Οι οικονομολόγοι της κεντρικής τράπεζας εκτιμούν ότι η συμφωνία μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για ένα ευνοϊκότερο οικονομικό περιβάλλον, με θετικές επιδράσεις τόσο στην ανάπτυξη όσο και στη σταθερότητα των τιμών, χωρίς ωστόσο να αγνοούν τους κινδύνους που εξακολουθούν να υπάρχουν σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον.

Τράπεζα της Ελλάδος: Νέο σενάριο με υψηλότερη ανάπτυξη

Στο νέο, πιο αισιόδοξο σενάριο που παρουσιάζει η Τράπεζα της Ελλάδος, ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 2,0% το 2026 και στο 2,1% τόσο το 2027 όσο και το 2028. Οι εκτιμήσεις αυτές είναι βελτιωμένες σε σχέση με το βασικό σενάριο που είχε παρουσιαστεί νωρίτερα, όταν η ένταση στη Μέση Ανατολή και οι αβεβαιότητες γύρω από τις ενεργειακές αγορές επηρέαζαν αρνητικά τις προβλέψεις. Στο προηγούμενο βασικό σενάριο, η ανάπτυξη υπολογιζόταν στο 1,9% για φέτος και στα ίδια περίπου επίπεδα για τα επόμενα χρόνια.

Όπως σημειώνεται στο Οικονομικό Δελτίο, «η πρόσφατη συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν στηρίζει την πιθανότητα ενός ηπιότερου σεναρίου για την ελληνική οικονομία». Η εκτίμηση αυτή βασίζεται κυρίως στη μείωση της γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η οποία επηρεάζει άμεσα το κόστος ενέργειας, τις επενδύσεις και τη γενικότερη οικονομική δραστηριότητα.

Οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό και τα δημόσια οικονομικά

Η Τράπεζα της Ελλάδος διατηρεί την εκτίμησή της για τον εναρμονισμένο πληθωρισμό στο 3,7% για το 2026, ενώ προβλέπει υποχώρησή του στο 2,5% το 2027 και στο 2,2% το 2028. Παράλληλα, οι οικονομολόγοι της ΤτΕ επισημαίνουν ότι η δημοσιονομική πολιτική αναμένεται να διατηρήσει επεκτατικό χαρακτήρα το 2026, κυρίως λόγω των μέτρων που έχουν ήδη αποφασιστεί για την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη μείωση των φορολογικών βαρών, η οποία θεωρείται ότι θα στηρίξει την κατανάλωση και θα ενισχύσει την οικονομική δραστηριότητα. Σημαντικά είναι και τα στοιχεία που αφορούν τα δημόσια οικονομικά.

Το πρωτογενές αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης για το 2025 επιβεβαιώθηκε στο 4,9% του ΑΕΠ, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Την ίδια στιγμή, ο δείκτης δημόσιου χρέους μειώθηκε κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες, φτάνοντας στο 146,1% του ΑΕΠ. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στο υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα, στην πρόωρη αποπληρωμή υποχρεώσεων αλλά και στη διαφορά μεταξύ του κόστους δανεισμού και του ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας.

Οι κίνδυνοι που εξακολουθούν να προβληματίζουν

Παρά τη βελτίωση των εκτιμήσεων, η Τράπεζα της Ελλάδος δεν παραβλέπει τους κινδύνους που εξακολουθούν να απειλούν την οικονομία. Σύμφωνα με την ανάλυση της ΤτΕ, οι κίνδυνοι παραμένουν κυρίως καθοδικοί και συνδέονται με ενδεχόμενη αποτυχία εφαρμογής της συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ή με πιθανή αναζωπύρωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προκαλέσει νέα άνοδο στις τιμές της ενέργειας, να ενισχύσει τις πληθωριστικές πιέσεις και να επηρεάσει αρνητικά τις προοπτικές ανάπτυξης. Επιπλέον, οι οικονομολόγοι επισημαίνουν ως παράγοντες κινδύνου την ενίσχυση του εμπορικού προστατευτισμού σε διεθνές επίπεδο, αλλά και τα ολοένα συχνότερα ακραία κλιματικά φαινόμενα που επηρεάζουν παραγωγή, μεταφορές και επενδύσεις.

Παρά τις επιφυλάξεις αυτές, η συνολική εικόνα που παρουσιάζει η Τράπεζα της Ελλάδος είναι σαφώς πιο θετική σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες, καθώς η αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή δημιουργεί ένα πιο σταθερό περιβάλλον για την ελληνική οικονομία και ενισχύει τις προσδοκίες για ισχυρότερη ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια.

Σύμφωνα με την έκθεση, το ελληνικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,0% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο του 2026, έναντι μόλις 0,3% στην Ευρωζώνη, επιβεβαιώνοντας τη διατήρηση ισχυρής αναπτυξιακής δυναμικής παρά τη διεθνή αβεβαιότητα. Σε τριμηνιαία βάση, η οικονομία ενισχύθηκε κατά 0,2%, ενώ η Ευρωζώνη κατέγραψε συρρίκνωση 0,2%.

Η ανάπτυξη στηρίχθηκε κυρίως στις επενδύσεις, οι οποίες συνέβαλαν κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες στο ΑΕΠ, καθώς και στις καθαρές εξαγωγές και την ιδιωτική κατανάλωση. Αντίθετα, τα αποθέματα λειτούργησαν αρνητικά για την οικονομική δραστηριότητα.

Ο πληθωρισμός επιστρέφει ως βασική απειλή

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η Τράπεζα της Ελλάδος στην επανεπιτάχυνση του πληθωρισμού. Αν και το 2025 ο εναρμονισμένος πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,9%, κατά τους πρώτους πέντε μήνες του 2026 αυξήθηκε κατά μέσο όρο στο 3,8%, κυρίως εξαιτίας του ενεργειακού κόστους.

Τον Μάιο ο πληθωρισμός έφθασε στο 4,9%, από 4,6% τον Απρίλιο, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών. Η νέα άνοδος αποδίδεται κυρίως στις υπηρεσίες, οι οποίες προστέθηκαν στην ενέργεια ως βασικός παράγοντας ανατιμήσεων.

Η ΤτΕ εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 3,7% το 2026, πριν αποκλιμακωθεί σταδιακά τα επόμενα χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι θα εξομαλυνθούν οι συνθήκες στη Μέση Ανατολή και θα υποχωρήσουν οι τιμές ενέργειας και τροφίμων.

Ακίνητα και αγορά εργασίας διατηρούν θετική πορεία

Η έκθεση επισημαίνει ότι οι τιμές των κατοικιών συνέχισαν να αυξάνονται τόσο το 2025 όσο και το πρώτο τρίμηνο του 2026, αν και με πιο ήπιο ρυθμό σε σχέση με τα προηγούμενα έτη.

Παράλληλα, η αγορά εργασίας παρέμεινε σε θετική τροχιά, καθώς η απασχόληση ενισχύθηκε περαιτέρω. Ωστόσο, το ποσοστό ανεργίας κατέγραψε μικρή άνοδο, γεγονός που υποδηλώνει ότι η αγορά εργασίας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις.

Ισχυρό πρωτογενές πλεόνασμα και μεγάλη αποκλιμάκωση του χρέους

Στο δημοσιονομικό πεδίο, η Τράπεζα της Ελλάδος χαρακτηρίζει ιδιαίτερα θετική την επίδοση του 2025. Το πρωτογενές αποτέλεσμα ανήλθε σε πλεόνασμα 4,9% του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας σημαντικά τον στόχο του προϋπολογισμού για 3,7%.

