Διεθνείς αντιευρωπαϊκοί κύκλοι, ηγέτες χωρών που βλέπουν τον ρόλο της Ελλάδας να αναβαθμίζεται... επικίνδυνα και πάρα πολλοί ντόπιοι... φίλοι τους, δημιουργούν ένα μωσαϊκό αμφισβήτησης στον σημερινό ένοικο του Μεγάρου Μαξίμου και θέλουν να το κεφαλαιοποιήσουν έως τις κάλπες. Η πολιτική κυριαρχία του Κυριάκου Μητσοτάκη, η οποία σφραγίστηκε από τις διαδοχικές εκλογικές νίκες του παρελθόντος, εισέρχεται πλέον στην πιο απαιτητική της καμπή. Καθώς ο θεσμικός χρόνος της δεύτερης τετραετίας πυκνώνει, το ενδεχόμενο μιας τρίτης συνεχόμενης κυβερνητικής θητείας παύει να αποτελεί ένα μακρινό σενάριο και μετατρέπεται στον κεντρικό άξονα γύρω από τον οποίο αναδιατάσσονται οι πολιτικές και οικονομικές δυνάμεις.

Το μέτωπο εκείνων που επιθυμούν να ανακόψουν την παραμονή του Πρωθυπουργού στο Μέγαρο Μαξίμου δεν είναι πλέον μονοδιάστατο ούτε περιορίζεται στα στενά όρια της παραδοσιακής αντιπολίτευσης. Πρόκειται για ένα σύνθετο μωσαϊκό που εκτείνεται από το εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος και τα εγχώρια επιχειρηματικά κέντρα, μέχρι τις Βρυξέλλες και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπου οι νέες ισορροπίες επιβάλλουν διαφορετικούς κανόνες παιχνιδιού.

Ο εσωτερικός πολιτικός χάρτης, η δεξιά πολυδιάσπαση και η κεντροαριστερή πίεση

Στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, η αντίσταση σε μια νέα θητεία Μητσοτάκη τροφοδοτείται από δύο διαφορετικές κατευθύνσεις, οι οποίες, αν και ιδεολογικά ασύμβατες, συγκλίνουν στον ίδιο αντικειμενικό στόχο.

Η παραδοσιακή και η λαϊκή δεξιά εντός και... πέριξ της Νέας Δημοκρατίας έρχεται σε αντιδιαστολή με το εκσυγχρονιστικό και κεντρώο μοντέλο διακυβέρνησης. Συντηρητικά στελέχη, ψηφοφόροι της παραδοσιακής βάσης και τα κόμματα στα δεξιά της ΝΔ θεωρούν ότι η κυβέρνηση έχει απομακρυνθεί από τις παραδοσιακές αξίες της παράταξης, δίνοντας υπερβολικό βάρος στην κοινωνική ατζέντα του κέντρου και στην τεχνοκρατική διαχείριση.

Το σκεπτικό τους είναι ότι μια τρίτη θητεία Μητσοτάκη θα αλλοιώσει οριστικά τον χαρακτήρα της κεντροδεξιάς, μετατρέποντας τη σε ένα υβριδικό φιλελεύθερο μόρφωμα. Από την πλευρά της Κεντροαριστεράς, το ΠΑΣΟΚ και οι δυνάμεις της Αριστεράς βλέπουν τη μάχη κατά της τρίτης θητείας ως ζήτημα πολιτικής επιβίωσης. Το σκεπτικό τους βασίζεται στη θεωρία της δημοκρατικής εναλλαγής. Υποστηρίζουν ότι η παρατεταμένη παραμονή ενός προσώπου και μιας συγκεκριμένης ομάδας στην εξουσία οδηγεί νομοτελειακά σε θεσμικό κορεσμό, αλαζονεία και συγκέντρωση ισχύος. Η επιδίωξη τους είναι να πείσουν τους μετριοπαθείς ψηφοφόρους ότι η χώρα χρειάζεται ένα νέο μοντέλο διακυβέρνησης που θα δίνει έμφαση στη δίκαιη αναδιανομή του πλούτου και τη θεσμική θωράκιση.

Η στάση των εγχώριων συμφερόντων και η αναζήτηση νέων ισορροπιών

Στο παρασκήνιο της οικονομικής ζωής του τόπου, η εικόνα είναι εξίσου σύνθετη. Σημαντικά τμήματα της εγχώριας επιχειρηματικής ελίτ και ισχυροί εκδοτικοί όμιλοι εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι στην προοπτική μιας αδιατάρακτης τρίτης θητείας. Το σκεπτικό των κέντρων αυτών δεν πηγάζει από ιδεολογικές ανησυχίες, αλλά από τη λογική των απαραίτητων ισορροπιών. Μια υπερδύναμη στο Μέγαρο Μαξίμου, χωρίς ουσιαστικό πολιτικό αντίπαλο, μειώνει τη διαπραγματευτική ισχύ των οικονομικών παικτών.

Τα μεγάλα συμφέροντα προτιμούν συνήθως κυβερνήσεις που πιέζονται ή, ακόμη καλύτερα, συμμαχικά σχήματα, καθώς αυτό τους επιτρέπει να λειτουργούν ως ρυθμιστές των εξελίξεων. Η κριτική που ασκείται από αυτά τα κέντρα εστιάζει συχνά στη διαχείριση των μεγάλων κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και των δημοσίων έργων, με ορισμένους παίκτες να θεωρούν ότι η κατανομή των πόρων ευνοεί έναν κλειστό κύκλο επιλογών, αφήνοντας εκτός άλλες ισχυρές δυνάμεις της αγοράς.

Οι ξένοι δεν θα επιτρέψουν "παιχνίδια" εις βάρος μιας Ελλάδας υπό τον Μητσοτάκη

Η συζήτηση για το μέλλον της ελληνικής διακυβέρνησης δεν μπορεί να αποκοπεί από το διεθνές περιβάλλον.

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια παρατεταμένη κρίση ταυτότητας, οικονομική στασιμότητα και έντονες γεωπολιτικές προκλήσεις, στοιχεία που επηρεάζουν άμεσα την εσωτερική πολιτική σκηνή της Ελλάδας. Οι Βρυξέλλες και το Βερολίνο έχουν ενεργοποιήσει εκ νέου τους αυστηρούς κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας. Η περίοδος των ανοιχτών κρουνών και των εκτάκτων βοηθημάτων που στήριξαν τις κυβερνήσεις κατά τη διάρκεια της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης έχει τελειώσει οριστικά.

Η Ελλάδα αποτελεί αυτή τη στιγμή μία από τις χώρες-πρότυπο ως προς τη δημοσιονομική οργάνωση και αποτελεσματικότητα, όταν πριν από μερικά χρόνια, είχαμε φτάσει στην άκρη του γκρεμού. Το κεκτημένο της τελευταίας επταετίας, δηλαδή της δεύτερης θητείας Μητσοτάκη, αλλά και η νευραλγική θέση της χώρας μας στο νέο γεωπολιτικό χάρτη, αποτελούν πρόκριμα, ότι η Ευρώπη, δεν πρόκειται να αφήσει τους εσωτερικούς... χαβαλέδες να μπλοκάρουν μια τρίτη θητεία Μητσοτάκη.

Ο κάθε πολιτικός αρχηγός της αντιπολίτευσης μπορεί να έχει στο μυαλό του, ό,τι του... καπνίσει! Το θέμα είναι ότι ο Μητσοτάκης αποτελεί αυτή τη στιγμή πρόσωπο-"κλειδί" στις ευρωπαϊκές και διεθνείς εξελίξεις και η Ελλάδα είναι ένας εξαιρετικά σημαντικός κρίκος από πλευρά στρατηγικής θέσης. Δεν νομίζουμε ότι οι εταίροι στην Ευρώπη και οι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, θα αφήσουν διάφορους να κάνουν διάφορα "παιχνίδια" στη χώρα μας, γιατί αυτό δεν τους συμφέρει. Εν ολίγοις, χωρίς αυτό να αποτελεί θέσφατο, αφήστε να λένε ό,τι θέλουν ο Τσίπρας, ο Ανδρουλάκης, ο Σαμαράς και οι λοιποί... τεθλιμμένοι συγγενείς!

Η άνοδος του ευρωσκεπτικισμού

Η ραγδαία άνοδος των δεξιών, εθνοκεντρικών και λαϊκιστικών κομμάτων σε χώρες-κλειδιά όπως η Γαλλία και η Γερμανία αλλάζει τις ισορροπίες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Αυτό το κύμα επηρεάζει και την Ελλάδα, ενισχύοντας τα κόμματα της εγχώριας δεξιάς αντιπολίτευσης. Οι ευρωπαίοι εταίροι παρακολουθούν με ανησυχία αυτή τη στροφή και ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι η διατήρηση ενός σκληρού, κεντρώου προφίλ από τον Κυριάκο Μητσοτάκη ίσως λειτουργήσει ως επιταχυντής για την περαιτέρω ενίσχυση των αντισυστημικών δυνάμεων στην Ελλάδα.

Η πρόκληση της οικονομικής πραγματικότητας

Στο επίκεντρο όλων αυτών των πιέσεων βρίσκεται η ίδια η καθημερινότητα των πολιτών. Η εισαγόμενη ακρίβεια, ο επίμονος πληθωρισμός στα τρόφιμα και τα αγαθά πρώτης ανάγκης, καθώς και η στεγαστική κρίση αποτελούν τα ισχυρότερα επιχειρήματα όσων ζητούν αλλαγή σκυτάλης.Το σκεπτικό της κοινωνικής βάσης που αντιτίθεται σε μια νέα θητεία είναι απλό: οι μακροοικονομικοί δείκτες, η επίτευξη της επενδυτικής βαθμίδας και τα πλεονάσματα του προϋπολογισμού δεν έχουν καταφέρει να βελτιώσουν αισθητά το αγοραστικό περιβάλλον του μέσου νοικοκυριού. Η αντιπολίτευση ποντάρει σε αυτή τη δυσαρμονία, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση έχει εξαντλήσει τα εργαλεία της και ότι μια ανανέωση της θητείας της απλώς θα παγιώσει μια κατάσταση οικονομικής στενότητας για τη μεσαία και εργατική τάξη.

Η "μάχη" των αφηγημάτων

Η πορεία προς τις επόμενες κάλπες θα κριθεί από τη σύγκρουση δύο εκ διαμέτρου αντίθετων αφηγημάτων.

Από τη μία πλευρά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα προτάξει το επιχείρημα της σταθερότητας, της συνέχειας και της διαχειριστικής επάρκειας σε έναν κόσμο γεμάτο γεωπολιτικές και οικονομικές αναταράξεις. Από την άλλη πλευρά, το ετερόκλητο μέτωπο της αμφισβήτησης θα επιχειρήσει να αναδείξει την ανάγκη για πολιτική ανανέωση, θεσμικά αντίβαρα και μια οικονομική πολιτική με πιο έντονο κοινωνικό πρόσημο.

Το αν οι δυνάμεις αυτές θα καταφέρουν να συντονιστούν και να παρουσιάσουν μια αξιόπιστη, εναλλακτική πρόταση εξουσίας ή αν η κυβέρνηση θα κεφαλαιοποιήσει εκ νέου τον φόβο της πολιτικής αβεβαιότητας, είναι το μεγάλο ερώτημα που θα καθορίσει το μέλλον της χώρας.

Σε μια περίοδο που η ελληνική κοινωνία πιέζεται από το αυξημένο κόστος ζωής και την ακρίβεια, η πρωθυπουργική ομιλία δεν περιορίστηκε σε μια απλή παροχολογία. Αντίθετα, επενδύθηκε με έντονο πολιτικό περιεχόμενο, θέτοντας διλήμματα σταθερότητας και παρουσιάζοντας μια δέσμη 30 στοχευμένων παρεμβάσεων που ξεδιπλώνονται σταδιακά. Το κεντρικό αφήγημα της κυβέρνησης συμπυκνώθηκε στη φράση "αισιόδοξος, έτοιμος και αποφασισμένος όσο ποτέ", με τον πρωθυπουργό να προτάσσει τη σταθερότητα έναντι του ρίσκου και να δεσμεύεται για μόνιμες δομικές αλλαγές που θα ενισχύσουν το διαθέσιμο εισόδημα της μεσαίας τάξης, των δημοσίων υπαλλήλων, των συνταξιούχων και των νέων οικογενειών.

Ελπίδα ή περιπέτεια

Πέρα από τους οικονομικούς δείκτες, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε ξεκάθαρο πολιτικό στίγμα, θέτοντας ουσιαστικά το δίλημμα "ελπίδα ή περιπέτεια" ενόψει των μελλοντικών πολιτικών μαχών.

Ο πρωθυπουργός, στρέφοντας τα βέλη του προς την αντιπολίτευση, προειδοποίησε για τον κίνδυνο της ακυβερνησίας και της οπισθοδρόμησης, κάνοντας λόγο για λαοπλάνους και κομματίδια που υπόσχονται ανέφικτες λύσεις. Το μήνυμα προς το εκλογικό σώμα ήταν σαφές: η χώρα χρειάζεται συνέχεια, σταθερή διακυβέρνηση και υπευθυνότητα για να μην χαθούν οι θυσίες των προηγούμενων ετών. Η κυβέρνηση επιδιώκει να εμφανιστεί ως η μοναδική αξιόπιστη δύναμη που μπορεί να εγγυηθεί την ευρωπαϊκή πορεία και την οικονομική σύγκλιση της χώρας, μετατρέποντας τη ΔΕΘ σε εφαλτήριο πολιτικής αντεπίθεσης.

Έμφαση στα εισοδήματα

       Στην αιχμή των οικονομικών ανακοινώσεων βρέθηκε η δέσμευση για τη μόνιμη ενίσχυση των αποδοχών στον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα. Ο πρωθυπουργός παρουσίασε 7 βασικές δεσμεύσεις και 10 άλματα, θέτοντας ως εμβληματικό στόχο τη διαμόρφωση του μέσου μισθού πάνω από τα 1.800 ευρώ έως το τέλος της δεκαετίας, παράλληλα με τη μείωση της ανεργίας σε ποσοστό κάτω από το 6%. Στο πλαίσιο αυτό, ανακοινώθηκε μια διπλή αύξηση του κατώτατου μισθού εντός του 2027, η οποία θα υλοποιηθεί σε δύο φάσεις (τον προσεχή Απρίλιο και στις αρχές του 2028), ώστε να απορροφηθούν ομαλά οι κραδασμοί στην αγορά εργασίας και να ενισχυθεί άμεσα η αγοραστική δύναμη των χαμηλόμισθων εργαζομένων.

