Sold out τα ξενοδοχεία τα δύο Σαββατοκύριακα

Οι πρώτοι μεγάλοι κερδισμένοι είναι τα ξενοδοχεία. Για τα δύο Σαββατοκύριακα της Έκθεσης, πολλά καταλύματα στο κέντρο και στις γύρω περιοχές καταγράφουν πληρότητες που φτάνουν ακόμη και το 100%.Η μεγάλη ζήτηση έχει οδηγήσει παράλληλα σε σημαντική άνοδο των τιμών. Σε αρκετές περιπτώσεις οι τιμές των δωματίων κινούνται περίπου στο διπλάσιο των συνηθισμένων επιπέδων, ειδικά κατά το πρώτο Σαββατοκύριακο, όταν στην πόλη βρίσκεται το μεγαλύτερο μέρος του πολιτικού, επιχειρηματικού και δημοσιογραφικού κόσμου.Η εικόνα είναι πιο συγκρατημένη τις ενδιάμεσες καθημερινές, γεγονός που δείχνει ότι η οικονομική επίδραση της ΔΕΘ είναι μεγάλη αλλά δεν κατανέμεται ομοιόμορφα σε ολόκληρο το εννιαήμερο.

Εστίαση και λιανεμπόριο περιμένουν τον πρόσθετο τζίρο

Η αυξημένη παρουσία επισκεπτών δημιουργεί πρόσθετη κατανάλωση σε εστιατόρια, καφέ, μπαρ, ταξί, χώρους ψυχαγωγίας και εμπορικά καταστήματα.Στην εστίαση, ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ίδια για όλους. Γνωστά εστιατόρια και επιχειρήσεις σε κεντρικά σημεία καταγράφουν ισχυρές κρατήσεις, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο αυξημένος τζίρος φτάνει με την ίδια ένταση σε ολόκληρη την αγορά.Μάλιστα, η ΠΟΕΣΕ επισημαίνει ότι ο κλάδος εξακολουθεί να πιέζεται από το ενεργειακό κόστος, τις ακριβότερες πρώτες ύλες, τις ασφαλιστικές επιβαρύνσεις και τη συγκρατημένη κατανάλωση, παρά την προσωρινή ώθηση που προσφέρουν μεγάλες διοργανώσεις όπως η ΔΕΘ.

Πάνω από 200.000 επισκέπτες στο «ραντάρ»

Οι εκτιμήσεις πριν από την έναρξη της διοργάνωσης έκαναν λόγο για περισσότερους από 200.000 επισκέπτες στη φετινή Έκθεση. Ήδη μετά το πρώτο Σαββατοκύριακο, η αυξημένη κίνηση συνεχίστηκε και τις καθημερινές, με ουρές σε αρκετά περίπτερα και υψηλή συμμετοχή στις παράλληλες εκδηλώσεις.Φέτος υπάρχει και μία σημαντική διαφορά για την καθημερινότητα της πόλης: το Μετρό Θεσσαλονίκης διευκολύνει την πρόσβαση στο εκθεσιακό κέντρο, με τον σταθμό «Σιντριβάνι» να βρίσκεται πολύ κοντά στη ΔΕΘ. Η εικόνα στους γύρω δρόμους εμφανίζεται καλύτερη σε σχέση με προηγούμενες χρονιές.

Η Ιαπωνία και η επιχειρηματική διάσταση

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η παρουσία της Ιαπωνίας ως Τιμώμενης Χώρας, με τη συμμετοχή μεγάλων επιχειρηματικών ονομάτων από τους κλάδους της τεχνολογίας, των φαρμάκων, της αυτοκίνησης και των βιομηχανικών εφαρμογών.Μεταξύ άλλων συμμετέχουν εταιρείες όπως Toyota, Mitsubishi Electric, Fujifilm, Daikin, Astellas Pharmaceuticals, Takeda και Mazda, ενισχύοντας τον διεθνή επιχειρηματικό χαρακτήρα της Έκθεσης.Παράλληλα, η 90ή ΔΕΘ διαθέτει για πρώτη φορά ξεχωριστή θεματική ενότητα «Οικονομία», με αντικείμενο την οικονομική διακυβέρνηση, τη φορολογική συμμόρφωση και τη διαφάνεια. Στόχος της διοργάνωσης είναι να λειτουργήσει περισσότερο ως χώρος επιχειρηματικών επαφών και επενδυτικής δικτύωσης και όχι αποκλειστικά ως μεγάλη εμπορική έκθεση.

Το μεγάλο στοίχημα για τη Θεσσαλονίκη

Η πραγματική οικονομική αξία της ΔΕΘ για την πόλη δεν βρίσκεται μόνο στον τζίρο εννέα ημερών. Βρίσκεται στη δυνατότητα της Θεσσαλονίκης να μετατρέψει τον εκθεσιακό τουρισμό σε δραστηριότητα ολόκληρου του έτους.Η HELEXPO αναφέρει ότι συνολικά η εκθεσιακή της δραστηριότητα εκτείνεται σε περίπου 300 ημέρες ετησίως, με περισσότερα από 500 γεγονότα και πάνω από 800.000 επισκέπτες.Στο ίδιο πλαίσιο αποκτά ιδιαίτερη σημασία και η σχεδιαζόμενη ανάπλαση της ΔΕΘ, η οποία προβλέπει νέες εκθεσιακές και συνεδριακές υποδομές, ανακαίνιση του «Ι. Βελλίδης», δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου περίπου 120 στρεμμάτων και 1.064 νέες υπόγειες θέσεις στάθμευσης.

Για τη Θεσσαλονίκη, λοιπόν, η ΔΕΘ είναι κάτι περισσότερο από το παραδοσιακό μεγάλο ραντεβού του Σεπτεμβρίου. Είναι ένας οικονομικός πολλαπλασιαστής για τουρισμό, φιλοξενία, εστίαση, μεταφορές και εμπόριο, αλλά και ένα εργαλείο για να διεκδικήσει η πόλη μεγαλύτερο κομμάτι της διεθνούς συνεδριακής και επιχειρηματικής αγοράς.Το ζητούμενο είναι το οικονομικό αποτύπωμα που αυτές τις ημέρες φαίνεται στους γεμάτους δρόμους και τα ξενοδοχεία της Θεσσαλονίκης να μην περιορίζεται σε δύο «sold out» Σαββατοκύριακα, αλλά να μετατρέπεται σε μόνιμη οικονομική δραστηριότητα για την πόλη.

]]> https://www.moneypress.gr/ellinikos-toyrismos-sxedio-gia-ella/ Thu, 10 Sep 2026 14:00:45 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=219521 Ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης για τον ελληνικό τουρισμό, με περισσότερες επενδύσεις, καλύτερες υποδομές και επέκταση της τουριστικής δραστηριότητας σε ολόκληρο το έτος, παρουσίασε ο τομεάρχης Τουρισμού της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛΑΣ), Γιώργος Κωνσταντινίδης, στο πλαίσιο της 90ής ΔΕΘ.Σύμφωνα με τον ίδιο, ο τουρισμός αποτελεί έναν από τους βασικούς παραγωγικούς πυλώνες της ελληνικής οικονομίας, ωστόσο η χώρα εξακολουθεί να μετρά κυρίως αφίξεις και όχι την πραγματική οικονομική αξία που αφήνει κάθε επισκέπτης στις τοπικές κοινωνίες και στην οικονομία.

Επενδύσεις και one-stop shop

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις τουριστικές επενδύσεις, υποστηρίζοντας ότι σχεδόν το 30% των συνολικών επενδύσεων στην Ελλάδα αφορά τον τουριστικό κλάδο.Η πρόταση της ΕΛΑΣ περιλαμβάνει ένα ταχύτερο σύστημα αδειοδοτήσεων τύπου one-stop shop, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και τη διευκόλυνση νέων επενδύσεων. Παράλληλα, ο Κωνσταντινίδης έθεσε ως προτεραιότητα τη βελτίωση των υποδομών και την καταγραφή της πραγματικής φέρουσας ικανότητας κάθε προορισμού.Το ζήτημα βρίσκεται ήδη ψηλά στην ατζέντα, καθώς το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό παρουσιάστηκε από την κυβέρνηση ως εργαλείο για ένα πιο ανθεκτικό και ισορροπημένο μοντέλο ανάπτυξης, με προστασία του φυσικού και πολιτιστικού αποθέματος.

Στόχος μια «Ελλάδα 365»

Κεντρικό σημείο της πρότασης είναι η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Όπως υποστήριξε ο Κωνσταντινίδης, η φετινή μεγάλη συγκέντρωση τουριστικής κίνησης παρατηρήθηκε ουσιαστικά από τα μέσα Ιουνίου έως τα μέσα Σεπτεμβρίου.Η επιδίωξη είναι να δημιουργηθούν κίνητρα τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους Έλληνες ταξιδιώτες, ώστε η ζήτηση να κατανέμεται σε περισσότερους μήνες.«Μακάρι αυτό να είναι μια "Ελλάδα 365"», ανέφερε, θέτοντας παράλληλα ως στόχο τη στενότερη σύνδεση του τουρισμού με την αγροτική παραγωγή και τα τοπικά προϊόντα.Η διεύρυνση της περιόδου αποτελεί ευρύτερο ζητούμενο και για την κυβερνητική τουριστική πολιτική. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο πρόγραμμα «Τουρισμός για Όλους 2026-2027» περίπου 71% των 1,156 εκατ. αιτήσεων αφορούσε τη χαμηλή περίοδο, στοιχείο που το υπουργείο Τουρισμού συνέδεσε με τον στόχο ενίσχυσης της δραστηριότητας μεταξύ Οκτωβρίου και Απριλίου.

«Δεν έχουμε υπερτουρισμό, χρειαζόμαστε υποδομές»

Ο Κωνσταντινίδης διαφοροποιήθηκε και από τη συζήτηση περί υπερτουρισμού, υποστηρίζοντας ότι «η Ελλάδα δεν έχει υπερτουρισμό», αλλά μπορεί να δεχθεί περισσότερους επισκέπτες εφόσον διαθέτει τις κατάλληλες υποδομές.Κατά την άποψή του, το κρίσιμο ζήτημα είναι κάθε προορισμός να γνωρίζει πόσους επισκέπτες μπορεί πραγματικά να εξυπηρετήσει, χωρίς να επιβαρύνονται υπερβολικά οι υποδομές και η καθημερινότητα των κατοίκων.Παράλληλα, πρότεινε ενίσχυση του κοινωνικού τουρισμού, ώστε περισσότεροι Έλληνες να έχουν οικονομική δυνατότητα διακοπών στο εσωτερικό.

Η πολιτική αντιπαράθεση παραμένει έντονη, καθώς ο τομεάρχης της ΕΛΑΣ άσκησε κριτική στην κυβέρνηση για την τουριστική πολιτική της. Ωστόσο, το οικονομικό στοίχημα είναι ευρύτερο: η μετάβαση από το μοντέλο των συνεχώς περισσότερων αφίξεων σε έναν τουρισμό που θα αφήνει μεγαλύτερο εισόδημα, περισσότερες επενδύσεις και δραστηριότητα 12 μήνες τον χρόνο.

]]> https://www.moneypress.gr/reuters-i-ellada-apo-mayro-provato-se-success-story-ti/ Thu, 10 Sep 2026 12:25:30 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=219549 Μια από τις εντυπωσιακότερες ανατροπές στην ευρωπαϊκή αγορά κρατικού χρέους καταγράφει η Ελλάδα, η οποία δεκαπέντε χρόνια μετά την κρίση χρέους έχει περάσει από την ομάδα των αποκαλούμενων «PIIGS» σε μία από τις χώρες με τη μεγαλύτερη βελτίωση πιστοληπτικής αξιολόγησης στον ανεπτυγμένο κόσμο.

Όπως επισημαίνει το Reuters, οι ρόλοι στην Ευρωζώνη έχουν πλέον σε μεγάλο βαθμό αντιστραφεί. Την ώρα που οι παγκόσμιες αγορές ομολόγων βρίσκονται ξανά αντιμέτωπες με πιέσεις από τον πληθωρισμό και τη διόγκωση του αμερικανικού χρέους, χώρες που το 2011 βρίσκονταν στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κρίσης εμφανίζονται σήμερα με σαφώς ισχυρότερη δημοσιονομική εικόνα.

Η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ιρλανδία, η Ισπανία και η Ιταλία, οι πέντε οικονομίες που είχαν ταυτιστεί τότε με το ακρωνύμιο PIIGS, έχουν βελτιώσει σε διαφορετικό βαθμό τα δημόσια οικονομικά τους, με τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων τους να διαπραγματεύονται πλέον χαμηλότερα από εκείνες της Γαλλίας, μιας οικονομίας που μαζί με τη Γερμανία θεωρούνταν επί χρόνια βασικός πυλώνας της Ευρωζώνης.

Η Ελλάδα πρωταθλήτρια στις αναβαθμίσεις

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο αφορά την ελληνική πιστοληπτική αξιολόγηση.

Σύμφωνα με το Reuters, η Ελλάδα έχει ανακτήσει από εννέα έως δεκατρείς βαθμίδες σε σχέση με τα χαμηλά επίπεδα της περιόδου της κρίσης, επίδοση που συγκαταλέγεται στις ισχυρότερες ανακάμψεις κρατικής πιστοληπτικής ικανότητας μεταξύ των ανεπτυγμένων οικονομιών.

Η μεταβολή αυτή αποτυπώνει τη μεγάλη απόσταση που έχει διανύσει η χώρα από την εποχή κατά την οποία οι ελληνικοί τίτλοι αντιμετωπίζονταν από τις διεθνείς αγορές ως ένα από τα πλέον επικίνδυνα στοιχήματα στην Ευρώπη.

Ιρλανδία και Πορτογαλία έχουν επίσης ανακτήσει μεγάλο μέρος του χαμένου εδάφους, ενώ η Ισπανία έχει κινηθεί με πιο αργούς ρυθμούς. Αντίθετα, η Ιταλία ξεχωρίζει αρνητικά, καθώς η βελτίωση της αξιολόγησής της περιορίζεται μόλις σε μία έως δύο βαθμίδες στους μεγάλους οίκους.

Από χρέος άνω του 209% στο 137%

Το δεύτερο καθοριστικό στοιχείο της ελληνικής ανατροπής βρίσκεται στο δημόσιο χρέος.

Η Ελλάδα είχε δει το χρέος της να ξεπερνά το 209% του ΑΕΠ το 2020, στην κορύφωση των επιπτώσεων της πανδημίας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου που επικαλείται το Reuters, το ποσοστό υποχωρεί σε περίπου 137% του ΑΕΠ το 2026.

Πρόκειται για μείωση άνω των 70 ποσοστιαίων μονάδων μέσα σε λίγα χρόνια, η οποία αλλάζει ουσιαστικά τη σχετική θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χάρτη χρέους.

Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι η Ιταλία αναμένεται μέσα στο 2026 να ξεπεράσει την Ελλάδα και να καταστεί η χώρα με το υψηλότερο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ευρωζώνη. Το ιταλικό χρέος έχει ήδη ανέβει πάνω από τα επίπεδα του 2011, καθώς η επίμονα χαμηλή οικονομική ανάπτυξη δυσκολεύει την αποκλιμάκωσή του.

Η μεγάλη αλλαγή στην αγορά ομολόγων

Η εικόνα απέχει θεαματικά από εκείνη του 2011.

Τότε, οι αποδόσεις των 10ετών τίτλων Ελλάδας, Πορτογαλίας, Ιρλανδίας, Ισπανίας και Ιταλίας κινούνταν κοντά σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, γύρω στο 7,5%, προτού η παρέμβαση του Μάριο Ντράγκι και η περίφημη δέσμευση για «ό,τι χρειαστεί» αλλάξει την κατεύθυνση της ευρωπαϊκής κρίσης.

Ακολούθησε το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ από το 2015, ενώ στη συνέχεια η πανδημία και κυρίως η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία δημιούργησαν νέες αποκλίσεις στις αγορές κρατικού χρέους.

Σήμερα, σύμφωνα με το Reuters, Ελλάδα και Ιταλία προσφέρουν αποδόσεις άνω του 4%, η Ισπανία κινείται γύρω στο 3,8%, η Πορτογαλία στο 3,7% και η Ιρλανδία περίπου στο 3,5%.

Το ενδιαφέρον, ωστόσο, βρίσκεται λιγότερο στα απόλυτα επίπεδα των αποδόσεων και περισσότερο στη μεταβολή του σχετικού κινδύνου μέσα στην Ευρωζώνη.

Χώρες που πριν από δεκαπέντε χρόνια βρίσκονταν στο επίκεντρο των ανησυχιών για τη συνοχή του ευρώ εμφανίζονται πλέον να έχουν ενισχύσει τη θέση τους, ενώ οι επενδυτές στρέφουν μεγαλύτερη προσοχή σε παραδοσιακά ισχυρές οικονομίες.

Η Γερμανία και η Γαλλία στο νέο κάδρο

Το Reuters υπογραμμίζει ότι οι αποδόσεις των γερμανικών Bunds έχουν δεχθεί πιέσεις, με το 10ετές γερμανικό ομόλογο να φθάνει στο υψηλότερο επίπεδο από το 2011, ενώ στην αγορά έχουν αρχίσει να διατυπώνονται ερωτήματα γύρω από την αξιολόγηση ΑΑΑ της Γερμανίας.

Την ίδια στιγμή, οι αποδόσεις των κρατικών τίτλων των πρώην PIIGS βρίσκονται πλέον χαμηλότερα από εκείνες της Γαλλίας, αποτυπώνοντας με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο πόσο έχει αλλάξει η αντίληψη των επενδυτών για τον δημοσιονομικό κίνδυνο στην Ευρωζώνη.

Για την Ελλάδα, η εικόνα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Η χώρα που βρέθηκε στο επίκεντρο της κρίσης κρατικού χρέους έχει πλέον καταγράψει τη μεγαλύτερη βελτίωση αξιολόγησης μεταξύ των πρώην PIIGS, έχει μειώσει θεαματικά το χρέος της ως ποσοστό του ΑΕΠ και βρίσκεται κοντά στο να παραδώσει στην Ιταλία τον τίτλο της πλέον υπερχρεωμένης οικονομίας της Ευρωζώνης.

Δεκαπέντε χρόνια μετά, το επενδυτικό αφήγημα έχει αλλάξει δραματικά: οι πρώην «παρίες» της Ευρωζώνης έχουν μετατραπεί σε παραδείγματα δημοσιονομικής προσαρμογής και η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της ανατροπής.

