μια συνηθισμένη ποσότητα για έναν υγιή ενήλικα είναι περίπου 3–5 γραμμάρια την ημέρα.

Υπάρχει και η λεγόμενη «φάση φόρτωσης», κατά την οποία λαμβάνεται μεγαλύτερη ποσότητα για λίγες ημέρες, όμως δεν είναι απαραίτητη. Με την καθημερινή λήψη μιας μικρότερης δόσης, οι αποθήκες των μυών αυξάνονται σταδιακά.

Παχαίνει η κρεατίνη;

Η κρεατίνη δεν αυξάνει από μόνη της το σωματικό λίπος.

Τις πρώτες εβδομάδες μπορεί να εμφανιστεί μικρή αύξηση του βάρους, επειδή αυξάνεται το νερό που συγκρατείται μέσα στους μυς. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάποιος πήρε λίπος.

Κάνει κακό στα νεφρά;

Για υγιείς ενήλικες, η λήψη κρεατίνης στις συνιστώμενες ποσότητες θεωρείται γενικά ασφαλής με βάση τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα.

Ωστόσο, όποιος έχει νεφρική νόσο ή άλλο σημαντικό πρόβλημα υγείας, λαμβάνει φάρμακα ή παρακολουθείται για κάποια πάθηση, καλό είναι να συμβουλευτεί γιατρό πριν ξεκινήσει οποιοδήποτε συμπλήρωμα.

Επίσης, η κρεατίνη μπορεί να επηρεάσει την τιμή της κρεατινίνης στις αιματολογικές εξετάσεις. Γι' αυτό είναι χρήσιμο να γνωρίζει ο γιατρός ότι κάποιος τη λαμβάνει όταν αξιολογεί τις εξετάσεις του.

Χρειάζεται να πίνουμε περισσότερο νερό;

Η καλή ενυδάτωση είναι σημαντική για όλους, είτε παίρνουν κρεατίνη είτε όχι. Δεν χρειάζεται όμως να καταναλώνει κάποιος υπερβολικές ποσότητες νερού αποκλειστικά και μόνο επειδή χρησιμοποιεί κρεατίνη.

Είναι μόνο για αθλητές;

Όχι απαραίτητα. Η κρεατίνη μελετάται επίσης για τη διατήρηση της μυϊκής μάζας και της δύναμης όσο μεγαλώνουμε, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με άσκηση αντιστάσεων.

Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι χρειάζονται συμπλήρωμα. Για τους περισσότερους ανθρώπους, οι βασικοί παράγοντες παραμένουν η ισορροπημένη διατροφή, η άσκηση, ο επαρκής ύπνος και η καλή φυσική κατάσταση.

Όταν η θερμοκρασία ανεβαίνει σημαντικά, ο οργανισμός προσπαθεί να διατηρήσει σταθερή την εσωτερική του θερμοκρασία, κυρίως μέσω της εφίδρωσης. Μαζί με τα υγρά χάνονται και ηλεκτρολύτες, γι' αυτό η διατροφή μπορεί να παίξει σημαντικό υποστηρικτικό ρόλο.

Νερό πριν ακόμη διψάσουμε

Το σημαντικότερο «συστατικό» της διατροφής στον καύσωνα είναι το νερό.

Δεν είναι καλή ιδέα να περιμένουμε να αισθανθούμε έντονη δίψα για να πιούμε. Ιδιαίτερα οι ηλικιωμένοι μπορεί να έχουν μειωμένο αίσθημα δίψας και επομένως χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή.

Το νερό πρέπει να καταναλώνεται τακτικά μέσα στην ημέρα, ενώ μεγαλύτερες ανάγκες μπορεί να υπάρχουν όταν κάποιος βρίσκεται για αρκετή ώρα σε εξωτερικό χώρο ή ιδρώνει έντονα.

Καρπούζι και πεπόνι

Το καλοκαίρι προσφέρει αρκετές τροφές με πολύ υψηλή περιεκτικότητα σε νερό.

Καρπούζι και πεπόνι αποτελούν χαρακτηριστικές επιλογές, καθώς συνδυάζουν νερό με υδατάνθρακες, βιταμίνες και άλλα θρεπτικά συστατικά.

Μπορούν να καταναλωθούν ως ενδιάμεσο γεύμα, χωρίς βέβαια να θεωρούμε ότι τα φρούτα αντικαθιστούν πλήρως το νερό.

Αγγούρι, ντομάτα και σαλάτες

Οι σαλάτες είναι από τις καλύτερες επιλογές για τις ημέρες έντονης ζέστης.

Αγγούρι, ντομάτα, μαρούλι, πιπεριές και άλλα φρέσκα λαχανικά προσφέρουν νερό και θρεπτικά συστατικά χωρίς να δημιουργούν ένα ιδιαίτερα βαρύ γεύμα.