Επιστροφή στο Δημόσιο και στήριξη των συνταξιούχων

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η εξαγγελία για τους δημοσίους υπαλλήλους, καθώς ανακοινώθηκε η επαναφορά ενός σταθερού οικονομικού βοηθήματος.

Συγκεκριμένα, θεσπίζεται επίδομα Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ για το Δημόσιο, το οποίο θα ξεκινήσει να καταβάλλεται από τον Δεκέμβριο του 2027, σε συνδυασμό με νέες κλιμακωτές αυξήσεις μισθών που θα ολοκληρωθούν έως τον Ιανουάριο του 2028.Για τους συνταξιούχους που συνεχίζουν να πλήττονται από την προσωπική διαφορά ή έχουν χαμηλές αποδοχές, ανακοινώθηκε έκτακτο οικονομικό βοήθημα ύψους 400 ευρώ. Αν και η αντιπολίτευση έσπευσε να επικρίνει το μέτρο ως "ψίχουλα" που δεν καλύπτουν τον πληθωρισμό, η κυβέρνηση αντέτεινε ότι εξαντλήθηκε κάθε διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η σταθερότητα της οικονομίας.

Ανάσα για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες

Το "καλάθι" της ΔΕΘ περιλάμβανε σημαντικές παρεμβάσεις για τον επιχειρηματικό κόσμο και τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα.

Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε τη διοχέτευση 1,5 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης προς την Αναπτυξιακή Τράπεζα. Από το ποσό αυτό, το 1,1 δισ. ευρώ θα αφορά δανειοδοτικά προγράμματα και τα 400 εκατομμύρια ευρώ εγγυοδοτικά εργαλεία, διευκολύνοντας την πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε φθηνή χρηματοδότηση. Παράλληλα, για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες προβλέπεται "κούρεμα" και διορθώσεις στο σύστημα των τεκμηρίων, μέσω της απαλλαγής από τις προσαυξήσεις που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία. Επιπλέον, δρομολογείται η σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου για τα νομικά πρόσωπα, ένα πάγιο αίτημα της αγοράς.

Μείωση του ενεργειακού κόστους και στεγαστικό

       Αναγνωρίζοντας ότι η ακρίβεια στο ηλεκτρικό ρεύμα αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες πληγές για τα νοικοκυριά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε ως στόχο τη μείωση της τιμής του ρεύματος κατά 30% εντός της επόμενης τριετίας.

Η αρχή θα γίνει τον προσεχή Ιανουάριο με την αναδιάρθρωση των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), προσφέροντας μια πρώτη άμεση ανακούφιση στους λογαριασμούς.

Στο πεδίο της στεγαστικής κρίσης και της στήριξης της οικογένειας, ξεχώρισε η πρόταση για τη δημιουργία ενός "κλειστού κουμπαρά" αποταμίευσης για κάθε παιδί, με στόχο τη διασφάλιση μιας οικονομικής βάσης για τη νέα γενιά. Ταυτόχρονα, διευρύνονται τα κίνητρα για το άνοιγμα κλειστών διαμερισμάτων και τη διάθεσή τους στη μακροχρόνια μίσθωση.

Προσδοκίες και επιφυλάξεις

Ο αντίκτυπος αυτών των μέτρων στην κοινωνία αναμένεται να είναι πολυεπίπεδος, προκαλώντας ανάμικτες αντιδράσεις.

Από τη μία πλευρά, οι μόνιμες αυξήσεις, το επίδομα των 500 ευρώ στο Δημόσιο και η μείωση του κόστους ενέργειας δημιουργούν ένα αίσθημα προστασίας και σταδιακής αποκατάστασης των απωλειών που προκάλεσε η πολυετής κρίση ακρίβειας. Η αγορά αναμένει ότι η ενίσχυση της ρευστότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων θα τονώσει τις επενδύσεις και θα κρατήσει ζωντανή την αναπτυξιακή δυναμική.

Από την άλλη πλευρά, η κοινωνική βάση εμφανίζεται επιφυλακτική λόγω του μεγάλου χρόνου υλοποίησης πολλών εκ των μέτρων. Καθώς το χρονοδιάγραμμα των κυριότερων παρεμβάσεων εκτείνεται από το τέλος του 2026 έως το 2028, πολλοί πολίτες αισθάνονται ότι οι λύσεις καθυστερούν να φτάσουν στην καθημερινότητα τους, τη στιγμή που οι τρέχουσες υποχρεώσεις τρέχουν. Η αντιπολίτευση άσκησε σκληρή κριτική, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι παρουσιάζει τεχνάσματα και επικοινωνιακά τρικ για να κρύψει τη δομική αδυναμία των νοικοκυριών να βγάλουν τον μήνα, αφήνοντας παράλληλα ανεκμετάλλευτα σημαντικά ευρωπαϊκά κονδύλια που θα μπορούσαν να στηρίξουν άμεσα το κοινωνικό κράτος.

Το... δια ταύτα των δηλώσεων

Η παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ σηματοδότησε μια προσπάθεια μετάβασης από τη διαχείριση των κρίσεων σε ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο σταθερότητας και ανάπτυξης.

Βέβαια, το αν το πακέτο των 30 παρεμβάσεων θα καταφέρει να ανατρέψει το κλίμα κοινωνικής κόπωσης και να εδραιώσει το κυβερνητικό αφήγημα, θα κριθεί από την ταχύτητα εφαρμογής των μέτρων και από το αν η μείωση του πληθωρισμού θα επιτρέψει στις αυξήσεις να μεταφραστούν σε πραγματική βελτίωση της ποιότητας ζωής των Ελλήνων πολιτών.

Οι προαναφερόμενοι αποτελούν τους δύο βασικούς μονομάχους της προσεχούς εκλογικής αναμέτρησης, με "έπαθλο" την κατάκτηση της... δεύτερης θέσης! Η επικείμενη εκλογική μάχη αναμένεται να αποτελέσει ένα καθοριστικό crash test ανάμεσα στον Αλέξη Τσίπρα και τον Νίκο Ανδρουλάκη και η σύγκρουση αυτή δεν αφορά απλώς την καταγραφή των ποσοστών στην κάλπη. Σχετίζεται με την ηγεμονία στον ευρύτερο κεντροαριστερό χώρο και τη διαμόρφωση της εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης για την επόμενη ημέρα.

Πού θα κριθεί η "μάχη"

Η εκλογική επικράτηση του ενός έναντι του άλλου θα κριθεί σε συγκεκριμένα πεδία της κοινωνίας, ανάλογα με το ποιος θα είναι περισσότερο πειστικός ή... οραματικός!

Το πρώτο και σημαντικότερο μέτωπο είναι η ικανότητα συσπείρωσης της παραδοσιακής βάσης των δύο κομμάτων, σε συνδυασμό με την προσέλκυση των αναποφάσιστων πολιτών. Ο Αλέξης Τσίπρας ποντάρει στην κυβερνητική εμπειρία του, την αναγνωρισιμότητα και την προσωπική του απήχηση στα λαϊκά στρώματα με τα γνωστά... παραμύθια. Επιχειρεί να εμφανίσει το νέο κόμμα του ως τη μόνη ρεαλιστική και προοδευτική διέξοδο απέναντι στην υπάρχουσα διακυβέρνηση, αφού προηγουμένως είχε φροντίσει να κάνει... γιούρμπαλα τον ΣΥΡΙΖΑ. Η ρητορική του εστιάζει στην κοινωνική δικαιοσύνη, την ακρίβεια και την ανάγκη για ριζικές θεσμικές αλλαγές, ενώ σε κάθε περίπτωση, με βάση αυτά που είπε στη Θεσσαλονίκη προχθές, το θετικό είναι ότι έχει ξεφύγει από τις γνωστές ανόητες ακρότητες του παρελθόντος.

Από την άλλη πλευρά, ο Νίκος Ανδρουλάκης επενδύει στο αφήγημα της θεσμικής σοβαρότητας, της ανανέωσης και της αυτόνομης πορείας. Το δικό του πολιτικό σχέδιο προτάσσει τη σταθερότητα, τον ρεαλισμό και ένα σύγχρονο σοσιαλδημοκρατικό πρόγραμμα που στοχεύει στις παραδοσιακές δυνάμεις του προοδευτικού κέντρου και της μεσαίας τάξης. Η μάχη θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό στα αστικά κέντρα, όπου η μεσαία τάξη αναζητά αξιοπιστία, αλλά και στην περιφέρεια, όπου οι παραδοσιακοί κομματικοί μηχανισμοί διαδραματίζουν ακόμη καθοριστικό ρόλο. Παράλληλα, η στάση των νέων ψηφοφόρων και η ικανότητα των δύο αρχηγών να μιλήσουν στη γλώσσα των σύγχρονων προβλημάτων, θα αποτελέσουν τον καταλύτη για το τελικό αποτέλεσμα.

Τι... κερδίζει ο δεύτερος στις εκλογές

Η κατάκτηση της δεύτερης θέσης συνοδεύεται από τεράστια πολιτικά και θεσμικά οφέλη, τα οποία ξεπερνούν κατά πολύ το στενό πλαίσιο της κοινοβουλευτικής αριθμητικής.

Ο αρχηγός που θα κόψει πρώτος το νήμα σε αυτή την εσωτερική κούρσα αναγνωρίζεται αυτόματα ως ο θεσμικός αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Αυτό του δίνει το προνόμιο να καθορίζει την ατζέντα της αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση, να έχει τον πρώτο λόγο στις κοινοβουλευτικές διαδικασίες και να απολαμβάνει αυξημένη προβολή στα μέσα ενημέρωσης. Πέρα από τα θεσμικά προνόμια, ο δεύτερος κερδίζει το πολύτιμο πολιτικό κεφάλαιο του "εν αναμονή πρωθυπουργού". Δηλαδή, καθίσταται ο αδιαμφισβήτητος πόλος έλξης για κάθε πολίτη που είναι δυσαρεστημένος από την κυβερνητική πολιτική. Αυτή η θέση επιτρέπει στο κόμμα του να λειτουργήσει ως ώριμος και υπεύθυνος συνομιλητής σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, ενισχύοντας το προφίλ της παράταξης ως μιας εν δυνάμει κυβερνητικής λύσης.

Στην ουσία, ο δεύτερος αποκτά τον χρόνο, τον χώρο και τη νομιμοποίηση να "χτίσει" τις συμμαχίες του και να προετοιμάσει την επόμενη εκλογική του "έφοδο" προς την εξουσία, έχοντας καθαρίσει το τοπίο στα αριστερά του. Ο τρίτος, στην καλύτερη περίπτωση θα είναι... εν αναμονή αρχηγός, ενώ πολλά μπορούν να συμβούν αν πάμε και σε δεύτερη εκλογική αναμέτρηση και προκύψει συνεργασία της Νέας Δημοκρατίας με άλλο κόμμα, δηλαδή το ΠΑΣΟΚ...

Τι... χάνει ο τρίτος στις εκλογές

Η τρίτη θέση στις εκλογές της προσεχούς άνοιξης, είτε για τον Αλέξη Τσίπρα, είτε για τον Νίκο Ανδρουλάκη, ισοδυναμεί με στρατηγικό εγκλωβισμό, αλλά και πολιτική περιθωριοποίηση.

Ο ηγέτης που θα περιοριστεί στην τρίτη θέση χάνει τη δυνατότητα να εκφράσει αυθεντικά το αντιπολιτευτικό ρεύμα. Το κόμμα του κινδυνεύει να συμπιεστεί μέσα στις μυλόπετρες του νέου δικομματισμού που θα επιχειρήσουν να επιβάλουν ο πρώτος και ο δεύτερος. Η πολιτική του παρουσία θα απειληθεί από το φαινόμενο της χρήσιμης ψήφου, καθώς οι ψηφοφόροι τείνουν να μετακινούνται προς ισχυρότερους σχηματισμούς που έχουν άμεση προοπτική εξουσίας.

Επιπλέον, η τρίτη θέση ανοίγει σχεδόν νομοτελειακά τον ασκό του Αιόλου για εσωκομματική γκρίνια, αμφισβήτηση και εσωστρέφεια. Τα στελέχη και η βάση του κόμματος θα βρεθούν αντιμέτωποι με το ερώτημα της στρατηγικής αποτυχίας, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε φυγόκεντρες δυνάμεις ή ακόμη και σε ανοιχτή αμφισβήτηση της ηγεσίας. Κακά τα ψέματα, ο τρίτος χάνει την πρωτοβουλία των κινήσεων, μετατρέπεται σε έναν συμπληρωματικό ή δυνητικό κυβερνητικό εταίρο χωρίς αυτόνομο λόγο και αναγκάζεται να δώσει μια επίπονη μάχη επιβίωσης και ταυτότητας μέσα σε ένα περιβάλλον που θα τον προσπερνά.

Ωστόσο, υπάρχει μια ειδοποιός διαφορά. Αν ο Τσίπρας βγει τρίτος θα συνεχίσει να εργάζεται ως "εν αναμονή πρωθυπουργός", καθώς τώρα ξεκινάει μια νέα προσπάθεια σε ένα... ιδιωτικής χρήσεως κόμμα. Αντιθέτως, αν βρεθεί στην τρίτη θέση ο Νίκος Ανδρουλάκης, τότε τα πράγματα για τον ίδιο, αλλά και το ΠΑΣΟΚ θα είναι πολύ άσχημα. Ίσως, τότε να σκεφτεί πολύ σοβαρά, ότι για τον ίδιο θα είναι ζήτημα πολιτικής επιβίωσης η συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία (στην περίπτωση μη αυτοδυναμίας της), ώστε να μη φύγει κακήν κακώς από το ΠΑΣΟΚ και συνδέσει το όνομα του με μια ακόμη μεγάλη και πιθανότατα επώδυνη διάσπαση...

Το στοίχημα της επόμενης μέρας

Η αναμέτρηση Τσίπρα-Ανδρουλάκη ξεπερνά τα πρόσωπα και αφορά τη φυσιογνωμία και το μέλλον της αριστερής παράταξης στην Ελλάδα.

Το αποτέλεσμα της κάλπης θα κρίνει αν η αντιπολίτευση θα αποκτήσει έναν πιο ριζοσπαστικό και συγκρουσιακό χαρακτήρα ή αν θα μετατοπιστεί προς ένα πιο θεσμικό, μεταρρυθμιστικό και σοσιαλδημοκρατικό μοντέλο. Οι ισορροπίες είναι εξαιρετικά λεπτές και οι στρατηγικές επιλογές των επόμενων μηνών θα κρίνουν σχεδόν τα πάντα. Οι δύο μονομάχοι γνωρίζουν καλά ότι σε αυτή τη μάχη ο δεύτερος παίρνει τα πάντα και ο τρίτος μένει στο περιθώριο των εξελίξεων. Η κάλπη θα δείξει ποιο αφήγημα και ποια ηγεσία θα καταφέρει να πείσει τους πολίτες ότι μπορεί να οδηγήσει την παράταξη και τη χώρα στο μέλλον.

Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις για ΕΛ.Α.Σ.-ΠΑΣΟΚ

Η δημοσκοπική μάχη μεταξύ της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης και του ΠΑΣΟΚ για τη δεύτερη θέση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον αλλά και συγκεκριμένα δεδομένα.

Η ΕΛ.Α.Σ. βρίσκεται σταθερά στη δεύτερη θέση με ποσοστά περίπου 13%-14% στην πρόθεση ψήφου, ή περίπου 16% στην εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος. Το κόμμα εμφανίζει σημάδια παγίωσης στη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αντλώντας κυρίως δυνάμεις από τις νεότερες ηλικίες (18-34 ετών) και τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα που πλήττονται από την ακρίβεια.

Το ΠΑΣΟΚ έρχεται τρίτο με ποσοστά μεταξύ 10%-11,5%, με την εκτίμηση ψήφου να φτάνει στο 13%-13,5%. Η διαφορά φαίνεται να "ροκανίστηκε" τελευταία, καθώς ο ΣΥΡΙΖΑ υπό την ηγεσία της Ρένας Δούρου, φαίνεται να αντλεί ζωτικής σημασίας ποσοστό από την ΕΛ.Α.Σ., ικανό για να τη βάλει στην επόμενη Βουλή. Το ΠΑΣΟΚ καταγράφει την υψηλότερη διείσδυση του στους μετριοπαθείς κεντρώους ψηφοφόρους και σε μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες. Με τη διαφορά στην εκτίμηση ψήφου να βρίσκεται στις 2,5 εκατοστιαίες μονάδες, η "μάχη" παραμένει ανοικτή. Άλλωστε έχουμε να... φάμε ακόμη πολλά... καρβέλια έως τις εκλογές!

Η εκλογική "δεξαμενή" μεταξύ των δύο κομμάτων παραμένει εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, θυμίζοντας συγκοινωνούντα δοχεία. Το ΠΑΣΟΚ εμφανίζει μια σταθερή διαρροή ψηφοφόρων προς την ΕΛ.Α.Σ., η οποία αγγίζει το 8% με 10% όσων το είχαν ψηφίσει στο παρελθόν. Οι ψηφοφόροι αυτοί μετακινούνται κυρίως λόγω της επιθυμίας τους για μια πιο επιθετική και ξεκάθαρη αντιπολιτευτική τακτική απέναντι στην κυβέρνηση. Από την άλλη, το ΠΑΣΟΚ καταφέρνει να επαναπατρίσει ένα 5% με 6% απογοητευμένων μετριοπαθών ψηφοφόρων από την ΕΛ.Α.Σ., οι οποίοι αναζητούν μια πιο θεσμική και λιγότερο συγκρουσιακή εναλλακτική.

Ωστόσο, το "κλειδί" των δημοσκοπήσεων στη "μάχη" Τσίπρα-Ανδρουλάκη, είναι τα ποσοστά δημοφιλίας τους. Στην προσωπική μάχη των δύο ηγετών, οι ποιοτικοί δείκτες των γκάλοπ δείχνουν ότι ο Αλέξης Τσίπρας συγκεντρώνει θετικές γνώμες σε ποσοστό κοντά στο 22%. Το ισχυρό του χαρτί παραμένει η υψηλή δημοφιλία στις ηλικίες 18-34 ετών και στα αστικά κέντρα, όπου θεωρείται πιο αποτελεσματικός στο να εκφράσει τη γενικευμένη κοινωνική διαμαρτυρία.

Από την άλλη πλευρά, ο Νίκος Ανδρουλάκης, κινείται στο 19% σε επίπεδο δημοφιλίας, αλλά υπερέχει σημαντικά στον δείκτη των λιγότερο αρνητικών γνωμών ανάμεσα στους κεντρώους και αναποφάσιστους ψηφοφόρους. Η απήχηση του είναι ισχυρότερη στις ηλικίες άνω των 55 ετών, αλλά και στην ελληνική περιφέρεια, ενώ υστερεί στα αστικά κέντρα. Μέχρι τις εκλογές, πολλά μπορούν να αλλάξουν ή να ανατραπούν. Αρχίζει το ματς!

Στην εγχώρια πολιτική σκηνή, ωστόσο, ο Αλέξης Τσίπρας, τέως πρωθυπουργός, νυν αρχηγός της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης και πρώην αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ, έχει... καταφέρει να ιδρύσει μια ολόκληρη δική του σχολή σκέψης. Πρόκειται για την οικονομική αντίληψη των "δωρεάν παροχών", μια μοναδική θεωρία όπου τα λεφτά "φυτρώνουν" σε... δέντρα, οι αγορές υποτάσσονται με ένα νόμο και ένα άρθρο, και ο πλούτος παράγεται μαγικά μέσα από την κρατική γραφειοκρατία, χωρίς να χρειάζεται καμία απολύτως μεταρρύθμιση.

Χθες, παρουσιάζοντας το πρόγραμμα της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης από τη Θεσσαλονίκη, το μόνο που κατάφερε είναι να προκαλέσει... πονοκέφαλο με τον τελικό λογαριασμό, ο οποίος ανέρχεται σε δισεκατομμύρια ευρώ. Χάνεις τον λογαριασμό, οπότε δεν ασχολείσαι με όσα είπε, καθώς δεν έχουν καμία σημασία. Για την ακρίβεια, αν κάνεις τη... σούμα, τότε αντιλαμβάνεσαι ότι εάν και εφόσον όλα αυτά γίνουν πράξη, τότε οι αγορές θα μας στείλουν στον... διάβολο και η χώρα θα ξαναμπεί σε περιπέτειες, ανάλογες με αυτές της μνημονιακής περιόδου. Όσο για τα "τσιτάτα" για τα κόμματα που χρεοκόπησαν τη χώρα, μάλλον θα έπρεπε να είναι πιο προσεκτικός, γιατί αυτός και το κόμμα του πλειοδοτούσαν κάθε φορά που γίνονταν παροχές με δανεικά.

Παρακολουθώντας την οικονομική ατζέντα που σταθερά πρόβαλε, δεν μπορεί κανείς να μην εντυπωσιαστεί από το μέγεθος των αντιφάσεων του. Η "συνταγή" είναι πάντα η ίδια. Κύρια χαρακτηριστικά είναι οι υποσχέσεις προς τους πάντες, η μηδενική κοστολόγηση, ένας διάχυτος, παλαιομοδίτικος κρατισμός που αγνοεί επιδεικτικά τους βασικούς κανόνες της παγκόσμιας αγοράς και φυσικά το... θράσος!

Η επιλογή του Τσίπρα να μιλήσει πρώτος χρονικά σε καθαρά δικό του κοινό, αποτελεί μια κίνηση απελπισίας, η οποία είχε ως στόχο την αποφυγή της άμεσης πίεσης και της αντιπαράθεσης. Ήθελε μέσα σε ένα προστατευμένο περιβάλλον να προβάλλει τις "αερολογίες" του με ορίζοντα τετραετίας. Με αυτόν τον τρόπο, ο αρχηγός της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης πρόβαλε το αφήγημα της χωρίς τον κίνδυνο άμεσων και -κυρίως- "επώδυνων" ερωτήσεων που θα μπορούσαν να αμαυρώσουν το επικοινωνιακό λανσάρισμα της νέας του ατζέντας πριν από την εμφάνιση του Πρωθυπουργού.

Η "επιστήμη" του "θα σας δώσουμε", αλλά χωρίς να... ξέρετε τον τελικό λογαριασμό!

Η δεύτερη μεγάλη σταθερά της πολιτικής του παρουσίας του Τσίπρα είναι η απόλυτη άρνηση της αριθμητικής.

Οι οικονομικές προτάσεις και τα προγράμματα που παρουσίαζε κατά καιρούς έμοιαζαν περισσότερο με γράμμα στον... Άγιο Βασίλη παρά με σοβαρά κυβερνητικά σχέδια. Υποσχέσεις για αυξήσεις μισθών, μειώσεις φόρων, κρατικοποιήσεις επιχειρήσεων και παροχές προς κάθε κοινωνική ομάδα, όλα μαζί, ταυτόχρονα και χωρίς καμία κοστολόγηση. Όταν οι δημοσιογράφοι ή οι πολιτικοί του αντίπαλοι τολμούσαν να ρωτήσουν "πού θα βρεθούν τα λεφτά;", η απάντηση ήταν μια αόριστη αναφορά στη "φορολόγηση του πλούτου" και στην πάταξη της φοροδιαφυγής μέσω κρατικών ελέγχων. Πρόκειται για την απόλυτη άγνοια του τύπου που δεν γνωρίζει πώς λειτουργεί η πραγματική οικονομία.

Στο δικό του... σύμπαν, ο πλούτος είναι μια "πίτα" που απλώς χρειάζεται έναν κρατικό υπάλληλο να τη μοιράσει, και όχι ένα ζωντανός οργανισμός που απαιτεί κίνητρα, επενδύσεις και ασφάλεια για να μεγαλώσει. Η ιδέα ότι μπορείς να αυξήσεις τον πλούτο μιας χώρας απλώς "διατάζοντας" την αύξηση του με νόμο είναι τουλάχιστον γραφική. Οι πολίτες είδαν τις τσέπες τους να αδειάζουν από την έμμεση και άμεση φορολογία, την ώρα που άκουγαν για μια εικονική πραγματικότητα όπου το κράτος-"πατερούλης" θα μεριμνούσε για τα πάντα.

Ο κρατισμός ως... αντίδοτο στην παγκόσμια αγορά

Για τον τέως πρωθυπουργό, οι αγορές είναι ένας εχθρικός, σκοτεινός μηχανισμός που σκοπό έχει να βλάψει τους πολίτες, εκτός αν το κράτος παρέμβει για να τις βάλει στη θέση τους.

Η πεποίθηση ότι το "περισσότερο κράτος" είναι η λύση για κάθε πρόβλημα αποτελεί τον πυρήνα της ιδεολογίας του. Πώς συμβιβάζεται όμως να μιλάς για ανάπτυξη και σύγχρονη οικονομία, όταν αγνοείς επιδεικτικά τους κανόνες της προσφοράς και της ζήτησης; Όταν θεωρείς ότι οι τιμές των προϊόντων, η ενέργεια ή οι μισθοί μπορούν να καθορίζονται με διοικητικές αποφάσεις, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το διεθνές περιβάλλον και η ανταγωνιστικότητα;

Η άρνηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων είναι χαρακτηριστική. Για την οικονομική του ατζέντα, λέξεις όπως "αξιολόγηση", "ιδιωτικοποίηση", "σύμπραξη δημοσίου και ιδιωτικού τομέα" ή "ευελιξία" θεωρούνται αναθεματισμένες και φυσικά δεν ακούστηκαν ούτε στο χθεσινό... σόου στη Θεσσαλονίκη. Η "συνταγή" ήταν πάντα η επιστροφή σε ένα μοντέλο των δεκαετιών του '80 και του '90, με τον διογκωμένο δημόσιο τομέα, τα κρατικά μονοπώλια, τη γραφειοκρατία και τη διαφθορά. Μόνο που αυτό το μοντέλο χρεοκόπησε τη χώρα, κάτι που φαίνεται να ξεχνά με εκπληκτική ευκολία.

Το... μυθικό "μαξιλάρι" των 37 δισ. ευρώ και η πικρή αλήθεια

Το αγαπημένο αφήγημα της "επιτυχημένης διαχείρισης Τσίπρα", είναι το περίφημο "μαξιλάρι" των 37 δισ. ευρώ.

Χθες, στη Θεσσαλονίκη, τον ακούσαμε να περηφανεύεται και τον είδαμε να... φαντάζεται ότι αποτελεί δεινό διαχειριστή που μέσα από την ανάπτυξη και την προσέλκυση επενδύσεων, κατάφερε να γεμίσει τα κρατικά ταμεία! Η πραγματικότητα, όμως, έχει τη δυσάρεστη τάση να χαλάει τις όμορφες ιστορίες της Αριστεράς.

Από αυτά τα 37 δισ. ευρώ, τα 24 δισεκατομμύρια δεν ήταν προϊόν πλεονάσματος ή οικονομικής άνθησης. Ήταν το αναγκαστικό προϊόν του τρίτου μνημονίου – εκείνου που υπεγράφη "με ένα άρθρο και ένα νόμο" αλλά από την... ανάποδη. Ήταν δανεικά χρήματα, με αυστηρούς όρους, που παρέμεναν κλειδωμένα για να διασφαλίσουν την αξιοπιστία της χώρας, την οποία η ίδια η διακυβέρνηση του είχε προηγουμένως κλονίσει με τα πειράματα του 2015.

Και τι απέγινε το υπόλοιπο ποσό; Εδώ κρύβεται το πραγματικό "θαύμα" της "Πρώτης Φοράς Αριστερά". Τα υπόλοιπα δισεκατομμύρια συγκεντρώθηκαν μέσα από μια πρωτοφανή, εξοντωτική υπερ-φορολόγηση που ρήμαξε την ελληνική επιχειρηματικότητα και τη μεσαία τάξη. Για να δημιουργηθεί το περίφημο "μαξιλάρι", ξεζουμίστηκε κάθε παραγωγικό κύτταρο της οικονομίας, καθώς δεν έβγαιναν οι αριθμοί, ώστε να εγκριθεί το τρίτο πρόγραμμα δανεισμού, το οποίο συνοδεύτηκε από εκατοντάδες αχρείαστα μέτρα, αφού δεν κατέστη δυνατή η... κατάργηση "με ένα νόμο και ένα άρθρο"! Οι επιχειρήσεις γονάτισαν κάτω από το βάρος των ασφαλιστικών εισφορών και των φόρων, οι επενδύσεις πάγωσαν και η χώρα οδηγήθηκε σε μια παρατεταμένη στασιμότητα, την ώρα που η υπόλοιπη Ευρώπη "έτρεχε" με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και "έβρεχε" καταρρακτωδώς χρήμα με μηδενικά επιτόκια. Ζήτω ο Τσίπρας!

Η σύγκριση που... πονάει

Η απόσταση που χωρίζει τον Τσίπρα από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, μεγάλωσε ακόμη περισσότερο μετά τα όσα ανακοίνωσε στη Θεσσαλονίκη.

