Η προειδοποίηση επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ερώτημα που για χρόνια απουσίαζε από τη δημόσια συζήτηση, αναφέρει η γερμανική Handelsblatt: πόσο ανθεκτικό είναι ένα αναπτυξιακό μοντέλο που βασίζεται όλο και περισσότερο στον τουρισμό;

Ο τουρισμός ως βασικός πυλώνας της οικονομίας

Ο τουρισμός αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της ελληνικής οικονομίας. Μετά την κρίση χρέους της προηγούμενης δεκαετίας συνέβαλε καθοριστικά στην ανάκαμψη της χώρας, ενώ η Ελλάδα ξεπέρασε και τις συνέπειες της πανδημίας ταχύτερα από τις περισσότερες ανταγωνίστριες τουριστικές αγορές. Ήδη από το 2023 οι αφίξεις ξένων επισκεπτών είχαν ξεπεράσει τα επίπεδα του 2019, πριν από την πανδημία.

Οι ενδείξεις για το 2026 προμηνύουν ακόμη ένα έτος-ρεκόρ. Το πρώτο τετράμηνο του έτους οι αφίξεις αλλοδαπών τουριστών αυξήθηκαν κατά 27,1% σε σύγκριση με το 2025, ενώ τα έσοδα από τον τουρισμό σημείωσαν ακόμη μεγαλύτερη άνοδο, κατά 36,7%.

Σύμφωνα με υπολογισμούς του World Travel & Tourism Council (WTTC), ο συνολικός αντίκτυπος του τουρισμού και των ταξιδιών αντιστοιχούσε το 2025 στο 18,9% του ελληνικού ΑΕΠ, ενώ έως το 2035 το ποσοστό αυτό εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει στο 21,7%.

Η υπερβολική εξάρτηση αυξάνει την ευαλωτότητα

Ακριβώς αυτή η αυξανόμενη εξάρτηση προβληματίζει την Τράπεζα της Ελλάδος. Όπως επισημαίνει ο διοικητής της, Γιάννης Στουρνάρας, όσο μεγαλύτερη γίνεται η συμβολή του τουρισμού στην οικονομία, τόσο πιο ευάλωτη καθίσταται η χώρα σε εξωτερικές κρίσεις και απρόβλεπτες εξελίξεις.

Η έκθεση τονίζει ότι η διατήρηση της ανάπτυξης προϋποθέτει έναν ουσιαστικό μετασχηματισμό του ίδιου του τουριστικού μοντέλου.

Η κλιματική αλλαγή αλλάζει τα δεδομένα

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στους ευρωπαϊκούς προορισμούς που επηρεάζονται περισσότερο από την αύξηση της θερμοκρασίας και τα ακραία καιρικά φαινόμενα.

Οι παρατεταμένοι καύσωνες, οι μεγάλες πυρκαγιές αλλά και οι καταστροφικές κακοκαιρίες, όπως ο «Ιανός» το 2020 και ο «Daniel» το 2023, έχουν ήδη μεταβάλει τις συνθήκες λειτουργίας του τουρισμού. Μάλιστα, ο Daniel, που θεωρείται η ισχυρότερη καταιγίδα που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ελλάδα, προκάλεσε ζημιές άνω των 5 δισ. ευρώ.

Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται σε περιβαλλοντικές πολιτικές. Απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές ύδρευσης και ενέργειας, στις μεταφορές, αλλά και σε έργα προσαρμογής στην κλιματική κρίση, ώστε η χώρα να παραμείνει ελκυστικός προορισμός και τις επόμενες δεκαετίες.

Ο υπερτουρισμός πιέζει κοινωνίες και υποδομές

Παράλληλα, η έκθεση προειδοποιεί για τις συνέπειες του υπερτουρισμού. Το πρόβλημα, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, δεν αφορά μόνο τον αριθμό των επισκεπτών, αλλά κυρίως τη μεγάλη συγκέντρωσή τους σε λίγα νησιά και τουριστικές περιοχές κατά τη διάρκεια της υψηλής περιόδου.

Στους βασικούς παράγοντες περιλαμβάνονται η παγκόσμια αύξηση των ταξιδιών, οι φθηνές αεροπορικές συνδέσεις, οι ψηφιακές πλατφόρμες κρατήσεων και η συνεχής ανάπτυξη της κρουαζιέρας.

Οι επιπτώσεις είναι ήδη εμφανείς: αυξημένη κατανάλωση νερού και ενέργειας, περισσότερα απορρίμματα, μεγαλύτερη επιβάρυνση των οικοσυστημάτων και των μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς, αλλά και αυξημένες φθορές στις υποδομές.

Πίεση στην κατοικία και την ποιότητα ζωής

Οι μεγαλύτερες συνέπειες καταγράφονται στις τοπικές κοινωνίες των δημοφιλών προορισμών. Η άνοδος των ενοικίων και των τιμών των ακινήτων, η αντικατάσταση τοπικών επιχειρήσεων από τουριστικές δραστηριότητες και η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων επιβαρύνουν σημαντικά την αγορά κατοικίας και υποβαθμίζουν την ποιότητα ζωής των κατοίκων.

Μακροπρόθεσμα, προειδοποιεί η Τράπεζα της Ελλάδος, υπάρχει κίνδυνος απώλειας της τοπικής ταυτότητας και αποδυνάμωσης της κοινωνικής συνοχής.

Παράλληλα, ο υπερτουρισμός μπορεί να υπονομεύσει την ίδια την επιτυχία του ελληνικού τουρισμού, καθώς η υπερφόρτωση των προορισμών, η μείωση της ποιότητας της ταξιδιωτικής εμπειρίας και οι αυξανόμενες κοινωνικές εντάσεις ενδέχεται να πλήξουν τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της χώρας.

Η ανάγκη αλλαγής στρατηγικής

Η Τράπεζα της Ελλάδος ζητά αλλαγή στρατηγικής. Αντί να επιδιώκεται διαρκώς η αύξηση των αφίξεων, προτείνει την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, την καλύτερη γεωγραφική κατανομή των επισκεπτών και την ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού, ώστε να δημιουργηθεί ένα πιο ισορροπημένο μοντέλο με μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία και μικρότερη επιβάρυνση των δημοφιλών περιοχών.