Μια σαλάτα μπορεί να γίνει πλήρες γεύμα εάν συνδυαστεί με κάποια πηγή πρωτεΐνης και υδατανθράκων.

Για παράδειγμα, μπορεί να περιλαμβάνει κοτόπουλο, αυγό, τόνο, τυρί ή όσπρια, ανάλογα με τις διατροφικές ανάγκες του καθενός.

Γιαούρτι και ελαφριά γεύματα

Το γιαούρτι αποτελεί επίσης πρακτική καλοκαιρινή επιλογή.

Μπορεί να συνδυαστεί με φρούτα και λίγη βρώμη για πρωινό ή ελαφρύ γεύμα.

Αντί για ένα πολύ μεγάλο γεύμα το μεσημέρι, τις ημέρες του καύσωνα μπορεί να είναι πιο εύκολο να επιλέγουμε μικρότερα και συχνότερα γεύματα μέσα στην ημέρα.

Φρούτα εποχής

Εκτός από καρπούζι και πεπόνι, καλές επιλογές είναι ροδάκινα, νεκταρίνια, βερίκοκα, σταφύλια και άλλα φρούτα εποχής.

Τα φρούτα βοηθούν στην πρόσληψη υγρών και παρέχουν βιταμίνες, μέταλλα και φυτικές ίνες.

Χρειάζεται όμως μέτρο στις ποσότητες, ιδιαίτερα όταν καταναλώνονται μεγάλες ποσότητες πολύ γλυκών φρούτων.

Τι να βάλουμε στο μεσημεριανό

Δεν χρειάζεται να ζούμε μόνο με σαλάτες επειδή έχει ζέστη.

Ένα ισορροπημένο καλοκαιρινό γεύμα μπορεί να περιλαμβάνει ψάρι ή κοτόπουλο με λαχανικά, όσπρια σε σαλάτα, λαδερά φαγητά χωρίς υπερβολικό λάδι ή μια σαλάτα με πρωτεΐνη.

Το βασικό είναι να αποφεύγονται οι πολύ μεγάλες μερίδες και οι υπερβολικά λιπαρές παρασκευές.

Ένα απλό ημερήσιο μενού στον καύσωνα

Πρωινό: Γιαούρτι με βρώμη και φρούτο ή ψωμί ολικής με αυγό και ντομάτα.

Δεκατιανό: Καρπούζι, πεπόνι ή ροδάκινο.

Μεσημεριανό: Ψάρι ή κοτόπουλο με μεγάλη σαλάτα και μικρή ποσότητα ρυζιού, πατάτας ή ψωμιού.

Απογευματινό: Γιαούρτι ή ένα φρούτο.

Βραδινό: Χωριάτικη ή άλλη σαλάτα με αυγό/τυρί/τόνο, ή ένα ελαφρύ πιάτο οσπρίων.

Και καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας: τακτική κατανάλωση νερού.

Προσοχή στο αλκοόλ

Η παγωμένη μπίρα ή ένα cocktail μπορεί να φαίνονται δελεαστικά μέσα στη ζέστη, αλλά το αλκοόλ δεν αποτελεί τρόπο ενυδάτωσης.

Σε συνθήκες πολύ υψηλής θερμοκρασίας χρειάζεται περιορισμός ή αποφυγή του, καθώς μπορεί να επιβαρύνει την ικανότητα του οργανισμού να διαχειρίζεται τη ζέστη και να συμβάλει στην αφυδάτωση.

Προσοχή και στην πολλή καφεΐνη

Ο καφές δεν χρειάζεται απαραίτητα να αποκλειστεί για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες.

Ωστόσο, η υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης, ιδιαίτερα όταν αντικαθιστά το νερό, δεν είναι καλή στρατηγική σε ημέρες ακραίας ζέστης.

Το ίδιο ισχύει για ενεργειακά ποτά και αναψυκτικά με μεγάλες ποσότητες καφεΐνης ή ζάχαρης.

Τι καλύτερα να περιορίσουμε

Στον καύσωνα καλό είναι να περιορίζονται τα τηγανητά, πολύ λιπαρά κρέατα, βαριές σάλτσες, μεγάλες μερίδες και ιδιαίτερα αλμυρά επεξεργασμένα τρόφιμα.

Δεν υπάρχει κάποιο «απαγορευμένο» φαγητό επειδή ανέβηκε η θερμοκρασία. Η λογική είναι να μην επιβαρύνουμε τον οργανισμό με πολύ βαριά γεύματα την ώρα που ήδη προσπαθεί να αντιμετωπίσει τη θερμική καταπόνηση.

Η διατροφή δεν αρκεί απέναντι στη θερμοπληξία

Η σωστή διατροφή και ενυδάτωση βοηθούν, αλλά δεν προστατεύουν από μόνες τους από τη θερμική εξάντληση ή τη θερμοπληξία.