Απέναντι σε αυτή την οικονομική φιλοσοφία της ουτοπίας και του κρατικού εναγκαλισμού, η σύγκριση με την οικονομική πολιτική του Κυριάκου Μητσοτάκη αποδεικνύεται αμείλικτη και αναδεικνύει το έλλειμμα ρεαλισμού της αριστερής ατζέντας. Από τη μία πλευρά, έχουμε μια πολιτική που βασίζεται στην τιμωρητική φορολόγηση, την καχύποπτη αντιμετώπιση των επενδύσεων και τις ανεφάρμοστες υποσχέσεις.

Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη παρουσιάζει ένα τελείως διαφορετικό υπόδειγμα, το οποίο χαρακτηρίζεται από τη σταδιακή αλλά σταθερή μείωση δεκάδων φόρων και εισφορών, την προσέλκυση κολοσσών της παγκόσμιας τεχνολογίας και της βιομηχανίας, την ψηφιοποίηση του κράτους και τις ξένες άμεσες επενδύσεις. Ο Τσίπρας θεωρεί ότι η ανάπτυξη έρχεται με κρατικά επιδόματα, αλλά την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας απέδειξε ότι η πραγματική και βιώσιμη αύξηση των εισοδημάτων έρχεται μέσα από τη δημιουργία νέων, καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας στον ιδιωτικό τομέα.

Η μείωση της ανεργίας σε μονοψήφια νούμερα και η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας για τη χώρα είναι αποτελέσματα που δεν επιτεύχθηκαν με "μαγικά"... ραβδιά, αλλά με σκληρές, κοστολογημένες μεταρρυθμίσεις και σοβαρότητα που αναγνωρίστηκε διεθνώς. Η διαφορά είναι χαώδης. Από τη μία πλευρά, η οικονομία της θεωρίας, του λαϊκισμού και των κούφιων συνθημάτων και από την άλλη, η οικονομία των αποτελεσμάτων, των αριθμών και της πραγματικής προόδου.

Το πάθημα που δεν έγινε ποτέ μάθημα

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο στην οικονομική ρητορική του Αλέξη Τσίπρα είναι ότι δεν έδειξε να διδάσκεται τίποτα από τα παθήματα του παρελθόντος.

Ακόμα και μετά την ξεκάθαρη απόρριψη των πολιτικών του από τους ίδιους τους πολίτες και τις αγορές, επιμένει να παρουσιάζει τις ίδιες χρεοκοπημένες ιδέες με νέο περιτύλιγμα. Άλλωστε, δεν θα μπορούσε να πράξει και διαφορετικά, καθώς απευθύνεται στο ίδιο ακροατήριο "κολλημένων", που δεν μπορούν να αντιληφθούν τι συμβαίνει στον γύρω κόσμο και έχουν στο μυαλό τους τον κομμουνισμό και τον... Ανδρέα!

Η ψευδαίσθηση ότι μπορείς να γεμίσεις τις τσέπες των πολιτών χωρίς να παράγεις νέο πλούτο, χωρίς να αλλάξεις τις δομές του κράτους και χωρίς να κάνεις τη χώρα ελκυστική για κεφάλαια, κατέρρευσε με πάταγο. Η ιστορία έγραψε ότι η οικονομική του ατζέντα ήταν τελικά πολύ... λίγη για να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις ενός σύγχρονου, παγκοσμιοποιημένου κόσμου, αφήνοντας πίσω της μόνο αντιφάσεις και μια βαριά κληρονομιά χαμένων ευκαιριών.

Η διακυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα λειτούργησε ως ένα ζωντανό παράδειγμα προς αποφυγή, αποδεικνύοντας ότι όταν η πολιτική ηγεσία κινείται σε ένα φανταστικό σύμπαν, τότε ο λογαριασμός έρχεται στην κοινωνία και μάλιστα με... ΦΠΑ πολυτελείας! Γι αυτό όταν έρθει η ώρα της κάλπης, καλό είναι να "φρεσκάρουμε" τη μνήμη μας, επιστρέφοντας για λίγα λεπτά στην περίοδο 2015-2019! Όλα τα υπόλοιπα και τα ευκόλως εννοούμενα, παραλείπονται...

Η κυριαρχία του κυβερνητικού ρεαλισμού, η παγίδα των γενικόλογων υποσχέσεων και η προγραμματική σύγκριση "κλειδώνει" τη "μάχη" της 90ης ΔΕΘ, η οποία αποτελεί το παραδοσιακό πεδίο όπου οι πολιτικές δυνάμεις της χώρας καταθέτουν τις προγραμματικές τους προτάσεις για την οικονομία.

Φέτος, η παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο βήμα της Βελλιδείου συμπίπτει με τη φυσιολογική φθορά της κυβέρνησης και το κοινωνικό "αγκάθι" της εισαγόμενης ακρίβειας, ενώ από την άλλη πλευρά, οι βασικοί διεκδικητές της εξουσίας , αδυνατούν να κεφαλαιοποιήσουν τη λαϊκή δυσαρέσκεια στο πεδίο της οικονομίας. Οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν μια καθαρή εικόνα, η οποία συνοψίζεται στο συμπέρασμα ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης διατηρεί ένα ακλόνητο προβάδισμα στην εμπιστοσύνη των πολιτών για τη διαχείριση της οικονομίας, την ώρα που η αντιπολίτευση εμφανίζει σοβαρό έλλειμμα αξιοπιστίας. Γιατί, λοιπόν, τα εναλλακτικά οικονομικά αφηγήματα του ΠΑΣΟΚ και της ΕΛ.ΑΣ. δεν πείθουν την κοινή γνώμη;

Η αντιφατική ρητορική της ΕΛ.Α.Σ.

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη εκπροσωπεί ένα ευρύτερο φάσμα αντισυστημικής και εναλλακτικής ρητορικής, αλλά υστερεί δραματικά σε κυβερνητική επάρκεια, παρά το γεγονός ότι ο Τσίπρας ήταν πρωθυπουργός για 54 μήνες.

Το οικονομικό αφήγημα του κόμματος ισορροπεί ανάμεσα στον κρατισμό και τον λαϊκισμό. Το μεγάλο πρόβλημα της ΕΛ.ΑΣ. είναι η εσωτερική της αντίφαση και ο δομικός ερασιτεχνισμός. Στο εσωτερικό της καταγράφεται ένας διαρκής "εμφύλιος" ανάμεσα σε δύο σχολές σκέψης. Από τη μία υπάρχει η τεχνοκρατική ομάδα, που προσπαθεί να μιλήσει τη γλώσσα των αγορών, και από την άλλη, το... team των λαϊκιστών, πρώην Συριζαίων, που υπόσχεται μαγικές λύσεις, όπως η άμεση διαγραφή χρεών και η επιστροφή σε προστατευτικά μοντέλα. Η ρητορική της ΕΛ.ΑΣ. εκλαμβάνεται ως ένα επικίνδυνο ρίσκο που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες περιπέτειες, απομονώνοντας τη χώρα από τις διεθνείς αγορές. Πάντως, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένονται οι αποψινές ανακοινώσεις του αρχηγού της στη Θεσσαλονίκη...

Το ΠΑΣΟΚ και η μεγάλη... λούμπα!

Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να εμφανιστεί ως η ώριμη, προοδευτική εναλλακτική λύση διακυβέρνησης.

Το οικονομικό του επιτελείο εστιάζει στην κριτική για τη διανομή των πόρων, υποστηρίζοντας ότι η τρέχουσα ανάπτυξη αποτυπώνεται μόνο στα λογιστικά βιβλία του κράτους και δεν επιστρέφει στην κοινωνία. Η Χαριλάου Τρικούπη προτάσσει ένα σχέδιο για τη στήριξη της μεσαίας τάξης, τη δίκαιη φορολόγηση και τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.

Ωστόσο, η πρόταση του ΠΑΣΟΚ πάσχει από ένα βασικό μειονέκτημα: την έλλειψη κοστολόγησης και τη θεσμική γενικότητα. Όταν το κόμμα εισηγείται οριζόντιες μειώσεις έμμεσων φόρων (όπως του ΦΠΑ στα βασικά αγαθά) ή γενναίες αυξήσεις δαπανών για το κοινωνικό κράτος, η κοινή γνώμη αντιδρά με σκεπτικισμό.

Οι πολίτες, έχοντας βιώσει τη δεκαετή οικονομική κρίση, αναζητούν συγκεκριμένα νούμερα και απαντήσεις για το πού θα βρεθούν τα χρήματα. Επιπλέον, το ΠΑΣΟΚ κουβαλά ακόμη τη βαριά ιστορική σκιά της περιόδου των μνημονίων. Κάθε φορά που η ρητορική του ξεφεύγει προς πιο... γενναιόδωρες υποσχέσεις, ενεργοποιούνται τα αντανακλαστικά των ψηφοφόρων που φοβούνται την επιστροφή σε δημοσιονομικούς εκτροχιασμούς. Έτσι, το προοδευτικό του σχέδιο αντιμετωπίζεται συχνά ως μια θεωρητική άσκηση επί χάρτου, παρά ως ένα εφαρμόσιμο, κυβερνητικό πρόγραμμα.

Το κυβερνητικό αντίβαρο στις... αερολογίες της αντιπολίτευσης

Απέναντι σε αυτά τα ελλείμματα της αντιπολίτευσης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα παρουσιαστεί στη ΔΕΘ έχοντας στις αποσκευές του το ισχυρότερο δυνατό επιχείρημα: τους αριθμούς.

Η εκτέλεση του προϋπολογισμού για το πρώτο επτάμηνο, με το πρωτογενές πλεόνασμα να αγγίζει τα 5,77 δισεκατομμύρια ευρώ, προσφέρει στην κυβέρνηση μια αδιαμφισβήτητη διαχειριστική ανωτερότητα. Η στρατηγική του Μεγάρου Μαξίμου βασίζεται στην προβολή ενός αυστηρού ρεαλισμού. Ο Πρωθυπουργός δεν υπόσχεται λεφτά... που δεν υπάρχουν, αλλά ξεκαθαρίζει ότι οι παροχές θα είναι αυστηρά μετρημένες και εντός των ευρωπαϊκών ορίων δαπανών.

Το κυβερνητικό πακέτο της ΔΕΘ είναι κοστολογημένο και βασίζεται στην υπερ-απόδοση των εσόδων. Αυτή η εικόνα του υπεύθυνου διαχειριστή λειτουργεί ως μαγνήτης για τους μετριοπαθείς ψηφοφόρους. Ακόμη και εκείνοι που διαμαρτύρονται για την ακρίβεια, προτιμούν τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα της παρούσας διακυβέρνησης, φοβούμενοι ότι οι προτάσεις του ΠΑΣΟΚ ή της ΕΛ.ΑΣ. θα μπορούσαν να τινάξουν τη δημοσιονομική σταθερότητα στον αέρα.

Η ανάγκη για προγραμματικό restart

Η φετινή ΔΕΘ αναδεικνύει μια μεγάλη αλήθεια για το πολιτικό σκηνικό της χώρας.

Η κριτική και η καταγγελία δεν αρκούν πλέον για να κερδηθεί η μάχη της εξουσίας. Οι πολίτες έχουν ωριμάσει πολιτικά και απαιτούν από τα κόμματα της αντιπολίτευσης σοβαρά, επεξεργασμένα και ρεαλιστικά οικονομικά προγράμματα. Όσο το ΠΑΣΟΚ παραμένει εγκλωβισμένο σε μια θεωρητική ρητορική και η ΕΛ.ΑΣ. ταλανίζεται από εσωτερικές αντιφάσεις και αντισυστημικές ακρότητες, η κυβέρνηση θα διατηρεί το μονοπώλιο της οικονομικής αξιοπιστίας.

Το στοίχημα για την αντιπολίτευση δεν είναι να ανεβάσει τους τόνους της αντιπαράθεσης, αλλά να αποδείξει με αριθμούς και συγκεκριμένες προτάσεις ότι διαθέτει ένα εναλλακτικό και αξιόπιστο πλαίσιο για το μέλλον της χώρας. Μέχρι να το πράξει, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα παίζει χωρίς ουσιαστικό αντίπαλο στο γήπεδο της οικονομίας...

Ο Αντώνης Σαμαράς για ένα... γινάτι δεν θέλει να δει τον Μητσοτάκη πρωθυπουργό, ενώ ο Κώστας Καραμανλής, δεν θέλει να πάρει πάνω του μια διάσπαση της παράταξης, η οποία θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μεγάλο ρήγμα στο χώρο της Δεξιάς, αποτελώντας δώρο προς την Αριστερά. Η εσωτερική γεωγραφία της κεντροδεξιάς παράταξης διέρχεται την πιο βαθιά και δομική κρίση των τελευταίων δεκαετιών, παρά το γεγονός ότι σε μεγάλο βαθμό τη σκεπάζει η πολιτική κυριαρχία του Κυριάκου Μητσοτάκη. Και εδώ ακριβώς είναι το... πρόβλημα.

Η δημόσια διαφοροποίηση και η ηγετική απόσταση που κρατούν οι Καραμανλής και Σαμαράς, δεν αποτελούν απλώς μια διαφωνία τακτικής ή μια εκδήλωση προσωπικής πικρίας. Πρόκειται για μια βαθιά υπαρξιακή αγωνία για την επόμενη ημέρα της παράταξης. Μια νέα εκλογική επικράτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και η οριστική εμπέδωση αυτού που οι επικριτές του αποκαλούν "μητσοτακοποίηση" της Νέας Δημοκρατίας, προκαλεί σοβαρούς φόβους στους δύο ιστορικούς ηγέτες, τόσο για το ιδεολογικό μέλλον του κόμματος όσο και για τη δική τους πολιτική υστεροφημία, αλλά και το μέλλον των μελών των οικογενειών τους!

Ιδεολογική "μάχη" μεταξύ Λαϊκής Δεξιάς και Μεταρρυθμιστικού Κέντρου

Ο πρώτος και βασικότερος φόβος των δύο πρώην πρωθυπουργών εστιάζει στην... αλλοίωση του DNA της Νέας Δημοκρατίας.