Παράλληλα, εισηγείται περισσότερες επενδύσεις σε υποδομές και «πράσινες» τεχνολογίες, καλύτερη παρακολούθηση των τουριστικών ροών, αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων και εκστρατείες ενημέρωσης των επισκεπτών για την προστασία των ιστορικών μνημείων και τον σεβασμό προς τις τοπικές κοινωνίες.

«Το μέλλον δεν κρίνεται μόνο από τους αριθμούς»

Ανάλογες επισημάνσεις διατυπώνει και η πρώην υπουργός Τουρισμού και πρώην πρόεδρος του ΕΟΤ, Άντζελα Γκερέκου, η οποία σε άρθρο της στο CNN Greece ζητεί τη μετάβαση «από τη λογική της συνεχούς ανάπτυξης σε ένα μοντέλο ανθεκτικότητας».

Όπως αναφέρει, παρότι η Ελλάδα προσφέρει υψηλού επιπέδου τουριστικές εμπειρίες, πολλές περιοχές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα όπως ανεπαρκείς υποδομές, λειψυδρία, παράνομες χωματερές και υψηλό κόστος υπηρεσιών. Ταυτόχρονα, ο κλάδος αντιμετωπίζει ελλείψεις προσωπικού, χαμηλές αμοιβές και περιορισμένες προοπτικές επαγγελματικής εξέλιξης.

«Προσπαθούμε να αναπτύξουμε έναν τουρισμό υψηλής ποιότητας χωρίς να επενδύουμε ουσιαστικά στους ανθρώπους που τον στηρίζουν. Σε πολλές περιπτώσεις οι εργαζόμενοι απασχολούνται κάτω από εξαντλητικές συνθήκες, με χαμηλούς μισθούς, επισφαλείς συνθήκες διαβίωσης και περιορισμένες επαγγελματικές προοπτικές», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Κατά την ίδια, ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η Ελλάδα να χάσει, εξαιτίας της ανεξέλεγκτης τουριστικής ανάπτυξης, τα στοιχεία που την ανέδειξαν διεθνώς: την αυθεντικότητα, τη φιλοξενία και την τοπική της ταυτότητα.

Το συμπέρασμά της είναι σαφές: στο μέλλον η επιτυχία ενός τουριστικού προορισμού δεν θα μετριέται μόνο από τον αριθμό των επισκεπτών ή τα έσοδα, αλλά από την ποιότητα, τη βιωσιμότητα, την κοινωνική ισορροπία και τη μακροχρόνια ανθεκτικότητά του.

Συγκεκριμένα, η χωρητικότητα του ελληνικού εμπορικού στόλου σημείωσε ετήσια αύξηση κατά 1,8% , ενώ κατά την αντίστοιχη
σύγκριση του Μαΐου έτους 2025 προς τον Μάιο 2024 είχε ενισχυθεί κατά 0,8%.

Αντιθέτως, η oλική xωρητικότητα του ελληνικού εμπορικού στόλου, από πλοία 100 ΚΟΧ και άνω, υποχώρησε κατά 1,1% τον μήνα Μάιο 2026 σε σύγκριση με την αντίστοιχη χωρητικότητα του προηγούμενου έτους. Υπενθυμίζεται, πως και κατά την αντίστοιχη σύγκριση του Μαΐου έτους 2025 προς τον Μάιο 2024 είχε σημειωθεί μείωση της τάξης του 3,5%.

Παράλληλα,  ο κλάδος των επιβατηγών, κατέγραψε σημαντική άνοδο 4,1% (φτάνοντας συνολικά τα 830 πλοία), ενώ αυξήθηκε και κατά  2,8% σε χωρητικότητα. Στον αντίποδα, τα φορτηγά πλοία δέχθηκαν πιέσεις, με τον αριθμό τους να μειώνεται κατά 1,4% (στα 348 πλοία) και τη χωρητικότητά τους να υποχωρεί κατά 2,3%. Τέλος, τα δεξαμενόπλοια παρουσίασαν στασιμότητα ως προς το μέγεθος του στόλου, διατηρώντας  τον αριθμό τους στα 406(μηδενική μεταβολή), καταγράφοντας ωστόσο μια οριακή κάμψη 0,9% στη συνολική τους χωρητικότητα.

Η υπόθεση σηματοδοτεί τη ρήξη στις σχέσεις δύο εταιρειών που μέχρι πρόσφατα συνεργάζονταν σε επίπεδο υπηρεσιών AI, ενώ πλέον βρίσκονται αντιμέτωπες σε μια από τις σημαντικότερες δικαστικές διαμάχες στον χώρο της τεχνολογίας.

Οι βασικές κατηγορίες της Apple

Στην αγωγή της, η Apple υποστηρίζει ότι πρώην στελέχη της, τα οποία εντάχθηκαν στη συνέχεια στην OpenAI, απέκτησαν και διακίνησαν εμπιστευτικές πληροφορίες που σχετίζονται με προϊόντα υπό ανάπτυξη, τεχνικές προδιαγραφές, διαδικασίες παραγωγής και στοιχεία της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της εταιρείας, η συμπεριφορά αυτή δεν ήταν μεμονωμένη αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο απόκτησης τεχνογνωσίας, με στόχο την επιτάχυνση της ανάπτυξης της νέας δραστηριότητας της OpenAI στον τομέα του hardware.

Ποιοι κατονομάζονται στην αγωγή

Μεταξύ των προσώπων που αναφέρονται στη δικαστική προσφυγή βρίσκονται δύο πρώην στελέχη της Apple, τα οποία σήμερα εργάζονται στην OpenAI και συνδέονται με την ανάπτυξη νέων καταναλωτικών συσκευών τεχνητής νοημοσύνης.

Η Apple υποστηρίζει ακόμη ότι υπήρξαν προσπάθειες πρόσβασης σε εμπιστευτικές πληροφορίες, καθώς και αξιοποίησης γνώσεων που αφορούσαν μη ανακοινωμένα προϊόντα και εσωτερικές διαδικασίες της εταιρείας.