Οι πόλεις στο επίκεντρο

Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο στα μεγάλα αστικά κέντρα. Η μεγάλη συγκέντρωση κτιρίων και ασφαλτοστρωμένων επιφανειών, σε συνδυασμό με την περιορισμένη παρουσία πρασίνου σε αρκετές περιοχές, ενισχύει το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας.Ταυτόχρονα, οι ακραίες βροχοπτώσεις δοκιμάζουν δίκτυα αποχέτευσης και αντιπλημμυρικές υποδομές που σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις σχεδιάστηκαν για διαφορετικές κλιματικές συνθήκες.Η οικονομική διάσταση είναι επίσης μεγάλη. Οι πόλεις καλούνται να επενδύσουν σημαντικά ποσά σε αντιπλημμυρικά έργα, ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων, περισσότερο πράσινο και συστήματα προστασίας από ακραίες θερμοκρασίες.

Το μεγάλο κόστος και για την Αθήνα

Η Αθήνα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Σε πρόσφατη δημόσια συζήτηση παρουσιάστηκε εκτίμηση σύμφωνα με την οποία απαιτούνται περίπου 6 δισ. ευρώ ετησίως για την κλιματική θωράκιση της πόλης, την ώρα που ο συνολικός προϋπολογισμός του δήμου βρίσκεται πολύ χαμηλότερα.Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το πρόβλημα των αντιπλημμυρικών υποδομών. Μόλις το 20% των δρόμων της Αθήνας διαθέτει φρεάτια, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου περίπου 40%, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε ο δήμαρχος Αθηναίων.Παράλληλα, η Ελλάδα προχωρά σε νέες παρεμβάσεις αντιπλημμυρικής προστασίας. Στη Θεσσαλία και τη Φθιώτιδα σχεδιάζονται περίπου 1.300 έργα στο πλαίσιο του Aqua Montis, προϋπολογισμού 123 εκατ. ευρώ, με στόχο να συγκρατείται νερό και φερτό υλικό ψηλότερα στις ορεινές λεκάνες πριν φτάσει στις πεδινές περιοχές.

Η προσαρμογή γίνεται οικονομική αναγκαιότητα

Η κλιματική αλλαγή παύει έτσι να αποτελεί αποκλειστικά περιβαλλοντικό ζήτημα. Μετατρέπεται σε πρόβλημα οικονομίας, ακινήτων, ασφαλίσεων και δημόσιων επενδύσεων.Οι υψηλότερες θερμοκρασίες αυξάνουν τις ενεργειακές ανάγκες για ψύξη, οι πλημμύρες προκαλούν ζημιές σε κατοικίες και επιχειρήσεις, ενώ οι δήμοι χρειάζονται ολοένα μεγαλύτερα κονδύλια για να προσαρμόσουν τις υποδομές τους.

Για την Ευρώπη, το επόμενο μεγάλο στοίχημα δεν είναι επομένως μόνο η μείωση των εκπομπών. Είναι και το πόσο γρήγορα οι πόλεις θα προσαρμοστούν σε ένα κλίμα που ήδη αλλάζει, πριν το οικονομικό κόστος γίνει ακόμη μεγαλύτερο.

]]> https://www.moneypress.gr/ypetho-gia-programma-tsipra-metra-pano/ Thu, 10 Sep 2026 08:30:40 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=219510 Μέτρα που κοστίζουν άνω των 40 δισ.ευρώ αφορά το πρόγραμμα Τσίπρα και όχι 7,5 δισ.ευρώ που υποστηρίζει ο ίδιος, εκτιμούν πηγές του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης που κοστολόγησαν αναλυτικά το "πακέτο" μέτρων που εξήγγειλε χθες από την ΔΕΘ ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. Αλέξης Τσίπρας. Σύμφωνα με άτυπη ενημέρωση «μέτρα που κοστίζουν πάνω από 40 δισ. στην τετραετία παρουσιάζονται με κόστος 7,5 δισ.».

Συγκεκριμένα, όπως επισημαίνεται, « ο κ. Τσίπρας ισχυρίζεται ότι το κόστος του προγράμματός του είναι 7,5 δισ. την τετραετία. Ο τρόπος παρουσίασης των δημοσιονομικών μέτρων από το κόμμα του είναι πλήρως παραπλανητικός, καθώς μέτρα που έχουν συγκεκριμένο ετήσιο κόστος διαιρούνται δια 4 στις ετήσιες κατανομές, ενώ το ετήσιο κόστος είναι για κάθε έτος. Επιπλέον αντί να παρουσιάζεται το σωρευτικό κόστος κάθε έτος, όπως παρουσιάζονται πάντα τα δημοσιονομικά μέτρα στους ετήσιους προϋπολογισμούς και στον πολυετή δημοσιονομικό προγραμματισμό, βάζει μόνο το επιπλέον οριακό κόστος κάθε έτους αντί το σωρευτικό. Όμως ο δημοσιονομικός χώρος που επικαλείται ο κ. Τσίπρας αντιστοιχεί σε σωρευτικό κόστος τετραετίας, όχι στο επιπλέον κόστος κάθε έτους!

Για να καταλάβουν οι πολίτες το μέγεθος της παραπλάνησης παραθέτουμε τις δικές του ποσοτικοποιήσεις όπως τις δημοσίευσε:

·     Πώς βγαίνει κόστος 225 εκατ. ευρώ κατ’ έτος το κόστος για την αύξηση κατά 500 ευρώ τον μήνα στους εργαζόμενους στη δημόσια υγεία; αφού 128.000*500*12=768.000.000 που με τις εργοδοτικές εισφορές ο ίδιος υποστηρίζει ότι αντιστοιχεί σε 900 εκατ. ευρώ ετησίως; Αυτό είναι ετήσιο κόστος, πώς το διαιρεί δια 4; Στην ομιλία του ο κ. Τσίπρας είπε ότι «αυξάνουμε αρχικά, κατά μέσο όρο 500 ευρώ τον μήνα τις αποδοχές των γιατρών και νοσηλευτών», άρα το κόστος είναι 900 εκατ. από το 2027 και κάθε έτος έως το 2030.

·     Η μηδενική συμμετοχή στα φάρμακα, ακόμα και αν έκανε 50% μείωση το 2029 και κατάργηση το 2030, τότε ο πίνακας έπρεπε να αναγράφει κόστος 450 εκατ. το 2029 και 900 εκατ. το 2030.

·     Για την Εθνική Εγγύηση Φροντίδας δεν έχει κανένα στοιχείο πώς ποσοτικοποιείται, αλλά το ετήσιο κόστος έπρεπε να γράφει 336 εκατ. το 2030 καθώς είναι σωρευτικό.

·     Πώς προκύπτει κόστος 210 εκατ. ευρώ κατ’ έτος το κόστος για την αύξηση κατά 300 ευρώ τον μήνα στους εκπαιδευτικούς; αφού 200.000*500*12=720.000.000 που με τις εργοδοτικές εισφορές ο ίδιος αναφέρει ότι αντιστοιχεί σε 840 εκατ. ευρώ ετησίως; Αυτό είναι ετήσιο κόστος, πώς το διαιρεί δια 4; Ο κ. Τσίπρας έταξε «μισθούς αξιοπρέπειας για τους εκπαιδευτικούς με αυξήσεις αρχικά ύψους 300 ευρώ το μήνα», άρα το κόστος είναι 840 εκατ. από το 2027 και κάθε έτος έως το 2030.

·     Οι προσλήψεις μόνιμων εκπαιδευτικών ακόμα και αν κάνει 15.000 προσλήψεις το 2029 και άλλες 15.000 προσλήψεις το 2030, το κόστος έπρεπε να είναι 150 εκατ. το 2030, όχι 75 εκατ. Επίσης το κόστος για 30.000 προσλήψεις κοστίζει 569 εκατ. ετησίως, όχι 150 εκατ.

·     Για τη στήριξη σε 80.000 φοιτητές με 500 ευρώ τον μήνα για 10 μήνες το ετήσιο κόστος είναι 80.000*500*10=400.000.000. Πώς το διαιρεί δια 4; Ο κ. Τσίπρας υποσχέθηκε «στήριξη 80.000 φοιτητών με 500 ευρώ μηνιαίως», άρα το κόστος είναι 400 εκατ. από το 2027 και κάθε έτος έως το 2030.

Και σε αυτόν τον πίνακα δεν αναφέρεται το σωρευτικό κόστος. Αυτό έπρεπε να είναι 600 εκατ. και όχι 400 εκατ. το 2030 για την καθολική προσχολική αγωγή. Έπρεπε να είναι 165 εκατ. αντί για 90 εκατ. για τα δωρεάν σχολικά γεύματα το 2029 και 165 εκατ. αντί για μηδέν το 2030.

Ο νέος μόνιμος μηχανισμός για τον ΕΛΓΑ θα σταματήσει το 2029; Υπάρχει κόστος το 2028 και μετά μηδενίζεται.

Οι εποχικοί πυροσβέστες θα προσληφθούν το 2027 και μετά θα απολυθούν; Πώς θα μηδενιστεί το κόστος το 2028;

Οι δωρεάν αστικές μετακινήσεις θα γίνουν το 2027 και μετά θα σταματήσουν; Πώς μηδενίζεται το κόστος το 2028;

Το κόστος μείωσης στο ΦΠΑ στο 6% σε επιλεγμένα βασικά προϊόντα το ποσοτικοποιεί σε 400 εκατ. Η μείωση του ΦΠΑ στα τρόφιμα και τα είδη υγιεινής κοστίζει 1,8 δισ. ευρώ. Ποια λίγα τρόφιμα επομένως αφορά η μείωση; Και γιατί εξαφανίζεται το κόστος το 2028; Το 2028 θα επανέλθουν στο 13%;

Η διπλάσια έκπτωση φόρου για παιδιά θα γίνει μόνο το 2028 και μετά θα σταματήσει; Επρεπε να αναφέρονται 830 εκατ. και τα έτη 2029 και το 2030. Επίσης το κόστος είναι 1,04 δισ. κάθε έτος και όχι 830 εκατ. για μόνο ένα έτος.

Η κατάργηση τέλους επιτηδεύματος που την ποσοτικοποιεί 240 εκατ. θα επανέλθει το 2028; Γιατί εξαφανίζεται το κόστος το 2028;

Η μείωση προκαταβολής φόρου στα νομικά πρόσωπα θα είναι 5% το 2030;

Εδώ είναι τα έσοδα που παρουσιάζει ο κ. Τσίπρας.

Από τη φορολόγηση μερισμάτων περιμένει επιπλέον 400 εκατ. ευρώ, δηλαδή υπερδιπλασιασμό των εσόδων σε σχέση με τα 360 εκατ. που εισπράχθηκαν το προηγούμενο έτος. Ο φόρος μερισμάτων αυξήθηκε το 2017 από την Κυβέρνηση Τσίπρα από 10% σε 15%. Τα αντίστοιχα έσοδα μειώθηκαν, από 196 εκατ. το 2016 σε 193 εκατ. το 2017. Το 2019 ο φόρος μερισμάτων ξαναμειώθηκε από την Κυβέρνηση Τσίπρα στο 10% από 15%, τα δηλωθέντα εισοδήματα έμειναν σχεδόν σταθερά.

Το 2020 (εν μέσω COVID) ο φόρος μερισμάτων μειώθηκε από την Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας από το 10% στο 5%. Τα δηλωθέντα εισοδήματα αυξήθηκαν από 1,44 δις σε 5,48 δις και τα φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν από 144 εκατ. σε 274 εκατ. Σήμερα τα έσοδα είναι 361 εκατ. έναντι 144 εκατ. το 2019. Όταν η φορολόγηση μερισμάτων έχει τόσο μεγάλη ελαστικότητα, καθώς είναι στη διακριτική ευχέρεια του επιχειρηματία αν θα τα διανείμει, πώς αναμένει να υπερδιπλασιαστούν τα έσοδα από τον φόρο μερισμάτων;

Όταν ισχυρίζεται ότι θα εισπράξει 300 εκατ. από την αύξηση του συμπληρωματικού φόρου ΕΝΦΙΑ στα νομικά πρόσωπα, πόσο σκοπεύει να τον αυξήσει; και πως αναμένεται αυτό να επιδράσει στις επενδύσεις;

Τα έσοδα από τον αναβαλλόμενο φόρο τα υπολογίζει σε 900 εκατ. ευρώ το 2030. Πέρα που κάτι τέτοιο είναι ανεφάρμοστο, όπως αναφέρει και η Τράπεζα της Ελλάδος, καθώς πλήττει ευθέως και σημαντικά τα απαραίτητα εποπτικά κεφάλαια των τραπεζών, σκοπεύει να χρηματοδοτήσει δαπάνες του 2027 και 2028 με έσoδα που θα πάρει το 2030.

Πέρα από τα ανωτέρω υποτιθέμενα «κοστολογημένα» μέτρα απουσιάζουν εντελώς μέτρα που εξήγγειλε:

·     Ο κ. Τσίπρας ανακοίνωσε: “ Χτίζουμε 50.000 νέες προσιτές στεγαστικές επιλογές μέσα σε τέσσερα χρόνια.” To εκτιμώμενο ετήσιο κόστος είναι 1,5 δισ. ευρώ. Υπολογισμός με 1.500 ευρώ το τ.μ. (συντηρητική πρόβλεψη) για 50.000 κατοικίες των 80 τ.μ. Συνολικό κόστος στην τετραετία τουλάχιστον 6 δισ. ευρώ. Το κόστος ο κ. Τσίπρας το θεωρεί μηδέν.

·     Αύξηση του κατώτατου μισθού σε 1.000 ευρώ από το 2027. Ετήσιο κόστος 859 εκατ. ευρώ για πλήρες έτος για την αύξηση των μισθών του δημοσίου που με βάση τον νόμο ακολουθεί την αύξηση του κατώτατου. Το κόστος ο κ. Τσίπρας το θεωρεί μηδέν.

·     Απόδοση του συνόλου του τέλους ανθεκτικότητας στους Δήμους. Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 0,59 δισ. ευρώ. Το ποσό έχει ήδη δεσμευτεί με εγκεκριμένα έργα και αποζημιώσεις που πρέπει να πληρωθούν μέσω του Προγράμματος Φυσικών Καταστροφών εντός της επόμενης τριετίας, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων γίνεται μέσω χρηματοδότησης Δήμων και Περιφερειών. Συνεπώς η απόδοση επιπλέον ποσού στους δήμους από ήδη ενταγμένα έργα αποτελεί πρόσθετη δαπάνη. Το κόστος ο κ. Τσίπρας το θεωρεί μηδέν.

·     Αύξηση των επενδυτικών πόρων που διαθέτει το Πράσινο Ταμείο στους Δήμους. Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 0,16 δισ. ευρώ. Το κόστος ο κ. Τσίπρας το θεωρεί μηδέν.

·     Νέος Φιλόδημος με χρήση 250 εκατ. από το Εθνικό ΠΔΕ και 450 εκατ. από δάνεια της ΕΤΕΠ ετησίως, σύνολο 700 εκατ. το έτος και 3,5 δισ. ευρώ την πενταετία. Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 0,7 δισ. ευρώ. Το Εθνικό ΠΔΕ έχει ήδη προκαθορισμένα όρια κατανομής για Περιφέρειες, Δήμους και έργα υποδομών μέσω των Υπουργείων. Επιπλέον 250 εκατ. σημαίνει αύξηση των ορίων του ΠΔΕ και άρα επιπλέον δαπάνη. Επίσης ο δανεισμός από την ΕΤΕΠ δεν αποτελεί δημοσιονομικό έσοδο (είναι χρηματοοικονομικό), ενώ η δαπάνη του Δήμου μετρά στον στόχο πρωτογενών δαπανών και στο πρωτογενές αποτέλεσμα. Το κόστος ο κ. Τσίπρας το θεωρεί μηδέν.

·     Ενάμισι δισεκατομμύριο τον χρόνο από το εθνικό σκέλος των δημοσίων επενδύσεων για το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης. Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 1,5 δισ. ευρώ, καθώς Θα απαιτηθεί επιπλέον αύξηση των ορίων του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Το κόστος ο κ. Τσίπρας το θεωρεί μηδέν.

Αυτό είναι λοιπόν το πλήρες «κοστολογημένο» πρόγραμμα του κ. Τσίπρα, με κόστος πάνω από 40 δισ. ευρώ την τετραετία και όχι 7,5 δις. Δεν γνωρίζουμε αν αυτή η παραπλανητική κοστολόγηση έγινε σκόπιμα ή από άγνοια. Τον καλούμε και πάλι λοιπόν να καταθέσει τις παρεμβάσεις του στο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο και να παραδεχτεί έστω και αργά τα λάθη του», καταλήγει η ενημέρωση.

Τα συμβόλαια στο ολλανδικό χρηματιστήριο ενέργειας δεν έχουν πέσει από τα 78 ευρώ/MWh τα τελευταία 24ωρα πυροδοτώντας ανησυχίες για το κόστος της ενέργειας στην Ευρώπη τον επερχόμενο χειμώνα, καθώς οι διαταραχές στον εφοδιασμό από τη Μέση Ανατολή συνεχίζονται αμείωτες.

Ένας άλλος παράγοντας κινδύνου έχει να κάνει με τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου που παραμένουν κάτω από τα συνήθη για την εποχή επίπεδα. Τα στοιχεία δείχνουν πληρότητα στο 67,33% για την ΕΕ συνολικά έναντι στόχου γύρω στο 80% μέχρι τον Νοέμβριο και με χώρες όπως η Γερμανία και η Ολλανδία να καταγράφουν τα χαμηλότερα ποσοστά πληρότητας (της τάξης του 54,98% και 50,72% αντίστοιχα, AGSI).

H ανησυχία εντείνεται ενόψει της πτώσης της θερμοκρασίας από τους επόμενους μήνες καθώς οι κλιμακούμενες επιθέσεις στη Μέση Ανατολή συνεχίζουν να διαταράσσουν τις αποστολές LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ, μιας κρίσιμης διαδρομής που διαχειρίζεται περίπου το 20% των παγκόσμιων ροών φυσικού αερίου, κυρίως από το Κατάρ.

Στην τελευταία εξέλιξη, το Ιράν ανακοίνωσε ότι επιτέθηκε σε 10 πλοία κοντά στα Στενά του Ορμούζ και προειδοποίησε ότι θα εντείνει τις επιθέσεις εάν η Ουάσινγκτον συνεχίσει τις επιθέσεις στο έδαφός του, εγείροντας φόβους για βαθύτερες και πιο παρατεταμένες διακοπές εφοδιασμού.