Η υπεραπόδοση προήλθε τόσο από τη συγκράτηση των δαπανών όσο και από την ενίσχυση των φορολογικών εσόδων.

Παράλληλα, ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ υποχώρησε στο 146,1%, μειωμένος κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2024. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στο υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα, στις πρόωρες αποπληρωμές χρέους και στη θετική διαφορά μεταξύ ρυθμού ανάπτυξης και επιτοκίων.

Τράπεζες και αγορές παραμένουν ανθεκτικές

Η έκθεση σημειώνει ότι η πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις παρέμεινε ισχυρή τόσο το 2025 όσο και στις αρχές του 2026, υποστηριζόμενη από την οικονομική ανάπτυξη και τα χαμηλότερα επιτόκια δανεισμού.

Ταυτόχρονα, οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα αυξήθηκαν με ταχύτερο ρυθμό, ενώ τα επιτόκια χορηγήσεων σταθεροποιήθηκαν μετά τις προηγούμενες μειώσεις των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Στις αγορές, τα ελληνικά κρατικά ομόλογα επέδειξαν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα παρά την αυξημένη μεταβλητότητα διεθνώς, με τις αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας να λειτουργούν ως σημαντικός παράγοντας στήριξης. Αντίστοιχα, τα ελληνικά εταιρικά ομόλογα και οι μετοχές κατέγραψαν καλύτερες επιδόσεις από τις αντίστοιχες αγορές της Ευρωζώνης κατά το 2025 και διατηρούν ανθεκτικότητα και το 2026.

Οι προβλέψεις έως το 2028 και το σενάριο ΗΠΑ – Ιράν

Στο βασικό της σενάριο, η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης θα επιβραδυνθεί στο 1,9% το 2026, θα παραμείνει στο ίδιο επίπεδο το 2027 και θα ανέλθει στο 2,0% το 2028, συνεχίζοντας πάντως να υπερβαίνει τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Η ανάπτυξη αναμένεται να στηριχθεί κυρίως στην ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις, ενώ οι καθαρές εξαγωγές προβλέπεται να έχουν αρνητική συμβολή.

Η έκθεση δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με ένα ηπιότερο σενάριο που ενσωματώνει την επιτυχή εφαρμογή της συμφωνίας, η ελληνική οικονομία θα μπορούσε να αναπτυχθεί με ρυθμό 2,0% το 2026 και 2,1% το 2027 και το 2028, ενώ ο πληθωρισμός θα αποκλιμακωθεί ταχύτερα στο 2,5% το 2027 και στο 2,2% το 2028.

Οι κίνδυνοι παραμένουν καθοδικοί

Παρά τη θετική εικόνα, η Τράπεζα της Ελλάδος υπογραμμίζει ότι οι κίνδυνοι για την οικονομία παραμένουν κυρίως προς τα κάτω. Οι σημαντικότεροι σχετίζονται με πιθανή αποτυχία εφαρμογής της συμφωνίας ΗΠΑ–Ιράν, παράταση του πολέμου στη Μέση Ανατολή, διατήρηση ισχυρών πληθωριστικών πιέσεων, περαιτέρω ενίσχυση του εμπορικού προστατευτισμού και εμφάνιση ακραίων κλιματικών φαινομένων.

Όπως επισημαίνει η έκθεση, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει ισχυρές αντοχές και καλύτερες επιδόσεις από την Ευρωζώνη, ωστόσο η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις διεθνείς εξελίξεις και ιδιαίτερα από την πορεία των γεωπολιτικών εντάσεων και του πληθωρισμού.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα, όπως μετράται βάσει του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ), κατέγραψε νέα επιτάχυνση τον Μαϊ-26, διαμορφούμενος στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 38 μηνών. Συγκεκριμένα, ανήλθε στο 4,9%, από 4,6% τον Απρ-26, υπερβαίνοντας τον αντίστοιχο ρυθμό στην Ευρωζώνη κατά 1,7 ποσοστιαίες μονάδες (βλ. Διάγραμμα 1.1). Επιπλέον, σε σχέση με την τιμή του πριν την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων στον Περσικό Κόλπο (Φεβ-26), ο πληθωρισμός στην Ελλάδα παρουσιάζει άνοδο κατά 1,7 ποσοστιαίες μονάδες, έναντι αύξησης 1,3 ποσοστιαίων μονάδων στην Ευρωζώνη.

Οι κυριότερες ομάδες αγαθών και υπηρεσιών που συνέβαλαν στη διαμόρφωση του παραπάνω αποτελέσματος ήταν οι μεταφορές, η στέγαση, το νερό, η ηλεκτρική ενέργεια, το φυσικό αέριο και τα λοιπά καύσιμα, καθώς και τα ξενοδοχεία, καφέ και εστιατόρια. Όπως προκύπτει από το Διάγραμμα 1.2, οι μεταφορές είχαν τη μεγαλύτερη συμβολή στην άνοδο του πληθωρισμού τον Μαρ-26, ενώ ακολούθησαν η ομάδα της στέγασης, νερού, ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου και λοιπών καυσίμων τον Απρ-26 και η ομάδα των ξενοδοχείων, καφέ και εστιατορίων τον Μαϊ-26. Η εξέλιξη αυτή ήταν σε μεγάλο βαθμό αναμενόμενη, καθώς αντανακλά τόσο τις άμεσες επιδράσεις του ενεργειακού σοκ στις τιμές καταναλωτή όσο και τις έμμεσες, υστερόχρονες επιδράσεις που μεταδίδονται σταδιακά στο σύνολο της οικονομίας μέσω του αυξημένου κόστους παραγωγής και μεταφοράς.

Δευτερογενείς επιδράσεις της ενεργειακής κρίσης δύνανται να προκύψουν εφόσον οι οικονομικοί φορείς αναθεωρήσουν προς τα πάνω τις πληθωριστικές τους προσδοκίες. Σε μια τέτοια περίπτωση, ενδέχεται να ακολουθήσουν μισθολογικές αυξήσεις που υπερβαίνουν την άνοδο της παραγωγικότητας, οδηγώντας σε έναν νέο γύρο αυξήσεων των τιμών. Με τον τρόπο αυτό, οι αρχικές πληθωριστικές πιέσεις αποκτούν πιο επίμονο χαρακτήρα. Σημαντικό ρόλο στη συγκράτηση των πληθωριστικών προσδοκιών διαδραματίζει η αξιοπιστία και η αποφασιστικότητα της Κεντρικής Τράπεζας κατά την άσκηση της νομισματικής πολιτικής.

Τα επαναλαμβανόμενα σοκ έχουν επηρεάσει αρνητικά την καταναλωτική εμπιστοσύνη, όχι όμως τον αντίστοιχο δείκτη για τις επιχειρήσεις

Ο επίμονος πληθωρισμός κατά τη διάρκεια του 2025, καθώς και η εκ νέου επιτάχυνσή του από τον Μαρ-26, έχουν συμβάλλει στην επιδείνωση του δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης στην Ελλάδα, ο οποίος διαμορφώθηκε στις -52,2 μονάδες τον Μαϊ-26, έναντι -42,7 μονάδων έναν χρόνο νωρίτερα (βλ. Διάγραμμα 2.2). Η επίδοση αυτή αποτελεί την τρίτη χαμηλότερη των τελευταίων 40 μηνών, δημιουργώντας καθοδικούς κινδύνους για τον ρυθμό ανόδου της ιδιωτικής κατανάλωσης.