Η απάντηση της OpenAI

Η OpenAI απορρίπτει κατηγορηματικά τις κατηγορίες, τονίζοντας ότι δεν έχει κανένα ενδιαφέρον για τα εμπορικά μυστικά άλλων εταιρειών και ότι παραμένει προσηλωμένη στην ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών προς όφελος των χρηστών.

Η εταιρεία υποστηρίζει ότι οι ισχυρισμοί της Apple δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και διαμηνύει πως θα υπερασπιστεί τη θέση της ενώπιον της Δικαιοσύνης.

Στο επίκεντρο η αγορά των AI συσκευών

Η δικαστική σύγκρουση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η OpenAI επενδύει δυναμικά στην ανάπτυξη συσκευών τεχνητής νοημοσύνης, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία πρώην κορυφαίων στελεχών της Apple.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η υπόθεση μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο τα σχέδια της OpenAI για την είσοδό της στην αγορά του hardware, αλλά και τις ισορροπίες στον ευρύτερο ανταγωνισμό μεταξύ των μεγάλων τεχνολογικών ομίλων.

Η επόμενη ημέρα

Σε αυτή τη φάση, οι καταγγελίες της Apple αποτελούν ισχυρισμούς που περιλαμβάνονται στη δικαστική αγωγή και δεν έχουν κριθεί από δικαστήριο.

Η εξέλιξη της υπόθεσης αναμένεται να παρακολουθείται στενά από ολόκληρη τη βιομηχανία της τεχνολογίας, καθώς η απόφαση ενδέχεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας και των εμπορικών μυστικών στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.open

Οι αιτήσεις συμμετοχής θα πραγματοποιούνται αποκλειστικά με ηλεκτρονικό τρόπο μέσω των πλατφορμών gov.gr και vouchers.gov.gr, ενώ για όσους δυσκολεύονται να ολοκληρώσουν τη διαδικασία ψηφιακά θα υπάρχει και η δυνατότητα εξυπηρέτησης μέσω των Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ).

Η οικονομική ενίσχυση θα καταβάλλεται μέσω άυλης ψηφιακής χρεωστικής κάρτας, η οποία θα χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την κάλυψη δαπανών διαμονής σε τουριστικά καταλύματα που συμμετέχουν στο πρόγραμμα.

Αυξημένα εισοδηματικά όρια για περισσότερους δικαιούχους

Η σημαντικότερη αλλαγή του νέου προγράμματος αφορά τη διεύρυνση των εισοδηματικών ορίων, ώστε να αυξηθεί αισθητά ο αριθμός των πολιτών που θα μπορούν να συμμετάσχουν.

Για τους άγαμους χωρίς εξαρτώμενα τέκνα το ανώτατο ετήσιο εισόδημα αυξάνεται στις 21.000 ευρώ, έναντι 19.000 ευρώ που ίσχυε στον προηγούμενο κύκλο. Αντίστοιχα, για τα έγγαμα ζευγάρια χωρίς παιδιά το όριο διαμορφώνεται πλέον στις 33.000 ευρώ από 31.000 ευρώ, ενώ για τις πολύτεκνες οικογένειες μπορεί να φθάσει έως και τις 58.000 ευρώ.

Η αναπροσαρμογή των εισοδηματικών κριτηρίων εκτιμάται ότι θα επιτρέψει την ένταξη σημαντικά περισσότερων νοικοκυριών στο πρόγραμμα, διευρύνοντας τη βάση των δικαιούχων.

Ειδικές προβλέψεις για ΑμεΑ και πολύτεκνες οικογένειες

Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται και για τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Συγκεκριμένα, άτομα με πιστοποιημένη αναπηρία άνω του 67%, καθώς και οικογένειες που έχουν προστατευόμενα τέκνα με αναπηρία, θα μπορούν να συμμετέχουν στο πρόγραμμα χωρίς να ισχύουν εισοδηματικά κριτήρια.

Παράλληλα, οι πολύτεκνες οικογένειες θα λαμβάνουν πρόσθετη οικονομική ενίσχυση ύψους 50 ευρώ για κάθε παιδί από το τέταρτο και μετά, αυξάνοντας περαιτέρω το συνολικό ποσό της επιδότησης.

Επιδότηση έως 600 ευρώ

Το ύψος της οικονομικής ενίσχυσης διαμορφώνεται από 200 έως και 600 ευρώ, ανάλογα με την κατηγορία του δικαιούχου αλλά και τη χρονική περίοδο κατά την οποία θα χρησιμοποιηθεί η επιδότηση.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις μετακινήσεις και τις διαμονές που θα πραγματοποιηθούν κατά τη χαμηλή τουριστική περίοδο, από τον Οκτώβριο έως και τον Απρίλιο. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται η τόνωση της τουριστικής κίνησης εκτός καλοκαιρινής σεζόν, με έμφαση σε λιγότερο δημοφιλείς προορισμούς, αλλά και στις ορεινές περιοχές της χώρας που έχουν ανάγκη μεγαλύτερης επισκεψιμότητας.

Η διαδικασία επιλογής των δικαιούχων

Η επιλογή των δικαιούχων θα πραγματοποιηθεί μέσω ηλεκτρονικής κλήρωσης, ανάλογα με τους διαθέσιμους πόρους του προγράμματος και τα κριτήρια επιλεξιμότητας που έχουν τεθεί.

Με το νέο πρόγραμμα, η κυβέρνηση επιδιώκει όχι μόνο να στηρίξει περισσότερα νοικοκυριά στο κόστος των διακοπών τους, αλλά και να ενισχύσει την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, δημιουργώντας πρόσθετη οικονομική δραστηριότητα τόσο στους νησιωτικούς όσο και στους ορεινούς προορισμούς της χώρας.