Εν τω μεταξύ, οι εργασίες συντήρησης στη Νορβηγία και οι χαμηλότερες ροές από την Αλγερία προς την Ιταλία περιορίζουν επίσης τις προμήθειες αγωγών προς την Ευρώπη. Αυτοί οι κίνδυνοι εφοδιασμού έρχονται καθώς η Ευρώπη πλησιάζει στο τέλος της καλοκαιρινής περιόδου και πρέπει να επιταχύνει την αποθήκευση σε μια περίοδο έντονου ανταγωνισμού για τις προμήθειες φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Στο μικροσκόπιο της έρευνας μπήκε η δράση 46 φυσικών προσώπων, τα οποία, μέσω 152 εταιρειών, φέρεται να προκάλεσαν αυτή τη ζημία στο Δημόσιο κατά την περίοδο 2023-2024, μέσω παράνομων επιστροφών φόρων.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, τα εμπλεκόμενα πρόσωπα φέρεται να έδρασαν με χαρακτηριστικά εγκληματικής οργάνωσης, μέσω συντονισμένης δράσης και εικονικών συναλλαγών, ενώ, σύμφωνα με την Αρχή, χρησιμοποιήθηκαν εταιρείες-«φαντάσματα» και «αχυράνθρωποι». Στην υπόθεση φέρεται, επίσης, να είχαν ενεργό συμμετοχή πρόσωπα που ασκούσαν λογιστική και φοροτεχνική δραστηριότητα. Πλέον το σχετικό πόρισμα της Αρχής για το Ξέπλυμα Μαύρου Χρήματος διαβιβάστηκε στον εισαγγελέα για τις δικές του ενέργειες.

Αναλυτικά, σε ανακοίνωση που εξέδωσε για τη συγκεκριμένη υπόθεση η Ανεξάρτητη Αρχή αναφέρει: «Μετά από αξιοποίηση πληροφοριών που περιήλθαν σε γνώση της Αρχής και τη διενέργεια σχετικής έρευνας, κατά την οποία αξιολογήθηκαν διάφορα στοιχεία τα οποία εκτιμήθηκαν κάθε αυτά και στο σύνολό τους, καθώς και την τελική ανάλυση αυτών, που ακολούθησε, διαπιστώθηκε ότι 46 φυσικά πρόσωπα, μέσω 152 εταιριών, κατά τη χρονική περίοδο 2023-2024, δρώντας με απατηλό τρόπο και χαρακτηριστικά εγκληματικής οργάνωσης (συντονισμένη δράση, εικονικές συναλλαγές, εταιρίες – «φαντάσματα», «αχυράνθρωποι», ενεργός συμμετοχή προσώπων που ασκούσαν λογιστική / φοροτεχνική δραστηριότητα), ζημίωσαν το Δημόσιο με το ποσό των 40.000.000 ευρώ, περίπου, με την παράνομη επιστροφή φόρων εισοδήματος, ΦΠΑ και παρακράτησης 20 %).

Συγκεκριμένα, τα ως άνω πρόσωπα πέτυχαν τη βεβαίωση επιστροφής του παραπάνω ποσού, από το οποίο είχαν ήδη εισπράξει περί τα 16.000.000 ευρώ.

Τα εγκλήματα, για τα οποία προέκυψαν σοβαρές ενδείξεις, είναι:

α) εγκληματική οργάνωση,

β) απάτη σε βάρος του Ελληνικού Δημοσίου,

γ) φοροδιαφυγή και

δ) νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες («ξέπλυμα βρώμικου χρήματος»).

Με την έκδοση Διάταξης δέσμευσης που αφορούσε στο πιο πάνω εγκληματικό προϊόν, ανακόπηκε η είσπραξη περαιτέρω ποσών και, κατ’ ουσίαν, η εγκληματική δράση και η περαιτέρω ζημία του Δημοσίου. Το σχετικό Πόρισμα μαζί με την εκδοθείσα Διάταξη, διαβιβάστηκαν στον αρμόδιο Εισαγγελέα».

Ο κ. Πιερρακάκης τόνισε ότι τα μέτρα της διετίας φτάνουν συνολικά στα 4 δισ. ευρώ, με στόχο την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών. Επισήμανε, παράλληλα, ότι «το εκλογικό ημερολόγιο δεν πρέπει να καθορίζει το οικονομικό και κοινωνικό ημερολόγιο», ενώ αναφερόμενος στο πολιτικό διακύβευμα της επόμενης περιόδου έθεσε ως βασικές προϋποθέσεις τη δημοσιονομική σοβαρότητα, την πολιτική σταθερότητα και την ταχύτερη υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων. «Η διαδρομή είναι μόνο προς τα μπρος, όχι προς τα πίσω», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Αναφερόμενος στις προτάσεις της αντιπολίτευσης και το δημοσιονομικό κόστος τους, είπε ότι «ξέρουμε τι θα πει το δημοσιονομικό συμβούλιο για τις προτάσεις της αντιπολίτευσης, γιατί ξέρουμε να μετράμε». Ενώ, σχετικά με την περιφέρεια της χώρας ανέφερε ότι «κάθε περιφερειακή ενότητα έχει μέσα της κρυμμένο αναπτυξιακό δυναμικό. Θέλουμε να αξιοποιήσουμε τις προοπτικές κάθε τόπου».

Τη συνέντευξη πήραν οι δημοσιογράφοι Λένα Παρασκευά από το STAR Κεντρικής Ελλάδας, Λίνα Μπάστα από το IONIAN TV, Απόστολος Ατζεμιδάκης από το ENA Channel Καβάλας και Νικολέτα Σφακιανάκη από το ΚΡΗΤΗ TV.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του υπουργού:

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ (Λ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΑ): Είμαι η Λένα Παρασκευά, από το STAR Κεντρικής Ελλάδας και έχω τη χαρά να παρουσιάσω αμέσως τους συναδέλφους μου που έχουν έρθει από διαφορετικά σημεία της χώρας για τη συνέντευξη αυτή: Η Λίνα Μπάστα από το IONIAN TV. Η Νικολέτα Σφακιανάκη από το ΚΡΗΤΗ TV και ο Απόστολος Ατζεμιδάκης από το ΕΝΑ channel Καβάλας.

Κύριε υπουργέ σας ευχαριστούμε θερμά για τη δυνατότητα που δίνετε στους τηλεθεατές της Περιφερειακής Τηλεόρασης να θέσουν τα δικά τους ερωτήματα και να ενημερωθούν άμεσα για ζητήματα που τους αφορούν και επηρεάζουν την καθημερινότητά τους. Και μιας και είμαστε στο φιλόξενο αυτό χώρο της ΕΣΗΕΑ, σας καλωσορίζουμε μιας και είναι το σπίτι όλων των δημοσιογράφων.

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Σας ευχαριστώ εγώ κυρία Παρασκευά. Είναι μεγάλη χαρά που θα έχουμε την ευκαιρία να συνομιλήσουμε. Να δούμε πραγματικά πώς τα μέτρα τα οποία ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ και που το οικονομικό επιτελείο είχε την ευκαιρία να εξειδικεύσει, αφορούν κάθε πολίτη και κάθε σημείο της επικράτειας και να πω και εγώ αυτό που είπατε, ότι είναι μεγάλη χαρά που βρισκόμαστε, θα συνομιλήσουμε ειδικά σε αυτό τον υπέροχο χώρο, της βιβλιοθήκης της ΕΣΗΕΑ που είναι η δεύτερη φορά που τον επισκέπτομαι και πραγματικά κάθε φορά με γεμίζει με ενδιαφέρον και χαρά το ότι βρίσκομαι εδώ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Θα ξεκινήσουμε για να έχουμε το χρόνο των ερωτήσεων και των απαντήσεων. Στην αρχή θα ξεκινήσουμε με τις γενικές μας ερωτήσεις και θα επικεντρωθούμε και σε περιφερειακά ζητήματα, που αφορούν ουσιαστικά όλη τη χώρα όμως και όλη την επικράτεια. Θα ξεκινήσω από τον Απόστολο Ατζεμιδάκη. Από το ΕΝΑ CHANNEL ΚΑΒΑΛΑΣ για το πρώτο ερώτημα.

ΑΠ. ΑΤΖΕΜΙΔΑΚΗΣ: Ευχαριστώ πολύ. Καλησπέρα, κύριε υπουργέ. Ευχαριστούμε πάρα πολύ για τη δυνατότητα που μας δίνετε να κάνουμε αυτήν τη συζήτηση και να μεταφέρουμε κάποιες απαντήσεις και προς την Περιφερειακή Τηλεόραση. Αρκετά τα θέματα τα οποία θα συζητήσουμε και για σήμερα. Αρχικά, θα ξεκινήσω λίγο ανάποδα εγώ.

Ακούσαμε με πολλή προσοχή τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, στο βήμα της ΔΕΘ, το πακέτο 2,2 δισεκατομμυρίων ευρώ το οποίο ανακοινώθηκε, το οποίο φυσικά είναι εντός των ορίων του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι και τις εκλογές δεν θα δούμε κάτι άλλο; Δηλαδή δεν υπάρχει άλλη δυνατότητα για νέο μέτρο στήριξης;

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Να πω κατ' αρχήν κύριε Ατζεμιδάκη, ότι το συγκεκριμένο πακέτο είναι, όπως είπατε, 2,2 δισεκατομμύρια ευρώ. Αν δούμε τη διετία, μιλάμε για 4 δισεκατομμύρια ευρώ σε δύο χρόνια, τα οποία έρχονται να ενισχύσουν το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών.

Ειδικά το τελευταίο αυτό πακέτο, αλληλοεπιδρά, έρχεται να απαντήσει σε ζητήματα και αιτήματα κάθε κοινωνικής ομάδας και επαγγελματικής κατηγορίας, από το τεκμαρτό μέχρι τα αιτήματα των συνταξιούχων. Οπότε υπό αυτήν την έννοια οφείλω να σας πω ότι είναι ένα πακέτο το οποίο έχει αυτόν το χαρακτήρα: να έρθει να στηρίξει το διαθέσιμο εισόδημα και να απαντήσει σε ζητήματα καθημερινότητας. Δεν υπάρχει άλλος δημοσιονομικός χώρος διαθέσιμος αυτή τη στιγμή για να μπορέσει κανείς να πει κάτι πρόσθετο. 'Αλλωστε, ξέρετε, έχω συνηθίσει κάθε φορά που ανακοινώνουμε νέα μέτρα, αμέσως να έρχεται η ερώτηση: «Και πότε τα επόμενα;». Κρατήστε ότι στηρίξαμε τους πολίτες μετά την κρίση στα Στενά του Ορμούζ με 800 εκατ. ευρώ, απαντώντας στην κρίση που προέκυψε ενεργειακά.

Είμαστε παρόντες, είμαστε εδώ για το έκτακτο, αλλά από εκεί και πέρα είναι πολύ σημαντικό να μην έρχεται κανείς να τάζει, ή να υπόσχεται πράγματα πάνω από τον διαθέσιμο χώρο, οικονομικό χώρο που έχει στη διάθεσή του, πάνω από τα χρήματα που έχουμε, για να το πω απλά. Αυτό είναι που μας έκανε κακό τις προηγούμενες δεκαετίες και αυτό είναι που πρέπει να αποφύγουμε τώρα.

Και βέβαια, και κλείνω με αυτό, η συζήτηση που κάνουμε στην Ελλάδα δεν έχει καμία σχέση με την υπόλοιπη συζήτηση στην Ευρώπη. Λόγω του ρόλου μου στο Eurogroup, μιλάω καθημερινά με συναδέλφους μου και όταν τους ανέφερα τις τελευταίες μέρες ότι διαχειριζόμαστε ένα πακέτο 2,2 δισ. στην Ελλάδα, που όπως σας είπα, δεν θεωρώ ότι θα έρθει να απαντήσει για να προλάβω την ερώτησή σας σε όλα τα προβλήματα, αλίμονο. Όλες οι άλλες χώρες, ή σχεδόν μάλλον όλες οι άλλες χώρες, έχουν ή αυξήσεις φόρων, ή μειώσεις δαπανών, γιατί έχουν να διαχειριστούν ελλείμματα, ή έχουν να διαχειριστούν άλλα δικά τους ζητήματα. Είναι εκεί που ήμασταν εμείς πριν από λίγα χρόνια και καταφέραμε να βγούμε. Και αυτό σίγουρα δεν πρέπει να το επαναλάβουμε.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ευχαριστώ. Λοιπόν, να πάμε στη Νικολέτα Σφακιανάκη από το Κρήτη TV για το δικό της ερώτημα.

Ν. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗ: Καλησπέρα και από εμένα υπουργέ. Σας ευχαριστούμε πολύ για τη δυνατότητα να θέσουμε τις ερωτήσεις μας. Θα επιμείνω λίγο στο ερώτημα του συναδέλφου που προηγήθηκε, για το αν θα υπάρξουν άλλα μέτρα ενώ βρισκόμαστε στον δρόμο για τις εκλογές. Όχι ως κάποια δημοσιογραφική εμμονή για το τι άλλο θα ακούσουμε, αλλά, κακά τα ψέματα, βρισκόμαστε σε μια προεκλογική περίοδο.

Δίνετε το περιθώριο ενδεχομένως να υπάρχει και ένας άσος στο μανίκι, ας το θέσω έτσι, που ίσως και με την εικόνα του πλεονάσματος τον Απρίλιο, που θα είμαστε και ακόμα πιο κοντά στις εκλογές, ενδεχομένως να μας δώσει κάτι καινούργιο;

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Η πρώτη μου παρατήρηση σε αυτό, κυρία Σφακιανάκη, είναι ότι το εκλογικό ημερολόγιο δεν πρέπει να καθορίζει το οικονομικό και κοινωνικό ημερολόγιο. Το είπα και πριν. Αυτό είναι που μας έκανε πολύ κακό τα προηγούμενα χρόνια. Αυτό είναι που οδήγησε στο να παραδίδουν τον λογαριασμό οι προηγούμενες γενιές στη δική μου και στους μικρότερους. Σίγουρα αυτό δεν πρέπει να το επαναλάβουμε.

Το δεύτερο, το πολιτικό μου σχόλιο σε αυτό, είναι το ότι οποιοσδήποτε έχει μελετήσει την ελληνική πολιτική ιστορία θα έχει διαπιστώσει ότι ποτέ οι εκλογές δεν κερδήθηκαν, ή δεν επηρεάστηκαν από τέτοιου τύπου ενέργειες, αν θέλετε, παροχολογίας.

Ο κόσμος σέβεται την εμπειρία, τη σοβαρότητα, το να είσαι εκεί, το να απαντάς στα προβλήματά του, αλλά κυρίως το να δείχνεις και το να υπογραμμίζεις ότι ξέρεις τι θέλεις να κάνεις και ότι έχεις σταθερό χέρι στο τιμόνι. Ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος είναι αυτός. Προέκυψε, βέβαια, έπειτα και από πρόσθετες ενέργειες που είχαν να κάνουν με την κρίση που ανέφερα πριν. Δεν υπήρχε ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια πριν από λίγους μήνες. Μας προέκυψε στην πορεία και τον αξιοποιήσαμε πλήρως, γιατί θέλουμε να κάνουμε και τις ενεργειακές επενδύσεις που θα μειώσουν το κόστος ζωής για τους πολίτες, το κόστος ενέργειας.

Αλλά από εκεί και πέρα, δεν προτιθέμεθα να κάνουμε ενέργειες οι οποίες είναι πέρα από τις δυνατότητές μας. Και αυτή, αν θέλετε, και κλείνω με αυτό, είναι και η κριτική μου στην αντιπολίτευση. Είναι πάρα πολύ εύκολο, ξέρετε, επειδή τα προβλήματα είναι πάρα πολλά, καταλαβαίνω τους πολίτες όταν λένε ότι υπάρχει και εκείνο το πρόβλημα και ένα ακόμη πρόβλημα. Προφανώς το καταλαβαίνουμε, προφανώς το καταλαβαίνω, αλλά σίγουρα η αντιπολίτευση δεν έρχεται να πει από πού θα βρει τα χρήματα για να μπορέσει να ανταποκριθεί σε όλα τα προβλήματα αυτά.

Ν. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗ: Να προσθέσω κάτι στο ερώτημα, κύριε υπουργέ. Να υποθέσω ότι αυτό θα είναι και το διακύβευμα, όπως το θέτετε εσείς, στις επόμενες εκλογές. Δηλαδή, από τη μία το μετρημένα, ζυγισμένα, το οποίο παρουσιάζει η κυβέρνηση και ενδεχομένως την παροχολογία χωρίς μέτρο, την οποία καταλογίζετε στην αντιπολίτευση. Αν υπάρξει απάντηση από το δημοσιονομικό συμβούλιο, στο οποίο ο κύριος Τσίπρας είπε ότι θα στείλει το πρόγραμμά του και πει ότι ο λογαριασμός βγαίνει, τι θα κάνετε εκεί; Θα υιοθετήσετε ενδεχομένως κάποια από τις προτάσεις του;

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Το δίλημμα των επόμενων εκλογών το είπε πάρα πολύ ωραία ο πρωθυπουργός από το βήμα της ΔΕΘ. Πρόοδος ή περιπέτεια; Θα προσθέσω, περιπέτεια ξανά. Νομίζω ότι δεν έχουμε καμία διάθεση να επαναλάβουμε τα λάθη των προηγούμενων δεκαετιών. Πρώτη παρατήρηση.

Η δεύτερη παρατήρηση είναι το ότι κάναμε ήδη στην κοστολόγηση των μέτρων του οικονομικού επιτελείου. Εννοείται η αντιπολίτευση να δώσει όλα τα προγράμματα, όλα τα στοιχεία του προγράμματός της στο δημοσιονομικό συμβούλιο. Ξέρουμε τι θα πει το δημοσιονομικό συμβούλιο, γιατί ξέρουμε να μετράμε. Η δουλειά μας είναι κάθε μέρα να κάνουμε αυτή τη διαπραγμάτευση με τις Βρυξέλλες και με τους θεσμούς σε ό,τι αφορά το δικό μας πρόγραμμα. 'Αρα, σας διαβεβαιώ, δεν έχουμε κοστολογήσει κάτι λάθος. Όσο αυτά θα τα εξειδικεύει η αντιπολίτευση, τόσο περισσότερο είναι που θα καλείται να απαντήσει στο πού θα βρει τα χρήματα.