Ωστόσο, σε σύγκριση με την περίοδο των προγραμμάτων οικονομικής προσαρμογής, η καταναλωτική εμπιστοσύνη στην Ελλάδα παραμένει αρκετά βελτιωμένη. Η εξέλιξη αυτή πηγάζει κυρίως από τη σημαντική αποκλιμάκωση της ανεργίας από τα ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα που καταγράφηκαν στον πυθμένα της κρίσης χρέους, όταν το ποσοστό ανεργίας ανήλθε στο 28,3% του εργατικού δυναμικού (1.367,5 χιλ. άτομα) τον Ιουλ-13. Σήμερα, ο λόγος των ανέργων προς το εργατικό δυναμικό ανέρχεται στο 9,5%, ποσοστό που αντιστοιχεί σε 452,3 χιλ. ανέργους βάσει των στοιχείων του Απρ-26.

Παρά ταύτα, τα διαδοχικά σοκ των τελευταίων 6 ετών, όπως η πανδημία, οι επαναλαμβανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις, οι πόλεμοι και οι έντονες ενεργειακές διαταραχές έχουν οδηγήσει σε σταδιακή χειροτέρευση του δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης. Ο επίμονος πληθωρισμός διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη, καθώς ενισχύει την αντίληψη των νοικοκυριών ότι οι ονομαστικές αυξήσεις των εισοδημάτων τους διαβρώνονται από τη συνεχιζόμενη και επιταχυνόμενη τους τελευταίους μήνες άνοδο του γενικού επιπέδου των τιμών. Η επίδραση αυτή αποτυπώθηκε και στους εθνικούς λογαριασμούς του α' τριμήνου του 2026, με τον ετήσιο ρυθμό αύξησης της ιδιωτικής κατανάλωσης να επιβραδύνεται στο 0,7%, από 2,3% το δ' τρίμηνο του 2025.

Εν αντιθέσει με τα νοικοκυριά, οι δείκτες εμπιστοσύνης επιχειρήσεων σε κλάδους όπως η βιομηχανία και οι κατασκευές εμφανίζουν μέχρι στιγμής αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα στη νέα ενεργειακή διαταραχή, συμβάλλοντας στη διατήρηση του δείκτη οικονομικού κλίματος άνω των 100 μονάδων, επίπεδο που αντιστοιχεί στον μακροχρόνιο μέσο όρο του (βλ. Διάγραμμα 2.1). Η απόκλιση ανάμεσα στην εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων και την καταναλωτική εμπιστοσύνη ενδέχεται να συνδέεται, μεταξύ άλλων, με τις αναδιανεμητικές επιδράσεις των επαναλαμβανόμενων πληθωριστικών πιέσεων στο πραγματικό εισόδημα και τον πλούτο.

Συγκεκριμένα, η ονομαστική αξία των δανείων μειώθηκε κατά 118 εκατ. ευρώ, καθώς διαμορφώθηκε στα 79,595 δισ. ευρώ στο τέλος Μαρτίου 2026, έναντι 79,712 δισ. ευρώ στο τέλος του προηγούμενου τριμήνου.

Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει τη συνέχιση της σταδιακής αποκλιμάκωσης των χαρτοφυλακίων μη εξυπηρετούμενων απαιτήσεων που έχουν μεταφερθεί εκτός τραπεζικών ισολογισμών μέσω τιτλοποιήσεων και πωλήσεων δανείων τα προηγούμενα χρόνια.

Παρά τη μείωση, το συνολικό ύψος των δανείων που βρίσκονται υπό διαχείριση παραμένει ιδιαίτερα υψηλό, κοντά στα 80 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι οι εταιρείες διαχείρισης εξακολουθούν να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία ανάκτησης απαιτήσεων και εξυγίανσης του ιδιωτικού χρέους στην ελληνική οικονομία.

Δάνεια προς επιχειρήσεις

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση επιχειρηματικών δανείων μειώθηκε σε 27.800 εκατ. ευρώ στο τέλος του α΄ τριμήνου του 2026, από 27.869 εκατ. ευρώ στο τέλος του προηγούμενου τριμήνου. Αναλυτικότερα, η ονομαστική αξία των δανείων προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ) μειώθηκε κατά 40 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκε σε 27.798 εκατ. ευρώ στο τέλος του α΄ τριμήνου του 2026. Από τα υπό διαχείριση δάνεια προς τις ΜΧΕ, ποσό 9.648 εκατ. ευρώ αφορά δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ).

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς λοιπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μειώθηκε στο 1 εκατ. ευρώ στο τέλος του α΄ τριμήνου του 2026.

Δάνεια προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις μειώθηκε κατά 35 εκατ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 10.093 εκατ. ευρώ στο τέλος του α΄ τριμήνου του 2026.

Δάνεια προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα μειώθηκε κατά 13 εκατ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 41.702 εκατ. ευρώ στο τέλος του α΄ τριμήνου του 2026. Αναλυτικότερα, τα υπό διαχείριση καταναλωτικά δάνεια παρουσίασαν αύξηση κατά 45 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 16.242 εκατ. ευρώ. Τα υπό διαχείριση στεγαστικά δάνεια παρουσίασαν μείωση κατά 50 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 25.133 εκατ. ευρώ.

Πίνακας: Υπό διαχείριση δάνεια κατοίκων εσωτερικού από τις ΕΔΑΔΠ, η κυριότητα των οποίων έχει μεταβιβαστεί σε εταιρίες του εξωτερικού

(Ονομαστική αξία, υπόλοιπα τέλους περιόδου, σε εκατ. ευρώ)

Η εξέλιξη έρχεται μετά τη δημοσίευση της υπ’ αριθμ. 6/2026 απόφασης της Πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, η οποία έδωσε οριστική απάντηση σε προδικαστικό ερώτημα σχετικά με τον τρόπο εκτοκισμού των ρυθμίσεων του άρθρου 9 παρ. 2 του ν. 3869/2010.

Τι έκρινε ο Άρειος Πάγος

Σύμφωνα με την απόφαση, ο υπολογισμός των τόκων πρέπει να γίνεται επί της εκάστοτε μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού οφειλόμενου κεφαλαίου, όπως είχε υποστηριχθεί σε ορισμένες περιπτώσεις. Η ερμηνεία αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για χιλιάδες δανειολήπτες που έχουν ενταχθεί στις προστατευτικές διατάξεις του νόμου Κατσέλη.

Η Ένωση Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις ανακοίνωσε ότι οι εταιρείες-μέλη της αποδέχονται πλήρως την απόφαση και θα την εφαρμόσουν άμεσα και χωρίς καμία επιφύλαξη ως προς την ουσία της.

Το ζήτημα που παραμένει ανοιχτό

Παρά τη σαφή κατεύθυνση του Ανώτατου Δικαστηρίου, οι servicers επισημαίνουν ότι εξακολουθεί να υπάρχει ένα κρίσιμο τεχνικό και νομικό ζήτημα που απαιτεί περαιτέρω διευκρίνιση. Αυτό αφορά τη χρονική διάρκεια για την οποία θα εκτοκίζεται κάθε μηνιαία δόση, καθώς έχουν διατυπωθεί διαφορετικές ερμηνείες από νομικούς και επαγγελματικούς φορείς.

Όπως τονίζουν, η αποσαφήνιση του συγκεκριμένου σημείου είναι απαραίτητη προκειμένου να καταστεί δυνατή η πλήρης και ομοιόμορφη εφαρμογή της απόφασης τόσο σε νομικό όσο και σε τεχνικό επίπεδο.

Η αναφορά στον «Ηρακλή» και το δημόσιο συμφέρον

Η Ένωση υπενθυμίζει ότι οι εταιρείες διαχείρισης έχουν θεσμική και συμβατική υποχρέωση να προσδιορίζουν με ακρίβεια τις οφειλές και να προχωρούν στην είσπραξή τους, στο πλαίσιο των συμβάσεων διαχείρισης που έχουν αναλάβει μέσω των τιτλοποιήσεων του προγράμματος «Ηρακλής».