Η παραμονή σε δροσερό περιβάλλον, η αποφυγή έντονης δραστηριότητας τις θερμότερες ώρες και η ιδιαίτερη φροντίδα ηλικιωμένων, βρεφών και άλλων ευάλωτων ανθρώπων είναι κρίσιμες.

Σύγχυση, λιποθυμία, πολύ υψηλή θερμοκρασία σώματος ή σοβαρή επιδείνωση της κατάστασης κατά τη διάρκεια καύσωνα χρειάζονται άμεση ιατρική αντιμετώπιση.

Οι αναπροσαρμογές που εφαρμόζονται φέτος στην αγορά κινούνται κατά μέσο όρο κοντά στο 8%, επιβαρύνοντας κυρίως όσους διατηρούν παλαιά ισόβια προγράμματα υγείας.

Πρόκειται για ασφαλισμένους που κατέβαλλαν επί δεκαετίες τα ασφάλιστρά τους, θεωρώντας ότι θα διαθέτουν εξασφαλισμένη ιδιωτική κάλυψη όταν μεγαλώσουν και θα τη χρειάζονται περισσότερο. Σήμερα, όμως, πολλοί διαπιστώνουν ότι το κόστος αυξάνεται ακριβώς τη στιγμή που η δυνατότητα αλλαγής συμβολαίου ή εταιρείας είναι περιορισμένη.

Στο 7,23% ο νέος δείκτης αναπροσαρμογής

Ο πρώτος Ετήσιος Δείκτης Αναπροσαρμογής της ΕΛΣΤΑΤ για τα μακροχρόνια ασφαλιστήρια υγείας διαμορφώθηκε στο 7,23%.

Το κρίσιμο στοιχείο, ωστόσο, είναι ότι όταν από τον υπολογισμό αφαιρεθεί η επίδραση της γήρανσης των ασφαλισμένων, ο δείκτης υποχωρεί στο 1,76%.

Η μεγάλη αυτή διαφορά δείχνει ότι η αύξηση των ασφαλίστρων δεν οφείλεται αποκλειστικά στην άνοδο του κόστους των νοσηλειών και των υπηρεσιών υγείας. Ο βασικός παράγοντας είναι η διαρκής γήρανση του χαρτοφυλακίου των παλαιών ισόβιων συμβολαίων.

Πώς δημιουργήθηκε το πρόβλημα

Τα ισόβια προγράμματα υγείας διατέθηκαν μαζικά από τις ασφαλιστικές εταιρείες τις προηγούμενες δεκαετίες και απευθύνονταν κυρίως σε νεότερους ασφαλισμένους.

Οι πελάτες κατέβαλλαν ασφάλιστρα για πολλά χρόνια, ενώ στις μικρότερες ηλικίες χρησιμοποιούσαν περιορισμένα τις παροχές των συμβολαίων τους. Με την πάροδο του χρόνου, όμως, οι ασφαλισμένοι μεγάλωσαν, με αποτέλεσμα να αυξηθούν η συχνότητα των νοσηλειών και το κόστος των αποζημιώσεων.

Οι περισσότερες εταιρείες σταμάτησαν σταδιακά να πωλούν ισόβια προγράμματα και στράφηκαν στα ετησίως ανανεούμενα συμβόλαια, στα οποία μπορούν να μεταβάλλουν ευκολότερα τις τιμές, τους όρους και τις καλύψεις.

Τα παλαιά ισόβια συμβόλαια παρέμειναν ενεργά, αλλά χωρίς την είσοδο αρκετών νέων και νεότερων ασφαλισμένων που θα μπορούσαν να εξισορροπήσουν το χαρτοφυλάκιο.

Λιγότεροι και μεγαλύτεροι σε ηλικία ασφαλισμένοι

Η συρρίκνωση του αριθμού των κατόχων ισόβιων συμβολαίων είναι εντυπωσιακή.

Από περισσότερους από 711.000 ασφαλισμένους το 2011, ο αριθμός μειώθηκε σε περίπου 424.000 το 2017, σε 272.659 το 2022 και σε μόλις 240.840 στο τέλος του 2024.

Έτσι, το συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο γίνεται ταυτόχρονα:

• μικρότερο σε αριθμό ασφαλισμένων,
• μεγαλύτερο σε μέση ηλικία,
• ακριβότερο ως προς τις αποζημιώσεις,
• δυσκολότερο να διατηρηθεί οικονομικά.

Το αυξημένο κόστος μεταφέρεται τελικά στους ίδιους τους ασφαλισμένους μέσα από τις ετήσιες αναπροσαρμογές.