Τα χρήματα ήταν αυτά: 2,2 δισ., ό,τι ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός. Ένα ευρώ παραπάνω σημαίνει ένα ευρώ φόρος παραπάνω. Και εκεί πρέπει να έρθεις και να πεις από ποιον; Πώς θα προκύψει αυτός ο φόρος; Και εδώ θέλω να πω για τους πολίτες που μας βλέπουν, ότι από τη δικιά μου εμπειρία, όχι ως υπουργός ή ως πολιτικός, και από τα χρόνια που εργάστηκα πριν, ή που σπούδαζα, οποτεδήποτε άκουσα πολιτικό να λέει ότι θα φορολογήσει τον πλούτο, πάντοτε ερχόταν και φορολογούσε τη μεσαία τάξη. Δεν έχει υπάρξει μία φορά που να μην έχει συμβεί αυτό, ή που να έχει παραβιαστεί.

Και αν θέλετε, αυτή ήταν και η εμπειρία μας από το 2019 και μετά, που προσπαθήσαμε να αφαιρέσουμε βάρη από τους πολίτες, αυτούς τους 91 φόρους τους οποίους έχουμε καταργήσει, ή μειώσει. 'Αρα, η πρόθεσή μας είναι να συνεχίσουμε σε αυτή τη διαδρομή. Ξέρω ότι για πολλούς που μας βλέπουν τα πράγματα είναι δύσκολα, αλλά η Ελλάδα έχει από τη μία καλύψει πάρα πολύ δρόμο και έχει κάνει πολύ μεγάλη πρόοδο και από την άλλη έχει και πολύ δρόμο μπροστά της. Ισχύουν και τα δύο και ισχύουν ταυτόχρονα. Αλλά σίγουρα δεν είναι συνταγή επίλυσης προβλημάτων να επαναλάβεις το ίδιο λάθος.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Πάμε στη Λίνα Μπάστα από το Ionian TV.

Λ. ΜΠΑΣΤΑ: Καλησπέρα και από εμένα. Σας ευχαριστούμε πάρα πολύ για τη σημερινή συνέντευξη. Είπατε λοιπόν κύριε υπουργέ, ότι τα μέτρα είναι αποτέλεσμα της καλής πορείας της οικονομίας. Όμως ο πολίτης, κύριε υπουργέ, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ακρίβεια, υψηλά ενοίκια, αυξημένο κόστος στην καθημερινότητα. Μήπως τελικά υπάρχει μια απόσταση με τους οικονομικούς δείκτες που παρουσιάζετε; Η κυβέρνηση παρουσιάζει ότι όλα είναι καλά, νούμερα, μέτρα τα οποία παρουσιάστηκαν. Η πραγματική εικόνα όμως ποια είναι; Και πώς μπορεί να γεφυρωθεί όλο αυτό το χάσμα;

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Να ξεκινήσω από το προφανές. Στην ίδια χώρα ζούμε όλοι και για κάθε οικογένεια και για κάθε πολίτη, ο βασικός οικονομικός δείκτης που μετράει είναι αυτός στο ταμείο του σούπερ μάρκετ, ή όταν πληρώνει τους λογαριασμούς του. Αυτό είναι αυτονόητο.

Αλλά όπως σας είπα, ισχύουν και τα δύο. Και η οικονομία τα πηγαίνει καλύτερα και η χώρα τα πηγαίνει καλύτερα από πολλές άλλες αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη και στον κόσμο. Και από την άλλη γνωρίζουμε και ο πρωθυπουργός και εγώ προσωπικά ότι υπάρχουν προβλήματα τα οποία ακόμη χρειάζονται βέλτιστη και ακόμη καλύτερη αντιμετώπιση. Απαντάς σε αυτά με βάση τις δυνατότητες που έχεις και δίνεις, όπως είπα, ανάσα. Πιστεύουμε σε ένα κράτος το οποίο δίνει το χέρι και δεν κουνάει το δάχτυλο. Αυτό δείχνουν όλα αυτά τα μέτρα. Πάρα πολλά από αυτά αποτελούν αιτήματα κοινωνικών και επαγγελματικών ομάδων.

Να σας πω ένα παράδειγμα: το τεκμαρτό εισόδημα. Από τη μία, το να λέμε ότι αμείβεσαι κατ' ελάχιστον με τον κατώτατο μισθό, νομίζω είναι αυτονόητο και αποτελεί και τεκμήριο σεβασμού απέναντι στους ανθρώπους που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα. Από την άλλη, κατά την εφαρμογή του τεκμαρτού εισοδήματος, διαπιστώσαμε ότι υπήρχαν προβλήματα και αρρυθμίες. Το έβλεπα στο γραφείο μου όταν ερχόντουσαν οι κοινωνικές ομάδες και μου έλεγαν τον τρόπο με τον οποίο φορολογούνται, π.χ. με το κριτήριο του 10% του συνολικού κόστους των εργαζομένων, ή του 5% του τζίρου σε σχέση με τον μέσο όρο του ΚΑΔ. 'Ακουσα οδηγούς ταξί να μου λένε ότι δεν θέλουμε να πληρώνουμε πλήρες τεκμήριο αν έχουμε 20% της άδειας. 'Ακουσα ανθρώπους που δουλεύουν στις λαϊκές αγορές να λένε ότι εμείς δουλεύουμε 180 και 200 μέρες, δεν δουλεύουμε 365 για να μας φορολογείτε στο 100% του τεκμαρτού. Όλα αυτά διορθώθηκαν.

'Αρα, τι κάνουμε; Είμαστε στην κοινωνία μέσα. Είμαστε εκεί με τους πολίτες, ακούμε ένα- ένα τα προβλήματα και με βάση τις δυνατότητες απαντάμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο σε αυτά. Δεν υπήρχε μόνιμη στήριξη των συνταξιούχων πριν λίγα χρόνια. Δίνετε τώρα 400 ευρώ για τους άνω των 65, κατά βάση, συν κάποιες πρόσθετες κατηγορίες. Αλλά πριν από λίγο καιρό, τα 400 ευρώ ήταν 300 ευρώ και πριν 250 και αφορούσαν ακόμη λιγότερους.

Δηλαδή, κάθε δυνατότητα που αποκτούμε, κάνουμε μια κίνηση συνολικότερα προς την κοινωνία και προς τη χώρα. Απαντάς σε όλα τα προβλήματα; Όχι. Αλλά ο μόνος τρόπος για να μπορείς να απαντάς σε προβλήματα είναι να είσαι νοικοκύρης και να μπορείς με έναν οργανωμένο τρόπο να μελετάς τα πάντα, να είσαι στο πεδίο και εκεί που έχεις κάνει και εσύ αστοχίες να τις διορθώνεις. Να βελτιώνεις διαρκώς την πολιτική σου, να βελτιώνεις διαρκώς την ανταποκρισιμότητά σου.

'Αρα, η απάντησή μου στην ερώτησή σας με μια φράση είναι ότι όλα αυτά είναι πολύ θετικά βήματα για τον κόσμο. Ξέρουμε ότι θέλουμε κι άλλα και αυτά τα άλλα θα είμαστε εκεί για να μπορέσουμε να τα κάνουμε στην πορεία.

Λ. ΜΠΑΣΤΑ: Να προσθέσω, αν έχετε να μας δώσετε ένα χρονικό ορίζοντα, πότε θα πάρουν την πρώτη ανάσα και ποια θα είναι αυτή η κοινωνική τάξη;

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Οι πρώτες ενέργειες που έχουμε μπροστά μας αφορούν τον Νοέμβριο τους συνταξιούχους. Αφορούν τη μόνιμη στήριξη, η οποία στα 400 ευρώ θα ξεκινήσει τώρα. Και να πω εδώ ότι τα μέτρα αυτά της ΔΕΘ είναι τα πρόσθετα μέτρα τα οποία ανακοινώνει ο πρωθυπουργός. Έχουμε και άλλα μέτρα τα οποία είναι νομοθετημένα, αλλά τα οποία ακόμη δεν έχουν εφαρμοστεί.

Γιατί το συνολικό κόστος του τεκμαρτού, να σας πω ένα παράδειγμα, για τους ελεύθερους επαγγελματίες ήταν 570 εκατ. ευρώ. Η αφαίρεση των δύο παραμέτρων από το τεκμήριο που σας ανέφερα πριν, το 5% και το 10%, είναι 170. Αλλά άλλα 400 εκατομμύρια ευρώ είναι η ελάφρυνση που θα δουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες από την περσινή φορολογική μεταρρύθμιση, που αλλάξαμε το πώς φορολογούμε με βάση την οικογένεια.

Αυτό ναι μεν ανακοινώθηκε στην προηγούμενη ΔΕΘ, αλλά για τους ελεύθερους επαγγελματίες θα ισχύσει από τώρα, στις επόμενες δηλώσεις. 'Αρα, έχουμε πολλά άλλα μέτρα. Και ξέρετε, ο κόσμος μας αξιολογεί όχι τη στιγμή που ανακοινώνουμε κάτι. Μας αξιολογεί τη στιγμή που το βλέπει στο λογαριασμό του και τη στιγμή που το βλέπει στο πορτοφόλι του. Τώρα λοιπόν όλα αυτά θα τα δουν μαζεμένα και νομίζω ότι όλα μαζί θα δώσουν μια πολύ σημαντική ανάσα κάθε μήνα, εγώ θα πω, η επιστροφή των ενοικίων που θα γίνει τώρα, ενός ή δύο. Ενός για όλους τους πολίτες μέχρι ένα επίπεδο, δύο για τους δημόσιους λειτουργούς. Όλα αυτά θα είναι πάρα πολύ ευεργετικά συνολικότερα.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ευχαριστώ πολύ. Δικαιολογημένα είμαστε στον απόηχο των εξαγγελιών της ΔΕΘ και έχουμε και το βλέμμα στις εκλογές. Όμως εγώ θέλω να ρωτήσω, ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση για την ελληνική οικονομία τα επόμενα δύο χρόνια; Είναι η ακρίβεια, είναι το στεγαστικό, είναι το δημόσιο χρέος, η διατήρηση της ανάπτυξης; Ποια για εσάς είναι η μεγαλύτερη πρόκληση;

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Μοιραία ξέρετε με εξαίρεση το δημόσιο χρέος, διότι θεωρώ ότι πλέον η πολιτική εκεί έχει δρομολογηθεί με έναν τρόπο που μας επιτρέπει να λέμε ότι έχουμε τη γρηγορότερη πτώση του δημόσιου χρέους στον κόσμο. Είναι πάρα πολύ σημαντικό αυτό. Βλέπετε τώρα, σε όλη την Ευρώπη υπάρχει αποσταθεροποίηση των αγορών ομολόγων και παρότι ακούγεται τεχνικό αυτό για τον κόσμο που μας βλέπει, για την Ελλάδα δεν είναι τεχνικό. Η Ελλάδα το βίωσε πάρα πολύ στο πετσί της αυτό, το 2009-2010, όταν μάθαμε όλοι τι είναι τα spreads και τι σημαίνει αυτό για την οικονομία. Αυτό δεν θα το ξαναζήσουμε όσο είμαστε σε αυτό το δρόμο. Όλα τα υπόλοιπα όμως που λέτε, το πώς αυξάνεις τον ρυθμό ανάπτυξης, το πώς βελτιώνεις τον μέσο μισθό, το πώς ρίχνεις κι άλλο την ανεργία.

Το 2019, όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης έγινε πρωθυπουργός, ποιο ήταν το μεγάλο διακύβευμα; Να δημιουργήσουμε δουλειές, να δημιουργήσουμε νέες θέσεις εργασίας. Δημιουργήθηκαν 600.000 θέσεις εργασίας. Τώρα το διακύβευμα της επόμενης φάσης, είμαστε κοντά να πιάσουμε το ιστορικό χαμηλό στην ανεργία. Το διακύβευμα της επόμενης φάσης δεν είναι αυτό λοιπόν. Είναι πώς όλοι οι άνθρωποι που δουλεύουν θα δουν τους μισθούς τους να αυξάνονται ολοένα και περισσότερο, με βελτιώσεις στην παραγωγικότητα, με βελτιώσεις στις ξένες επενδύσεις που θα έρχονται, στις συνολικές επενδύσεις.

Να πω ένα νούμερο. Όταν αναλάβαμε το '19, ήμασταν περίπου στο μισό του ευρωπαϊκού μέσου όρου στις επενδύσεις. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 21% στο ΑΕΠ. Η Ελλάδα ήταν στο 11%. Θα πιάσουμε τώρα πολύ κοντά το 18%. Ο στόχος μας είναι να πιάσουμε το 20% το 2030. Να φτάσουμε δηλαδή τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Όλα αυτά μαζί μπορεί να ακούγονται τεχνικά για όσους μας βλέπουν. Εμείς που μελετάμε τους αριθμούς ξέρουμε, οι αριθμοί δεν παίζουν τόσο ρόλο όσο η επίπτωση που έχουν στους ανθρώπους. Πίσω όμως από κάθε αλλαγή που βλέπουμε κρύβονται μεγάλες αλλαγές στην καθημερινότητα του πολίτη. Κρύβονται καλύτεροι μισθοί, κρύβεται μικρότερη ανεργία, κρύβεται ανάπτυξη σε κάθε γωνιά της χώρας όταν κάνεις ένα δημόσιο έργο.

'Αρα, το διακύβευμα είναι το πώς θα έχουμε περισσότερη ανάπτυξη και το πώς αυτή θα διαχυθεί σε κάθε σπίτι και σε κάθε νοικοκυριό.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Πάμε στον δεύτερο γύρο των ερωτήσεων, στη δεύτερη ερώτηση ουσιαστικά. Ο Απόστολος Ατζεμιδάκης είναι πανέτοιμος.

ΑΠ. ΑΤΖΕΜΙΔΑΚΗΣ: Κύριε υπουργέ, με βάση και τα όσα ακούσαμε και θα κρατήσω λίγο το τελευταίο σκέλος που αναφερθήκατε, τις επενδύσεις. Το 2027 είναι μια χρονιά ορόσημο όσον αφορά και το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης. Και θέλω λίγο να το θέσουμε αυτό, όσον αφορά και το αν και εφόσον θα υποχωρήσουν οι επενδύσεις, αν υπάρχει αυτή η ανησυχία και μετά το Ταμείο Ανάκαμψης τι θα γίνει;

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Αυτή είναι μια ερώτηση που την ακούω συχνά. Και ξέρετε, ο ρυθμός ανάπτυξης που έχουμε μπροστά μας για τα επόμενα χρόνια είναι της τάξεως του 2%. Δηλαδή δεν βλέπουμε υποχώρηση με έναν ραγδαίο τρόπο που θα περίμενε κανείς. Ίσα-ίσα βλέπουμε μια σταθεροποίηση, ακριβώς επειδή από τη μία έχουμε αυξήσει κατά πολύ τις ιδιωτικές επενδύσεις. Η Ελλάδα γίνεται μια χώρα που προσελκύει ξένες επενδύσεις και περισσότερες εθνικές ιδιωτικές επενδύσεις. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα που θέλω να πω εδώ είναι το Χρηματιστήριο Αθηνών, που αγοράστηκε πρόσφατα από τη Euronext, από το δίκτυο της Euronext και πολλά άλλα τέτοια θα δούμε, πολλές άλλες τέτοιου τύπου επενδύσεις θα δούμε να συμβαίνουν στη χώρα μας το επόμενο διάστημα.

Έχουμε το μεγαλύτερο δημόσιο πρόγραμμα επενδύσεων στην ιστορία μας επίσης, το οποίο τρέχει ήδη. Έχουμε και άλλα ευρωπαϊκά κονδύλια, το κλιματικό ταμείο, το κοινωνικό ταμείο, τα οποία θα έρθουν τα επόμενα χρόνια στη χώρα μας. Συνεπώς, όλα αυτά μαζί σωρεύουν, μαζί με μεταρρυθμίσεις και με αλλαγές που κάνουμε στην οικονομία, έναν θετικό ρυθμό ανάπτυξης και μια θετική διαδρομή, η οποία θα μεταφραστεί σε καλύτερες δουλειές και περισσότερες δουλειές για τη χώρα μας.

Αν εγώ πρέπει να κρατήσω κάτι όμως από όλα αυτά, γιατί η ερώτησή σας είναι πώς θα γεννήσουμε περισσότερες επενδύσεις εμείς. Ένα κομμάτι είναι η προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Ένα δεύτερο κομμάτι έχει να κάνει με το πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε τις προοπτικές κάθε τόπου, το οποίο αφορά τις περιφέρειες από τις οποίες προέρχεστε, αφορά κάθε γωνιά της χώρας μας. Το έχουμε δει να συμβαίνει αυτό τα τελευταία χρόνια, σε κάθε γωνιά της χώρας.

Ο κάθε νομός, η κάθε περιφερειακή ενότητα έχει μέσα της κρυμμένο αναπτυξιακό δυναμικό που δεν έχει απελευθερωθεί. Λόγω γεωγραφίας, λόγω δυνατοτήτων του ανθρωπίνου δυναμικού, λόγω τοπικών ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων, ήδη αυτά απελευθερώνονται. Εκτιμώ ότι η Ελλάδα έχει τόσες πολλές δυνατότητες, όπου με τις σωστές αλλαγές, τις σωστές μεταρρυθμίσεις και τη σωστή στρατηγική και με τις επενδύσεις που κάνουμε σε υποδομές, θα δείτε πραγματικά τον τόπο να ανθίζει τα επόμενα χρόνια.

Και ξέρετε, αυτό είναι ένα μείγμα δύο πραγμάτων. Υπάρχουν πάρα πολλά που δεν είχαμε κάνει για δεκαετίες στον τόπο. Ήμασταν η τελευταία ίσως χώρα η οποία έπρεπε να αλλάξει το καθεστώς της σε σχέση με τα μη κρατικά πανεπιστήμια. Να πω ένα παράδειγμα. Το σύνολο των πραγμάτων που δεν κάναμε είναι και το σύνολο των προφανών δυνατοτήτων που έχουμε μπροστά μας για να απελευθερώσουμε ανάπτυξη στην Ελλάδα. Είναι τόσα πολλά τα οποία δεν έχουμε αξιοποιήσει από τον πλούτο του τόπου μας, όπου αυτά θα έρθουν να μας δώσουν μια έξτρα ώθηση σε ένα διεθνές περιβάλλον το οποίο είναι απαιτητικό και δύσκολο.