Για τον Κώστα Καραμανλή, τον εκφραστή του κοινωνικού φιλελευθερισμού και της παραδοσιακής λαϊκής δεξιάς, η σημερινή κυβερνητική πολιτική απομακρύνεται επικίνδυνα από τις κοινωνικές ρίζες της παράταξης. Η κυριαρχία στελεχών που προέρχονται από το σημιτικό εκσυγχρονιστικό ΠΑΣΟΚ και η υιοθέτηση μιας ατζέντας που δίνει προτεραιότητα στις αγορές και σε κοινωνικά φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις, θεωρείται από την καραμανλική πτέρυγα ως μια βίαιη αποξένωση από τα παραδοσιακά λαϊκά στρώματα της επαρχίας και των αστικών κέντρων.

Από την άλλη πλευρά, ο Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος εκπροσωπεί την πατριωτική, εθνοκεντρική και συντηρητική Δεξιά, βλέπει με τρόμο μια νέα νίκη του Κυριάκου Μητσοτάκη ως το "πράσινο φως" για υποχωρήσεις στα εθνικά θέματα. Ο φόβος του Μεσσήνιου πολιτικού επικεντρώνεται στα ελληνοτουρκικά, όπου διακρίνει μια τάση "συνδιαχείρισης" του Αιγαίου υπό την πίεση του διεθνούς παράγοντα, αλλά και στην υποβάθμιση των παραδοσιακών αξιών της πατρίδας, της θρησκείας και της οικογένειας. Μια νέα νίκη Μητσοτάκη θα σήμαινε για τον Σαμαρά την οριστική περιθωριοποίηση της δεξιάς του ατζέντας και τη μετατροπή της ΝΔ σε ένα καθαρά κεντρώο, τεχνοκρατικό κόμμα.

Τους φοβίζει μια ιστορική υστεροφημία του Μητσοτάκη

Μια νέα εκλογική επιτυχία του Κυριάκου Μητσοτάκη θα εδραίωνε τη δική του ιστορική κυριαρχία, αφήνοντας στη σκιά το έργο και την κληρονομιά των προκατόχων του.

Για τον Κώστα Καραμανλή, ο φόβος σχετίζεται με την πλήρη αποδόμηση της περιόδου 2004-2009. Το κυρίαρχο αφήγημα Μητσοτάκη συχνά ταυτίζει την περίοδο εκείνη με τη δημοσιονομική εκτροπή που οδήγησε στα μνημόνια. Ο Καραμανλής αντιλαμβάνεται ότι η απόλυτη επικράτηση του τρέχοντος πρωθυπουργού θα σφραγίσει αυτή την ερμηνεία της ιστορίας, αφήνοντας τον ίδιο στο περιθώριο της κομματικής μνήμης.

Για τον Αντώνη Σαμαρά, η ανησυχία αφορά τη δικαίωση της δικής του σκληρής γραμμής. Η κυβέρνηση 2012-2015 κράτησε τη χώρα στο ευρώ κάτω από δραματικές συνθήκες. Ο Σαμαράς φοβάται ότι η "μητσοτακοποίηση" επιχειρεί να σβήσει τη συμβολή της παραδοσιακής Δεξιάς στη σωτηρία της χώρας, παρουσιάζοντας τον Κυριάκο Μητσοτάκη ως τον μοναδικό αυθεντικό εκσυγχρονιστή και σωτήρα της οικονομίας.

Η απειλή της πολιτικής... εξόντωσης και ο έλεγχος του κομματικού μηχανισμού

Η "μητσοτακοποίηση" δεν είναι μόνο ιδεολογική, αλλά κυρίως οργανωτική και δομική.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει καταφέρει να ελέγξει πλήρως τον κομματικό μηχανισμό, την Κοινοβουλευτική Ομάδα και τις τοπικές οργανώσεις (ΔΕΕΠ), τοποθετώντας πρόσωπα της απόλυτης εμπιστοσύνης του. Για τον λόγο αυτό, οι δύο πρώην αρχηγοί φοβούνται ότι μια νέα νίκη θα σημάνει την ολοκληρωτική εκκαθάριση των καραμανλικών και σαμαρικών... απομειναριών από τα ψηφοδέλτια και τις κρατικές θέσεις.

Το κόμμα θα μετατραπεί σε έναν προσωποπαγή μηχανισμό, όπου η διαφωνία θα ισοδυναμεί με πολιτική διαγραφή ή αποστρατεία. Η θεσμική ισορροπία των τάσεων, που ιστορικά κρατούσε τη Νέα Δημοκρατία ενωμένη ως μια μεγάλη παράταξη, κινδυνεύει να αντικατασταθεί από μια μονοκρατορία, σύμφωνα με το σκεπτικό Καραμανλή και Σαμαρά.

Το μέλλον των οικογενειών και η "μάχες" σε μελλοντικές διαδοχές

Πέρα από τις ιδεολογικές και πολιτικές ανησυχίες, υπάρχει και η βαθιά ανθρώπινη και οικογενειακή διάσταση.

Τόσο η οικογένεια Καραμανλή όσο και η οικογένεια Σαμαρά αποτελούν ιστορικές πολιτικές δυναστείες της χώρας, με βαθιές ρίζες και προσδοκίες για το μέλλον. Η επόμενη γενιά βρίσκεται ήδη στο προσκήνιο ή προετοιμάζεται γι' αυτό. Τα παιδιά των δύο πρώην πρωθυπουργών φέρουν "βαριά" ονόματα που αποτελούν πολιτικό κεφάλαιο. Ωστόσο, η απόλυτη κυριαρχία του Κυριάκου Μητσοτάκη δημιουργεί ένα περιβάλλον εχθρικό για τη φυσική συνέχεια αυτών των οικογενειών στην πολιτική ζωή: Γιατί κακά τα ψέματα, όποιος κρατάει τη σημαία και τη σφραγίδα ελέγχει το κόμμα και όποιος επιχειρήσει να γίνει "αντάρτης", μάλλον θα έχει... άσχημο τέλος!

Καραμανλής και Σαμαράς φοβούνται ότι το Μέγαρο Μαξίμου, υπό την παρούσα ηγεσία, θα θέσει σε εφαρμογή ένα άτυπο αλλά σκληρό "εμπάργκο" απέναντι στα παιδιά τους. Η μητσοτακική ηγεσία δεν επιθυμεί την αναβίωση των αντίπαλων εσωκομματικών πόλων μέσω της νέας γενιάς. Επιπλέον, υπάρχει ο φόβος ότι τα παιδιά τους δεν θα έχουν τις ίδιες ευκαιρίες... άνετης επικράτησης εντός του κομματικού μηχανισμού, καθώς οι πόρτες των ψηφοδελτίων και των κυβερνητικών θέσεων θα ελέγχονται αποκλειστικά από το σύστημα Μητσοτάκη, το οποίο προτιμά τεχνοκράτες ή πιστούς "στρατιώτες" παρά γόνους ιστορικών οικογενειών που μπορούν να αμφισβητήσουν την ηγεμονία του.

Η ιστορική ανατροπή των ισορροπιών στα "τζάκια" της ΝΔ

Για δεκαετίες, η Νέα Δημοκρατία λειτουργούσε με μια ισορροπία τρόμου και συνεργασίας ανάμεσα στα μεγάλα τζάκια (Μητσοτάκηδες, Καραμανλήδες, Σαμαράδες).

Η πλήρης επικράτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη απειλεί να ανατρέψει οριστικά αυτή την ισορροπία, καθιστώντας την οικογένεια Μητσοτάκη τον μοναδικό και απόλυτο ιδιοκτήτη της κεντροδεξιάς πολυκατοικίας, υποβιβάζοντας τις υπόλοιπες οικογένειες σε ρόλο απλού θεατή.

Η σκληρή "μάχη" για την... ψυχή της παράταξης

Η αγωνία του Κώστα Καραμανλή και του Αντώνη Σαμαρά δεν αφορά το παρόν, αλλά το μέλλον.

Μια νέα νίκη του Κυριάκου Μητσοτάκη θα ερμηνευτεί ως η οριστική καταδίκη της δικής τους πολιτικής κληρονομιάς. Φοβούνται ότι θα βρεθούν αντιμέτωποι με μια Νέα Δημοκρατία που δεν θα τους αναγνωρίζει πλέον ως πνευματικούς και πολιτικούς πατέρες, αλλά ως... ενοχλητικά "ζιζάνια" του παρελθόντος. Το διακύβευμα της επόμενης ημέρας για τους δύο πρώην πρωθυπουργούς είναι αν θα καταφέρουν να κρατήσουν ζωντανό έναν εσωκομματικό πόλο αντίστασης, προκειμένου να διασφαλίσουν ότι η παράταξη θα επιστρέψει στις παραδοσιακές της ράγες.

Επιπλέον, θέλουν να έχουν τον πρώτο λόγο σε ότι αφορά τις επόμενες γενιές των οικογενειών τους και τις θέσεις που θα έχουν στο πολιτικό γίγνεσθαι της χώρας. Αν δεν συμβεί κάτι τέτοιο, τότε οι δύο πρώην πρωθυπουργοί και αρχηγοί της Νέας Δημοκρατίας θα παρακολουθήσουν την οριστική ολοκλήρωση της "μητσοτακοποίησης", η οποία θα κλείσει οριστικά τον κύκλο της μεταπολιτευτικής Δεξιάς όπως εκείνοι τη γνώρισαν και τη διοίκησαν...

Οι διεργασίες που συντελούνται στο παρασκήνιο δεν αποτελούν απλώς μια προσπάθεια ανασύνταξης των δυνάμεων, αλλά την απαρχή ενός αναπόφευκτου ντόμινο. Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη του Τσίπρα, το ΠΑΣΟΚ του Ανδρουλάκη, ο ΣΥΡΙΖΑ με τη Δούρου, η Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου και το ΜέΡΑ25 του Γιάννη Βαρουφάκη, εισέρχονται σε μια φάση σκληρού ανταγωνισμού. Εδώ ισχύει το γνωστό ρητό "ο πολιτικός θάνατος, η δική μου πολιτική επιβίωση". Κάθε σχηματισμός επιχειρεί να επιβιώσει και να κυριαρχήσει, λεηλατώντας τις δεξαμενές ψηφοφόρων των υπολοίπων.

"Μάχη" επιβίωσης

Τα κομματικά επιτελεία των δύο βασικών αντιπάλων του Μητσοτάκη, δηλαδή της ΕΛ.Α.Σ. και του ΠΑΣΟΚ βρίσκονται σε θέσεις μάχης, καθώς καλούνται να κονταροχτυπηθούν για τη δεύτερη θέση, ενώ ρυθμιστές θα είναι και τα υπόλοιπα κόμματα, τα οποία θα επιχειρήσουν να πάρουν από τα... αριστερά τους ό,τι χάνουν προς τα... δεξιά τους!

Ειδικότερα:

1. Το κόμμα Τσίπρα αποτελεί τον μεγάλο αστάθμητο παράγοντα του ντόμινο. Ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τον εαυτό του, μακριά από τις εσωκομματικές ίντριγκες του παλιού ΣΥΡΙΖΑ, στοχεύοντας σε ένα ευρύ μέτωπο που θα εκτείνεται από την παραδοσιακή αριστερά έως το προοδευτικό κέντρο. Η εμφάνιση αυτού του πόλου προκαλεί πονοκέφαλο στους υπόλοιπους "παίκτες" του χώρου, καθώς η ΕΛ.Α.Σ. επιδιώκει να διεμβολίσει τόσο το ΠΑΣΟΚ, κλέβοντας στελέχη που νιώθουν άβολα με τη σημερινή ηγεσία, όσο και τον εναπομείναντα ΣΥΡΙΖΑ. Ο Τσίπρας προβάλλει την κυβερνητική εμπειρία της περιόδου 2015-2019, έστω και αν αυτή ήταν τραυματική για τη χώρα, θέλοντας να πείσει ότι αυτός έχει το απαιτούμενο ηγετικό εκτόπισμα και ταυτόχρονα είναι ο μόνος που μπορεί να ξαναφέρει αριστερό κόμμα στην εξουσία. Όμως, αυτή η κίνηση, ανοίγει έναν κύκλο άγριας αντιπαράθεσης, καθώς οι πρώην σύντροφοι τον κατηγορούν για υπονόμευση και καιροσκοπισμό.

2. Το ΠΑΣΟΚ από την πλευρά του, επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο ώριμος και σταθερός πόλος που μπορεί να εκφράσει το σύνολο της δημοκρατικής παράταξης. Η στρατηγική του ΠΑΣΟΚ βασίζεται στην προσέλκυση των μετριοπαθών ψηφοφόρων που απογοητεύτηκαν από τη διαρκή περιδίνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Το σχέδιο περιλαμβάνει το άνοιγμα σε στελέχη της κεντροαριστεράς και την καλλιέργεια ενός θεσμικού προφίλ. Ωστόσο, η προσπάθεια αυτή δεν είναι χωρίς εμπόδια. Για να κερδίσει το ΠΑΣΟΚ την πρωτοκαθεδρία, πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα στον σοσιαλδημοκρατικό κέντρο και την πιο ριζοσπαστική αριστερά. Αυτή ακριβώς η αμφιθυμία το καθιστά ευάλωτο σε επιθέσεις από τα αριστερά του, με τους αντιπάλους του να το κατηγορούν για συστημικό συμβιβασμό και έλλειψη ξεκάθαρης εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης.

3. Στον κατακερματισμένο ΣΥΡΙΖΑ, η Ρένα Δούρου και τα στελέχη που συσπειρώνονται γύρω από την παραδοσιακή κομματική γραμμή δίνουν μάχη επιβίωσης. Μετά από αλλεπάλληλες διασπάσεις και εσωτερικούς κλυδωνισμούς, ο στόχος είναι η διατήρηση της κομματικής σφραγίδας, των κρατικών επιχορηγήσεων και της ιστορικής συνέχειας του χώρου. Η στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ σε αυτή τη φάση είναι καθαρά αμυντική αλλά και ταυτόχρονα επιθετική προς όσους αποχώρησαν. Το "ξεκατίνιασμα" αναμένεται να αποκτήσει θεσμικά χαρακτηριστικά, καθώς η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ είναι αναγκασμένη να κατηγορεί από το... πρωί μέχρι το βράδυ την ΕΛ.Α.Σ. του Τσίπρα για προδοσία της βάσης και τυχοδιωκτικές πρακτικές, αλλά και το ΠΑΣΟΚ για προσπάθεια βίαιης απορρόφησης. Η Ρένα Δούρου επιχειρεί να κρατήσει τις ισορροπίες, ποντάροντας στα οργανωμένα δίκτυα της αυτοδιοίκησης και των συνδικάτων, όμως η διαρροή ψηφοφόρων προς όλες τις κατευθύνσεις μοιάζει προς το παρόν δύσκολα αναστρέψιμη.