Σχεδόν 1 δισ. ευρώ οι αποζημιώσεις υγείας

Οι ασφαλιστικές εταιρείες υποστηρίζουν ότι οι αυξήσεις δεν αποτελούν αυθαίρετη εμπορική επιλογή, αλλά συνδέονται με τη σημαντική άνοδο του πραγματικού κόστους των αποζημιώσεων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ασφαλιστικής αγοράς, μόνο το 2024 οι αποζημιώσεις υγείας αυξήθηκαν κατά περίπου 150 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας άνοδο της τάξης του 21% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Σε βάθος τετραετίας, η μέση ετήσια αύξηση των αποζημιώσεων υπολογίζεται στο 10,8%, ενώ οι συνολικές καταβολές των εταιρειών πλησιάζουν πλέον το 1 δισ. ευρώ ετησίως.

Παράλληλα, το μέσο κόστος ανά ασφαλιστική ζημία αυξήθηκε από 4.376 ευρώ το 2022 σε 4.938 ευρώ το 2024. Το καθαρό κόστος κάλυψης ανά ασφαλισμένο αυξήθηκε την ίδια περίοδο από 779,82 ευρώ σε 950,88 ευρώ.

Οι ασφαλιστικές δείχνουν τις ιδιωτικές κλινικές

Η ασφαλιστική αγορά αποδίδει μεγάλο μέρος της αύξησης στο κόστος των ιδιωτικών νοσοκομείων, υποστηρίζοντας ότι οι εταιρείες καλούνται να καλύψουν τις συνεχώς υψηλότερες χρεώσεις των νοσηλειών.

Οι εκπρόσωποι των ασφαλιστικών ζητούν μεγαλύτερη διαφάνεια στην τιμολόγηση των ιατρικών πράξεων και πλήρη εφαρμογή του συστήματος των Ομοιογενών Διαγνωστικών Ομάδων (DRGs), ώστε να υπάρχει κοινός και συγκρίσιμος τρόπος υπολογισμού του κόστους κάθε περιστατικού.

Παράλληλα, προειδοποιούν ότι ένας μόνιμος διοικητικός περιορισμός στις αυξήσεις των ασφαλίστρων, κάτω από το πραγματικό κόστος των αποζημιώσεων, θα μπορούσε να δημιουργήσει σημαντικές πρόσθετες κεφαλαιακές απαιτήσεις για τον κλάδο.

Τι απαντούν οι ιδιωτικές κλινικές

Οι μεγάλοι όμιλοι ιδιωτικής υγείας παρουσιάζουν διαφορετική εικόνα. Υποστηρίζουν ότι οι αυξήσεις στις συμφωνίες τους με τις ασφαλιστικές εταιρείες ήταν περιορισμένες και δεν επαρκούν για να εξηγήσουν το ύψος των αναπροσαρμογών στα συμβόλαια.

Οι κλινικές επικαλούνται την άνοδο:

• των μισθολογικών δαπανών,
• του κόστους ενέργειας,
• των ιατρικών αναλώσιμων,
• του σύγχρονου ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού,
• των επενδύσεων σε νέες υποδομές και θεραπείες.

Η αντιπαράθεση, επομένως, επικεντρώνεται στο ποιος ευθύνεται πραγματικά για την αύξηση του τελικού λογαριασμού που καλείται να πληρώσει ο ασφαλισμένος.

Υψηλές τιμές στις νοσηλείες

Το ζήτημα δεν περιορίζεται στις ετήσιες αναπροσαρμογές των ασφαλίστρων. Αφορά και το συνολικό επίπεδο των χρεώσεων στην ιδιωτική υγεία.

Διεθνείς συγκρίσεις κατατάσσουν τις τιμές ορισμένων επεμβάσεων στα ελληνικά ιδιωτικά νοσοκομεία μεταξύ των υψηλότερων στην Ευρώπη.

Οι ιδιωτικές κλινικές αντιτείνουν ότι οι συγκρίσεις δεν λαμβάνουν πάντοτε υπόψη το σύνολο των παρεχόμενων υπηρεσιών, την τεχνολογία που χρησιμοποιείται, τις ημέρες νοσηλείας και τη σοβαρότητα κάθε περιστατικού.

Το μεγάλο πρόβλημα είναι η έλλειψη ενημέρωσης

Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή διαπίστωσε ότι πέρα από το ύψος των αυξήσεων, το σημαντικότερο πρόβλημα είναι η αδυναμία του ασφαλισμένου να καταλάβει γιατί ακριβώς αυξήθηκε το δικό του ασφάλιστρο.

Για τον λόγο αυτό προτείνεται η καθιέρωση ενιαίου τρόπου ενημέρωσης, ώστε κάθε ασφαλισμένος να γνωρίζει:

• το παλαιό και το νέο ετήσιο ασφάλιστρο,
• τη διαφορά σε ευρώ,
• το ποσοστό της αύξησης,
• την επίδραση της ηλικίας,
• την επίδραση του κόστους των νοσηλειών,
• τους υπόλοιπους παράγοντες αναπροσαρμογής.