Όπως σημειώνεται, η υποχρέωση αυτή συνδέεται άμεσα με την προστασία του δημοσίου συμφέροντος και των φορολογουμένων, καθώς το Ελληνικό Δημόσιο έχει παράσχει εγγυήσεις στα σχετικά σχήματα τιτλοποίησης.

Τι πρέπει να κάνουν οι δανειολήπτες

Μέχρι να δοθούν οι αναγκαίες διευκρινίσεις για την πρακτική εφαρμογή της απόφασης, οι εταιρείες διαχείρισης καλούν τους δανειολήπτες που έχουν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη να συνεχίσουν να καταβάλλουν κανονικά το ποσό που αντιστοιχεί στο κεφάλαιο της μηνιαίας δόσης τους.

Η στάση αυτή αποσκοπεί στην αποφυγή νέων εκκρεμοτήτων και στην ομαλή μετάβαση στο νέο πλαίσιο που διαμορφώνει η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, η οποία αναμένεται να επηρεάσει χιλιάδες ενεργές ρυθμίσεις στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων.

Υπό την αιγίδα της Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας, Iliana Iotova, το Postbank Tennis Gala συγκέντρωσε ισχυρή θεσμική και διεθνή παρουσία, μεταξύ των οποίων την Πρόεδρο της 52ης Εθνοσυνέλευσης, Mihaela Dotsova, την Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη Βουλγαρία, Yordanka Chobanova, περισσότερους από 10 εκπροσώπους της κυβέρνησης – Αντιπροέδρους της Κυβέρνησης και Υπουργούς –, εκπροσώπους της διεθνούς επιχειρηματικής κοινότητας, του διπλωματικού σώματος, της αθλητικής κοινότητας και εξέχουσες προσωπικότητες της δημόσιας ζωής.

Μία βραδιά. Δύο σκηνές. Ένα μήνυμα.

Με έναν εντυπωσιακό αγώνα μεταξύ δύο από τα μεγαλύτερα αστέρια του παγκόσμιου τένις, μια ξεχωριστή εκδήλωση για συνεργάτες, πελάτες και φίλους της Τράπεζας, καθώς και μια μεγάλη γιορτή για τους εργαζομένους στο Sofia Tech Park, η Postbank γιόρτασε τα 35 χρόνια παρουσίας της με ένα γεγονός-ορόσημο, μοναδικό για τα δεδομένα της Βουλγαρίας.

Κατά τη διάρκεια μιας αξέχαστης βραδιάς, χιλιάδες προσκεκλημένοι συμμετείχαν σε μια εμπειρία που ένωσε την ελίτ του αθλητισμού, των επιχειρήσεων και της κοινωνίας γύρω από μια εμπνευσμένη ιδέα: ότι πίσω από κάθε μεγάλη επιτυχία βρίσκονται το ταλέντο, η επιμονή και οι άνθρωποι που μας εμπνέουν να φτάνουμε ακόμη ψηλότερα.

Το «Inspired by You» δεν αποτελεί απλώς ένα μήνυμα. Είναι η φυσική συνέχεια της 35χρονης πορείας της Postbank, η οποία έχει οικοδομηθεί πάνω στην εμπιστοσύνη των πελατών της, τις ισχυρές συνεργασίες, την αφοσίωση των εργαζομένων και την έμπνευση που προσφέρουν καθημερινά οι άνθρωποι ο ένας στον άλλον.

35 χρόνια ηγετικής παρουσίας, εμπιστοσύνης και επιτυχίας

Η βραδιά ξεκίνησε με μια ειδική εκδήλωση αφιερωμένη στην 35η επέτειο της Postbank στη Βουλγαρία, ενός από τους πλέον αναγνωρίσιμους και αξιόπιστους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς της χώρας.

Υπό την αιγίδα της Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας, Iliana Iotova, η εκδήλωση συγκέντρωσε εκπροσώπους της κυβέρνησης, της διεθνούς επιχειρηματικής κοινότητας, του διπλωματικού σώματος, της αθλητικής κοινότητας και εξέχουσες προσωπικότητες της δημόσιας ζωής.

Μεταξύ των επίσημων προσκεκλημένων ήταν η Αντιπρόεδρος της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας Iliana Iotova, η Πρόεδρος της 52ης Εθνοσυνέλευσης Mihaela Dotsova, η Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη Βουλγαρία Yordanka Chobanova, η Petia Dimitrova, Διευθύνουσα Σύμβουλος και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Postbank, ο Φωκίων Καραβίας, Διευθύνων Σύμβουλος της Eurobank, οι Αναπληρωτές Διευθύνοντες Σύμβουλοι της Eurobank κ.κ. Κωνσταντίνος Βασιλείου, Ιάκωβος Γιαννακλής και Σταύρος Ιωάννου,, μέλη του Κοινοβουλίου, εκπρόσωποι του Υπουργικού Συμβουλίου, διπλωμάτες και διακεκριμένα στελέχη της επιχειρηματικής κοινότητας καθώς και κλιμάκιο ανώτερων στελεχών του Ομίλου Eurobank.

«Θέλω να ευχαριστήσω τον Grigor και τον Στέφανο γι’ αυτό το μοναδικό θέαμα υψηλού επιπέδου, το οποίο χάρισαν τόσο στους θεατές που βρέθηκαν στο γήπεδο όσο και σε όσους παρακολούθησαν τον αγώνα από το σπίτι τους. Εμπνευσμένοι από τη μαγεία τους, εμείς στην Postbank γιορτάζουμε σήμερα 35 χρόνια επιτευγμάτων. Δεν θα βρισκόμασταν εδώ χωρίς τη διαρκή στήριξη των μετόχων μας και του Ομίλου Eurobank, χωρίς τους συνεργάτες και τους πελάτες μας, στους οποίους εκφράζω την ειλικρινή μου ευγνωμοσύνη. Θέλω επίσης να ευχαριστήσω τους εργαζομένους μας – τους ανθρώπους που χτίζουν καθημερινά την επιτυχία μας με επαγγελματισμό, αφοσίωση και πάθος», δήλωσε η Petia Dimitrova, Διευθύνουσα Σύμβουλος και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Postbank.

Ο Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος της Eurobank, Σταύρος Ιωάννου, συνεχάρη επίσης την Postbank, δηλώνοντας: «Ο αγώνας ανάμεσα σε δύο σπουδαίους αθλητές ανέδειξε με τον πιο καθαρό τρόπο τι χρειάζεται για να φτάσει κανείς στην κορυφή και να διατηρηθεί σε αυτήν: προσήλωση, πειθαρχία και διαρκής προσπάθεια. Η ίδια νοοτροπία έχει καθορίσει και τη δική μας πορεία στη Βουλγαρία τα τελευταία 35 χρόνια. Σε όλη αυτή τη διαδρομή, ο Όμιλος Eurobank επενδύει σταθερά στον χρηματοπιστωτικό τομέα της χώρας, στηρίζοντας τη σταθερότητα, την καινοτομία και τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. Η Postbank είναι στρατηγικός πυλώνας του Ομίλου, με ουσιαστική και διαχρονική συμβολή. Αποτελεί μέρος μιας σημαντικής αγοράς, στην οποία συνεχίζουμε να επενδύουμε με συνέπεια και εμπιστοσύνη, γιατί πιστεύουμε στις προοπτικές και στους ανθρώπους της. Είμαστε υπερήφανοι που βλέπουμε την Postbank να εξελίσσεται, υιοθετώντας μια σύγχρονη ταυτότητα που εκφράζει αυτό που είμαστε σήμερα: πιο προσιτοί, πιο φιλικοί και πιο κοντά στην καθημερινότητα των ανθρώπων. Πάνω απ’ όλα, όμως, αυτό το ορόσημο ανήκει στους ανθρώπους της Postbank, των οποίων η αφοσίωση, ο επαγγελματισμός και το πάθος κάνουν αυτή την επιτυχία πραγματικότητα κάθε ημέρα.».