4. Η Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου θα αναγκαστεί να χαράξει νέα στρατηγική, επιχειρώντας αφενός να "χτυπήσει" τον... προδότη Τσίπρα και αφετέρου να καταδείξει ότι ΕΛ.Α.Σ. και ΣΥΡΙΖΑ είναι το ίδιο πράγμα και το μόνο που αλλάζει είναι η... διεύθυνση. Το κόμμα της Κωνσταντοπούλου επενδύει στο αντισυστημικό συναίσθημα και στην προσωπική απήχηση της αρχηγού της. Στοχεύει απευθείας στους απογοητευμένους ψηφοφόρους της ΕΛ.Α.Σ. και του ΣΥΡΙΖΑ που θεωρούν ότι το κόμμα έχασε την ψυχή του.

5. Από την άλλη πλευρά, το ΜέΡΑ25 επιχειρεί να εκφράσει την ιδεολογική καθαρότητα της ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Οικολογίας, κατηγορώντας τόσο τον Τσίπρα όσο και το ΠΑΣΟΚ για πλήρη υποταγή στα μνημονιακά προτάγματα. Η σύγκρουση ανάμεσα σε αυτούς τους δύο μικρότερους πόλους είναι εξίσου αδυσώπητη, καθώς μάχονται για τον ίδιο ακριβώς ζωτικό χώρο της αντισυστημικής ψήφου.

Ποιος "κλέβει" από ποιον!

Το ντόμινο της Κεντροαριστεράς, επί της ουσίας εξελίσσεται σε ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος.

Η μετακίνηση των ψηφοφόρων ακολουθεί συγκεκριμένες διαδρομές. Πιο συγκεκριμένα:

1. Πρώην ψηφοφόροι του "Τσιπρικού ΣΥΡΙΖΑ" που "παρκάρισαν" προσωρινά στο ΠΑΣΟΚ, όσο ο Τσίπρας ήταν εκτός παιχνιδιού, κάνουν στροφή... 180 μοιρών και κατευθύνονται προς την ΕΛ.Α.Σ.

2. Πιστοί του Αλέξη Τσίπρα που θεωρούν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έκλεισε τον κύκλο του μετατοπίζονται προς την ΕΛ.Α.Σ.

3. Μετριοπαθείς αριστεροί του ΣΥΡΙΖΑ που αναζητούν μια ασφαλή κυβερνητική επιλογή,  πηγαίνουν προς το ΠΑΣΟΚ, θέλοντας να... τιμωρήσουν τον ανεύθυνο Τσίπρα για τα λάθη του παρελθόντος.

4. Πρώην ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ έχουν μετατοπιστεί προς τη Ζωή Κωνσταντοπούλου, πιστεύοντας ότι έχει... τσαγανό και τους εκφράζει ο τσαμπουκάς της!

5. Πρώην ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ βλέπουν ως αντισυστημικό εκφραστή τον Βαρουφάκη και μετατοπίζονται στο ΜεΡΑ 25.

6. Οργισμένοι ψηφοφόροι μετακινούνται προς τα άκρα της Αριστεράς, τόσο από το ΠΑΣΟΚ όσο και από την ΕΛ.Α.Σ.

7. Στελέχη της αριστερής πτέρυγας του ΠΑΣΟΚ που ελκύονται από ένα νέο, πιο ριζοσπαστικό σχήμα μετακινούνται προς την ΕΛ.Α.Σ.

8. Σημαντικό τμήμα των αριστερών ψηφοφόρων είναι καχύποπτοι και εξοργισμένοι από τη διαρκή ανακύκλωση προσώπων και μπορούν να μετατοπιστούν... αριστερά και δεξιά!

Γιατί είναι αναπόφευκτο το αριστερό "ξεκατίνιασμα" και γιατί πλήττει την ΕΛ.Α.Σ. και το ΠΑΣΟΚ

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις στα τηλεοπτικά παράθυρα και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναμένεται να ξεπεράσουν τα όρια της πολιτικής ευγένειας, μετατρέποντας την καθημερινότητα σε έναν αλληλοσπαραγμό με προσωπικές αιχμές, υπονόμευση και αποκαλύψεις από το παρελθόν.

Το ερώτημα που προκύπτει από αυτό το αναπόφευκτο ντόμινο είναι αν η διαδικασία αυτή θα οδηγήσει σε μια υγιή ανασύνθεση του χώρου ή στην πλήρη απαξίωση του στα μάτια των πολιτών. Η κοινωνία, πιεσμένη από την ακρίβεια και τα καθημερινά προβλήματα, παρακολουθεί έναν χώρο που ασχολείται σχεδόν αποκλειστικά με τις εσωτερικές του ισορροπίες και τις καρέκλες της επόμενης μέρας. Αν τα πέντε προαναφερόμενα κομμάτια του... παζλ κλιμακώσουν τον πόλεμο φθοράς, τότε το μόνο βέβαιο είναι ότι ο κερδισμένος θα βρίσκεται στην αντίπερα όχθη του πολιτικού συστήματος. Σε κάθε περίπτωση, μεγάλοι χαμένοι θα είναι οι βασικοί αντίπαλοι του Μητσοτάκη, δηλαδή ο Τσίπρας και ο Ανδρουλάκης...

Πώς το... ροντέο της Αριστεράς δίνει πόντους στον Μητσοτάκη

Ο απόλυτος κυρίαρχος του πολιτικού σκηνικού μέσα σε αυτό το αριστερό... μπάχαλο είναι αναμφίβολα ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Ο αναπόφευκτος... αλληλοσπαραγμός στην Αριστερά και κυρίως μεταξύ Τσίπρα και Ανδρουλάκη, αποφέρει και θα αποφέρει πολιτικά κέρδη στη Νέα Δημοκρατία και τον πρωθυπουργό. Στην πολιτική, όπως και στη φυσική, το κενό τείνει πάντα να καλύπτεται. Στην παρούσα φάση της ελληνικής πολιτικής σκηνής, η πλήρης αποδόμηση και ο κατακερματισμός του προοδευτικού χώρου λειτουργούν ως ο απόλυτος πολλαπλασιαστής ισχύος για τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Την ώρα που οι πέντε μονομάχοι της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς θα αναλώνονται σε έναν αδυσώπητο πόλεμο φθοράς, ο Μητσοτάκης θα παρακολουθεί τις εξελίξεις από θέση ισχύος, εδραιώνοντας την πολιτική ηγεμονία και δείχνοντας προς τους πολίτες, τι θα συμβεί στη χώρα, αν επικρατήσει το αριστερό... τσίρκο! Το μεγαλύτερο δώρο του κεντροαριστερού ντόμινο στην κυβέρνηση είναι η απουσία αξιόπιστης εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης.

Όσο το ΠΑΣΟΚ, η ΕΛ.Α.Σ., ο ΣΥΡΙΖΑ, η Πλεύση Ελευθερίας και το ΜέΡΑ25 θα εστιάζουν στις εσωτερικές τους έριδες, κανένας από τους αρχηγούς τους δεν θα καταφέρνει να εκπέμψει προφίλ εν αναμονή πρωθυπουργού. Αυτό βεβαίως, ισχύει για τον Τσίπρα και τον Ανδρυολάκη και όχι φυσικά για τη Δούρου, την Κωνσταντοπούλου και τον Βαρουφάκη, που κάποτε ήταν στο ίδιο τραπέζι με τον Τσίπρα.

Για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, το αριστερό "ξεκατίνιασμα" αποτελεί το ιδανικό αφήγημα σταθερότητας. Η κυβέρνηση μπορεί να παρουσιάζει κάθε δική της αστοχία ή μεταρρυθμιστική καθυστέρηση ως πταίσμα μπροστά στο χάος και την ακυβερνησία που θα προέκυπτε από μια υποθετική συνεργασία των κατακερματισμένων δυνάμεων της Αριστερά.

Στα μάτια του μέσου ψηφοφόρου, και ιδιαίτερα του κρίσιμου μετριοπαθούς Κέντρου, η εικόνα μιας Νέας Δημοκρατίας που παράγει έργο, ακόμα και με προβλήματα, θα έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα τηλεοπτικά "ξεκατινιάσματα" και τις διασπάσεις των αντιπάλων της.

Το πολιτικό Κέντρο αποτελεί το μόνιμο προπύργιο της εκλογικής κυριαρχίας της Νέας Δημοκρατίας από το 2019 και μετά. Η στρατηγική του ΠΑΣΟΚ να διεμβολίσει αυτόν τον χώρο ακυρώνεται στην πράξη, καθώς η Χαριλάου Τρικούπη αναγκάζεται να κοιτάζει διαρκώς προς τα αριστερά της για να αμυνθεί από την κίνηση του Αλέξη Τσίπρα και τις απώλειες προς τα ριζοσπαστικότερα σχήματα. Όσο η αντιπολίτευση σύρεται σε μια ατζέντα εσωστρέφειας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει τον χρόνο και τον πολιτικό χώρο να κάνει ανενόχλητος το δικό του... rebranding, αναδεικνύοντας το ισχυρό ηγετικό του προφίλ και προτάσσοντας τη διεθνή παρουσία της χώρας, τις μεγάλες επενδύσεις και την οικονομική σταθερότητα.

Οι μετριοπαθείς ψηφοφόροι, ακόμη και αν είναι δυσαρεστημένοι δεν βρίσκουν πουθενά αλλού μια σοβαρή, θεσμική εναλλακτική λύση, με αποτέλεσμα να παραμένουν -έστω και με επιφυλάξεις- στη σφαίρα επιρροής του Μαξίμου. Η ύπαρξη πολλών και μικρών κομμάτων στα αριστερά του πολιτικού φάσματος ευνοεί τη Νέα Δημοκρατία στους εκλογικούς συσχετισμούς. Ο διασκορπισμός των ψήφων σε πολλές κατευθύνσεις στα αριστερά, μειώνει τη δυναμική του δεύτερου κόμματος, εμποδίζοντας το να πλησιάσει σε αποστάσεις ασφαλείας που θα αμφισβητούσαν την πρωτοκαθεδρία του Μητσοτάκη.

Εν κατακλείδι, ο "εμφύλιος" της Αριστεράς λειτουργεί ως το καλύτερο "αλεξικέραυνο" για την κυβέρνηση. Αντί η επικαιρότητα να πιέζει το Μαξίμου για τα προβλήματα της κοινωνίας, η προσοχή των μέσων ενημέρωσης και των πολιτών θα μετατοπίζεται διαρκώς στο ποιος θα επικρατήσει στην προοδευτική πολυκατοικία. Για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, αυτό το σκηνικό δεν είναι απλώς μια ευνοϊκή συγκυρία, αλλά μια παρατεταμένη περίοδος πολιτικής μοναξιάς στην κορυφή, την οποία οι αντίπαλοι του, του προσφέρουν σε... χρυσό πιάτο!

Η πολιτική πορεία ενός αμοραλιστή πολιτικού που έπαιξε τη χώρα στα... ζάρια, αποτελεί ένα από τα πιο πολυσυζητημένα κεφάλαια της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Από τη ραγδαία άνοδο του 2015 και τη διακυβέρνηση της χώρας στην καρδιά της μνημονιακής κρίσης, μέχρι τη βαριά διπλή ήττα του 2023 και την αποχώρηση του από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, ο πρώην πρωθυπουργός παραμένει ένα πρόσωπο που προκαλεί έντονα πολιτικά πάθη.

Παρά τη δημόσια απόσυρση του από την πρώτη γραμμή της κομματικής καθημερινότητας και τη δραστηριοποίηση του μέσω του Ινστιτούτου του, το πολιτικό του αποτύπωμα συνεχίζει να απασχολεί αναλυτές και παρασκηνιακούς παίκτες. Η συζήτηση γύρω από το όνομα του δεν αφορά πλέον το παρελθόν, αλλά τις μελλοντικές του επιδιώξεις, τις δυνάμεις που τον περιβάλλουν και το ανεπίσημο χρονοδιάγραμμα που φαίνεται να κοιτάζει προς το βάθος της επόμενης δεκαετίας.

Γιατί κάποια ξένα κέντρα τον... αγάπησαν

Γύρω από την πολιτική επιβίωση και την επανατοποθέτηση του Αλέξη Τσίπρα κινείται διαχρονικά ένα πλέγμα εγχώριων και διεθνών παραγόντων.

Κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργικής του θητείας, η βίαιη μεταστροφή από τον αντιμνημονιακό ριζοσπαστισμό στον ευρωπαϊκό ρεαλισμό τον έφερε σε επαφή με κέντρα εξουσίας που αρχικά τον αντιμετώπιζαν με καχυποψία. Όμως, η υπογραφή του τρίτου μνημονίου που απλά του... υπαγορεύτηκε, αλλά και η εθνικά ντροπιαστική Συμφωνία των Πρεσπών λειτούργησαν ως "διαβατήριο" για την αποδοχή του από την Ουάσιγκτον και τις Βρυξέλλες. Σήμερα, η δραστηριότητα του στο Συμβούλιο της Ευρώπης και οι επαφές του με τη ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία δείχνουν ότι στηρίζεται από κύκλους που επιθυμούν τη δημιουργία ενός συστημικού, κεντροαριστερού αντίβαρου στην Ελλάδα.

Ο "άχαστος" και τα εγχώρια οικονομικά κέντρα που τον στηρίζουν

Μετά την απώλεια της εξουσίας, τμήματα του ελληνικού επιχειρηματικού κόσμου και των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης που αναζητούν ισορροπίες στο πολιτικό σκηνικό, διατηρούν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με τον Τσίπρα, κάτι το οποίο... βγάζει μάτια!

Τα συμφέροντα αυτά ποντάρουν στη διατήρηση του Τσίπρα ως μιας εφεδρείας, σε περίπτωση που το τρέχον πολιτικό σκηνικό οδηγηθεί σε κορεσμό ή κρίση εκπροσωπήσεως. Ωστόσο, αυτοί που τον στηρίζουν γιατί δεν... γουστάρουν τον Μητσοτάκη, παρατηρούν ότι δεν έχει απήχηση ή δεν έχει την απήχηση που θα περίμεναν μετά το οριστικό "κάψιμο" της εναλλακτικής επιλογής Ανδρουλάκη.

Δεν πείθει, γιατί υπάρχουν λόγοι...