Ο ασφαλισμένος πληρώνει χωρίς να γνωρίζει ποιος ευθύνεται

Οι ασφαλιστικές εταιρείες επιρρίπτουν την ευθύνη στις αυξήσεις των ιδιωτικών νοσοκομείων. Οι κλινικές απαντούν ότι οι δικές τους ανατιμήσεις δεν δικαιολογούν το ύψος των ασφαλίστρων. Οι εποπτικές αρχές προειδοποιούν για κινδύνους στη φερεγγυότητα των εταιρειών, ενώ οι καταναλωτές καλούνται να καλύψουν τον τελικό λογαριασμό.

Το πραγματικό ζητούμενο είναι να υπάρξει πλήρης διαφάνεια σε ολόκληρη την αλυσίδα κόστους της ιδιωτικής υγείας, ώστε ο ασφαλισμένος να γνωρίζει όχι μόνο πόσο αυξήθηκε το συμβόλαιό του, αλλά και ποιος και για ποιον λόγο προκάλεσε την αύξηση.

Το 35,5% εργάζεται πέρα από το προβλεπόμενο ωράριο

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η εργασία πέραν του συμβατικού ωραρίου αποτελεί συνηθισμένη εμπειρία για μεγάλο μέρος των εργαζομένων. Η υπερεργασία δεν αφορά μόνο την αύξηση του χρόνου απασχόλησης, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτή αναγνωρίζεται ή αποζημιώνεται. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 35,5% των εργαζομένων δηλώνει ότι εργάζεται περισσότερες ώρες από όσες προβλέπει το ωράριό του.

Μεταξύ όσων εργάζονται πέρα από το κανονικό τους ωράριο, το 54,7% αναφέρει ότι λαμβάνει οικονομική αποζημίωση για την πρόσθετη εργασία. Ωστόσο, το 34,5% δηλώνει ότι δεν αμείβεται καθόλου, ενώ ένα ακόμη 8,9% αποζημιώνεται με άδεια ή ρεπό αντί χρημάτων. Συνολικά, το 43,4% όσων πραγματοποιουν υπερωρίες δεν λαμβάνει άμεση χρηματική ανταμοιβή.

Η συχνότητα υπέρβασης του ωραρίου αυξάνεται όσο μεγαλώνει το μέγεθος της επιχείρησης. Στις πολύ μικρές επιχειρήσεις με έως 9 εργαζομένους, το 32% δηλώνει ότι εργάζεται επιπλέον ώρες τουλάχιστον περιστασιακά, ενώ στις επιχειρήσεις με περισσότερους από 250 εργαζομένους το ποσοστό φτάνει στο 45,4%. Παρ’ όλα αυτά, η πιο έντονη υπερωριακή απασχόληση, δηλαδή άνω των έξι επιπλέον ωρών την εβδομάδα, εντοπίζεται κυρίως στις επιχειρήσεις με 50 έως 249 εργαζομένους (35,6%) και σε εκείνες με 10 έως 49 εργαζομένους (35,5%). Τα δεδομένα καταδεικνύουν ότι η υπερεργασία αποτελεί διαχρονικό χαρακτηριστικό επιχειρήσεων κάθε μεγέθους.

Διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών

Η έρευνα αναδεικνύει σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα στα δύο φύλα όσον αφορά την αποζημίωση των υπερωριών. Οι άνδρες που εργάζονται επιπλέον ώρες δηλώνουν σε μεγαλύτερο ποσοστό ότι πληρώνονται για αυτές (58,8%), σε σύγκριση με τις γυναίκες (48,9%). Αντίθετα, οι γυναίκες αναφέρουν συχνότερα ότι οι υπερωρίες τους παραμένουν απλήρωτες, σε ποσοστό 41,1%, έναντι 29,9% των ανδρών. Το εύρημα υποδηλώνει μια σαφή έμφυλη ανισότητα ως προς την οικονομική αναγνώριση της πρόσθετης εργασίας.

Παράλληλα, η έλλειψη άμεσης οικονομικής αποζημίωσης για τις υπερωρίες εμφανίζεται σε όλα τα μεγέθη επιχειρήσεων. Το υψηλότερο ποσοστό καταγράφεται στις επιχειρήσεις με 10 έως 49 εργαζομένους (46,5%), ενώ ακολουθούν οι πολύ μεγάλες επιχειρήσεις με πάνω από 250 εργαζομένους (45,3%) και οι πολύ μικρές επιχειρήσεις έως 9 ατόμων (44,5%).

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι όσο συχνότερα εργάζεται κάποιος πέρα από το ωράριό του, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να μην αποζημιώνεται για αυτή την εργασία. Σχεδόν οι μισοί εργαζόμενοι που δηλώνουν ότι υπερβαίνουν πολύ συχνά το ωράριό τους (45,6%) αναφέρουν ότι οι επιπλέον ώρες τους δεν πληρώνονται. Το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται στο 38% για όσους υπερεργάζονται συχνά, στο 33,5% για όσους το κάνουν περιστασιακά και στο 31,8% για όσους εργάζονται επιπλέον ώρες σπάνια.