Για περισσότερες από τρεις δεκαετίες, η Postbank αποτελεί σύμβολο εμπιστοσύνης, σταθερότητας και προόδου. Ως πρωτοπόρος στην καινοτομία στον χρηματοπιστωτικό τομέα, η Τράπεζα θέτει διαρκώς νέα πρότυπα για τη σύγχρονη τραπεζική και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η ισχύς του brand της βασίζεται πάντοτε στην εμπιστοσύνη των πελατών, στον επαγγελματισμό των ανθρώπων της και στην ικανότητά της να βρίσκεται κοντά στις ανάγκες της κοινωνίας. Σήμερα, η Postbank εισέρχεται σε ένα νέο στάδιο ανάπτυξης με μια σύγχρονη εταιρική ταυτότητα που αντανακλά τη φιλοδοξία της να γίνει ακόμη πιο προσιτή, πιο εύχρηστη και πιο συνδεδεμένη με την καθημερινότητα των πελατών της.

Περισσότερα από ταλέντο και νίκες

Πριν βγουν στο γήπεδο, οι δύο πρωταθλητές συναντήθηκαν με εκπροσώπους των μέσων ενημέρωσης και μίλησαν για τη λιγότερο γνωστή πλευρά της επιτυχίας: τους ανθρώπους που τους ενέπνευσαν, τις δύσκολες στιγμές που τους διαμόρφωσαν και τα μαθήματα που συνεχίζουν να τους συνοδεύουν.

Συμπληρώνοντας το συμβολικό μήνυμα «Inspired by…» πάνω σε μπάλες του τένις, ο Grigor Dimitrov και ο Στέφανος Τσιτσιπάς ανέδειξαν ότι πίσω από κάθε τίτλο κρύβονται πολύ περισσότερα από το ταλέντο και τις νίκες.

Λίγες ώρες αργότερα, η κατάμεστη Arena 8888 Sofia μετατράπηκε στη σκηνή ενός κορυφαίου θεάματος τένις, διεθνών προδιαγραφών. Μπροστά σε χιλιάδες θεατές, ο Dimitrov και ο Τσιτσιπάς προσέφεραν έναν εντυπωσιακό αγώνα γεμάτο ποιότητα, αθλητικό πνεύμα και συναρπαστικές εναλλαγές, μετατρέποντας τη βραδιά σε μια πραγματική γιορτή του αθλητισμού.

Οι άνθρωποι πίσω από την επιτυχία

Την ώρα που το χειροκρότημα πλημμύριζε την Arena 8888 Sofia, εκατοντάδες εργαζόμενοι της Postbank βίωναν τη συγκίνηση της βραδιάς σε μια ειδικά σχεδιασμένη εκδήλωση στο Sofia Tech Park, αφιερωμένη στους ανθρώπους που βρίσκονται πίσω από την επιτυχία του οργανισμού εδώ και 35 χρόνια.

Παρακολούθησαν ζωντανά τον αγώνα τένις μέσα σε μια ατμόσφαιρα γεμάτη μουσική, ενέργεια και έντονα συναισθήματα, με εμφανίσεις ορισμένων από τους πιο αγαπημένους καλλιτέχνες της Βουλγαρίας, μεταξύ των οποίων και ο θρυλικός τραγουδιστής Vasil Naydenov.

Η εκδήλωση ανέδειξε τους ανθρώπους της Postbank – τους επαγγελματίες των οποίων η αφοσίωση, η τεχνογνωσία και η έμπνευση χτίζουν καθημερινά την επιτυχία της τράπεζας και μετατρέπουν την εμπιστοσύνη των πελατών σε βιώσιμα αποτελέσματα.

Έτσι, σε δύο διαφορετικές τοποθεσίες αλλά με ένα κοινό μήνυμα, χιλιάδες άνθρωποι συμμετείχαν στον εορτασμό των 35 χρόνων της Postbank. Ο συνδυασμός ενός αγώνα παγκόσμιας κλάσης, της ισχυρής διεθνούς και θεσμικής παρουσίας, της ειδικής εκδήλωσης για συνεργάτες και πελάτες, της γιορτής για τους εργαζομένους και της στήριξης νέων ταλέντων μέσω του Ιδρύματος Grigor Dimitrov μετέτρεψε το Postbank Tennis Gala σε μια διοργάνωση χωρίς προηγούμενο.

Περισσότερα από τον αθλητισμό

Το Postbank Tennis Gala καθιερώθηκε ως μία από τις πλέον υψηλού κύρους, εντυπωσιακές και μεγάλης κλίμακας διοργανώσεις που έχουν πραγματοποιηθεί στη Βουλγαρία τα τελευταία χρόνια.

Το παγκόσμιο τένις, η επιχειρηματική κοινότητα, κορυφαίοι θεσμικοί φορείς, διεθνείς προσκεκλημένοι και χιλιάδες θεατές συναντήθηκαν σε μια ξεχωριστή βραδιά που ξεπέρασε τα όρια του αθλητισμού και μετέτρεψε την έμπνευση, την επιτυχία και την ηγετική παρουσία σε μια κοινή εμπειρία_

Όπως τόνισε σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα ο κ. Μεγάλου, η Πειραιώς ήταν η πρώτη ελληνική τράπεζα που δημιούργησε Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης. Πρόκειται για έναν θεσμό που έχει πλέον καθιερωθεί ως σημείο ουσιαστικού διαλόγου για την αποταμίευση, τις επενδύσεις και το μέλλον της συνταξιοδοτικής ασφάλειας στη χώρα μας, σημείωσε και πρόσθεσε ότι σήμερα η επαγγελματική ασφάλιση συνδέεται με ευρύτερες εξελίξεις στο δημογραφικό, την ανάπτυξη, την οικονομική ασφάλεια των πολιτών.

Η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική έχει ως στόχο μια πιο ισχυρή σύνδεση ανάμεσα στην αποταμίευση και την παραγωγική επένδυση, η οποία ενισχύει ταυτόχρονα την οικονομική ασφάλεια των πολιτών και την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Η επαγγελματική ασφάλιση μπορεί να μετατρέψει τη συστηματική και μακροχρόνια αποταμίευση σε κεφάλαιο που στηρίζει τις συντάξεις, ενισχύει τις κεφαλαιαγορές και συμβάλλει στη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας, ανέφερε.

Ο CEO της Πειραιώς επισήμανε ότι η ίδρυση από την Πειραιώς του πρώτου ΤΕΑ στον τραπεζικό κλάδο αποτυπώνει τη μακροπρόθεσμη προσέγγιση και την έγκαιρη αναγνώριση της αξίας της συστηματικής αποταμίευσης και της συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής προστασίας. Αναδεικνύει επίσης τη σημασία της συνεργασίας εργοδοτών και εργαζομένων για τη διαμόρφωση πιο ισχυρών και βιώσιμων λύσεων για το μέλλον.

Όπως υπογράμμισε, η Τράπεζα στηρίζει ενεργά τον δεύτερο πυλώνα, εκτιμώντας ότι τα ΤΕΑ μπορούν να εξελιχθούν σε ισχυρούς θεσμικούς επενδυτές με ουσιαστική συμβολή στη χρηματοδότηση της οικονομίας. Παράλληλα, η ενσωμάτωση της Εθνικής Ασφαλιστικής στον Όμιλο Πειραιώς ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο και για τον τρίτο πυλώνα και δίνει στην Τράπεζα τη δυνατότητα να δημιουργήσει ένα ευρύτερο οικοσύστημα αποταμίευσης, προστασίας και επένδυσης, καλύπτοντας τις ανάγκες των πελατών της σε κάθε στάδιο της ζωής τους.

Οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, η εξέλιξη της αγοράς και η δυναμική των μεταρρυθμίσεων δημιουργούν σήμερα μια σημαντική ευκαιρία, επισήμανε ο κ. Μεγάλου. «Η επαγγελματική ασφάλιση μπορεί να αποτελέσει έναν από τους πιο ουσιαστικούς μηχανισμούς για την ενίσχυση της συνταξιοδοτικής επάρκειας και της μακροπρόθεσμης ευημερίας. Στην Πειραιώς είμαστε έτοιμοι να συμβάλουμε ενεργά σε αυτή την προσπάθεια, με εμπειρία, τεχνογνωσία και με ένα διευρυμένο οικοσύστημα λύσεων αποταμίευσης, προστασίας και επένδυσης που ανταποκρίνεται στις ανάγκες της νέας εποχής», κατέληξε.

Οι τράπεζες καθάρισαν τους ισολογισμούς τους, αλλά το πρόβλημα παραμένει

Η έκθεση εστιάζει σε δύο βασικούς άξονες: την αποτελεσματικότητα της αναγκαστικής εκτέλεσης επί ακινήτων και των πλειστηριασμών, καθώς και το πλαίσιο αναδιάρθρωσης μεγάλων επιχειρήσεων. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, τα ζητήματα αυτά συνδέονται άμεσα με τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της χώρας και την ικανότητα του συστήματος να διαχειρίζεται αποτελεσματικά τα προβληματικά χρέη.

Το Ταμείο αναγνωρίζει ότι οι ελληνικές τράπεζες πέτυχαν εντυπωσιακή πρόοδο από το 2019 μέσω των πωλήσεων χαρτοφυλακίων και των τιτλοποιήσεων στο πλαίσιο του προγράμματος «Ηρακλής» (HAPS). Ως αποτέλεσμα, ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων μειώθηκε από 43,5% τον Ιούνιο του 2019 σε μόλις 3,3% τον Σεπτέμβριο του 2025.

Ωστόσο, η μεταφορά του προβλήματος εκτός τραπεζικών ισολογισμών δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα έχει επιλυθεί. Αντιθέτως, σήμερα οι servicers διαχειρίζονται περισσότερα από 3 εκατομμύρια δάνεια, εκ των οποίων τα 2,9 εκατομμύρια είναι μη εξυπηρετούμενα, ενώ οι σχετικές απαιτήσεις αφορούν περίπου 2,4 εκατομμύρια δανειολήπτες σε σύνολο πληθυσμού 10,4 εκατομμυρίων κατοίκων.

Καμπανάκι για τους servicers και την εποπτεία τους

Για τον λόγο αυτό, το ΔΝΤ θεωρεί ότι η Τράπεζα της Ελλάδος πρέπει να ενισχύσει ουσιαστικά την εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, αυξάνοντας τους διαθέσιμους πόρους και εστιάζοντας περισσότερο στην πραγματική αποτελεσματικότητα των ρυθμίσεων και της ανάκτησης οφειλών.

Παράλληλα, ζητείται βελτίωση της διαφάνειας μέσω εκτενέστερων εποπτικών αναφορών και δημοσίευσης περισσότερων στοιχείων για την απόδοση των servicers. Το Ταμείο προτείνει επίσης τη δημοσίευση ετήσιων εκθέσεων για την πορεία του προγράμματος «Ηρακλής», καθώς και τη δημιουργία ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας με αναλυτικά και επικαιροποιημένα στοιχεία για τις τιτλοποιήσεις και τις κρατικές εγγυήσεις.

Οι αδυναμίες του συστήματος πλειστηριασμών

Στο μέτωπο των πλειστηριασμών, η έκθεση αναγνωρίζει ότι η κατάσταση έχει βελτιωθεί σημαντικά σε σχέση με μία δεκαετία πριν, ωστόσο υπογραμμίζει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές δυσλειτουργίες που επιβραδύνουν την ανάκτηση οφειλών.

Μεταξύ των βασικών προβλημάτων που καταγράφει το ΔΝΤ είναι οι συνεχείς ενστάσεις των οφειλετών σε διάφορα στάδια της διαδικασίας, οι καθυστερήσεις στην έκδοση διαταγών πληρωμής από τα δικαστήρια, η υποχρεωτική περίοδος αναμονής επτά μηνών μεταξύ κατάσχεσης και πρώτου πλειστηριασμού, η περιορισμένη συμμετοχή επενδυτών στις δημοπρασίες, οι καθυστερήσεις στη διανομή των εσόδων και οι χρονοβόρες διαδικασίες μεταβίβασης της κυριότητας μετά τον πλειστηριασμό.

Το Ταμείο θεωρεί ότι απαιτούνται στοχευμένες μεταρρυθμίσεις για τη μείωση του χρόνου ολοκλήρωσης των διαδικασιών, τον περιορισμό των περιττών δαπανών και την αποτροπή καταχρηστικών πρακτικών.

Το αγκάθι των αυθαιρέτων

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο πρόβλημα των αυθαίρετων κατασκευών και επεκτάσεων ακινήτων, το οποίο, σύμφωνα με το ΔΝΤ, επηρεάζει άμεσα την αξία και την εμπορευσιμότητα των ακινήτων που βγαίνουν σε πλειστηριασμό.

Οι αυθαίρετες παρεμβάσεις δυσχεραίνουν την αποτίμηση των ακινήτων, περιορίζουν το επενδυτικό ενδιαφέρον και καθυστερούν την ολοκλήρωση των διαδικασιών ανάκτησης οφειλών. Για τον λόγο αυτό, η έκθεση εισηγείται τη διαμόρφωση μιας συνολικής κυβερνητικής στρατηγικής για την αντιμετώπιση του προβλήματος.

Παράλληλα, καλεί τα δικαστήρια να ενισχύσουν τη συλλογή και επεξεργασία στατιστικών στοιχείων για τις υποθέσεις αναγκαστικής εκτέλεσης, ώστε να υποστηριχθούν αποτελεσματικότερα οι μελλοντικές μεταρρυθμίσεις.

Κενό στο πλαίσιο εταιρικής αφερεγγυότητας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι παρατηρήσεις του Ταμείου για το πλαίσιο αφερεγγυότητας των επιχειρήσεων. Αν και η Ελλάδα διαθέτει πλέον ένα σύγχρονο νομοθετικό οπλοστάσιο, το ΔΝΤ εκτιμά ότι υπάρχει ένα σημαντικό θεσμικό κενό.

Σήμερα η διαδικασία εξυγίανσης αποτελεί το βασικό εργαλείο διάσωσης επιχειρήσεων, όμως απουσιάζει μία πλήρως θεσμοθετημένη διαδικασία δικαστικά εποπτευόμενης αναδιοργάνωσης επιχειρήσεων, αντίστοιχη με εκείνες που εφαρμόζονται διεθνώς.

Σύμφωνα με την έκθεση, οι διαδικασίες προπτωχευτικής αναδιάρθρωσης και οι διαδικασίες αναδιοργάνωσης εξυπηρετούν διαφορετικούς σκοπούς και απαιτούν διαφορετικό βαθμό δικαστικής παρέμβασης. Για τον λόγο αυτό, το υφιστάμενο πλαίσιο θεωρείται ελλιπές σε σχέση με τα διεθνή πρότυπα.