Παρά τις προσπάθειες ανασύνταξης μέσω διεθνών συνεδρίων και παρεμβάσεων, η τρέχουσα απήχηση του Αλέξη Τσίπρα στην ελληνική κοινωνία παραμένει καθηλωμένη σε χαμηλά επίπεδα. Οι λόγοι της πολιτικής "ανομβρίας" του Τσίπρα είναι οι εξής:

1. Το ιστορικό "τραύμα" του 2015. Για ένα μεγάλο κομμάτι της μεσαίας τάξης, το όνομα του Αλέξη Τσίπρα είναι ταυτισμένο με τα capital controls, τη βαριά φορολόγηση και την πολιτική αναξιοπιστία (τη λεγόμενη "κωλοτούμπα"). Η απώλεια εμπιστοσύνης αυτού του ακροατηρίου αποδείχθηκε μη αναστρέψιμη, ενώ μετά την ανακοίνωση του ονόματος Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, το μη αριστερό ακροατήριο νιώθει μάλλον δικαιωμένο για την απόσταση που κρατάει απέναντι του.
2. Η φθορά του λαϊκισμού. Το πολιτικό στυλ που ανέδειξε τον Τσίπρα ήταν βασισμένο στην καταγγελία, το συναίσθημα και τη διχαστική ρητορική. Αυτό το μοτίβο εξακολουθεί και σήμερα να υφίσταται σε σημαντικό βαθμό, ωστόσο έχει "ξεφτίσει" μετά τη δοκιμασία που πέρασε η χώρα επί των ημερών του. Συνεπώς, το ακροατήριο των... φωνακλάδων έχει περιοριστεί σημαντικά και ως εκ τούτου, μπορεί να διεκδικήσει πολύ λιγότερο μερίδιο ψηφοφόρων.
3. Η σταθερότητα και η σιγουριά. Οι πολίτες, βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι με σύνθετες προκλήσεις όπως η ακρίβεια και αναζητούν τεχνοκρατική επάρκεια, σταθερότητα, σοβαρότητα και εφαρμόσιμες λύσεις. Τα στοιχεία αυτά δεν αντιστοιχούν στο προφίλ του Τσίπρα και όταν επιχειρεί να δείξει ότι άλλαξε, εντούτοις, δεν μπορεί να εκπέμψει τα σχετικά θετικά σήματα.
4. Ο κατακερματισμός της Αριστεράς. Η εικόνα διάλυσης που παρουσίασε ο ΣΥΡΙΖΑ μετά την αποχώρησή του χρεώνεται, σε μεγάλο βαθμό, και στον ίδιο. Η αδυναμία του να αφήσει πίσω του έναν συγκροτημένο και "κυβερνώντα" πολιτικό σχηματισμό έπληξε καίρια την υστεροφημία του. Ειδικά, οι μέθοδοι που προώθησε για τη διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ, δείχνουν έναν άνθρωπο αδίστακτο. Η λέξη "ΣΥΡΙΖΑ" έχει... τόνους τοξικότητας και ο Τσίπρας στην προσπάθεια του να διαγράψει το "αμαρτωλό" παρελθόν του κόμματος, εκτέθηκε μέσα από τις παρασκηνιακές παρεμβάσεις του, τις δολοπλοκίες του, την κοροϊδία και την απατεωνιά!

Στο... περίμενε έως το 2031

Ο Τσίπρας κατεβαίνει στις προσεχείς εκλογές με φόντο το... 2031, πιστεύοντας ότι ο Μητσοτάκης δεν θα έχει τέταρτη θητεία.

Με το πολιτικό σκηνικό των επόμενων ετών να δείχνει κλειδωμένο, οι στρατηγικοί αναλυτές που συνομιλούν με τον πρώην πρωθυπουργό στρέφουν το βλέμμα τους σε έναν μακρινό ορίζοντα, με ορόσημο το 2031. Γιατί όμως επιλέγεται αυτή η χρονική στιγμή; Η στρατηγική βασίζεται στην υπόθεση του πολιτικού κύκλου. Έως το 2031, η χώρα θα έχει διανύσει μια μακρά περίοδο συγκεκριμένης διακυβέρνησης, η οποία νομοτελειακά θα έχει υποστεί τη φυσιολογική φθορά της εξουσίας. Ο Αλέξης Τσίπρας ποντάρει στις θεωρίες του "ώριμου φρούτου" και της πολιτικής λήθης που φέρνει ο χρόνος.

Το 2031, ο Τσίπρας θα είναι 57 ετών και θα έχει αφήσει πίσω του την εικόνα του νεαρού, οργισμένου ηγέτη. Θα έχει δουλέψει ένα άλλο προφίλ, επιδιώκοντας να εμφανιστεί ως ένας ώριμος, έμπειρος και... σοφός» πολιτικός άνδρας, ο οποίος έμαθε από τα λάθη του παρελθόντος. Το σχέδιο προβλέπει τη σταδιακή οικοδόμηση ενός νέου προφίλ, μακριά από την κομματική μιζέρια των εγχώριων διασπάσεων. Μέσα από το ινστιτούτο του και τη διεθνή του παρουσία, επιχειρεί να εμφανιστεί ως ένας εθνικός κεφάλαιο, ένας ηγέτης που μπορεί να ενώσει την κατακερματισμένη Κεντροαριστερά και να προσφέρει μια εναλλακτική πρόταση εξουσίας όταν το εκκρεμές της κοινής γνώμης θα ζητά αλλαγή.

Τα ρίσκα και οι αστάθμητοι παράγοντες που μπορούν να "γκρεμίσουν" τα... όνειρα του Τσίπρα

Το... όνειρο του Τσίπρα για να κυβερνήσει το 2031 εμπεριέχει μεγάλα ρίσκα.

Η πολιτική πραγματικότητα κινείται πλέον με ιλιγγιώδεις ταχύτητες και η... αναμονή στο περιθώριο των πολιτικών εξελίξεων μπορεί να οδηγήσει στην πλήρη πολιτική λήθη. Μέχρι το 2031, μπορεί να έχει προκύψει μια νέα γενιά σοβαρών πολιτικών, που θα μπορούσαν να κλέψουν την παράσταση. Ένας από αυτούς θα μπορούσε να είναι ο Κυριάκος Πιερρακάκης, ο οποίος θα έχει αποκτήσει τεράστια εμπειρία από τη θητεία του ως πρόεδρος του Eurogroup.

Ο κίνδυνος για τον Αλέξη Τσίπρα είναι να αντιμετωπιστεί από την κοινωνία όχι ως ο "σωτήρας" του μέλλοντος, αλλά ως μια φιγούρα που ανήκει οριστικά σε μια άλλη πολιτική εποχή. Στην πολιτική, η επιστροφή από την αποστρατεία είναι μια εξαιρετικά δύσκολη εξίσωση. Ο Αλέξης Τσίπρας και τα συμφέροντα που επενδύουν στη δημόσια παρουσία του γνωρίζουν ότι η παρούσα φάση απαιτεί υπομονή και χαμηλούς τόνους.

Το ρίσκο που παίρνει ο Τσίπρας δια της παρατεταμένης... αναμονής είναι πολύ μεγάλο .Το αν το σχέδιο για το 2031 θα αποδειχθεί μια ευφυής στρατηγική κίνηση ή μια πολιτική ψευδαίσθηση εξαρτάται από το αν η ελληνική κοινωνία, στο μέλλον, θα επιλέξει να θυμάται τις προσδοκίες που γέννησε η άνοδος του ή τις πληγές που άφησε η διακυβέρνηση του. Μέχρι τότε, η πορεία του θα παραμένει μια άσκηση ισορροπίας μεταξύ της παρασκηνιακής επιρροής και της κοινωνικής απόστασης.

Η απόφαση για τη διαγραφή του Αντώνη Σαμαρά στα τέλη του 2024 δεν έκλεισε τον κύκλο της εσωτερική αναταραχής στη "δεξιά πολυκατοικία", αλλά αντίθετα, άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο ανοιχτής αντιπαράθεσης. Οι συνεχιζόμενες δημόσιες παρεμβάσεις του "αντάρτη" Σαμαρά, αλλά και του... θεσμικού Κώστα Καραμανλή, σε συνδυασμό με τη δημοσκοπική φθορά της κυβέρνησης, διαμορφώνουν ένα σύνθετο σκηνικό πίεσης για το Μέγαρο Μαξίμου.

Οι εμφανίσεις και οι ομιλίες των Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά λειτουργούν ως ιδεολογικά μανιφέστα της παραδοσιακής Δεξιάς. Έτσι, η ρητορική Σαμαρά εστιάζει σταθερά στα εθνικά θέματα, καταγγέλλοντας τα "ήρεμα νερά" και την πολιτική κατευνασμού έναντι της Τουρκίας, ενώ από την άλλη, ο Κώστας Καραμανλής, μετά από μια αφωνία 15 ετών επιλέγει πιο θεσμικές αλλά εξίσου αιχμηρές παρεμβάσεις με έμφαση στον μεσαίο χώρο και τη διαφάνεια. Και οι δύο δεν έχουν αναφέρει ούτε λέξη για τα τεράστια επιτεύγματα της ελληνικής οικονομίας κατά την τελευταία επταετία, τα οποία την κατατάσσουν πλέον στην κατηγορία του... Τσάμπιονς Λιγκ, όταν οι ισχυροί της Ευρώπης κινδυνεύουν να πέσουν στην... Conference League. Η στάση και των δύο τους εκθέτει και υποκρύπτει άλλα κίνητρα, τα οποία σχετίζονται με τον φόβο της πλήρους "μητσοτακοποίησης" της Νέας Δημοκρατίας.

"Πονοκέφαλος" το κοινό μέτωπο Καραμανλή-Σαμαρά

Οι κοινές παρουσίες Καραμανλή-Σαμαρά σε διάφορες εκδηλώσεις στέλνουν σήμα εσωκομματικής συσπείρωσης.

Σύμφωνα με τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων, η διαφοροποίηση των δύο πρώην πρωθυπουργών και προέδρων της ΝΔ, δεν επηρεάζουν καταλυτικά τη δημοσκοπική εικόνα της Νέας Δημοκρατίας. Ωστόσο, λειτουργούν ως σημείο αναφοράς για τους δυσαρεστημένους βουλευτές και ψηφοφόρους. Η δημόσια κριτική τους πλήττει τον πυρήνα του κυβερνητικού αφηγήματος περί απόλυτης πολιτικής σταθερότητας. Η εσωτερική αυτή έλξη και η αποστασιοποίηση των ιστορικών στελεχών αποτυπώνεται καθαρά στα στοιχεία των πρόσφατων δημοσκοπήσεων.

Πρόβλημα η σημαντική αποσυσπείρωση της βάσης

Η Νέα Δημοκρατία καταγράφει απώλειες προς τα δεξιά της και αυτός είναι ο λόγος των ανοιγμάτων που σχεδιάζει τους προσεχείς μήνες ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Μέσα από μια σειρά στοχευμένων κινήσεων, θα επιχειρήσει να... συγκινήσει πρώην ψηφοφόρους, ώστε να επιστρέψουν πίσω. Ωστόσο, χιλιάδες παραδοσιακοί ψηφοφόροι νιώθουν ιδεολογικά αποξενωμένοι από τη σημερινή ΝΔ, ενώ το πρόβλημα φαίνεται ότι είναι μεγαλύτερο στην ελληνική περιφέρεια. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν έντονη πίεση, η οποία οφείλεται στη σχετικά αυξημένη επιρροή των Καραμανλή και Σαμαρά.

Η κυβερνητική παράταξη δυσκολεύεται να προσεγγίσει τα ποσοστά αυτοδυναμίας και αυτό είναι ένα από τα μηνύματα που εκπέμπουν οι δημοσκοπήσεις. Αν και η δυσαρέσκεια δεν ενισχύει τους βασικούς αντιπάλους της Νέας Δημοκρατίας, εντούτοις, έχει στοιχίσει πολύ σε επίπεδο ποσοστών του κόμματος, αλλά και κυριαρχίας του Μητσοτάκη. Η δυσαρέσκεια αυτή τροφοδοτεί κυρίως την αποχή και μικρότερα σχήματα που βρίσκονται πιο δεξιά από τη Νέα Δημοκρατία, όπως την Ελληνική Λύση και τη Φωνή Λογικής, ενώ είναι σίγουρο ότι αποδέκτης αυτής της δυσαρέσκειας θα γίνει και το κόμμα Σαμαρά.

Η αντίδραση και η τακτική του Μεγάρου Μαξίμου

Απέναντι σε αυτήν την... πολιορκία, το επιτελείο του Κυριάκου Μητσοτάκη δρομολογεί μια στρατηγική δύο ταχυτήτων.

Ειδικότερα:

1. Με την τακτική της "περικύκλωσης", το Μαξίμου θα επιχειρήσει να απομονώσει τον Κώστα Καραμανλή από τον Αντώνη Σαμαρά. Η ηγεσία αναγνωρίζει ότι ο Καραμανλής διατηρεί ευρύτερο θεσμικό σεβασμό εντός του κόμματος και στόχος είναι να μην δημιουργηθεί ένα ενιαίο, αδιάσπαστο μέτωπο των δύο πρώην αρχηγών.
2. Η επικοινωνιακή ομάδα της κυβέρνησης τονίζει την ανάγκη για εκσυγχρονισμό και προετοιμάζεται για μια επικοινωνιακή αντεπίθεση ιδεολογικού χαρακτήρα. Θα προβάλλει το επιχείρημα ότι η χώρα δεν μπορεί να επιστρέψει σε παρωχημένες πολιτικές. Η κριτική των «πρώην» παρουσιάζεται συχνά ως εμμονή με το παρελθόν.
3. Το Μέγαρο Μαξίμου θα εντείνει τις επαφές με τους βουλευτές έτσι ώστε να συσπειρωθεί περισσότερο η κοινοβουλευτική ομάδα, η οποία κάποιες φορές δείχνει να... μπάζει νερά! Στόχος είναι η αποτροπή δημιουργίας "ομάδων" που θα μπορούσαν να απειλήσουν την κυβερνητική πλειοψηφία στη Βουλή.

Η επόμενη μέρα για την παράταξη

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η Νέα Δημοκρατία μπορεί να αντέξει αυτή την παρατεταμένη εσωτερική αιμορραγία, η οποία λειτουργεί ως "βαρίδι", προκειμένου να επιτύχει υψηλότερα ποσοστά στην πρόθεση ψήφου πολύ πριν την κάλπη.

Σύμφωνα με πληροφορίες που διακινούνται στο παρασκήνιο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει διαβεβαιώσεις ότι η ΝΔ μετριέται χαμηλότερα σε σχέση με τις πραγματικές επιδόσεις, αλλά ουδείς μπορεί να γνωρίζει τη συμπεριφορά του εκλογικού σώματος μετά από 8-9 μήνες, από τη στιγμή που κρίσιμα ζητήματα, όπως η ακρίβεια, όχι μόνο δεν αντιμετωπίζονται επαρκώς, αλλά παρουσιάζουν και τάσεις περαιτέρω επιδείνωσης.