Η Ευρώπη έχει μεγάλες δυσκολίες αυτή τη στιγμή. Όπως σας είπα, μιλάω με συναδέλφους μου στην Ευρώπη που έχουν μεγάλες προκλήσεις στους τόπους τους. Εμείς δέκα χρόνια πίσω αντιμετωπίσαμε μια μεγάλη κρίση. Μάθαμε πολλά από αυτήν, πληρώσαμε πολλά σε αυτήν. Ο στόχος μας τώρα είναι να φύγουμε μπροστά για να μπορέσουμε να υπερβούμε την πρόκληση της ερώτησής σας. Και είμαι πολύ αισιόδοξος ότι θα το πετύχουμε.

ΑΠ. ΑΤΖΕΜΙΔΑΚΗΣ: Για να επιμείνω λίγο σε αυτό, κύριε υπουργέ, κάποιες ήδη επενδύσεις, κάποια ήδη έργα τα οποία έχουν ήδη χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης. Τι θα γίνει με αυτά; Θα δοθεί η δυνατότητα να ολοκληρωθούν, να έρθουν εις πέρας;

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Είναι έργα τα οποία ο καλός μου συνάδελφος, ο Νίκος Παπαθανάσης, συνεργάζεται με όλους τους υπουργούς και με όλους τους αρμόδιους δημόσιους λειτουργούς για να δούμε πώς όλα αυτά μπορούν να γίνουν κομμάτι ενδεχομένως των επόμενων ταμείων, ή του εθνικού προγράμματος. Το βλέπουμε ανά περίπτωση.

Αλλά από εκεί και πέρα θέλω να προσθέσω ακόμη μια πτυχή στη συνολική σας ερώτηση. Για να γίνουν όλα αυτά που λέμε, μεγάλο κομμάτι της εξίσωσης είναι η χώρα να παραμείνει ένας τόπος σταθερότητας, πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας. Ξέρουμε πάρα πολύ καλά ότι η οικονομία δεν δουλεύει εν κενώ. Όσες φορές στην ελληνική ιστορία υπήρξε αποσταθεροποίηση της χώρας πολιτικά, ή δεν υπήρχαν γρήγορες αποφάσεις σε κρίσεις, εκ των πραγμάτων αυτό ερχόταν να μεταφραστεί σε λιγότερο καλές προοπτικές για τον τόπο.

Πρέπει λοιπόν και αυτό να το έχουν οι πολίτες υπόψη τους. Από εκεί και πέρα θα επαναλάβω αυτό το οποίο είπα και πριν. Ξέρουμε πάρα πολύ καλά και τι πρέπει να κάνουμε και πώς πρέπει να το κάνουμε. Και προτιθέμεθα να κινηθούμε πολύ γρήγορα για να απελευθερώσουμε όλες τις δυνατότητες του τόπου.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Η Νικολέτα Σφακιανάκη είναι πανέτοιμη για τη δεύτερη ερώτηση.

Ν. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗ: Κύριε υπουργέ, επειδή αναφερθήκατε στο κομμάτι της ετοιμότητας απέναντι σε κρίσεις. Πριν από λίγους μήνες ήρθαμε όλοι αντιμέτωποι με το απότομο τότε ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, τις επιπτώσεις τις οικονομικές, οι οποίες είναι φυσικά παγκοσμίως ορατές. Ωστόσο, τότε συζητούσαμε όλοι για το αν έχουμε τα αντανακλαστικά σε επίπεδο Ευρώπης, σε επίπεδο χώρας. Σήμερα, αρκετούς μήνες μετά, και ως πρόεδρος του Eurogroup, αλλά και ως Έλληνας υπουργός, θεωρείτε ότι επιδείξαμε τα αντανακλαστικά που έπρεπε; Και τι έχουμε να περιμένουμε τους επόμενους μήνες; Γιατί είναι κάτι το οποίο δεν έχει τελειώσει. Είναι μια κρίση η οποία δεν έχει τελειώσει.

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Πιστεύω ότι η Ευρώπη έχει επιδείξει αντανακλαστικά και έμαθε πάρα πολλά η Ευρώπη συνολικά από το 2022, από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και το τι σήμαινε αυτό για τις αγορές ενέργειας και για το τι είδους μέτρα έπρεπε να φτιάξουμε. Εμείς σε εθνικό επίπεδο, ειδικά ως Ελλάδα, εγώ θα πω, είχαμε ένα έτοιμο πλαίσιο μέτρων που μπορέσαμε να χρησιμοποιήσουμε στη συγκεκριμένη περίπτωση. Επαναλαμβάνω ότι δόθηκαν 800 εκατ. ευρώ ακριβώς για τη στήριξη της κοινωνίας, είτε αυτό αφορούσε την επιδότηση στο diesel είτε αυτό αφορούσε το fuel pass, είτε τα λιπάσματα. Είχαμε ανταποκρισιμότητα.

Και από εκεί και πέρα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πέρα από αυτό το μενού επιλογών που αξιοποιήθηκε, υπήρξε η ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια. Ως κομμάτι της πολιτικής για τη ρήτρα διαφυγής για την άμυνα. Για όσους μας βλέπουν, η ρήτρα διαφυγής τι λογική έχει; Έχουμε δημοσιονομικούς κανόνες στην Ευρώπη που μας λένε πόσο μπορούμε να ξοδέψουμε κάθε χρόνο. Η ρήτρα διαφυγής είναι να μπορούμε να ξοδέψουμε και κάτι παραπάνω, να μπορούμε δηλαδή ένα έξτρα ποσό να το επενδύουμε κάπου. Κρίθηκε μετά το '22 ότι στην άμυνα εμείς είχαμε ήδη μεγάλο αμυντικό προϋπολογισμό λόγω της γεωπολιτικής πρόκλησης που έχουμε ως Ελλάδα. 'Αλλες χώρες όμως είχαν πολύ μικρότερες δαπάνες. Ζητήθηκε από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες να αυξήσουν τις δαπάνες για την άμυνα.

Για την ενέργεια όμως, κυρία Σφακιανάκη, νομίζω ότι είναι πολύ σημαντικό να κάνουμε κάποιες επενδύσεις για να μπορέσουμε να βελτιώσουμε και την ασφάλειά μας και το κόστος για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Είπε ο πρωθυπουργός από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης 30% να μειώσουμε το κόστος ενέργειας. Αυτό το κάνεις με επένδυση, δεν το κάνεις με επιδότηση. Γιατί η επιδότηση είναι μια βραχυπρόθεσμη κίνηση, αλλά αν επενδύσεις σε μπαταρίες, σε αποθήκευση, σε νέα δίκτυα, σε διεθνείς διασυνδέσεις, αυτόματα το κόστος ενέργειας πέφτει. Η Ευρώπη αυτή τη στιγμή δεν είναι Ενεργειακή Ένωση. Δεν το έχει καταφέρει αυτό ακόμα. Πρέπει να το καταφέρει, πρέπει να το κατακτήσει.

Γι' αυτό και αυτό το θέμα έρχεται ολοένα και περισσότερο στο προσκήνιο. Θα κάνουμε επενδύσεις και εγώ θα σας πω, χωρίς να προοικονομώ την εξέλιξη, θα γίνουν και πολλά άλλα τα επόμενα χρόνια για να μπορέσουμε πραγματικά να δούμε μεγάλη βελτίωση σε ό,τι αφορά την ενέργεια. Για μένα είναι υπαρξιακό θέμα η ενέργεια για την Ευρώπη.

Ν. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗ: Είναι και μεγάλη πρόκληση, υπουργέ, σε επίπεδο Ευρώπης. Και το ρωτώ αυτό με δεδομένες και τις ισορροπίες που διαμορφώνονται στο εσωτερικό της Ευρώπης. Μην πάμε μακριά. Οι εκλογές οι οποίες προηγήθηκαν στο κρατίδιο της Γερμανίας. Όλες αυτές οι εξελίξεις οι οποίες έρχονται, πιστεύετε ότι θα μπορέσει η Ευρώπη να βρει ισορροπίες μέσα σε αυτό, ακριβώς για όλα αυτά τα οποία προαναφέρατε;

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Όταν με ρωτάνε τι μαθήματα κρύβει η Ελλάδα για την Ευρώπη, όλα όσα πέρασε η Ελλάδα συνολικά για την ευρωπαϊκή εξίσωση, το πρώτο πράγμα το οποίο συνήθως λέω είναι ότι δεν μου αρέσει καθόλου ο όρος μαθήματα, γιατί μου θυμίζει δύσκολες μέρες που περάσαμε εμείς. Αλλά μετά, αν μου λέγατε ποιο είναι το δικό μου μάθημα, είχαμε πολλά προφανή πράγματα που όταν τα κάναμε απελευθερώσαμε μεγάλο αναπτυξιακό δυναμικό. Αυτό που προσπάθησα να περιγράψω πριν. Και η Ευρώπη έχει τέτοια.

Δηλαδή αυτό που λέμε Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, το οποίο ακούγεται τεχνικό για τον κόσμο που μας βλέπει, πρακτικά τι σημαίνει; Για να το συνδέσω και με ένα μέτρο που ανακοινώσαμε στη ΔΕΘ, τον κουμπαρά για τη νέα γενιά. Έχουμε αποταμιεύσεις σε όλη την Ευρώπη που να το πω απλά, κάθονται, 10,7 τρισ. ευρώ. Αυτές δεν μεταφράζονται σε επένδυση, δεν διοχετεύονται στην οικονομία. Αν αυτές μεταφραστούν σε επένδυση, ο ρυθμός ανάπτυξης σε όλες τις χώρες θα μεγαλώσει. 'Αρα, οι μισθοί θα μεγαλώσουν, άρα οι θέσεις εργασίας θα γίνουν περισσότερες. Σας λέω μια πρόκληση. Έχουμε και άλλες προκλήσεις, τραπεζική ενοποίηση στην Ευρώπη. Αφορά τους πάντες στο αν οι τράπεζές μας δίνουν επαρκή δάνεια για μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Χρειαζόμαστε μεγαλύτερες και καλύτερες τράπεζες συνολικά στην Ευρώπη για να μπορέσουν να έχουν και περισσότερο δανεισμό ανάμεσα σε άλλα. Επίσης κομμάτι αυτής της εξίσωσης. Η ενέργεια, όπως τους ανέφερα πριν, επενδύσεις σε δίκτυα, σε διεθνείς διασυνδέσεις, σε ενδοευρωπαϊκές διασυνδέσεις και σε αποθήκευση. Αν τα κάνεις αυτά, πολύ απλά σημαίνει ότι ο λογαριασμός για τον κόσμο που μας βλέπει θα είναι χαμηλότερος κάθε μήνα και για την επιχείρηση που θα παράγει. Και η οικονομία διευκολύνεται από αυτό.

Με ρωτήσατε αν όλα αυτά θα γίνουν. Θεωρώ πως ένα πολύ μεγάλο μέρος από αυτά θα γίνουν, ακριβώς επειδή πλέον έχει γίνει κτήμα και των πολιτών στην Ευρώπη και των κυβερνήσεων, ότι έχουμε πιο πολλά να κερδίσουμε αν σε αυτά τα θέματα συμπεριφερθούμε ως ένας, παρά ως 27. Είμαι αισιόδοξος ότι θα υπάρξει μεγάλη πρόοδος και φέτος σε πάρα πολλά κομμάτια αυτής της ατζέντας.

Λ. ΜΠΑΣΤΑ: Σας άκουσα νωρίτερα να λέτε ότι δεν πρέπει η χώρα να μπει σε περιπέτειες και ότι θα πρέπει να υπάρχει μια σταθερότητα. Ο Πρωθυπουργός έχει αποκλείσει ουσιαστικά μια κυβέρνηση ηττημένων και επιμένει στην αυτοδυναμία. Αν όμως αυτό δεν είναι εφικτό, δεν θα ήταν αντιφατικό να οδηγηθεί η χώρα ξανά σε εκλογές; Περιπέτεια θα είναι. Δεν πρέπει να αναζητηθεί, μια συμφωνία για να μην μπούμε πάλι σε αυτές τις περιπέτειες; Θα ήταν το ΠΑΣΟΚ ένας καλός συνομιλητής ή ποιος θα μπορούσε να ήταν ένας συνομιλητής αυτή τη στιγμή, έτσι όπως έχει η κατάσταση, για να μπορέσετε να συνεχίσετε τη σταθερότητα την οποία αναφέρατε;

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Ξέρετε, πιστεύω βαθιά στο προφανές. Την απάντηση στο εκλογικό διακύβευμα τη δίνει ο κόσμος. Δεν τη δίνουμε οι υποψήφιοι, να το πω έτσι, ή τα ίδια τα κόμματα που φιλοδοξούμε να κυβερνηθεί η χώρα με βάση τις προτάσεις μας. Το λέω αυτό γιατί δεν έχει νόημα να μιλήσει κανείς σήμερα και να πει αν θα είναι το τάδε ποσοστό τι θα κάνουμε, ή το δείνα ποσοστό τι θα κάνουμε.

Εμείς πιστεύουμε βαθιά ότι το σωστό είναι, το καλύτερο για τον τόπο είναι, να υπάρχει αυτοδυναμία από τη Νέα Δημοκρατία με πρωθυπουργό τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Και εδώ να μοιραστώ και την εμπειρία μου. Σε όσες κυβερνήσεις έχω διαπιστώσει ότι έχουμε συνεργασία ανάμεσα σε κόμματα, σας διαβεβαιώ ότι είναι πολύ πιο αργές οι αποφάσεις και πιο δύσκολο να ληφθούν ανάμεσα σε κόμματα τα οποία μετέχουν σε έναν κυβερνητικό συνασπισμό.

Εδώ αν υπάρχει μια κριτική από τον κόσμο, να σας πω για πράγματα τα οποία ακούω από πολίτες καθημερινά που αφορούν δυσκολίες που οι πολίτες βιώνουν. Σε όλα υπάρχει ένας κοινός παρονομαστής. Πατήστε το γκάζι παραπάνω. Δεν έχω ακούσει πολίτη να μου πει «πάτα φρένο, πατήστε φρένο». Θέλει πιο πολλά, πιο γρήγορα. Πιο πολλά, πιο γρήγορα, πώς θα γίνει αν θα πρέπει ετερόκλητες δυνάμεις να συνεννοηθούν σε πιο αργόσυρτη διαδικασία αποφάσεων;

Αν έχεις κρίσεις; Δείτε πόσες κρίσεις είχαμε από το 2019 και μετά. Πράγματα τα οποία αν μας ζητούσε και κανείς να τα προβλέψουμε, δεν νομίζω ότι κανείς θα είχε προβλέψει ότι μέσα σε λίγα χρόνια θα είχαμε παγκόσμια πανδημία, μέχρι πόλεμο στη Μέση Ανατολή, μέχρι πόλεμο στα ευρωπαϊκά σύνορα, ενεργειακή κρίση. Σε όλα αυτά ρωτώ το προφανές. Τι είναι καλύτερο; Σταθερό χέρι στο τιμόνι και γρήγορες αποφάσεις, ή αργόσυρτες διαδικασίες ανάμεσα σε ετερόκλητες πολιτικές δυνάμεις;

Συνεπώς πιστεύω βαθιά ότι είναι το εθνικό συμφέρον του τόπου να υπάρχει αυτοδυναμία. Και αυτό είναι που θα προσπαθήσουμε να διεκδικήσουμε σε σχέση με την ψήφο του ελληνικού λαού. Και είμαι αισιόδοξος ότι ακριβώς επειδή και οι προτάσεις που ο Κυριάκος Μητσοτάκης κομίζει είναι ρεαλιστικές, κοστολογημένες, συγκεκριμένες και επειδή ακόμη και ο πιο σκληρός κριτής μας δεν θα πει ποτέ ότι αυτά που λέτε δεν θα τα κάνετε, έχουμε τεκμήριο αξιοπιστίας σε σχέση με αυτά τα οποία λέμε. Νομίζω ότι στο τέλος της ημέρας το αποτέλεσμα θα είναι ευεργετικό για τον τόπο και θα παραχθεί σταθερή κυβέρνηση.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η δική μου τελευταία ερώτηση γενικού ενδιαφέροντος πριν πάμε στα περιφερειακά μας έχει να κάνει και με την ιδιότητά σας του προέδρου στο Eurogroup. Η Ευρώπη είναι σε συμπληγάδες. Αντιμετωπίζει πολύ έντονο ανταγωνισμό. ΗΠΑ, Κίνα με υψηλότερο ενεργειακό κόστος, ακριβότερη χρηματοδότηση, σημαντική υστέρηση στην τεχνολογία.

Από τη θέση αυτή λοιπόν, ποια θεωρείτε πρέπει να είναι η μεγάλη οικονομική προτεραιότητα; Σας ρώτησα το αντίστοιχο για την Ελλάδα με την ιδιότητα του υπουργού. Ποια πρέπει να είναι η μεγάλη οικονομική προτεραιότητα της Ευρώπης τα επόμενα χρόνια, αλλά και τι πρέπει να κάνουμε στην Ελλάδα σε επίπεδο χώρας για να μη βρεθούμε ξανά στην ουρά της ευρωπαϊκής ανάπτυξης;

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Ξέρετε, να κάνω μια προσωπική αναφορά. Νεότερος έχω σπουδάσει και μηχανικός και οικονομολόγος, αλλά πιστεύω περισσότερο στην κουλτούρα του μηχανικού, με την εξής έννοια: όταν έχεις ένα πρόβλημα μπροστά σου, σε καθοδηγεί αυτό ως προς την επίλυση. Κάνεις αυτό που λένε οι μηχανικοί «ανάστροφη μηχανική» πας από το τέλος στην αρχή και λες «πώς αυτό που έχω μπροστά μου το λύνω; Ποια είναι τα κομμάτια, τα γρανάζια που έχω μπροστά μου τα οποία αν τα λύσω, θα παράξω μεγαλύτερο αποτέλεσμα;». Αυτό ισχύει και για την Ελλάδα και για την Ευρώπη κατ' αναλογία.

Η Ευρώπη έχει αυτές τις ευκαιρίες που είναι αναξιοποίητες, που ανέφερα πριν: την Ένωση Κεφαλαιαγορών, την Τραπεζική Ένωση, την ενεργειακή ένωση. Αυτό που είπατε για την τεχνολογία δε, είναι καθοριστικό. Δεν είχαμε μέχρι σήμερα μια κοινή τεχνολογική στρατηγική και κινδυνεύουμε να μείνουμε πίσω σε σχέση με τις εξελίξεις.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Αν δεν είμαστε ήδη.