Πρόταση για νέο εργαλείο αναδιοργάνωσης μεγάλων επιχειρήσεων

Το ΔΝΤ εισηγείται τη δημιουργία ενός νέου μηχανισμού αναδιοργάνωσης για μεγάλες και σύνθετες εταιρικές υποθέσεις, όπου απαιτείται αυξημένη δικαστική εποπτεία και αποτελεσματικός συντονισμός μεταξύ πολλών πιστωτών.

Η πρόταση συνδέεται άμεσα με τη διαπίστωση ότι στην Ελλάδα εξακολουθεί να υπάρχει υψηλή συγκέντρωση τραπεζικού δανεισμού σε μεγάλες επιχειρήσεις, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα σε περίπτωση σοβαρών εταιρικών προβλημάτων.

Σύμφωνα με το Ταμείο, η εισαγωγή ενός τέτοιου εργαλείου θα ενίσχυε σημαντικά την αποτελεσματικότητα του συστήματος αφερεγγυότητας και θα ευθυγράμμιζε περισσότερο την Ελλάδα με τα διεθνή πρότυπα.

Δικαιοσύνη και εκκρεμότητες του νόμου Κατσέλη

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη λειτουργία της Δικαιοσύνης. Το ΔΝΤ προτείνει την εξειδίκευση δικαστών σε εμπορικές και πτωχευτικές υποθέσεις, την ενίσχυση των δικαστηρίων με επαρκείς πόρους και τη δημιουργία ολοκληρωμένων στατιστικών δεδομένων για τις υποθέσεις αφερεγγυότητας και αναγκαστικής εκτέλεσης.

Παράλληλα, ζητά στενότερη συνεργασία μεταξύ της Τράπεζας της Ελλάδος, του Υπουργείου Δικαιοσύνης και των υπόλοιπων αρμόδιων φορέων για την επιτάχυνση της διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους.

Στο πλαίσιο αυτό δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην εκκαθάριση των εκκρεμών υποθέσεων του νόμου Κατσέλη, οι οποίες εξακολουθούν να αποτελούν μία από τις σημαντικότερες πηγές καθυστερήσεων, καθώς και στη διευκόλυνση της πρόσβασης των servicers σε επικαιροποιημένα στοιχεία επικοινωνίας των οφειλετών.

Το μήνυμα του ΔΝΤ για την επόμενη ημέρα

Το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι η Ελλάδα έχει επιτύχει εντυπωσιακή πρόοδο στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων εντός του τραπεζικού συστήματος, όμως εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις στην οριστική διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.

Για τον λόγο αυτό, το ΔΝΤ ζητά ταχύτερους πλειστηριασμούς, αυστηρότερη εποπτεία των servicers, επιτάχυνση των εκκρεμοτήτων του νόμου Κατσέλη, καλύτερη λειτουργία της Δικαιοσύνης και τη δημιουργία νέου εργαλείου αναδιοργάνωσης μεγάλων επιχειρήσεων, ώστε να ενισχυθεί περαιτέρω η σταθερότητα και η αποτελεσματικότητα του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Η οργάνωση καταναλωτών αναφέρει ότι τις τελευταίες εβδομάδες έχουν διατυπωθεί απόψεις από «νομικούς κύκλους» εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, αλλά και από κυβερνητικούς αξιωματούχους και τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, οι οποίες κάνουν λόγο για ασάφειες ή κενά στην απόφαση της Ολομέλειας ως προς τον τρόπο υπολογισμού των τόκων, τη μη αναδρομικότητα της εφαρμογής της ή τις συνέπειές της για τους δανειολήπτες.

Η ΕΚΠΟΙΖΩ, η οποία συμμετείχε ως παρεμβαίνουσα στη σχετική δίκη, υποστηρίζει ότι η απόφαση του Αρείου Πάγου είναι σαφής και προβλέπει ότι το επιτόκιο υπολογίζεται επί κάθε μηνιαίας δόσης κατά τον χρόνο εξόφλησής της και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής. Κατά την οργάνωση, η ερμηνεία αυτή συνδέεται με τον σκοπό προστασίας της κύριας κατοικίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, καθώς διαφορετικός τρόπος υπολογισμού θα οδηγούσε σε υπέρμετρη επιβάρυνση των οφειλετών.

Παράλληλα, σημειώνει ότι, μολονότι η απόφαση δεν παράγει δεδικασμένο για όσους δεν συμμετείχαν στη συγκεκριμένη δίκη, οι κρίσεις της Ολομέλειας αποτελούν κατευθυντήρια ερμηνεία για τα δικαστήρια που θα κληθούν να εξετάσουν αντίστοιχες υποθέσεις.

Η οργάνωση υποστηρίζει επίσης ότι η απόφαση αφορά το σύνολο της δικαστικής ρύθμισης από την έναρξη εφαρμογής της και, ως εκ τούτου, έχει αναδρομικές συνέπειες ως προς τον υπολογισμό των τόκων, γεγονός που, κατά την άποψή της, μπορεί να θέσει ζήτημα επιστροφής ή συμψηφισμού αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.

Στην ανακοίνωσή της η ΕΚΠΟΙΖΩ επικρίνει τις δημόσιες παρεμβάσεις που ακολούθησαν την έκδοση της απόφασης, υποστηρίζοντας ότι ο σεβασμός στις δικαστικές αποφάσεις δεν θα πρέπει να εξαρτάται από το ποιος είναι ο ωφελημένος ή ο ζημιωμένος από αυτές.

Τέλος, καλεί τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων να ενημερώσουν τους οφειλέτες για τις καταβολές που έχουν πραγματοποιηθεί και για τον τρόπο προσαρμογής των δόσεων στα νέα δεδομένα, ώστε οι δανειολήπτες να μπορούν να ασκήσουν τα δικαιώματά τους βάσει της απόφασης.

Όπως σημείωσε, η δημογραφική γήρανση, η αύξηση του προσδόκιμου ζωής και οι πιέσεις που δέχονται τα δημόσια συνταξιοδοτικά συστήματα σε ολόκληρη την Ευρώπη καθιστούν αναγκαία την ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί πλέον ενεργά το μοντέλο των τριών πυλώνων – δημόσια σύνταξη, επαγγελματική ασφάλιση και ιδιωτική αποταμίευση – με στόχο τη βελτίωση των συνταξιοδοτικών παροχών και τη διοχέτευση περισσότερων μακροπρόθεσμων κεφαλαίων στις ευρωπαϊκές επενδύσεις.

Ο κ. Στουρνάρας τόνισε ότι η Ελλάδα έχει προσαρμόσει το θεσμικό της πλαίσιο μέσω του νόμου 5078/2023, ενισχύοντας τη διαφάνεια, τη διακυβέρνηση και την εποπτεία των ΤΕΑ από την Τράπεζα της Ελλάδος. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι η ελληνική αγορά βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης, καθώς στο τέλος του 2025 λειτουργούσαν μόλις 27 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης με περίπου 55.000 μέλη και ενεργητικό 621 εκατ. ευρώ.

Ο Διοικητής της ΤτΕ υπογράμμισε ότι απαιτείται περαιτέρω καλλιέργεια ασφαλιστικής και επενδυτικής κουλτούρας, ενίσχυση της εμπιστοσύνης εργαζομένων και εργοδοτών και δημιουργία οικονομιών κλίμακας. Όπως ανέφερε, τα ΤΕΑ εξελίσσονται σταδιακά σε έναν σημαντικό συνταξιοδοτικό και επενδυτικό πυλώνα, ο οποίος μπορεί να συμβάλει τόσο στη συμπληρωματική προστασία των εργαζομένων όσο και στη στήριξη της πραγματικής οικονομίας τα επόμενα χρόνια.