Ελληνικός τουρισμός: Άντεξε παρά την κρίση στη Μέση Ανατολή

Ωστόσο, σύμφωνα με το νέο τεύχος της σειράς μελετών «Τάσεις του Επιχειρείν» της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας, ο κλάδος διατήρησε προσδοκίες ανοδικής χρονιάς ακόμη και στο αποκορύφωμα της κρίσης, επιβεβαιώνοντας την ανθεκτικότητα της τουριστικής ζήτησης. Το εύρημα είναι ενθαρρυντικό, αλλά όχι καθησυχαστικό: όσο οι γεωπολιτικές και ενεργειακές διαταραχές αποκτούν πιο συχνό και επίμονο χαρακτήρα, η προληπτική διαχείριση του αεροπορικού κινδύνου εξελίσσεται σε κρίσιμο στοιχείο της τουριστικής στρατηγικής της χώρας.

Τι έδειξε η ετήσια Έρευνα Συγκυρίας της ΕΤΕ

Σε αυτό το περιβάλλον, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η ετήσια Έρευνα Συγκυρίας της ΕΤΕ στα ελληνικά ξενοδοχεία, καθώς διεξήχθη στην κορύφωση της κρίσης, την περίοδο Απριλίου-Μαΐου. Το βασικό μήνυμα είναι ότι, ακόμη και στο σημείο μέγιστης αβεβαιότητας, οι προσδοκίες του κλάδου παρέμειναν θετικές, παραπέμποντας σε αύξηση πωλήσεων της τάξης του 3% το 2026, έναντι 4,5% το 2025.

Η εκτίμηση αυτή φαίνεται μάλιστα συντηρητική, καθώς έκτοτε ο δείκτης εμπιστοσύνης του κλάδου βελτιώνεται, σε συνέπεια με την ομαλοποίηση της συγκυρίας. Η θετική εικόνα είναι επίσης συμβατή τόσο με τις διεθνείς εκτιμήσεις για τον ευρωπαϊκό τουρισμό, που παραπέμπουν σε αύξηση 3%-4% το 2026, όσο και με την αεροπορική κίνηση στα ελληνικά αεροδρόμια, όπου οι πτήσεις για την περίοδο Μαΐου-Αυγούστου κινούνται ανοδικά κατά 3,6%, έναντι περίπου 1,6% στην Ευρώπη.

Το κόστος των αερομεταφορών η "πληγή" για τον ελληνικό τουρισμό

Ωστόσο, η θετική εικόνα δεν σημαίνει ότι ο ελληνικός τουρισμός έμεινε ανεπηρέαστος από τη γεωπολιτική και ενεργειακή διαταραχή. Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου, που κορυφώθηκε τον Απρίλιο στα 120 δολάρια ανά βαρέλι, αύξησε το κόστος των αερομεταφορών, με τις τιμές των αεροπορικών καυσίμων να διπλασιάζονται, ενώ ενίσχυσε και τις πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρώπη, περιορίζοντας το διαθέσιμο εισόδημα στις βασικές αγορές προέλευσης.

Η έρευνα της ΕΤΕ επιβεβαιώνει ότι οι ελληνικές ξενοδοχειακές επιχειρήσεις είχαν εντονότερη έκθεση στις επιπτώσεις της κρίσης σε σχέση με τον υπόλοιπο επιχειρηματικό τομέα: 80% δήλωσε πίεση κόστους και σχεδόν το ήμισυ αναγνώρισε επιπτώσεις στη ζήτηση και στον επενδυτικό σχεδιασμό, έναντι 70% και 30% αντίστοιχα στο σύνολο των ΜμΕ.

Πώς κρατήθηκε ο ελληνικός τουρισμός

Το γεγονός ότι η κρίση δεν μετατράπηκε τελικά σε σοβαρή διαταραχή οφείλεται, σε μεγάλο βαθμό, στο ότι ορισμένα χαρακτηριστικά του ελληνικού τουριστικού μοντέλου λειτούργησαν στη συγκεκριμένη συγκυρία υποστηρικτικά. Η υψηλή εξάρτηση από ευρωπαϊκές αγορές (περίπου 90% των διανυκτερεύσεων εξωτερικού, έναντι περίπου 80% στη Μεσόγειο) και η έμφαση στο προϊόν «ήλιος-θάλασσα» ενίσχυσαν τη ζήτηση, καθώς οι Ευρωπαίοι τουρίστες εμφάνισαν αυξημένη διάθεση για θερινά ταξίδια αναψυχής σε μεσογειακούς προορισμούς. Κρισιμότερη, όμως, ήταν η τρίτη δομική παράμετρος: η αεροπορική συνδεσιμότητα.

Λόγω της χαμηλής εγχώριας βάσης και της γεωγραφικής απόστασης από τις βασικές αγορές, μία παρατεταμένη διαταραχή στις αεροπορικές μεταφορές θα μπορούσε να πλήξει δυσανάλογα τον ελληνικό τουρισμό. Τελικά, ο κίνδυνος αυτός δεν ενεργοποιήθηκε: οι αρχικοί φόβοι για ελλείψεις καυσίμων δεν επιβεβαιώθηκαν, ενώ η εκτόξευση των τιμών ήταν σύντομη και σημειώθηκε σε περίοδο που επέτρεψε στις αεροπορικές εταιρείες να απορροφήσουν μέρος της πίεσης μέσω στρατηγικών αντιστάθμισης κόστους.

Το δίδαγμα της τρέχουσας συγκυρίας είναι ότι, σε ένα περιβάλλον συχνότερων γεωπολιτικών και ενεργειακών αναταράξεων, η διαχείριση του αεροπορικού κινδύνου πρέπει να αποτελέσει κρίσιμο εργαλείο της τουριστικής πολιτικής.

Για να αποτυπωθεί η ευαισθησία του κλάδου σε μία διαταραχή μεγαλύτερης διάρκειας, η μελέτη εξετάζει ενδεικτικά σενάρια για την επόμενη τουριστική περίοδο. Σε σενάριο χαμηλής πίεσης, με τιμές πετρελαίου κοντά στα 80 δολάρια ανά βαρέλι έως το πρώτο εξάμηνο του 2027, έναντι 70 δολαρίων το 2025, η πίεση στην τουριστική ζήτηση θα μπορούσε να προσεγγίσει τις 2 ποσοστιαίες μονάδες. Σε σενάριο παρατεταμένης διαταραχής, με μέση τιμή κοντά στα 100 δολάρια ανά βαρέλι, η πίεση θα μπορούσε να φθάσει τις 5,5 ποσοστιαίες μονάδες.