Οι επιπτώσεις στην υγεία

Η έρευνα καταγράφει επίσης την άμεση σχέση ανάμεσα στις συνθήκες εργασίας και την υγεία των εργαζομένων. Η ποιότητα της εργασίας δεν αποτιμάται μόνο μέσα από τον μισθό ή το ωράριο, αλλά και από τις συνέπειες που έχει στην καθημερινότητα και την ευεξία των εργαζομένων.

Η εργασιακή επιβάρυνση εμφανίζεται ως ένα εκτεταμένο φαινόμενο. Ο συχνότερος παράγοντας πίεσης είναι τα αυστηρά χρονικά περιθώρια και ο αυξημένος φόρτος εργασίας, που αναφέρεται από το 60,1% των ερωτηθέντων. Ακολουθεί η πολύωρη παραμονή σε όρθια ή καθιστή στάση με 58,8%, οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις με 31,3% και άλλες πηγές εργασιακού στρες με 22,2%.

Στους εργαζομένους που πραγματοποιούν πάνω από 11 επιπλέον ώρες εργασίας την εβδομάδα, τα ποσοστά είναι ακόμη υψηλότερα. Το 86,2% αναφέρει έντονη πίεση χρόνου ή αυξημένο φόρτο εργασίας, το 80,8% πολύωρη παραμονή σε στατική στάση, το 56,3% εργασία κατά τον ελεύθερο χρόνο του και το 49,8% επαναλαμβανόμενες κινήσεις. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η υπερεργασία δεν επιβαρύνει μόνο ποσοτικά αλλά και ποιοτικά την εργασιακή εμπειρία.

Μεγαλύτερη επιβάρυνση για όσους δεν πληρώνονται υπερωρίες

Η απλήρωτη υπερωριακή εργασία συνδέεται με αυξημένες ψυχοκοινωνικές πιέσεις. Όσοι δεν αμείβονται για τις επιπλέον ώρες τους δηλώνουν σε μεγαλύτερα ποσοστά ότι εργάζονται στον ελεύθερο χρόνο τους (38,4% έναντι 18%), αντιμετωπίζουν πρόσθετες αιτίες εργασιακού άγχους (34,3% έναντι 22,1%), έχουν περιορισμένη επικοινωνία ή συνεργασία στον χώρο εργασίας (25% έναντι 15,5%) και βιώνουν περιστατικά σωματικής ή λεκτικής βίας (17,6% έναντι 9,4%). Η μη αμειβόμενη υπερεργασία, επομένως, συνδέεται με συνολικά δυσμενέστερες εργασιακές συνθήκες.

Το άγχος αποτελεί το συχνότερο πρόβλημα υγείας που αποδίδουν οι εργαζόμενοι στην εργασία τους. Το 42,1% δηλώνει ότι παρουσίασε ή είδε να επιδεινώνεται το άγχος του κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες. Ακολουθούν οι πόνοι σε οστά, αρθρώσεις και μύες (29,4%), οι πονοκέφαλοι ή η κόπωση των ματιών (28,9%) και η γενικευμένη κόπωση (27,3%).

Μεγάλες επιχειρήσεις και αυξημένα προβλήματα υγείας

Οι εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις με περισσότερους από 250 εργαζομένους εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά προβλημάτων υγείας που συνδέονται με την εργασία. Το άγχος αγγίζει το 46,5%, οι μυοσκελετικοί πόνοι το 35,9%, οι πονοκέφαλοι και η κόπωση των ματιών το 39,1%, ενώ η συνολική κόπωση φτάνει στο 33%. Αντίθετα, χαμηλότερα ποσοστά καταγράφονται στις πολύ μικρές επιχειρήσεις.

Επιπλέον, όσοι σκέφτονται συχνά να αλλάξουν εργασία εμφανίζουν σαφώς μεγαλύτερη επιβάρυνση της υγείας τους. Το 63,3% αυτών αναφέρει άγχος, έναντι 36,2% όσων δεν εξετάζουν ποτέ το ενδεχόμενο αλλαγής εργασίας. Αντίστοιχα, οι πόνοι σε οστά και αρθρώσεις αγγίζουν το 45% έναντι 27%, οι πονοκέφαλοι το 42,8% έναντι 23% και η συνολική κόπωση το 37,4% έναντι 21,6%.

Παρόμοια εικόνα παρουσιάζουν και οι εργαζόμενοι με αυξημένο αριθμό υπερωριών. Όσοι εργάζονται περισσότερες από 11 επιπλέον ώρες εβδομαδιαίως εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά προβλημάτων υγείας. Οι μυοσκελετικοί πόνοι φτάνουν το 48,8%, έναντι 30,7% σε όσους εργάζονται 1 έως 5 επιπλέον ώρες, το άγχος το 57% έναντι 47,7% και η συνολική κόπωση το 45,3% έναντι 29,4%.

Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι όσο αυξάνεται η υπερωριακή απασχόληση, τόσο επιβαρύνεται η υγεία των εργαζομένων, ιδιαίτερα όταν οι πρόσθετες ώρες παραμένουν απλήρωτες. Στους εργαζόμενους που δεν αμείβονται για τις υπερωρίες τους, το ποσοστό όσων δηλώνουν άγχος ανέρχεται στο 57,1%, έναντι 45,6% όσων αμείβονται. Αντίστοιχα, οι πονοκέφαλοι ή η κόπωση των ματιών καταγράφονται στο 44% έναντι 28%, ενώ η συνολική κόπωση φτάνει στο 40,1% έναντι 27,6%. Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν το σημαντικό ανθρώπινο κόστος της υπερεργασίας και των απλήρωτων υπερωριών.

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο PNAS, οι επιλογές που κάνουμε σε αυτή την περίοδο της ζωής μπορεί να έχουν δυσανάλογα μεγάλο αντίκτυπο στη γνωστική υγεία των επόμενων δεκαετιών. Με άλλα λόγια, η φροντίδα του εγκεφάλου δεν πρέπει να ξεκινά όταν εμφανιστούν τα προβλήματα μνήμης ή συγκέντρωσης, αλλά πολύ νωρίτερα.

Η ηλικία που ο εγκέφαλος αρχίζει να αλλάζει πιο έντονα

Οι ερευνητές ανέλυσαν απεικονιστικές εξετάσεις εγκεφάλου από περισσότερους από 19.000 ανθρώπους και διαπίστωσαν ότι γύρω στην ηλικία των 44 ετών τα νευρωνικά δίκτυα του εγκεφάλου αρχίζουν να αποσταθεροποιούνται. Η διαδικασία αυτή φαίνεται να κορυφώνεται περίπου στα 67 έτη και στη συνέχεια να σταθεροποιείται σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Η αποσταθεροποίηση αυτή σημαίνει ότι οι διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου δεν επικοινωνούν μεταξύ τους τόσο αποτελεσματικά όσο πριν. Και αυτή η μειωμένη επικοινωνία θεωρείται βασικός παράγοντας στη γνωστική έκπτωση.

Ο βασικός «ένοχος», σύμφωνα με τους ερευνητές, φαίνεται να είναι η νευρωνική αντίσταση στην ινσουλίνη. Πρόκειται για μια κατάσταση κατά την οποία τα εγκεφαλικά κύτταρα γίνονται λιγότερο αποτελεσματικά στη χρήση της γλυκόζης, δηλαδή της βασικής πηγής ενέργειάς τους.

Η σύνδεση μεταβολισμού και εγκεφάλου στη μέση ηλικία

Όπως εξηγούν ειδικοί, ο εγκέφαλος είναι ένα όργανο με τεράστιες ενεργειακές ανάγκες. Καταναλώνει έως και το 20% της συνολικής ενέργειας του σώματος. Όταν οι νευρώνες δεν μπορούν να αντλήσουν αρκετή ενέργεια από τη γλυκόζη, μπαίνουν σε μια κατάσταση που οι επιστήμονες περιγράφουν ως μεταβολικό στρες.

Σε αυτό το σημείο μπαίνουν στο προσκήνιο εναλλακτικές πηγές ενέργειας, όπως οι κετόνες. Πρόκειται για οργανικές χημικές ενώσεις που παράγονται στο συκώτι όταν το σώμα διασπά λίπος για ενέργεια, αντί να χρησιμοποιεί γλυκόζη.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι κετόνες μπορούν να παρακάμψουν την αντίσταση στην ινσουλίνη, προσφέροντας ουσιαστικά στους νευρώνες την ενέργεια που χρειάζονται για να παραμένουν συγχρονισμένοι και να λειτουργούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Ωστόσο, ο χρόνος έχει σημασία. Τα οφέλη των κετονών φάνηκαν να είναι μεγαλύτερα μεταξύ των ηλικιών 40 και 60 ετών, δηλαδή την περίοδο κατά την οποία τα ενεργειακά συστήματα του εγκεφάλου αρχίζουν να «λυγίζουν πριν σπάσουν». Από τη στιγμή που οι νευρώνες υποστούν υπερβολική βλάβη, οι παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής δεν φαίνεται να είναι τόσο ωφέλιμες όσο θα μπορούσαν να είναι νωρίτερα.

Πώς να στηρίξετε τον μεταβολισμό του εγκεφάλου

Τα καλά νέα είναι ότι δεν χρειάζεται να ξεκινήσει κανείς αμέσως μια αυστηρή κετογονική διατροφή για να υποστηρίξει τη μεταβολική υγεία του εγκεφάλου. Όπως αναφέρουν ειδικοί στο Mind and Body Green, υπάρχουν απλές και βιώσιμες αλλαγές που μπορούν να βοηθήσουν τον εγκέφαλο να παραμείνει ευέλικτος και ενεργειακά αποδοτικός για πολλά χρόνια.