Ο χαιρετισμός του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα στο 7^ο Συνέδριο Επαγγελματικής Ασφάλισης με τίτλο «Η Επαγγελματική Ασφάλιση στο επίκεντρο της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τις Αποταμιεύσεις και τις Επενδύσεις»

Κυρίες και κύριοι σύνεδροι,

Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζω στο 7ο συνέδριο Επαγγελματικής Ασφάλισης, ένα θεσμό που έχει πλέον καθιερωθεί ως σημείο αναφοράς για το δημόσιο διάλογο όσον αφορά το μέλλον της συνταξιοδοτικής προστασίας και το ρόλο της επαγγελματικής ασφάλισης για την οικονομία και την κοινωνία.

Τα τελευταία έτη τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης βρίσκονται στο επίκεντρο σημαντικών εξελίξεων τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Εξελίξεις που συνδέονται άμεσα με τη δημογραφική γήρανση και την αυξανόμενη πίεση στα δημόσια συνταξιοδοτικά συστήματα, αλλά και με τη στρατηγική επιλογή της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενισχύσει τη μακροπρόθεσμη αποταμίευση και να διοχετεύσει περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια προς τις επενδύσεις και τις ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές.

Η Ευρώπη κινείται προς ένα μοντέλο τριών πυλώνων ασφάλισης: τη δημόσια σύνταξη, την επαγγελματική ασφάλιση και την ιδιωτική αποταμίευση. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο δεύτερος πυλώνας των Επαγγελματικών Ταμείων αποκτά ολοένα και πιο κεντρικό ρόλο. Η βασική διαπίστωση είναι ότι οι δημόσιες συντάξεις, από μόνες τους, δύσκολα θα μπορούν στο μέλλον να εξασφαλίσουν επαρκή ποσοστά αναπλήρωσης για τους εργαζομένους. Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να ενισχύσει τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχήματα, ώστε να λειτουργήσουν συμπληρωματικά προς το δημόσιο σύστημα ενθαρρύνοντας τη μακροπρόθεσμη αποταμίευση.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η συζήτηση επικεντρώνεται στην αναθεώρηση της οδηγίας IORP II και στη γενικότερη στρατηγική “Savings and Investments Union”. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να αυξηθεί η συμμετοχή των εργαζομένων σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχήματα, να ενισχυθούν οι ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές μέσω της αξιοποίησης των αποθεματικών των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και να υπάρξει μεγαλύτερη εναρμόνιση μεταξύ των κρατών-μελών σε επίπεδο λειτουργίας αλλά και εποπτικής προσέγγισης.

Σε εθνικό επίπεδο, η Ελλάδα ακολουθεί πλέον πιο ενεργά αυτή την ευρωπαϊκή κατεύθυνση. Με τον νόμο 5078/2023, το πλαίσιο λειτουργίας των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης έγινε περισσότερο ευθυγραμμισμένο με τα ευρωπαϊκά πρότυπα εποπτείας και διακυβέρνησης. Ενισχύθηκαν οι απαιτήσεις διαφάνειας, οι κανόνες επενδυτικής πολιτικής, και η εποπτεία από την Τράπεζα της Ελλάδος διενεργείται με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των ασφαλισμένων.

Ωστόσο, παρά τη θετική δυναμική, η ελληνική αγορά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Η συμμετοχή των εργαζομένων παραμένει περιορισμένη, ενώ η ασφαλιστική και επενδυτική κουλτούρα στη χώρα μας δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί στο βαθμό που απαιτείται. Ταυτόχρονα, το μικρό μέγεθος πολλών Ταμείων δυσχεραίνει την επίτευξη οικονομιών κλίμακας και αυξάνει το λειτουργικό κόστος. Για τον λόγο αυτό απαιτείται συντονισμένη προσπάθεια από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, με στόχο την ενίσχυση της εμπιστοσύνης εργοδοτών και ασφαλισμένων προς τον θεσμό.

Με 27 μόλις Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης και περίπου 55 χιλιάδες μέλη στο τέλος του 2025, γίνεται σαφές ότι ο θεσμός βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης, παρά τις σημαντικές προοπτικές και τη δυναμική που παρουσιάζει ο Πυλώνας Επαγγελματικής Ασφάλισης. Παρότι τόσο το Ενεργητικό όσο και οι τεχνικές προβλέψεις κατέγραψαν αυξήσεις άνω του 20% σε σχέση με το 2024, τα συνολικά μεγέθη παραμένουν περιορισμένα, καθώς το Ενεργητικό διαμορφώθηκε στα 621 εκατ. ευρώ και οι τεχνικές προβλέψεις περίπου στα 550 εκατ. ευρώ για το 2025.

Είναι γεγονός ότι η προσπάθεια μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος αποτελούσε διαχρονικά μία σύνθετη πρόκληση, καθώς επηρεάζεται από τη δημογραφική γήρανση και τις αυξανόμενες κοινωνικοοικονομικές απαιτήσεις. Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής και η μείωση των γεννήσεων επιβαρύνουν το διανεμητικό σύστημα, μεταφέροντας το κόστος στις νεότερες γενιές και θέτοντας ζητήματα βιωσιμότητας και διαγενεακής δικαιοσύνης. Παράλληλα, οι αυξημένες προσδοκίες για αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης μετά τη συνταξιοδότηση αναδεικνύουν τα περιορισμένα περιθώρια του Πρώτου Πυλώνα να καλύψει μόνος του τις μελλοντικές ανάγκες.

Σε αυτό το περιβάλλον, ο κεφαλαιοποιητικός Δεύτερος Πυλώνας μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά, ενισχύοντας τη σύνδεση εισφορών και παροχών, την αίσθηση διαφάνειας και τις προοπτικές υψηλότερων αποδόσεων. Ωστόσο, η επιτυχία του προϋποθέτει ισχυρό εποπτικό πλαίσιο, θεσμικές εγγυήσεις και ουσιαστική ενημέρωση των ασφαλισμένων, ώστε να ενισχυθούν η εμπιστοσύνη, η βιωσιμότητα και η κοινωνική συνοχή του συνταξιοδοτικού συστήματος.

Ξεκινώντας τις εργασίες του συνεδρίου, θα ήθελα να σταθώ στη μεγάλη εικόνα:

Τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης δεν αποτελούν έναν περιφερειακό θεσμό της ασφαλιστικής αγοράς. Εξελίσσονται σταδιακά σε έναν βασικό πυλώνα του ευρωπαϊκού συνταξιοδοτικού και επενδυτικού συστήματος, ώστε τα επόμενα έτη να συμβάλουν τόσο στη συμπληρωματική συνταξιοδοτική προστασία των εργαζομένων όσο και στη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας και των ευρωπαϊκών επενδύσεων. Τα ΤΕΑ αναμένεται να αποκτήσουν πολύ μεγαλύτερο ρόλο τα επόμενα έτη, τόσο ως συνταξιοδοτικός θεσμός όσο και ως επενδυτικός πυλώνας τόσο εντός συνόρων όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ολοκληρώνοντας, θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι η Τράπεζα της Ελλάδος, πέραν της διασφάλισης της χρηματοοικονομικής εποπτείας των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και της συμμόρφωσής τους με τις απαιτήσεις διαφάνειας προς τα μέλη τους, θα συνεχίσει, στο πλαίσιο του εποπτικού της ρόλου, να στηρίζει κάθε πρωτοβουλία που συμβάλλει στη βελτίωση και περαιτέρω ενίσχυση του Δεύτερου Πυλώνα Ασφάλισης.

Εύχομαι από καρδιάς κάθε επιτυχία στις εργασίες του συνεδρίου σας!