Η ανάγκη αυτή αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η προσπάθεια μετεξέλιξης του ελληνικού τουριστικού μοντέλου. Από την πλευρά της πολιτείας, προωθούνται παρεμβάσεις σε χρόνιες αδυναμίες, όπως ο χωροταξικός σχεδιασμός και οι υποδομές. Από την πλευρά του κλάδου, καταγράφεται επίσης μεγαλύτερη ωριμότητα, καθώς σχεδόν το ήμισυ των ξενοδοχείων βλέπει θετικά τη συμβολή του τέλους ανθεκτικότητας στην αναβάθμιση τοπικών υποδομών, ενώ παράλληλα κινείται πιο προδραστικά για την αξιοποίηση ζήτησης από μακρινές αγορές.

Σε αυτό το πλαίσιο, η αεροπορική συνδεσιμότητα πρέπει να προστατευθεί προληπτικά, μέσα από ένα σαφές πλαίσιο διαχείρισης κρίσεων, με αντικειμενικούς ενεργοποιητές, προσυμφωνημένα πρωτόκολλα αντίδρασης και δυνατότητα στοχευμένων, προσωρινών παρεμβάσεων όπου απαιτείται. Χωρίς θωρακισμένη αεροπορική συνδεσιμότητα, οι ευρύτερες προσπάθειες αναβάθμισης του τουριστικού μοντέλου της χώρας κινδυνεύουν να μείνουν εκτεθειμένες στον πρώτο κρίκο της αλυσίδας - και μάλιστα σε εκείνον όπου η χώρα έχει τον μικρότερο άμεσο έλεγχο.

Τουρισμός για Όλους: Πότε ξεκινούν οι αιτήσεις

Η έναρξη υποβολής αιτήσεων αναμένεται να πραγματοποιηθεί τον Αύγουστο του τρέχοντος έτους. Το πρόγραμμα σχεδιάζεται να υλοποιηθεί σε δύο διακριτές φάσεις. Η πρώτη φάση θα ξεκινήσει το προσεχές διάστημα και θα ολοκληρωθεί στις 30 Ιουνίου 2027, ενώ η δεύτερη φάση θα ξεκινήσει στις αρχές του 2027 και θα ολοκληρωθεί στις 31 Δεκεμβρίου 2027.

Δεν προβλέπεται ενδιάμεση κλήρωση, καθώς οι δικαιούχοι της δεύτερης φάσης θα προκύψουν από τους πίνακες των μη κληρωθέντων της πρώτης φάσης. Όπως επισημαίνεται, στόχος είναι η συνεχής ροή του προγράμματος και η κάλυψη της χειμερινής περιόδου τόσο του 2026 όσο και του 2027, στο πλαίσιο της ευρύτερης στρατηγικής για την ενίσχυση του ορεινού τουρισμού.

Περισσότεροι δικαιούχοι και αυξημένα εισοδηματικά όρια

Το νέο πρόγραμμα προβλέπει αυξημένη ευελιξία, καλύτερη απορρόφηση πόρων και δυνατότητα συμμετοχής σε περισσότερους πολίτες. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στους λεγόμενους «πλάγιους μήνες», δηλαδή από τον Οκτώβριο έως τον Απρίλιο, καθώς το 70% του συνολικού προϋπολογισμού θα κατευθυνθεί σε αυτή την περίοδο.

Το πρόγραμμα συνδέεται επίσης με την ευρύτερη καμπάνια του υπουργείου Τουρισμού για την «Ορεινή Ελλάδα», με στόχο την ανάδειξη λιγότερο προβεβλημένων ορεινών προορισμών και την ισόρροπη τουριστική ανάπτυξη. Επιπλέον, διευρύνονται σημαντικά τα εισοδηματικά κριτήρια, επιτρέποντας τη συμμετοχή περισσότερων νοικοκυριών της μεσαίας τάξης.

Συγκεκριμένα, τα εισοδηματικά όρια αυξάνονται:

• Από 19.000 ευρώ σε 21.000 ευρώ για άγαμους χωρίς τέκνα.
• Από 31.000 ευρώ σε 33.000 ευρώ για έγγαμους χωρίς τέκνα.
• Για οικογένειες με περισσότερα παιδιά, τα ανώτατα όρια αυξάνονται σημαντικά και φτάνουν έως και τις 58.000 ευρώ, διευρύνοντας ουσιαστικά το εύρος των δυνητικών δικαιούχων.

Ενίσχυση για ΑμεΑ και οικογένειες με παιδιά με αναπηρία

Για πρώτη φορά στο πλαίσιο του προγράμματος δίνεται η δυνατότητα συμμετοχής σε άτομα με αναπηρία ποσοστού τουλάχιστον 67%, καθώς και σε οικογένειες με τέκνα - άτομα με αναπηρία, ανεξαρτήτως εισοδηματικών κριτηρίων. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη στοχεύει στην ενίσχυση της ισότιμης πρόσβασης στις διακοπές και στην περαιτέρω ενδυνάμωση του κοινωνικού χαρακτήρα της τουριστικής πολιτικής.

Πρόσθετη επιδότηση για πολύτεκνες οικογένειες

Το πρόγραμμα εισάγει και νέα στοχευμένη ενίσχυση για τις πολύτεκνες οικογένειες. Συγκεκριμένα, προβλέπεται πρόσθετη επιδότηση ύψους 50 ευρώ για κάθε παιδί από το τέταρτο και άνω, ενισχύοντας έμπρακτα τις μεγάλες οικογένειες. Όπως επισημαίνεται, η συγκεκριμένη πρόβλεψη διαφοροποιείται ουσιαστικά από το πρόγραμμα του 2025, στο οποίο η επιδότηση αφορούσε αποκλειστικά τον δικαιούχο και δεν αυξανόταν ανάλογα με τον αριθμό των εξαρτώμενων μελών.