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Είμαστε σε κάποιους τομείς. Υπάρχουν τομείς στους οποίους δεν είμαστε, στον τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό οι ευρωπαϊκές εταιρείες, μια από τη Σουηδία και μία από τη Φινλανδία, η Ericsson και η Nokia είναι πάρα πολύ μπροστά π.χ. σε σχέση με τον αμερικανικό ανταγωνισμό.

Για να σας πω ένα παράδειγμα: όπου έχουμε αβαντάζ, πρέπει να δράσουμε ευρωπαϊκά. Και εκεί χρειαζόμαστε Ευρωπαίους πρωταθλητές. Πρέπει να φύγουμε λίγο από την κουλτούρα του εθνικού πρωταθλητή και να πάμε στην κουλτούρα του Ευρωπαίου πρωταθλητή και στις τράπεζες και στις τηλεπικοινωνίες και στην ενέργεια. Αν το κάνουμε αυτό, και τα 27 κράτη-μέλη της Ευρώπης θα κερδίσουν. Συνεπώς, έχουμε μπροστά μας αναξιοποίητο δυναμικό. Αυτή είναι η παρατήρησή μου για την Ευρώπη.

Για την Ελλάδα, η παρατήρησή μου είναι αντίστοιχη. Έχουμε δυναμικό που διαχέεται γεωγραφικά σε κάθε τόπο της χώρας μας. Κάθε Περιφερειακή Ενότητα έχει ευκαιρίες και δυνατότητες που μπορούν να απελευθερώσουν δυναμικό και δυναμική. Συνεπώς, έχουμε μπροστά μας πεδίον δόξης λαμπρό για να πετύχουμε ακόμη περισσότερη ανάπτυξη, ακόμη μεγαλύτερη ανάπτυξη και για τη χώρα συνολικά και για κάθε πολίτη και για κάθε οικογένεια. Και ένα κομμάτι αυτής της άσκησης είναι πώς αξιοποιείς τη δημόσια περιουσία βέλτιστα, ένα κομμάτι αυτής της άσκησης είναι πώς προκαλείς, πώς φέρνεις περισσότερες ξένες επενδύσεις στον τόπο, ένα κομμάτι αυτής της άσκησης βασικά είναι να ξέρεις τι θέλεις να κάνεις, για να το πω απλά. Λοιπόν, ξέρουμε τι θέλουμε να κάνουμε. Και το διακύβευμά μας είναι να το κάνουμε ακόμη γρηγορότερα, με μεγαλύτερες ταχύτητες.

Έχουμε χάσει πολύ χρόνο τις προηγούμενες δεκαετίες. Να πω αυτό και να κλείσω στην ερώτησή σας, κάτι που το σκεφτόμουν πολύ έντονα τις τελευταίες μέρες. Χάσαμε μια δεκαετία, δηλαδή, αν συγκρίνουμε την Ελλάδα με τις χώρες του πάλαι ποτέ ανατολικού μπλοκ για παράδειγμα, κάντε μια σύγκριση της Ελλάδας με την Τσεχία. Είχαμε το 2004 που έμπαιναν οι Τσέχοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, διπλάσιο κατά κεφαλήν ΑΕΠ από την Τσεχία, σήμερα έχουμε 30% λιγότερο. Αυτό έχει γίνει λόγω της χαμένης δεκαετίας της οικονομικής κρίσης. Όπου, ναι, ήταν δυσβάσταχτη οικονομική κρίση, αλλά είχαμε και ένα πολιτικό σύστημα που δεν μπορούσε να συνεννοηθεί, οπότε χρειάστηκαν τρία μνημόνια αντί για ένα.

Όλο αυτό είναι ένα πανάκριβο μάθημα. Πρέπει λοιπόν να το μεταβολίσουμε για να φύγουμε μπρος. Και νομίζω ότι είμαστε σε καλό δρόμο. Μπορούμε καλύτερα; Φυσικά. Έχουν γίνει και αστοχίες; Φυσικά. Αλλά η διαδρομή είναι μόνο προς τα μπρος, όχι προς τα πίσω.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Σας ευχαριστώ πολύ και πάμε τώρα στον Απόστολο Ατζεμιδάκη για την πρώτη ερώτηση που αφορά την Περιφέρειά του, την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Ο Απόστολος σε καθημερινή βάση είναι σε επαφή με τους τηλεθεατές και κατοίκους της Περιφέρειάς του και θα μας μεταφέρει τα βασικά τους θέματα.

ΑΠ. ΑΤΖΕΜΙΔΑΚΗΣ: Ναι να πούμε ότι σας περιμένουμε κιόλας, κ. υπουργέ, στην Περιφέρειά μας. Από ό,τι ενημερώθηκα, θα γίνει αυτό τον επόμενο μήνα, καλώς εχόντων των πραγμάτων. Να πάμε λίγο στην Περιφέρειά μας, όπου αντιμετωπίζει, κ. υπουργέ, ένα πολύ σοβαρό ζήτημα που έχει να κάνει με το φορολογικό ζήτημα και τον αθέμιτο ανταγωνισμό με τη Βουλγαρία. Επιχειρήσεις οι οποίες δραστηριοποιούνται προτιμούν να πάνε στη Βουλγαρία, έτσι ώστε να έχουν μειωμένο ΦΠΑ σε σχέση με τη δική μας Περιφέρεια στο σύνολό της.

Αυτό που θέλω να σας ρωτήσω είναι εάν μπορεί να υπάρξει κάποια παρέμβαση αρχικά σε αυτό και δευτερευόντως εάν σκέπτεται το υπουργείο κάποιο ειδικό φορολογικό καθεστώς για το σύνολο της Περιφέρειας.

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Να πω σε αυτό κ. Ατζεμιδάκη ότι γενικά η προσέγγισή μας το τελευταίο διάστημα σαν χώρα ποια είναι και σε ό,τι μας αφορά σαν κυβέρνηση; Μια συνολική μεταρρύθμιση η οποία έρχεται να στηρίξει κάθε γωνιά της χώρας. Τι εννοώ; Όταν λέμε δημογραφικό, δεν εννοούμε μόνο την ηλικία, εννοούμε το σύνολο της ελληνικής περιφέρειας. Αφαιρέσαμε τον ΕΝΦΙΑ λοιπόν σε οικισμούς σε ολόκληρη την Ελλάδα, θα πάει τώρα μέχρι 2.000 κατοίκους ή 2.200 για τη Δυτική Μακεδονία. Η εφαρμογή του τεκμαρτού είναι κατά 50% στους συγκεκριμένους οικισμούς, όχι κατά 100%. Στη Σαμοθράκη έχουμε μείωση του ΦΠΑ κατά 30%. Η συνολική πολιτική δηλαδή που κάνουμε διαρθρώνεται με έναν τέτοιο τρόπο ώστε να έρχεται να στηρίξει ακόμη περισσότερο την περιφέρεια. Τώρα η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος θα ξεκινήσει όχι από την Αττική, από την περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη. Ακριβώς για να δοθεί και αυτή η έμφαση που θέλουμε να δοθεί.

Συνεπώς, αυτό από τη μία, μαζί με τα αναπτυξιακά προγράμματα τα οποία συνολικά για την περιφέρεια είναι της τάξης των 5 δισεκατομμυρίων ευρώ, αν δεν κάνω λάθος, είναι πάρα πολύ σημαντικά ώστε να έρθουν και να τονώσουν και την παραγωγικότητα των επιχειρήσεων στην περιφέρεια.

Ο τρόπος να ανταγωνιστείς γενικά -ας μου επιτραπεί να το πω αυτό ευρύτερα και με το ευρωπαϊκό καπέλο το οποίο έχω- δεν είναι ένας διαγωνισμός προς τα κάτω, να δούμε ποιος θα έχει το χαμηλότερο ΦΠΑ ή το χαμηλότερο φορολογικό συντελεστή για να δούμε ποιος θα γίνει πιο ανταγωνιστικός, γενικώς αυτό δεν έχει λειτουργήσει ιστορικά. Ο πιο παραγωγικός κερδίζει, ο πιο ανταγωνιστικός κερδίζει με βάση τις δυνατότητες.

Και εδώ όλα τα εργαλεία τα οποία ερχόμαστε να δώσουμε, τα οποία εκ των πραγμάτων πρέπει να είναι και συμβατά με το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, με την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Δεν μπορείς να παρεκκλίνεις από την ευρωπαϊκή νομοθεσία, πρέπει να είσαι εντός της. Όλα τα εργαλεία όμως τα οποία ερχόμαστε να δώσουμε στην ελληνική περιφέρεια συνολικά και συγκεκριμένα και στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, νομίζω ότι θα δούμε το επόμενο διάστημα να δρουν πολύ ευεργετικά.

Και εδώ ερχόμαστε να αξιοποιήσουμε και τις δυνατότητες που υπάρχουν σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα συνολικά. Τα έργα τα οποία γίνονται και στον Έβρο και στην Καβάλα και στη Δράμα, Δράμα-Αμφίπολη, η ανατολική είσοδος της Δράμας για παράδειγμα, όλα τα έργα υποδομών, συν τα αγροτικά έργα, συν τα έργα της οδοποιίας απελευθερώνουν δυνατότητες. Και βέβαια σε ό,τι αφορά τα λιμάνια στην Περιφέρειά σας, θεωρώ ότι υπογραμμίζουν ότι η Ανατολική Μακεδονία και η Θράκη δεν είναι η άκρη της Ελλάδας, είναι η πύλη της Ελλάδας και ενεργειακά ειδικά, αυτό θα το δούμε να απελευθερώνεται, εγώ θα πω να απογειώνεται ακόμη περισσότερο τα επόμενα χρόνια.

ΑΠ. ΑΤΖΕΜΙΔΑΚΗΣ: Οπότε μένει να το δούμε. Επειδή αναφέρατε και το Δράμα-Αμφίπολη, εγώ θα προσθέσω και τον οδικό άξονα Δράμας-Καβάλας ...

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Φυσικά.

ΑΠ. ΑΤΖΕΜΙΔΑΚΗΣ: Είναι και αυτό κ. υπουργέ το οποίο πρέπει και αυτό να μπει στα σκαριά για την ολοκλήρωσή του, φυσικά αυτό και με τη συνεργασία με το αρμόδιο Υπουργείο Υποδομών. Οπότε σας περιμένουμε για να τα πούμε και καλύτερα.

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Θα είναι πραγματικά μεγάλη χαρά.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Πάμε στην αγαπημένη Κρήτη, εκεί άλλα τα δεδομένα. Για πολλούς η Κρήτη είναι πολύ μπροστά αναπτυξιακά. Έχει όμως σίγουρα και άλλα επιμέρους προβλήματα και ζητήματα. Νικολέτα, ο λόγος σε εσένα.

Ν. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗ: Κάθε τόπος με τις προκλήσεις του, τα προβλήματά του και τις ευκαιρίες του. Κύριε υπουργέ, γνωρίζετε ότι στην Κρήτη βρίσκονται σε εξέλιξη μεγάλα έργα. Έργα τα οποία θα δώσουν μια διαφορετική ώθηση στο νησί μας, μια πολύ μεγάλη αναπτυξιακή ώθηση στο νησί μας. Ωστόσο, έχουμε όλοι την αίσθηση και το γνωρίζετε και εσείς καλά, ότι δημιουργούν και κάποια στοιχήματα, αναπτυξιακά στοιχήματα. Τι θέλω να πω; Με την ολοκλήρωση του διεθνούς αεροδρομίου στο Καστέλι θα απελευθερωθεί μια έκταση στο αεροδρόμιο «Νίκος Καζαντζάκης» που λειτουργεί τώρα, μια τεράστια έκταση χιλιάδων στρεμμάτων και πέριξ αυτού, το οποίο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ένας άλλος αναπτυξιακός πόλος.

Είχατε πει παλαιότερα και σε συνέντευξή σας μέσα από την Κρήτη TV ότι το υπουργείο Οικονομικών και το Υπερταμείο θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο. Πού βρισκόμαστε σήμερα και τι είναι εκείνο το οποίο πρέπει να γνωρίζουμε σε ό,τι έχει να κάνει και με τις σκέψεις που έχει και το υπουργείο για το χώρο αυτό;

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Εγώ θα πω ξεκινώντας ότι είναι αυτονόητο για εμένα, έχω επισκεφθεί πολλές φορές την Κρήτη, αν και Πιερρακάκης, είμαι Λάκωνας, αλλά οι Κρητικοί φίλοι μου μου λένε ότι είμαι επί τιμήν Κρητικός. Να πω ότι σε ό,τι αφορά στο νησί έχει τεράστιες αναπτυξιακές δυνατότητες και τεράστιο αναπτυξιακό παρόν. Και το Καστέλι είναι ένα πραγματικά πάρα πολύ σημαντικό έργο. Τώρα, με το πιθανό έργο, με την αναπτυξιακή πρόταση του παλιού αεροδρομίου, τυγχάνει να ασχολούμαι από τα χρόνια που ήμουν σε διαΝΕΟσις ως διευθυντής ερευνών. Είναι ένας από τους τόπους που μπορούν πραγματικά να απελευθερώσουν τεράστια αναπτυξιακή δυναμική, όπως πολύ σωστά η ερώτησή σας υπογραμμίζει.

Το Υπερταμείο ήδη παίζει έναν ρόλο σε αυτό. Ήδη έχουμε κάνει τους πρώτους νομικούς ελέγχους. Έχουν βρεθεί κάποια ζητήματα σε σχέση με το ιδιοκτησιακό καθεστώς, θα είμαστε από πάνω για να τα λύσουμε. Αυτό πρέπει να γίνει σε ώσμωση και σε αλληλεπίδραση με την τοπική κοινωνία. Μόνο έτσι έχει νόημα να μπορέσει να γίνει σωστά και λαμβάνοντας υπόψη όλες τις αναπτυξιακές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές παραμέτρους.

Αλλά να επαναλάβω αυτό το οποίο είπατε εσείς στην αρχή. Αυτό το έργο πραγματικά μπορεί να είναι...να το πω όπως το λένε οι νεότεροι: game changer για την Κρήτη. Είναι ένα έργο που μπορεί να κάνει τη διαφορά. Και ακριβώς γι' αυτό το λόγο το Υπουργείο Οικονομικών θα είναι εκεί για να συμβάλει με κάθε πιθανό τρόπο για να γίνει γρήγορα, έχοντας λάβει και τα μαθήματα από όλα τα αντίστοιχα έργα τα οποία ενδεχομένως να έχουμε δει να γίνονται στη χώρα μας τα προηγούμενα χρόνια, όπου υπήρξαν καθυστερήσεις, να τις αποφύγουμε σε συγκεκριμένη περίπτωση.

Ν. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗ: Το ιδιοκτησιακό καθεστώς κ. υπουργέ, ξεκαθαρίζει; Γιατί εκεί δεν έχουμε ξεκάθαρη εικόνα σε ό,τι έχει να κάνει με την έκταση αυτή και πώς βάζετε στο παιχνίδι αυτό που είπατε: Τοπική Αυτοδιοίκηση τοπικούς φορείς, επιχειρηματικότητα.

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Ξέρετε, η αγαπημένη μου απάντηση σε τέτοιου τύπου ερωτήσεις είναι η ταυτολογική: κάνοντάς το. Λοιπόν, να το πω απλά, θα είμαστε από πάνω, θα ξεκαθαρίσει το νομικό καθεστώς. Το έργο αυτό είναι τεράστιας σημασίας όχι μόνο για την Κρήτη, είναι τεράστιας εθνικής σημασίας. Ακριβώς γι' αυτό το λόγο θέλουμε να γίνει πάρα πολύ γρήγορα. Θα ασχοληθώ και προσωπικά για να μπορέσουμε να δούμε ό,τι ρυθμίσεις υπάρχουν να λύνονται.

Ν. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗ: Το κρατάω. Σας ευχαριστώ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Πάμε στη Δυτική Ελλάδα και την Λίνα Μπάστα για το δικό της ερώτημα που αφορά στην Περιφέρειά της με τις ιδιαιτερότητες, με μία Πάτρα, με δύο ταχύτητες ...

Λ. ΜΠΑΣΤΑ: Ακριβώς. Αυτή η ερώτηση αφορά στη Δυτική Ελλάδα, η επόμενη όμως θα αφορά την Πελοπόννησο και τα Ιόνια νησιά, γιατί δεν είμαστε μόνο Δυτική Ελλάδα. Είμαστε και συμφωνούμε όλοι νομίζω ότι η κάθε Περιφέρεια έχει τα δικά της χαρακτηριστικά. Δεν έχουμε όλοι τις ίδιες δυνατότητες ως Περιφέρειες, ούτε έχουμε και τις ίδιες ανάγκες. Για παράδειγμα, η Κρήτη έχει ένα ισχυρό τουριστικό προϊόν, τα είπαμε αυτά, τα γνωρίζουμε όλοι.

Η Δυτική Ελλάδα στηρίζεται περισσότερο στην αγροτική παραγωγή, την κτηνοτροφία, τη μεταποίηση, τα λιμάνια, τα πανεπιστήμια. Έχουμε και εμείς διάφορους τομείς. Μήπως λοιπόν τα μέτρα οικονομικής στήριξης κ. υπουργέ, δεν θα έπρεπε να είναι οριζόντια, αλλά να προσαρμόζονται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής; Πώς μπορούν οι πολίτες να αισθανθούν την ανάπτυξη όταν είναι τα μέτρα οριζόντια;

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Πρέπει σίγουρα να έχεις κάποια μέτρα τα οποία να ακουμπούν το σύνολο των Ελλήνων. Τα μέτρα για τους συνταξιούχους, για παράδειγμα, πρέπει να είναι εκ των πραγμάτων οριζόντια με τον χαρακτήρα τον οποίο αναφέραμε ή τα μέτρα για τους δημόσιους λειτουργούς, γιατί οι δάσκαλοί μας πρέπει να στηριχθούν παντού, οι ένστολοί μας πρέπει να στηριχθούν παντού. Αλλά από εκεί και πέρα υπάρχει παραμετροποίηση με τον τρόπο που ανέφερα πριν για την ελληνική περιφέρεια. Σας ανέφερα την κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε όλα τα χωριά, σε όλους τους οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων ή τη μείωση του ΦΠΑ στα νησιά που βρίσκονται στα σύνορα με βάση και την ευρωπαϊκή οδηγία. 'Αρα υπάρχει αυτού του τύπου η παραμετροποίηση.