Ένα πρώτο βήμα είναι η καλύτερη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα. Γεύματα πλούσια σε πρωτεΐνη, φυτικές ίνες και καλά λιπαρά μπορούν να βοηθήσουν στην αποφυγή απότομων αυξομειώσεων της γλυκόζης.

Η τακτική άσκηση είναι επίσης σημαντική. Η προπόνηση ενδυνάμωσης, η αερόβια άσκηση χαμηλής έως μέτριας έντασης και περιστασιακά η διαλειμματική προπόνηση υψηλής έντασης μπορούν να βελτιώσουν την ευαισθησία στην ινσουλίνη και να ενισχύσουν την αποδοτικότητα των μιτοχονδρίων, δηλαδή των «εργοστασίων» παραγωγής ενέργειας των κυττάρων.

Εξίσου σημαντική είναι η μεταβολική ευελιξία. Πρακτικές όπως η διαλειμματική νηστεία ή περιστασιακά γεύματα με χαμηλότερη περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες μπορούν να βοηθήσουν το σώμα να προσαρμόζεται πιο φυσικά στη χρήση κετονών ως πηγής ενέργειας.

Ο ποιοτικός ύπνος δεν πρέπει επίσης να υποτιμάται. Ακόμη και μία νύχτα στέρησης ύπνου μπορεί να αυξήσει την αντίσταση στην ινσουλίνη, επηρεάζοντας αρνητικά τον μεταβολισμό.

Τέλος, η διαχείριση του χρόνιου στρες αποτελεί βασικό παράγοντα. Το παρατεταμένο στρες αυξάνει την κορτιζόλη, μια ορμόνη που με την πάροδο του χρόνου μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τον μεταβολισμό της γλυκόζης.

Η «EmergencyHelp» φέρνει νέες δυνατότητες ιατρικής φροντίδας εξ αποστάσεως, παρέχοντας λύσεις τηλεϊατρικής με τη χρήση σύγχρονου διαγνωστικού εξοπλισμού, μέσα από διεθνώς πιστοποιημένο σύστημα που λειτουργεί σε πάνω από 40 χώρες και επιτρέπει αξιολόγηση και διάγνωση από απόσταση, συμπεριλαμβανομένων ειδικών εξετάσεων, ακόμη και σε παιδιά.

Συγκεκριμένα, η εταιρεία αξιοποιεί τεχνολογίες αιχμής, σε συνεργασία με διεθνώς αναγνωρισμένες πλατφόρμες, όπως η TytoCare, της οποίας είναι αποκλειστικός αντιπρόσωπος,  για να προσφέρει:

• Απομακρυσμένη ιατρική εκτίμηση σε πραγματικό χρόνο.
• Πλήρη διαγνωστικό έλεγχο, όπως ηλεκτροκαρδιογράφημα, ακρόαση πνευμόνων, μέτρηση θερμοκρασίας, οξυμετρία, ωτοσκόπηση, επισκόπηση στοματοφάρυγγα και δέρματος, κ.ά.
• Διασύνδεση με ιατρούς εξειδικευμένων ειδικοτήτων.
• Καταγραφή και αποθήκευση ιατρικών δεδομένων για παρακολούθηση χρόνιων ασθενών.

Η Τηλεϊατρική μπορεί να λειτουργήσει ως υποστηρικτικός βραχίονας για τη δημόσια υγεία καθώς όχι μόνο καταργεί την ανάγκη μετακίνησης, αλλά και καθιστά ευκολότερη την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας επιβαρυμένων σημείων του αστικού ιστού ή απομακρυσμένων περιοχών της χώρας.

Ιδιαίτερα σημαντικό επίσης είναι ότι η Τηλεϊατρική μπορεί να αποτελέσει ζωτικό κανάλι υγείας για απομακρυσμένες ορεινές ή ημιαστικές περιοχές που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, λόγω έλλειψης ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού, γεωγραφικής απόστασης από τα κέντρα υγείας, γήρανσης του πληθυσμού με αυξημένες ανάγκες παρακολούθησης και δυσκολίας διαχείρισης περιστατικών σε πραγματικό χρόνο.

Η υπηρεσία τηλεϊατρικής της εταιρείας «EmergencyHelp»,αποτελεί ιδανική λύση για Δήμους, κοινωνικές δομές και επιχειρήσεις που επιθυμούν να παρέχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, άμεσα και αξιόπιστα, ενισχύοντας τη δημόσια υγεία και την πρόληψη με χαμηλό κόστος και μεγάλη αποδοτικότητα. Το σημαντικό χαρακτηριστικό της υπηρεσίας είναι ότι δεν υποκαθιστά τον γιατρό, αλλά αντίθετα τον φέρνει εκεί που δεν υπάρχει, μέσω της τεχνολογίας. --