Ψηφιακή κάρτα και υποβολή αιτήσεων μέσω ΚΕΠ

Παράλληλα, διατηρείται και αναβαθμίζεται η χρήση της άυλης ψηφιακής κάρτας ως αποκλειστικού μέσου αξιοποίησης της επιδότησης, με αξιοποίηση των ψηφιακών υποδομών του κράτους μέσω των πλατφορμών gov.gr και vouchers.gov.gr. Επιπλέον, οι πολίτες θα μπορούν να υποβάλουν τις αιτήσεις τους και μέσω των Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ), ενώ θα λειτουργεί και οργανωμένος μηχανισμός υποστήριξης (help desk), προκειμένου να διευκολύνεται ακόμη περισσότερο η συμμετοχή.

Τα ποσά της επιδότησης παραμένουν από 200 έως και 600 ευρώ, ανάλογα με την περίοδο και την κατηγορία των δικαιούχων, ενώ η επιλογή θα πραγματοποιείται μέσω ηλεκτρονικής κλήρωσης, ώστε να διασφαλίζονται η διαφάνεια και οι ίσες ευκαιρίες συμμετοχής.

Τουρισμός για Όλους 2026: Πότε ξεκινούν οι αιτήσεις και πώς θα γίνει η επιλογή

Μετά την επίσημη έκδοση του ΦΕΚ, η αντίστροφη μέτρηση έχει ήδη ξεκινήσει. Η ηλεκτρονική πλατφόρμα αναμένεται να ανοίξει μέσα στα επόμενα 24ωρα, με τη διαδικασία να είναι απλή και γρήγορη:

• Οι ενδιαφερόμενοι θα υποβάλουν την αίτησή τους ψηφιακά μέσω της ειδικής εφαρμογής στο vouchers.gov.gr.
• Η είσοδος στο σύστημα θα πραγματοποιείται με τη χρήση των προσωπικών κωδικών Taxisnet.
• Η τελική επιλογή των πολιτών που θα λάβουν το voucher διακοπών θα προκύψει μέσα από ηλεκτρονική κλήρωση.

Η απόφαση (ΦΕΚ) για το πρόγραμμα

Οι δύο περίοδοι διακοπών και τα ποσά των voucher

Το πρόγραμμα χωρίζεται σε δύο φάσεις (υψηλή και χαμηλή περίοδο), με τη χαμηλή περίοδο να πριμοδοτείται με υψηλότερα ποσά προκειμένου να ενισχυθεί ο τουρισμός εκτός εποχικής αιχμής. Αναλυτικά:

1. Υψηλή Περίοδος (Μάιος έως και Σεπτέμβριος)

200 ευρώ: Για το σύνολο των φυσικών προσώπων που πληρούν τα κριτήρια.

300 ευρώ: Για πολίτες άγαμους ή σε κατάσταση χηρείας με προστατευόμενα τέκνα, έγγαμους/μέρη συμφώνου συμβίωσης με τουλάχιστον τρία προστατευόμενα τέκνα (βάσει φορολογικής δήλωσης 2024), καθώς και για συνταξιούχους όλων των Ταμείων με οριστική απόφαση έως 31.12.2025.

400 ευρώ: Ειδικώς για άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ) με ποσοστό από 67% και άνω, ή για δικαιούχους με τέκνα ΑμεΑ αντίστοιχου ποσοστού.

2. Χαμηλή Περίοδος (Οκτώβριος έως και Απρίλιο)

300 ευρώ: Για το σύνολο των φυσικών προσώπων που θα επιλέξουν τη συγκεκριμένη περίοδο.

400 ευρώ: Για άγαμους/χήρους με προστατευόμενα τέκνα, έγγαμους/μέρη συμφώνου συμβίωσης με τρία προστατευόμενα τέκνα και άνω (δήλωση 2024), καθώς και για συνταξιούχους (απόφαση έως 31.12.2025).

600 ευρώ: Ειδικώς για άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ) με ποσοστό από 67% και άνω, ή για δικαιούχους με τέκνα ΑμεΑ με το ίδιο ποσοστό.

Σε περίπτωση που ένας δικαιούχος εμπίπτει σε περισσότερες από μία κατηγορίες, η αίτησή του κατατάσσεται αυτόματα σε εκείνη που εξασφαλίζει το μέγιστο ποσό επιδότησης. Επιπλέον, οι κληρωθέντες με τέσσερα ή περισσότερα προστατευόμενα τέκνα λαμβάνουν πρόσθετη επιδότηση 50 ευρώ ανά τέκνο, υπολογιζόμενη από το τέταρτο τέκνο και άνω.

Εισοδηματικά κριτήρια

Δυνητικοί δικαιούχοι είναι ενήλικα φυσικά πρόσωπα, φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, που έχουν υποβάλει οριστική και εκκαθαρισμένη δήλωση φορολογίας εισοδήματος για το φορολογικό έτος 2024. Οι δικαιούχοι ΑμεΑ (67% και άνω) καθώς και οι γονείς με τέκνα ΑμεΑ, εντάσσονται στο πρόγραμμα ανεξαρτήτως εισοδηματικών κριτηρίων.

Για τους υπόλοιπους υποψηφίους, τα όρια του ετήσιου ατομικού ή οικογενειακού εισοδήματος (πραγματικού ή τεκμαρτού) διαμορφώνονται ως εξής:

Οικογενειακή Κατάσταση / Τέκνα

Ατομικό Εισόδημα (€)

(Άγαμοι / Σε κατάσταση χηρείας)

Οικογενειακό Εισόδημα (€)

(Έγγαμοι / Σύμφωνο Συμβίωσης)

Χωρίς Τέκνα 21.000 33.000

Με 1 Τέκνο 22.500 34.500

Με 2 Τέκνα 24.000 36.000

Με 3 Τέκνα 26.000 38.000

Με 4 Τέκνα 31.000 43.000

Με 5 Τέκνα 36.000 48.000

Με 6 Τέκνα 41.000 53.000

Με 7 Τέκνα και άνω 46.000 58.000

Ποιοι αποκλείονται από το πρόγραμμα

Δεν έχουν δικαίωμα συμμετοχής στο πρόγραμμα «Τουρισμός για Όλους 2026-2027» οι εξής κατηγορίες:

• Οι επιλεγέντες ως δικαιούχοι στο πλαίσιο του Προγράμματος Κοινωνικού Τουρισμού περιόδου 2026-2027 της Δ.ΥΠ.Α., ανεξαρτήτως αν έκαναν χρήση της παροχής ή όχι.
• Οι κληρωθέντες του γ’ κύκλου του προγράμματος «Τουρισμός για Όλους 2022-2025» (δηλαδή του «Τουρισμός για Όλους 2025»), ασχέτως αν ενεργοποίησαν ή όχι το voucher.
• Από τον αποκλεισμό αυτόν εξαιρούνται ρητά όσοι συμμετείχαν ως ΑμεΑ ή ως γονείς τέκνου με αναπηρία 67% και άνω.