Εκεί που πρέπει να γίνεσαι αυστηρά συγκεκριμένος και που επιδιώκουμε να είμαστε απολύτως σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα της χώρας, ούτε καν σε κάθε περιφέρεια, είναι στο αναπτυξιακό σκέλος. Το αναπτυξιακό σκέλος που αφορά στη Δυτική Ελλάδα, αν δεν κάνω λάθος, είναι της τάξης των 5,7 δισεκατομμυρίων ευρώ. Και μιλώντας όντως για τις συγκρίσεις κάθε περιφέρειας, πράγματι οι περιφέρειες από τις οποίες προέρχεστε έχουν διαφοροποιήσεις, οι οποίες είναι πολύ σημαντικές. Η Κρήτη αυτή τη στιγμή έχει τη χαμηλότερη ανεργία είναι της τάξης του 5%. Η Δυτική Ελλάδα ξεκίνησε με τη μεγαλύτερη ανεργία με το 24% και έχει και τη μεγαλύτερη πτώση αυτή τη στιγμή, είμαστε στο 10%.

'Αρα συνεχώς βελτιωνόμαστε και βελτιώνουμε την καμπύλη για να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Τα πανεπιστήμια στην Πάτρα, είχα την ευκαιρία ως υπουργός Παιδείας να συνεργαστώ πάρα πολύ στενά μαζί τους και να δω και τις επιχειρήσεις που έχουν προκύψει από τα πανεπιστήμια αυτά, όπως και στην Κρήτη.

Να πω επίσης εδώ πέρα ότι τα έργα υποδομών τα οποία έχουμε δει να γίνονται κάνουν τη διαφορά στη Δυτική Ελλάδα. Το Πάτρα- Πύργος μαζί με το Μετρό της Θεσσαλονίκης ήταν δύο από τα παραδείγματα του πώς η χώρα μας αποτύγχανε στο παρελθόν. Και μαζί με την Ιόνια Οδό και την Ολυμπία Οδό έχουμε ένα δυτικό άξονα αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα, ο οποίος μπορεί να παίξει πάρα πολύ μεγάλο ρόλο συνολικότερα για τα logistics και για το πώς η χώρα μας μπαίνει στον παγκόσμιο χάρτη της επιχειρηματικότητας. Και, βέβαια, το λιμάνι της Πάτρας είχα την ευκαιρία να το επισκεφθώ στην τελευταία επίσκεψή μου στην πόλη, νομίζω ότι θα απελευθερώσει πάρα πολύ μεγάλο δυναμικό και με τη σιδηροδρομική σύνδεση και με τις ευρύτερες δυνατότητες που θα μας ανοίξει αυτό σε σχέση με όλο το έργο υποδομών και μεταφορών το οποίο γίνεται. Πιστεύω πάρα πολύ στις δυνατότητες της Δυτικής Ελλάδας και εκτιμώ ότι το αναπτυξιακό σκέλος ειδικά θα απελευθερώσει ακόμη περισσότερες.

Λ. ΜΠΑΣΤΑ: Δεν είναι αρμοδιότητά σας, αλλά μιας και το αναφέρατε, έχετε εσείς κάποιο νεότερο για τη σιδηροδρομική σύνδεση;

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Να πω ότι είχα την ευκαιρία να το συζητήσω κατά την τελευταία επίσκεψή μου και με τον κ. Κότσιρα και με τον κ. Δήμα. Είμαστε σε επαφή για να δούμε πώς θα στηρίξουμε και εμείς ως υπουργείο Οικονομικών ολοένα και περισσότερο και ολοένα και καλύτερα το συγκεκριμένο project. Και να το αφήσω εκεί.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Οι περιφερειακές ανισότητες εντός της χώρας είναι τεράστιες. Κύριε υπουργέ, εμείς στη Στερεά Ελλάδα έχουμε δρόμους και αυτοκινητόδρομους και σιδηρόδρομο. Συγχρόνως έχουμε άλλα προβλήματα όμως που συνδέονται και με την ανάπτυξη και με το δημογραφικό.

Στη Στερεά Ελλάδα που δεν είναι ακριτική, αλλά δίπλα στην Αττική, το ποσοστό μείωσης του πληθυσμού ήταν διψήφιο στις περισσότερες περιοχές, ακόμη και στη Φθιώτιδα που είναι έδρα Περιφέρειας, σε περιοχές της Φθιώτιδας. Οι αιτίες είναι πολλές, κατά βάση οικονομικές, με κυριότερη τη φτωχοποίηση των αγροτών που δεν έχουν πλέον εισοδήματα για να κινήσουν όπως παλιά τις τοπικές οικονομίες.

Θα πρέπει να σας πω ότι Λαμία, Λιβαδειά, 'Αμφισσα, Καρπενήσι έχουν γίνει από πρωτεύουσες χωριά. Μαγαζιά κλείνουν, σχολεία συγχωνεύονται, ο πληθυσμός συρρικνώνεται. Χρειάζεται οπωσδήποτε ένα ειδικό πρόγραμμα ενίσχυσης, όπως για παράδειγμα στις παραμεθόριες περιοχές. Είναι στο σχεδιασμό του υπουργείου Οικονομικών και της κυβέρνησης μια τέτοια ειδική πολιτική για ορισμένες περιφέρειες όπως η Στερεά που έχει διψήφια μείωση του πληθυσμού της τα τελευταία χρόνια;

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Πράγματι σε Περιφερειακές Ενότητες όπως η Φθιώτιδα παρατηρείται διψήφια μείωση όπως περιγράφετε. Ο μέσος όρος για την περιφέρεια είναι μονοψήφιος, αλλά γενικά το δημογραφικό είναι για εμένα το υπαρξιακό πρόβλημα συνολικότερα και της χώρας μας και της Ευρώπης και πολλών άλλων προηγμένων χωρών. 'Ακουσα πρόσφατα την κυβέρνηση της Σιγκαπούρης να ανακοινώνει μέτρα.

Κρατήστε όμως σε αυτό ότι είμαστε μια κυβέρνηση η οποία έχει κάνει μια πολύ μεγάλη δημογραφική μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος. Στην τελευταία ΔΕΘ ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε τον μηδενισμό πρακτικά του φόρου για τους τρίτεκνους στο κατώτατο κλιμάκιο. Το ίδιο είχε συμβεί για τους πολύτεκνους πέρσι και αλλάξαμε το πώς φορολογούμε γενικά στην Ελλάδα με βάση το πόσα παιδιά έχει η οικογένεια, προφανώς με πολύ μεγαλύτερη βέβαια την ελάφρυνση σε ό,τι αφορά τις οικογένειες με τρία, τέσσερα παιδιά ή και παραπάνω, νομίζω ότι αυτό είναι αυτονόητο. Και από εκεί και πέρα, συνολικότερα εγώ θα σας πω, μας ενδιαφέρει πάρα πολύ το πώς θα στηρίξουμε την οικογένεια. Αυτό, μαζί με την πολιτική που αφορά την αφαίρεση του ΕΝΦΙΑ από όλους τους οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων, την πολιτική της μείωσης του ΦΠΑ στα νησιά μας τα οποία βρίσκονται στα σύνορα, όλα μαζί είναι μια πολιτική η οποία έρχεται και επιδιώκει να απαντήσει ακριβώς σε αυτό.

Σε αυτό, όμως, απαντά και η ανάπτυξη. Το πώς απελευθερώνεις, δηλαδή, τις αναπτυξιακές δυνατότητες του κάθε τόπου, δίνοντας ευκαιρίες και αφαιρώντας και τα εμπόδια για να μπορεί κανείς να ζήσει στον τόπο στον οποίο γεννήθηκε ή που επιθυμεί να ζήσει. Όλες οι επενδύσεις σε υποδομές αυτή τη λογική έχουν. Οι επενδύσεις στις τηλεπικοινωνίες, να μπορείς να έχεις καλό ίντερνετ σε όλη την Ελλάδα, αυτή τη λογική έχει. Όλα αυτά παίζουν τον ρόλο τους για να μπορείς να δεις τις προοπτικές σου στον τόπο σου. Το ότι μειώσαμε κατά 50% το τεκμαρτό στους οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων επίσης, νομίζω ότι είναι ακόμη μια επιδίωξη σε αυτή την κατεύθυνση.

Από εκεί και πέρα, δεν θα σας ισχυριστώ ότι όλα αυτά μαζί λύνουν το πρόβλημα του δημογραφικού. Θα σας ισχυριστώ ότι αναγνωρίζουν το πρόβλημα του δημογραφικού, ότι δίνουν επίσης μια ανάσα, αλλά από εκεί και πέρα κρατήστε ότι σε όλο τον πλανήτη βλέπουμε χώρες οι οποίες είναι εξαιρετικά πλούσιες να μην έχουν όχι απλά τον δείκτη αναπλήρωσης, το λίγο πάνω από το δύο παιδιά ανά ζευγάρι, να έχουν κάτω από 1, 0,8, 0,7. Το βλέπουμε στη Νοτιοανατολική Ασία, σε πολύ προηγμένες χώρες. Δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη χώρα η οποία έχει τον δείκτη αναπλήρωσης, δηλαδή που κάνουμε δύο παιδιά ανά ζευγάρι. Ακόμη και η Γαλλία που κάποτε είχε πολύ καλά δημογραφικά, είναι ολοένα και πιο κάτω. 'Αρα είναι ένα ζήτημα για εμάς το πώς μπορούμε να αφαιρέσουμε όλα τα εμπόδια από το να επιλέξει κανείς να κάνει ένα ακόμη παιδί από τη μία, και να αφαιρέσουμε κάθε πιθανή δυσκολία για να μπορέσει κανείς να ζήσει σε οποιοδήποτε μέρος της χώρας επιθυμεί.

Κομμάτι αυτής της εξίσωσης, κομμάτι αυτής της άσκησης είναι να ξεκλειδώσεις τις αναπτυξιακές δυνατότητες του κάθε τόπου, είτε αυτές είναι τουριστικές, είτε αυτές αφορούν την αγροτική παραγωγή. Και κλείνω με την αγροτική παραγωγή που με ρωτήσατε: και εκεί ερχόμαστε να μηδενίσουμε τον φόρο για τους κατ' επάγγελμα αγρότες, κοντά 50.000 είναι αυτοί. Και αν βάλει κανείς για παράδειγμα κάποιον ο οποίος δήλωνε 30.000 ευρώ το χρόνο, εκεί που ο φόρος ήταν...

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: 13. 600 είναι ο μέσος όρος όμως του φόρου που δηλώνουν οι αγρότες.

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Ναι, αλλά σίγουρα ερχόμαστε να ελαφρύνουμε 50.000 κατ' επάγγελμα αγρότες αυτή τη στιγμή. Δεν υπάρχει μια κίνηση η οποία θα αφαιρέσει όλα τα προβλήματα μαζί, αλλά σίγουρα κάποιος ο οποίος δήλωνε 30.000 ευρώ στην εφορία έσοδα από αγροτικό εισόδημα, εκεί που ο φόρος ήταν 5.000 ευρώ, τώρα θα είναι κάπου 2.000. 'Αρα είναι μια ελάφρυνση, είναι μια αναγνώριση και είναι και ένα κίνητρο για να ασχοληθεί ο κόσμος με την αγροτική παραγωγή, διότι τα ελληνικά προϊόντα πραγματικά από κάθε γωνιά της ελληνικής γης έχουν τη δυνατότητα να φτάσουν σε ολοένα και περισσότερες αγορές, να κάνουμε ακόμη μεγαλύτερη διάχυσή τους σε όλο τον πλανήτη και να πετύχουν ακόμη περισσότερο. Πρέπει να βοηθήσουμε λοιπόν τους αγρότες για να μπορέσουν να κάνουν ακριβώς αυτή τη δουλειά.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Είναι ιδιαίτερα δύσκολο πρόβλημα και πολυσύνθετο, γιατί από τη μία εμείς σε περιφέρειες όπως η Στερεά έχουμε και τα σπίτια και δεν είναι τόσο ότι κάνουν ένα ή δύο παιδιά, είναι ότι εν έτει 2026 φεύγουν από τη Στερεά για να πάνε εντός Ελλάδας σε μια άλλη περιοχή για να εργαστούν κυρίως.

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Γι' αυτό και σας ανέφερα ότι ο στόχος μας είναι να μπορέσουμε να κάνουμε και τα δύο μαζί. Από τη μία αφαιρείς εμπόδια, στοχεύεις στο πώς π.χ. μια οικογένεια που επιλέγει να κάνει ακόμη ένα παιδί φορολογείται λιγότερο. Έχουμε θεσπίσει το επίδομα γέννας, υπάρχει το Α21 και βέβαια υπάρχει και ο νέος λογαριασμός...

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Ο κουμπαράς.

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Ο κουμπαράς, ο οποίος έχει βέβαια μια άλλη λογική. Η λογική του είναι -και να έρθω σε αυτό πολύ γρήγορα- από τη μία αποταμιευτική, αλλά από την άλλη είναι επενδυτική. Η αποταμιευτική αφορά λίγο περισσότερο την προηγούμενη γενιά. Εγώ θυμάμαι όταν ήμουν μικρότερος πώς υπήρχε η κουλτούρα περισσότερο της αποταμίευσης που χάθηκε μέσα στο χρόνο, ίσως και λόγω της κρίσης, αλλά από την άλλη πρέπει να δούμε και πώς αυτά τα χρήματα θα επενδύονται από την οικογένεια, πώς θα στηρίξουμε το κάθε παιδί και πώς θα υπάρχει ένα ακόμα εφ' άπαξ, αλλά αυτή τη φορά πέρα από εκείνο που υπάρχει στα 65 όταν βγαίνει κανείς στη σύνταξη, στα 67, πέρα από εκείνο να μπορείς να έχεις και κάτι για να ξεκινήσεις τη ζωή σου στα 18 σου, το οποίο η δικιά μου γενιά δεν το είχε.

Αλλά τώρα είναι καλό να μπορούν τα παιδιά είτε να αξιοποιήσουν αυτά τα χρήματα για το επόμενό τους βήμα στις σπουδές τους, είτε στο να ανοίξουν μια επιχείρηση είτε στο να μπορέσουν να ζήσουν καλύτερα. Και είναι ένα μέτρο το οποίο θα έρθει να βοηθήσει εκεί και είναι πολύ σπουδαίο νομίζω γενικά, ανεξαρτήτως χρώματος, η οποιαδήποτε κυβέρνηση, είτε στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό, μια Κυβέρνηση να κάνει πράγματα που συνομιλούν με το μέλλον και όχι προεκλογικά με τον τρόπο με τον οποίο τα περιγράφουμε τα προεκλογικά εμείς στην Ελλάδα.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Θα συμφωνήσω απολύτως. Θα παρακαλούσα τους συναδέλφους η δεύτερη ερώτηση τοπικού ενδιαφέροντος να είναι πολύ σύντομη για να έχουμε σύντομη απάντηση, να προλάβουμε να κάνουμε τη δεύτερη ερώτηση όλοι. Απόστολε.

ΑΠ. ΑΤΖΕΜΙΔΑΚΗΣ: Μια σύντομη αναφορά για το δημογραφικό, πόσο μάλλον δε όταν στην Ανατολική Μακεδονία Θράκη, στα σύνορα με την Τουρκία, υπάρχουν δυστυχώς ερημώσεις πολλών οικισμών και στον βόρειο Έβρο, που φέρνουν φυσικά και αγορές, αγοραπωλησίες ακινήτων από Τούρκους.

Κύριε υπουργέ, μεγάλο το ζήτημα αυτό, το οποίο βλέπουμε ότι υπήρξε μια παρέμβαση για τις μεταβιβάσεις ακινήτων βέβαια από 3% στο 15%. Δεν ξέρω κατά πόσο θα επηρεάσει βέβαια και θα βοηθήσει όλη αυτή την κατάσταση που υπάρχει. Μια σύντομη αναφορά γ' αυτό. Και το τελευταίο μου ερώτημα είναι ποιος είναι ο μετρήσιμος οικονομικός στόχος της κυβέρνησης για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη μέχρι και το 2030; Περισσότερες επενδύσεις, υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα, λιγότερη ανεργία; Τι μπορεί να γίνει;

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Να πω κατ' αρχάς ότι ως υπουργός Παιδείας, μία από τις ενέργειες που είχα την ευκαιρία -εγώ θα πω την τιμή- να εισηγηθώ, ήταν ο νόμος για το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο. Για το πώς το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο, το οποίο για εμένα πέρα από τον ακαδημαϊκό του στόχο έχει εθνικό στόχο, το μεγαλώσαμε ακόμη περισσότερο και αυτή τη στιγμή, μου το έλεγε η νέα Πρύτανης, θα έχει ακόμη περισσότερους φοιτητές και τμήματα στον Έβρο. Προσπαθούμε διαρκώς από κάθε πτυχή της πολιτικής μας να βελτιώνουμε το αναπτυξιακό, το κοινωνικό και εν τέλει το εθνικό αποτύπωμα. Και ειδικά για την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης, αυτό μας είναι και μου είναι απόλυτα ευδιάκριτο.

Για να απαντήσω λοιπόν στην ερώτηση. Ο στόχος είναι ποιοτικός, δεν είναι ποσοτικός. Πρέπει να απελευθερώσει η Ανατολική Μακεδονία και η Θράκη κάθε πτυχή των δυνατοτήτων της. Πύλη, όχι σύνορο. Και αυτό το πράγμα θα το δούμε να γίνεται ακόμη πιο απτό και ακόμη πιο λειτουργικό στην πορεία.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Νικολέτα, σύντομη ερώτηση, σε παρακαλώ πολύ.

Ν. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗ: Κύριε υπουργέ, έχει να κάνει με τον τουρισμό και τα έσοδα από αυτόν. Τα έσοδα από τα καταλύματα αυξάνονται διαρκώς στην Περιφέρεια της Κρήτης, ωστόσο, εδώ υπάρχει ένα πάγιο αίτημα από την Τοπική Αυτοδιοίκηση που λέει ότι «τέλος ανθεκτικότητας - φόρος διανυκτέρευσης». Παλαιότερα το αίτημά τους είναι να επιστρέφει αυτό με κάποια μορφή, είτε ως χρηματοδοτικό εργαλείο τύπου «Τρίτσης», είτε αυτούσιο το ποσό στους δήμους, συνεπώς, στους Κρητικούς ή κατά τόπους φυσικά όπου επιστρέφεται. Το εξετάζετε αυτό το αίτημα;

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Ξέρετε, το συγκεκριμένο τέλος έχει μια άλλη λογική. Η λογική του είναι η ανταποκρισιμότητα σε φυσικές καταστροφές, σε περιβαλλοντικές κρίσεις και αυτές δεν έχουν απόλυτη ανταποκρισιμότητα σε σχέση με κάτι που συμβαίνει σε έναν Δήμο της χώρας. Είναι περισσότερο περιφερειακής ή εθνικής κλίμακας στα μεγαλύτερα προβλήματα. 'Αρα πρέπει να μπορείς να αξιοποιείς και αυτά τα ποσά για να αντιμετωπίζεις τέτοιας φύσεως κρίσεις, οι οποίες το βλέπουμε όλοι, το βλέπουν όλοι, έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Γι' αυτό και υπάρχει και ειδική δομή διαχείρισης κλιματικής κρίσης αυτή τη στιγμή στη χώρα μας. 'Αρα ο χαρακτήρας αυτού του μέτρου είναι αυτός.