Πού και πώς χρησιμοποιείται η άυλη κάρτα

Η οικονομική ενίσχυση πιστώνεται από την «Κοινωνία της Πληροφορίας Μ.Α.Ε.» (ΚτΠ Μ.Α.Ε.) σε ψηφιακή χρεωστική κάρτα. Το ποσό μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά για τη διαμονή του δικαιούχου (είτε μέσω ψηφιακών πλατφορμών κρατήσεων είτε απευθείας στα καταλύματα), σε επιχειρήσεις που φέρουν τους κατάλληλους Κωδικούς Κατηγορίας Εμπόρου (MCC):

Κωδικός MCC Περιγραφή Επιλέξιμης Δραστηριότητας

3501 έως 3999 Ξενοδοχειακές επιχειρήσεις / καταλύματα

7011 Λοιπές ξενοδοχειακές επιχειρήσεις / καταλύματα

7012 Timeshare Real Estate (Χρονομεριστική μίσθωση)

7032 Κατασκηνώσεις αναψυχής και αθλητισμού

7033 Camping

Τα προσωπικά δεδομένα των αιτούντων θα τηρούνται στην ηλεκτρονική εφαρμογή για διάστημα πέντε (5) ετών, συμμορφούμενα πλήρως με τις διατάξεις του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (GDPR).

Αναρτήθηκαν την Τρίτη 2 Ιουνίου 2026, οι προσωρινοί πίνακες δικαιούχων, ωφελουμένων και αποκλειομένων του προγράμματος κοινωνικού τουρισμού για συνταξιούχους ελεύθερους επαγγελματίες (τ. ΟΑΕΕ) περιόδου 2026-2027 της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) στον ιστότοπό της.

(https://www.thesun.co.uk/travel/38940096/hidden-gems-europe-islands-seaside-towns/).

Σύμφωνα με το δημοσίευμα η Αστυπάλαια επιλέγεται ανάμεσα σε προορισμούς από διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες που ξεχωρίζουν για την αυθεντικότητα, τη φυσική ομορφιά, το χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα και την δυνατότητα να προσφέρουν μοναδικές εμπειρίες μακριά από τον μαζικό τουρισμό.

Τα βασικά κριτήρια επιλογής των προορισμών ήταν η διατήρηση του αυθεντικού χαρακτήρα τους, η δυνατότητα των επισκεπτών να ανακαλύψουν λιγότερο προβεβλημένες περιοχές της Ευρώπης, η ξεχωριστή φυσική τους ταυτότητα και η πολιτιστική τους κληρονομιά.

Στη λίστα περιλαμβάνονται προορισμοί από την Ελλάδα, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ολλανδία επιβεβαιώνοντας τη διεθνή τάση για αναζήτηση αυθεντικών και βιώσιμων ταξιδιωτικών εμπειριών.

Η βρετανική εφημερίδα The Sun παρουσιάζει την Αστυπάλαια ως έναν από τους πλέον ιδιαίτερους και ανεξερεύνητους νησιωτικούς προορισμούς της Μεσογείου, αναδεικνύοντας τη μοναδική της γεωμορφολογία που της έχει χαρίσει το προσωνύμιο «Πεταλούδα του Αιγαίου», τα κρυστάλλινα νερά, τους χαλαρούς ρυθμούς ζωής, τις παραλίες που παραμένουν γαλήνιες ακόμη και κατά την υψηλή τουριστική περίοδο, καθώς και τον αυθεντικό χαρακτήρα των οικισμών της. Παράλληλα, γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στη Χώρα με την εμβληματική αρχιτεκτονική της, στο ενετικό κάστρο που δεσπόζει στον οικισμό, στις παραδοσιακές ταβέρνες και στα αυθεντικά στοιχεία της τοπικής ζωής που συνθέτουν μια ξεχωριστή ταξιδιωτική εμπειρία. Η νέα αυτή διεθνής διάκριση έρχεται να προστεθεί στη διαρκώς αυξανόμενη αναγνωρισιμότητα της Αστυπάλαιας, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του προορισμού και την αποτελεσματικότητα των ενεργειών προβολής του δήμου που αναδεικνύουν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του νησιού.

«Η Αστυπάλαια καταφέρνει να ξεχωρίζει γιατί προσφέρει αυτό που αναζητά πλέον ο σύγχρονος ταξιδιώτης: Αυθεντικές εμπειρίες, μοναδικό φυσικό περιβάλλον, ποιοτικές υπηρεσίες και σεβασμό στην τοπική ταυτότητα. Συνεχίζουμε να ενισχύουμε τη διεθνή προβολή του προορισμού, εστιάζοντας σε ένα βιώσιμο τουριστικό μοντέλο που δημιουργεί αξία για τους επισκέπτες, την τοπική κοινωνία και τις επόμενες γενιές», δήλωσε ο αντιδήμαρχος Δήμου Αστυπάλαιας, Κωνσταντίνος Καμπύλης.

Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου που παρέθεσε στο πλαίσιο της διεθνούς ναυτιλιακής έκθεσης Ποσειδώνια 2026 την Παρασκευή, υπογράμμισε το οξύμωρο του όλου ζητήματος, υπενθυμίζοντας πως, ενώ η ναυτιλία ευθύνεται μόλις για το 1,6% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, καλείται να σηκώσει ένα εντελώς δυσανάλογο οικονομικό και λειτουργικό βάρος. Ξεκαθάρισε, επίσης, ότι το προτεινόμενο πλαίσιο (Net Zero Framework) βρίσκεται σε «εντελώς λάθος κατεύθυνση», εκφράζοντας την έντονη ανησυχία της ότι ελλοχεύει ο κίνδυνος να μετατραπεί ο ΙΜΟ σε έναν αμιγώς «εισπρακτικό οργανισμό». Τα τεράστια ποσά που θα συγκεντρώνονται, εκτιμά, δεν θα καταλήγουν στην έρευνα και ανάπτυξη για την προστασία του περιβάλλοντος, αλλά θα κατευθύνονται ως απλή οικονομική ενίσχυση προς τρίτες αναπτυσσόμενες χώρες της Αφρικής και νησιωτικά κράτη. Παράλληλα, δηλώνει με ικανοποίηση ότι, μετά και τη στάση αποχής που τήρησε η Ελλάδα στη σχετική ψηφοφορία τον περασμένο Οκτώβριο, πλέον και η ίδια η Ευρώπη αρχίζει να κατανοεί ότι ο συγκεκριμένος κανονισμός είναι πρακτικά εσφαλμένος και μη εφαρμόσιμος.

Περνώντας στο κρίσιμο ζήτημα του ιστορικά υψηλού ναυπηγικού προγράμματος που «τρέχουν» αυτή την περίοδο οι ελληνόκτητοι ναυτιλιακοί όμιλοι, η Μ. Τραυλού εξηγεί πως η ελληνική ναυτιλία δεν παραμένει στάσιμη. Αντιθέτως, «εξελίσσεται και ανανεώνεται» διαρκώς προκειμένου να διατηρήσει την ηγετική της θέση. Είναι πρωτοπόρος στον περιορισμό του περιβαλλοντικού αποτυπώματός της, δηλώνει, επισημαίνοντας ότι ο ελληνόκτητος στόλος παραμένει μία σταθερή και πανίσχυρη δύναμη, απολύτως έτοιμη να εξυπηρετήσει τις ολοένα αυξανόμενες ανάγκες του παγκόσμιου εμπορίου.

Εξίσου σημαντικό είναι, ωστόσο, το ανθρώπινο δυναμικό, συμπλήρωσε σε άλλο σημείο. Αναφερόμενη στην ανταγωνιστικότητα του ελληνικού νηολογίου και τη ζωτική ανάγκη προσέλκυσης της νέας γενιάς στο ναυτικό επάγγελμα, σημείωσε ότι οι τρέχουσες διεθνείς γεωπολιτικές συνθήκες δεν ευνοούν την προσέλευση. Οι εν εξελίξει πόλεμοι, η έκρυθμη κατάσταση στην Ερυθρά Θάλασσα και οι συνεχιζόμενες επιθέσεις σε εμπορικά πλοία διαμορφώνουν ένα κλίμα ανασφάλειας. Παρόλα αυτά, υπογραμμίζει με έμφαση πως «για να έχουμε ελληνικές σημαίες, πρέπει να έχουμε ναυτικούς πάνω στα πλοία μας». Εκτιμά ότι απαιτείται άμεση, διαχρονική και συντονισμένη προσπάθεια από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, τα υπουργεία και τους συνδικαλιστικούς φορείς, προσθέτοντας: «Πρέπει πλέον να ξεχάσουμε κάποια στερεότυπα για να προχωρήσουμε μπροστά».

Στο φλέγον θέμα της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, εξηγεί ότι το εμπορικό πλοίο έχει «στοχοποιηθεί και εργαλειοποιηθεί» άδικα. Παρότι αναγνωρίζει τις θεσμικές προσπάθειες του ΙΜΟ, ξεκαθαρίζει πως αυτές δεν αρκούν. Δηλώνει κατηγορηματικά ότι η ναυτιλιακή βιομηχανία δεν θα έπρεπε να τίθεται στη δεινή θέση να λαμβάνει επιχειρηματικές αποφάσεις για την προστασία και την ασφάλεια των ίδιων των ναυτικών της.

Σχετικά με τον αποκαλούμενο «σκιώδη στόλο», σημειώνει ότι δεν αποτελεί ένα ναυτιλιακό πρόβλημα στον πυρήνα του, αλλά μια σοβαρή «απειλή για τη ναυτιλία» που γιγαντώθηκε ακριβώς ως παρενέργεια των διεθνών κυρώσεων. Ξεκαθαρίζει πως ο θεσμικός ελληνικός στόλος σέβεται και τηρεί απαρέγκλιτα τους κανόνες του υγιούς ανταγωνισμού. Αναφορικά δε με τις νέες τεχνολογίες και την πιθανή χρήση της πυρηνικής ενέργειας στο μέλλον, εκτιμά ότι ο κλάδος πρέπει να προχωρήσει με σύνεση και να περιμένει δοκιμασμένες, απολύτως ασφαλείς και οικονομικά βιώσιμες λύσεις. Παράλληλα, όμως, χαρακτήρισε την πυρηνική ενέργεια ως τη μοναδική τεχνολογία που μπορεί να διασφαλίσει μηδενικές εκπομπές.

Η πρόεδρος της ΕΕΕ υπογράμμισε, επίσης, τη βαρύτητα της κοινωνικής προσφοράς του εφοπλισμού, κάνοντας ειδική αναφορά στο σχετικό όχημα της ΕΕΕ, την Εταιρεία Κοινωνικής Προσφοράς ΣΥΝ-ΕΝΩΣΙΣ. Υπενθύμισε, μάλιστα, πως η ναυτιλία είναι ίσως ο μοναδικός επιχειρηματικός κλάδος με τόσο βαθιά συλλογική και αθόρυβη δράση. Σημείωσε με έμφαση πως η προσοχή πλέον εστιάζεται στη νέα γενιά και την εκπαίδευση, ανακοινώνοντας ότι στο πλαίσιο αυτό το πρόγραμμα υποτροφιών ενισχύθηκε φέτος, παρέχοντας 365 υποτροφίες σε φοιτητές για μεταπτυχιακές σπουδές σε όλο τον κόσμο.