Από εκεί και πέρα, είχα την ευκαιρία να δω το προεδρείο της ΚΕΔΕ πρόσφατα. Είμαι σε επαφή με την ΚΕΔΕ, είμαστε οι αρμόδιοι υπουργοί, ο κ. Λιβάνιος, εγώ, σε επαφή με την ΚΕΔΕ για να δούμε πώς μπορούμε -δεν είναι μόνο αυτό το αίτημα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, είναι πολλαπλά- με ποιους άλλους τρόπους μπορούμε να στηρίξουμε πιο αποτελεσματικά την Τοπική Αυτοδιοίκηση, αυξάνοντας ενδεχομένως και τη χρηματοδότηση εκεί που θα είναι εφικτό. Πάντως το συγκεκριμένο μέτρο έχει άλλο χαρακτήρα.

Λ. ΜΠΑΣΤΑ: Να περάσω πάρα πολύ γρήγορα στα Ιόνια Νησιά, τα οποία αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της εποχικότητας. Μιλήσατε πριν και για τους δασκάλους, έχουν παρθεί κάποια μέτρα, αλλά εκεί είναι τελείως διαφορετικά τα πράγματα στα νησιά μας. Αν υπάρχουν μέτρα που μπορούν να ενισχύσουν τους ανθρώπους που βρίσκονται εποχικά σε αυτές τις περιοχές, στα νησιά μας δηλαδή, και όσον αφορά την Πελοπόννησο, αν υπάρχει ο σχεδιασμός της κυβέρνησης όσον αφορά τις υποδομές, που εκεί θέλει μια ενίσχυση η Πελοπόννησος συνολικότερα;

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Βεβαίως και υπάρχει. Να ξεκινήσω από τα νησιά και να πω ότι υπάρχει πλέον ρήτρα νησιωτικότητας. Υπάρχει μια προσέγγιση γενικότερα για κάθε νησί, να δούμε πώς μπορούμε να απελευθερώσουμε πρόσθετες δυνατότητες με έργα υποδομών, οδοποιίας, λιμενικές υποδομές. Όλα αυτά τα βλέπουμε να συμβαίνουν στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων και νομίζω ότι είναι και μια περιφέρεια η οποία με κάθε τρόπο βλέπουμε να αυξάνεται και ο τουρισμός και όλες οι αναπτυξιακές παράμετροι που τις αφορούν. Και από εκεί και πέρα στην Πελοπόννησο επίσης υπάρχουν πολύ σημαντικές επενδύσεις που γίνονται και με την αρωγή της περιφέρειας, ειδικά στον τουρισμό. Εγώ θα σας πω το τελευταίο διάστημα, επειδή κατάγομαι και από τη Λακωνία, βλέπω πάρα πολύ σημαντικές επενδύσεις να πραγματοποιούνται, οι οποίες πριν από λίγα χρόνια δεν θα μπορούσαμε καν να τις φανταστούμε και όμως συμβαίνουν με αυξανόμενη ταχύτητα.

Είμαστε εκεί μέσα από το σύνολο των προγραμμάτων που έχουμε στη διάθεσή μας, ειδικά σε ό,τι αφορά τις υποδομές, οι οποίες για εμάς είναι το πιο σημαντικό κομμάτι, ακριβώς για να μπορείς να στηρίξεις όλη την ιδιωτική πρωτοβουλία πάνω τους και το δημόσιο χώρο, θα δούμε να υπάρχει πολύ σημαντική αναπτυξιακή ώθηση και στην Πελοπόννησο μέσα από όλα τα έργα τα οποία έχουν προτεραιοποιηθεί.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Αναφερόσασταν πριν στις περιφέρειες που εκπροσωπούν οι συνάδελφοι και στα πολύ καλά πανεπιστήμια που έχουν και θα μου επιτρέψετε να πω ότι μειονεκτούμε λίγο στη Στερεά Ελλάδα, που πάντα διεκδικούμε ένα πανεπιστήμιο γιατί δεν το έχουμε και σημειώστε το αυτό.

Όμως σε σχέση με το προηγούμενο ερώτημά μου, είναι και το επόμενο. Πέρυσι η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός είχαν αναφερθεί σε ένα νέο σχέδιο για την ορεινότητα με πολιτικές που θα ξαναζωντανέψουν τα χωριά της περιφέρειας. Σήμερα όμως στη Στερεά, ενδεχομένως και στη Λακωνία από όπου κατάγεστε, βλέπουμε τα τελευταία καφενεία και τα μπακάλικα σε πολλά χωριά να κλείνουν γιατί οι ιδιοκτήτες δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα. Γίνονται μνημόσυνα και δεν υπάρχει χώρος να πιούν οι άνθρωποι έναν καφέ. Δεν έχουν επίσης συγκοινωνία τα χωριά μας.

Υπάρχει συγκεκριμένο μέτρο με πραγματική οικονομική ενίσχυση για να κρατήσουμε ανοιχτά και τα τελευταία καφενεία και τα μπακάλικα αυτών των περιοχών; Και τελικά πόσο μπορεί να μιλάμε για αναζωογόνηση της υπαίθρου όταν κλείνει και το τελευταίο μαγαζί που λειτουργεί συνήθως σε αυτές τις περιοχές και ως σημείο αναφοράς και συνάντησης για τους κατοίκους ενός χωριού;

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Ξέρετε πόσο το καταλαβαίνω αυτό το οποίο με ρωτάτε; Γιατί όπως πολλοί, και εγώ από χωριό κατάγομαι και ξέρω ότι όταν κλείνει ένα ακόμη φως, τι σημαίνει αυτό για ένα χωριό και για έναν τόπο ...

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Και δεν ξανανοίγει.

Κ. ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ: Δεν ξανανοίγει ενίοτε. Μερικές φορές τα καταφέρνουμε και ξανανοίγει με άλλους τρόπους, από νέα παιδιά ή από παιδιά που επιστρέφουν πίσω στον τόπο τους. Μεγάλο κομμάτι όλης της πολιτικής που προσπάθησα να περιγράψω πριν, όλων των πτυχών της, το να μειώνεις το τεκμαρτό για τους οικισμούς που είναι κάτω από 2.000 κατοίκους, το να μην πληρώνουν ΕΝΦΙΑ σε αυτά τα χωριά, το να μπορείς να αλλάζεις δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο δίνεις κίνητρα για κάθε χωριό της χώρας, ενώ επενδύεις στις υποδομές, γιατί αναφερθήκατε στις μεταφορές. Είναι πολύ σημαντικό το χωριό να το συνδέει δρόμος, είναι πολύ σημαντικό να είναι καλός αυτός ο δρόμος, να επενδύσουμε κι άλλο στην αγροτική οδοποιία.

Όλα αυτά τα συζητάμε καθημερινά, έχουν γίνει πάρα πολλά, πρέπει να γίνουν κι άλλα, για να μπορέσουμε να το πετύχουμε. Εγώ θα σας πω ότι έχουμε ήδη δρομολογήσει όλες τις πολιτικές που ανέφερα πριν, αλλά από εκεί και πέρα η πόρτα του γραφείου μου -και το εννοώ, το λέω τυπικά- είναι πραγματικά ανοιχτή για να βλέπουμε και πολύ στοχευμένες λύσεις.

Πολλές από τις αλλαγές που ανακοινώσαμε τώρα στη συνέντευξη Τύπου εξειδίκευσης των μέτρων, που αυτές δεν ήταν τοπικά στοχευμένες, ήταν επαγγελματικά στοχευμένες, είτε αφορούσαν τις λαϊκές αγορές, είτε αφορούσαν τα ταξί, ξέρετε πώς προέκυψαν; Από τους ανθρώπους που ήρθαν, το συζητήσαμε, μας εξήγησαν το πρόβλημα καταλάβαμε αμέσως ότι έχουν δίκιο και με βάση τα χρήματα που είχαμε, προτεραιοποιήσαμε τη λύση στο πρόβλημα. Το ίδιο αφορά κάθε γωνιά της χώρας, όπου μπορεί πραγματικά να δρομολογηθεί κάτι που θα κάνει τη διαφορά. Σας διαβεβαιώ ότι είναι κάτι που νιώθουμε την ανάγκη και θα είμαστε εκεί να το κάνουμε αν υπάρξει συγκεκριμένη λύση που μπορεί να προτεραιοποιηθεί.

Η πίεση στην κοινωνία αυξάνεται ενόψει και της διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης τον επόμενο μήνα. Ντίζελ κίνησης και πετρέλαιο θέρμανσης βρίσκονται στο επίκεντρο. Αν ξεκινούσε σήμερα η διάθεση του «θέρμανσης», η μέση πανελλαδική τιμή θα διαμορφωνόταν πάνω από τα 1,90 ευρώ το λίτρο.

Πρόκειται για επίπεδο αρκετά υψηλότερο από τα 1,10 ευρώ, που ήταν η τιμή εκκίνησης τον Οκτώβριο του 2025, αλλά ακόμη και από τα 1,80 ευρώ, με τα οποία έκλεισε η περυσινή περίοδος διάθεσης τον Απρίλιο, όταν η κρίση στη Μέση Ανατολή είχε ήδη προκαλέσει ισχυρούς κλυδωνισμούς στην ενεργειακή αγορά.

Με την τιμή αυξημένη κατά 80 λεπτά το λίτρο, οι ένοικοι μιας πολυκατοικίας με κατανάλωση 1.000 λίτρα το μήνα, θα πλήρωναν σήμερα 1.900 ευρώ όταν πέρυσι κατά την έναρξη της χειμερινής περιόδου πλήρωναν 1.100 ευρώ, βγάζοντας από τις τσέπες τους επιπλέον 800 ευρώ.

Η τιμή του Brent έχει αυξηθεί κατά περίπου 25% από τις αρχές Αυγούστου, καθώς απομακρύνονται οι προσδοκίες για μόνιμη διευθέτηση της εξάμηνης σύγκρουσης στον Περσικό Κόλπο.

Από την έναρξη του πολέμου, στις 28 Φεβρουαρίου, το πετρέλαιο έφθασε να πωλείται στη διεθνή αγορά τα 126,41 δολάρια το βαρέλι, στις 30 Απριλίου. Από την αρχή του έτους, πλέον, καταγράφει άνοδο άνω του 60% και ξεπερνά τα 100 δολάρια για τρίτη περίοδο μέσα στο 2026.

Νέες παρεμβάσεις

Η ταχύτητα με την οποία θα περάσουν οι νέες πιέσεις στην ελληνική αγορά, καθώς και η διάρκεια της αναταραχής, θα αποτελέσουν το «βαρόμετρο» για τις νέες…πυροσβεστικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης, η οποία έχει ακόμα στη διάθεσή της 130 εκατ. ευρώ από το υπερπλεόνασμα του 2025.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μόνο η παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης (ντίζελ) για τον Σεπτέμβριο κοστίζει 30 εκατ. ευρώ στον κρατικό προϋπολογισμό.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση αφορά την κρατική ενίσχυση ύψους 10 λεπτών ανά λίτρο (8 λεπτά + ΦΠΑ) απευθείας στην αντλία. Μάλιστα, με την προσθήκη αυτού του ποσού, το συνολικό δημοσιονομικό κόστος για τη συγκράτηση της τιμής του ντίζελ από τον Απρίλιο έχει φτάσει πλέον τα 211 εκατ. ευρώ.

Σε περίπτωση που απαιτηθούν νέες παρεμβάσεις στην αγορά καυσίμων, η κυβέρνηση προσανατολίζεται στην παράταση της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης και τον Οκτώβριο.

Σε κάθε περίπτωση, οι αποφάσεις θα λαμβάνονται «μήνα με τον μήνα», ανάλογα με την πορεία των διεθνών τιμών και τις ανάγκες της αγοράς.

Η παράταση ωστόσο, κρίνεται επιβεβλημένη, καθώς οποιαδήποτε αύξηση στο κόστος μεταφοράς μετακυλίεται άμεσα στις τελικές τιμές των προϊόντων στο ράφι. Η επιδότηση συγκρατεί το μεταφορικό κόστος και φρενάρει τις πληθωριστικές πιέσεις.

Αλλαγές

Για να συγκρατηθεί το κόστος θέρμανσης – αν και απομένουν πέντε εβδομάδες μέχρι την επίσημη έναρξη της περιόδου διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης- πιθανότατα θα υπάρξουν αλλαγές στα κριτήρια χορήγησης του επιδόματος.

Το επίδομα θέρμανσης κυμαίνεται από 100 έως 800 ευρώ, αλλά σε περιοχές με αυξημένες ενεργειακές ανάγκες, όπου ο κλιματικός συντελεστής είναι ίσος ή μεγαλύτερος της μονάδας, αυξάνεται κατά 25% και φτάνει έως τα 1.000 ευρώ, ενώ στα πιο ψυχρές περιοχές της χώρας μπορεί να αγγίξει τα 1.200 ευρώ.

Εφόσον η τιμή διάθεσης παραμείνει σε υψηλά επίπεδα, η κυβέρνηση θα εξετάσει τα εξής σενάρια:

• Απευθείας επιδότηση στην αντλία. Όπως ζητούν οι παράγοντες της αγοράς, μια τέτοια παρέμβαση θα είχε άμεσο αποτέλεσμα στη λιανική τιμή και θα περιόριζε το ποσό που καλείται να καταβάλει ο καταναλωτής. Η έκταση μιας τέτοιας παρέμβασης θα εξαρτηθεί, πάντως, από τη διάρκεια της κρίσης και το δημοσιονομικό της κόστος.
• Αναπροσαρμογή του επιδόματος θέρμανσης όσον αφορά στα ποσά, τα εισοδηματικά κριτήρια, ή τους συντελεστές που λαμβάνουν υπόψη τις κλιματικές συνθήκες κάθε περιοχής και βάσει των οποίων προκύπτει το ύψος της επιδότησης, ώστε η ενίσχυση να είναι πιο αποτελεσματική για τα νοικοκυριά που επιβαρύνονται περισσότερο.
• Την προσπάθεια ενδέχεται να συνδράμουν και τα διυλιστήρια τα οποία ήδη επιδοτούν το πετρέλαιο κίνησης και την αμόλυβδη. Μάλιστα, δεν αποκλείεται να κάνουν εκπτώσεις και στο πετρέλαιο θέρμανσης.

Η ελληνική πραγματικότητα: Ακίνητο και σύνταξη

Στην Ελλάδα τα μεγέθη είναι προφανώς διαφορετικά, όμως η δημογραφική τάση είναι παρόμοια. Το προσδόκιμο ζωής φτάνει τα 84,5 έτη για τις γυναίκες έναντι 79,3 ετών για τους άνδρες, ενώ η Ελλάδα είναι πλέον μία από τις γηραιότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.Η μεταβίβαση της οικογενειακής περιουσίας πραγματοποιείται κυρίως μέσα από δύο δρόμους: τα ακίνητα και τις συντάξεις.Χωρίς διαθήκη και όταν υπάρχουν παιδιά, η επιζώσα σύζυγος συμμετέχει στην εξ αδιαθέτου κληρονομιά μαζί τους, με αποτέλεσμα συχνά η οικογενειακή κατοικία να περνά σε καθεστώς συνιδιοκτησίας. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει πρακτικά προβλήματα όταν χρειάζεται πώληση ή διαφορετική αξιοποίηση του ακινήτου.

Τι άλλαξε στις συντάξεις χηρείας

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η φετινή αλλαγή στις συντάξεις χηρείας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το Newmoney, με τον νόμο 5322/2026 καταργήθηκε η περικοπή που μείωνε τη σύνταξη από το 70% στο 35% μετά την πρώτη τριετία.Στις συντάξεις Σεπτεμβρίου, 8.552 συνταξιούχοι του Δημοσίου είδαν το ποσό να επιστρέφει στο 70%, με τη μέση αύξηση να διαμορφώνεται περίπου στα 467 ευρώ τον μήνα. Παράλληλα, άλλοι 122.000 προστατεύονται από μελλοντική περικοπή, ενώ περίπου 60.000 παλαιότερες συντάξεις παραμένουν εκτός της συγκεκριμένης αλλαγής.Η έκθεση ΗΛΙΟΣ του Ιουλίου καταγράφει συνολικά 1.059.010 παροχές λόγω θανάτου, με μηνιαία δαπάνη σχεδόν 466 εκατ. ευρώ, στοιχείο που αποκαλύπτει και την οικονομική διάσταση του ζητήματος.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο πόσα κληρονομούν

Η μεγαλύτερη πρόκληση, όμως, είναι η διαχείριση της περιουσίας. Έρευνα της UBS που επικαλείται το δημοσίευμα δείχνει ότι το 83% των χηρών αντιμετώπισε σοβαρές δυσκολίες όταν χρειάστηκε να αναλάβει τον έλεγχο των οικογενειακών οικονομικών, ενώ μία στις τέσσερις δεν γνώριζε πριν από τον θάνατο του συζύγου της ακόμη και πού βρίσκονταν τα περιουσιακά στοιχεία.Για την Ελλάδα, όπου η οικογενειακή περιουσία είναι σε μεγάλο βαθμό συνδεδεμένη με τα ακίνητα, το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Η γήρανση του πληθυσμού σημαίνει ότι τα επόμενα χρόνια θα αυξηθούν οι μεταβιβάσεις περιουσίας μεταξύ συζύγων και από τη μία γενιά στην επόμενη.

Το πραγματικό ερώτημα επομένως δεν είναι μόνο ποιος θα κληρονομήσει, αλλά κατά πόσο έχει προηγηθεί σωστός σχεδιασμός για ακίνητα, καταθέσεις, επενδύσεις και συνταξιοδοτικά δικαιώματα. Σε μια χώρα όπου η κατοικία αποτελεί βασικό πυλώνα του οικογενειακού πλούτου, η έγκαιρη οργάνωση της διαδοχής αποκτά ολοένα μεγαλύτερη οικονομική σημασία.

]]>