Σε κάθε περίπτωση η "μητσοτακοποίηση" της Νέας Δημοκρατίας έχει αλλάξει τις ισορροπίες. Η παραδοσιακή Δεξιά αισθάνεται ότι βρίσκεται υπό διωγμό, ενώ το κυβερνητικό κέντρο προσπαθεί να κρατήσει τα ηνία της χώρας με γνώμονα τη σταθερότητα. Πολλοί μιλούν για "πασοκοποίηση" της ΝΔ, παραβλέποντας ίσως το γεγονός, ότι αν δεν επιτευχθεί αυτοδυναμία, τότε ο μόνος τρόπος άρσης του αδιεξόδου θα είναι η συνεργασία των δύο κομμάτων.

Με βάση τα παραπάνω, το μόνο σίγουρο είναι ότι η τελική αναμέτρηση δεν θα δοθεί μόνο στις κάλπες, αλλά και στο εσωτερικό των κομματικών οργάνων, όπου κρίνεται η ίδια η ψυχή και η ταυτότητα της παράταξης. Ο Μητσοτάκης ξέρει πού πάσχει σήμερα το κόμμα και στην τελική ευθεία προς τις εκλογές θα αναλάβει τις πρωτοβουλίες που πρέπει. Αρχικά με ανοίγματα φιλολαϊκού χαρακτήρα που θα έχουν ως στόχο να... συγκινήσουν όσους "μετανάστευσαν" σε δεξιά κόμματα ή στην αποχή και τους αναποφάσιστους και στη συνέχεια μέσω πολιτικών πρωτοβουλιών που θα ενισχύουν την ενότητα της παράταξης. Το τελικό αποτέλεσμα θα φανεί στην κάλπη...

Την ίδια στιγμή, διατυπώνονται κρίσιμα και πολύ σημαντικά ερωτήματα από πολλούς, ενώ η αντιπολίτευση εμφανίζεται κατώτερη των περιστάσεων. Τι θα γίνει με τα 12 ναυτικά μίλια, όταν απέναντι έχουν άλλα σχέδια; Τι κρύβεται πίσω από τη διπλωματική νηνεμία με την Άγκυρα; Ποιοι κινούν τα νήματα της στρατιωτικής θωράκισης; Πώς η Ελλάδα "αγοράζει| τον κρίσιμο χρόνο που χρειάζεται για την απόλυτη αποτροπή; Είναι μερικά μόνο από τα δομικά ερωτήματα που ανακύπτουν και για τα οποία υπάρχουν... απαντήσεις.

Τα τελευταία χρόνια, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις μοιάζουν να διανύουν μια ασυνήθιστη περίοδο ύφεσης. Η ρητορική των "ήρεμων νερών", που υιοθετήθηκε με θέρμη από την Αθήνα, παρουσιάζεται συχνά στο ευρύ κοινό ως μια συνειδητή προσπάθεια σταθερότητας, τουριστικής ευημερίας και μείωσης της έντασης στο Αιγαίο. Είναι όμως αυτή ολόκληρη η αλήθεια; Πίσω από τα χαμόγελα των διπλωματών και τις διακηρύξεις καλής γειτονίας, αναλύεται μια πολύ πιο σύνθετη και ρεαλιστική στρατηγική.

Η Ελλάδα δεν εφησυχάζει. Αντίθετα, χρησιμοποιεί τη διπλωματική αυτή "ηρεμία" ως ένα στρατηγικό προπέτασμα καπνού, προκειμένου να κερδίσει τον απαιτούμενο χρόνο για έναν πρωτοφανή εξοπλιστικό μαραθώνιο. Ο απώτερος αντικειμενικός σκοπός είναι σαφής και έχει να κάνει με την πλήρη στρατιωτική ετοιμότητα για την τελική άσκηση του κυριαρχικού δικαιώματος επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια καθώς και τη διασφάλιση της απόλυτης επικράτησης σε περίπτωση πολεμικής σύγκρουσης.

Ο στρατηγικός στόχος της Αθήνας

Τι είναι η πολιτική των "ήρεμων νερών" και ποιος είναι ο πραγματικός στόχος της;

Η κατανόηση της τρέχουσας ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, πρέπει να αποσυνδέσει την επίσημη ρητορική από τους ψυχρούς γεωπολιτικούς υπολογισμούς. Τα "ήρεμα νερά" δεν αποτελούν προϊόν ιδεολογικού "ρεύματος", αλλά τακτική επιλογή. Η Αθήνα παρατηρεί ότι η διαρκής κρίση και η ρητορική υπερένταση των προηγούμενων ετών εξαντλούσε τα αντανακλαστικά των ενόπλων δυνάμεων και απορροφούσε πόρους σε καθημερινές αναχαιτίσεις και επιφυλακές. Μειώνοντας την ένταση στο πεδίο, η Ελλάδα κατάφερε να μεταφέρει το κέντρο βάρους από την άμεση διαχείριση κρίσεων στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

"Αγορά" χρόνου

Η χώρα βρίσκεται στη μέση ενός γιγαντιαίου προγράμματος εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων, το οποίο απαιτεί χρόνο για να ολοκληρωθεί, να ενσωματωθεί και να αποδώσει επιχειρησιακά.

Τα "ήρεμα νερά" δεν είναι τίποτα περισσότερο από την εξυπηρέτηση του στρατηγικού στόχου της ελληνικής αποτρεπτικής ισχύος, μέσω της "αγοράς" χρόνου. Όμως, πώς η Ελλάδα "αγοράζει" χρόνο; Το επιτυγχάνει στα διεθνή φόρα μέσω της διπλωματικής οδού, με ταυτόχρονα ενίσχυση της ισχύος πυρός σε στρατιωτικό επίπεδο. Η Ελλάδα υλοποιεί ένα από τα πιο φιλόδοξα εξοπλιστικά προγράμματα της σύγχρονης ιστορίας της, αλλάζοντας δραματικά τις ισορροπίες στο θέατρο επιχειρήσεων της Ανατολικής Μεσογείου.

Στην Αεροπορία, η απόκτηση των γαλλικών μαχητικών Rafale και η σταδιακή αναβάθμιση των F-16 στο επίπεδο Viper έχουν ήδη προσφέρει ένα τεχνολογικό πλεονέκτημα. Ωστόσο, το μεγάλο «κλειδί» για το μέλλον είναι η προετοιμασία για την υποδοχή των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35. Η ενσωμάτωση αυτών των συστημάτων δεν γίνεται από τη μία μέρα στην άλλη. Απαιτούνται υποδομές, εκπαίδευση πιλότων και ανάπτυξη νέων δογμάτων ηλεκτρονικού πολέμου.

Στο Πολεμικό Ναυτικό, η έλευση των ψηφιακών φρεγατών Belharra (FDI) αναμένεται να κλειδώσει την αντιαεροπορική άμυνα περιοχής στο Αιγαίο. Μέχρι να πλεύσουν όμως αυτά τα πλοία πλήρως εξοπλισμένα και ενταγμένα στους ελληνικούς στολίσκους, η Αθήνα έχει ανάγκη την πολιτική σταθερότητα. Κάθε μήνας... ηρεμίας φέρνει την Ελλάδα πιο κοντά στην ολοκλήρωση αυτού του εξοπλιστικού τείχους.

Εθνικός στόχος τα 12 ναυτικά μίλια

       Η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο αποτελεί νόμιμο και απαράγραπτο δικαίωμα της Ελλάδας, βάσει του Δικαίου της Θάλασσας.

Ωστόσο, η Τουρκία διατηρεί σε ισχύ το παράνομο casus belli (αιτία πολέμου) από το 1995, απειλώντας ευθέως με στρατιωτική εμπλοκή σε περίπτωση που η Αθήνα ασκήσει το δικαίωμά της. Η πολιτική των "ήρεμων νερών" εξυπηρετεί ακριβώς την προετοιμασία για τη στιγμή που αυτό το αδιέξοδο θα σπάσει. Η ελληνική διπλωματία γνωρίζει ότι η επέκταση στα 12 μίλια δεν μπορεί να γίνει σε συνθήκες στρατιωτικής ισορροπίας ή αδυναμίας, καθώς κάτι τέτοιο θα προκαλούσε έναν πόλεμο με αβέβαιο αποτέλεσμα.

Αντίθετα, η επέκταση θα πραγματοποιηθεί όταν η Ελλάδα θα διαθέτει τέτοια ποιοτική και ποσοτική υπεροχή, που θα καθιστά οποιαδήποτε τουρκική αντίδραση αυτοκτονική. Η Αθήνα προετοιμάζεται για τη στιγμή που η αποτρεπτική της ισχύς θα είναι τόσο συντριπτική, ώστε η Άγκυρα να αναγκαστεί να αποδεχθεί τετελεσμένα χωρίς να τολμήσει να πατήσει το κουμπί του πολέμου.

Ποιοι κερδίζουν και ποιοι χάνουν από αυτή τη στρατηγική καθυστέρηση; Σε αυτή τη γεωπολιτική σκακιέρα, οι παίκτες κινούνται με βάση το δικό τους χρονοδιάγραμμα. Η Ελλάδα εμφανίζεται ως ο κερδισμένος της «στρατηγικής καθυστέρησης». Η ελληνική οικονομία, απαλλαγμένη από το βάρος μιας διαρκούς πολεμικής ετοιμότητας, μπορεί να χρηματοδοτεί τους εξοπλισμούς, ενώ οι διεθνείς συμμαχίες της χώρας με ΗΠΑ, Γαλλία και Ισραήλ, ισχυροποιούνται διαρκώς.

Η εγκλωβισμένη, αλλά και... επικίνδυνη Τουρκία

       Από την άλλη πλευρά, η Τουρκία βρίσκεται εγκλωβισμένη στη δική της εσωτερική και εξωτερική πραγματικότητα.

Παρά τις προσπάθειες της εγχώριας αμυντικής της βιομηχανίας, η Άγκυρα αντιμετώπισε σημαντικές καθυστερήσεις στην ανανέωση του δικού της αεροπορικού στόλου λόγω των αμερικανικών κυρώσεων και των αποκλεισμών. Η παρούσα συγκυρία ευνοεί τον ρυθμό ανάπτυξης της Ελλάδας.

Η Αθήνα τρέχει με ταχύτερους ρυθμούς στην κούρσα της τεχνολογικής υπεροχής, εκμεταλλευόμενη το γεγονός ότι η Τουρκία, λόγω των "ήρεμων νερών", δεν βρίσκει εύκολα προσχήματα για να κλιμακώσει την επιθετικότητά της διεθνώς. Η προσπάθεια να εγείρει αξιώσεις μέσω της ανακήρυξης θαλασσίων πάρκων, πάσχει με βάση το διεθνές δίκαιο και δεν συνιστά δικαίωμα καθορισμού Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.

Στρατηγική πλήρους επικράτησης σε έναν... αναπόφευκτο πόλεμο

Ο ελληνικός στρατιωτικός σχεδιασμός βασίζεται στο χειρότερο σενάριο, δηλαδή σε μια ολοκληρωτική σύγκρουση με την Τουρκία.

Αν η Άγκυρα αποφασίσει να ενεργοποιήσει το casus belli όταν η Ελλάδα επεκτείνει τα κυριαρχικά της δικαιώματα, τότε η Αθήνα δεν στοχεύει απλώς σε μια ισοπαλία ή σε έναν συμβιβασμό υπό την πίεση του διεθνούς παράγοντα. Στόχος είναι η πλήρης επικράτηση, η οποία στον σύγχρονο πόλεμο δεν σχετίζεται με την κατάληψη εδαφών, αλλά την ολοκληρωτική καταστροφή των επιθετικών δυνατοτήτων του εχθρού μέσα σε ελάχιστα εικοσιτετράωρα.

Με την απόκτηση όπλων στρατηγικού πλήγματος (όπως οι πύραυλοι Scalp και οι Exocet), την κυριαρχία στον αέρα μέσω των Rafale και τον έλεγχο των ναυτικών περασμάτων, η Ελλάδα χτίζει μια υποδομή που θα της επιτρέψει να καταφέρει ένα συντριπτικό πρώτο πλήγμα. Ο χρόνος που κερδίζεται σήμερα χρησιμοποιείται για να σχεδιαστεί αυτή ακριβώς η στρατιωτική μηχανή, η οποία θα μπορεί να επιβάλει τους όρους της στο πεδίο της μάχης.

Φυσικά, καμία στρατηγική δεν είναι απαλλαγμένη από ρίσκα. Ο κίνδυνος της πολιτικής των "ήρεμων νερών" έγκειται στην πιθανότητα η Άγκυρα να αντιληφθεί το ελληνικό σχέδιο πριν αυτό ολοκληρωθεί και να επιχειρήσει ένα προληπτικό χτύπημα ή μια ξαφνική κρίση, σε χρόνο που δεν βολεύει την Αθήνα. Ο χρόνος αυτός θα μπορούσε να είναι το διάστημα της προεκλογικής περιόδου ή μετεκλογικά, εφόσον υπάρχει... κενό εξουσίας.

Επιπλέον, υπάρχει πάντα το ρίσκο της εσωτερικής χαλάρωσης, όπου η κοινή γνώμη και μέρος του πολιτικού συστήματος μπορεί να πιστέψουν ότι η τουρκική απειλή έχει εξαφανιστεί οριστικά. Ωστόσο, η ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων δείχνει να διατηρεί τα μάτια της στραμμένα στον στόχο.

Η Ελλάδα βαδίζει μεθοδικά προς μια νέα εποχή γεωπολιτικής αυτοπεποίθησης. Όταν οι εξοπλιστικοί δείκτες φτάσουν στο επιθυμητό σημείο και η αποτρεπτική ψαλίδα κλείσει υπέρ της Αθήνας, το status quo στο Αιγαίο θα αλλάξει. Τα 12 ναυτικά μίλια θα πάψουν να είναι μια νομική προσδοκία και θα γίνουν μια γεωγραφική πραγματικότητα, θωρακισμένη από μια Ελλάδα που θα είναι πλέον απόλυτα έτοιμη για όλα.

Τα μάτια μας... δεκατέσσερα από τον Οκτώβριο!

Το μεγάλο πρόβλημα για τη χώρα μας σχετίζεται με την πρόκληση πολιτικής αστάθειας, λόγω του εκλογικού κύκλου.

Από τον Οκτώβριο και μετά, όλοι πρέπει να έχουμε τα μάτια μας... δεκατέσσερα! Ξέρουμε ότι ο... λύκος στην αναμπουμπούλα φαίνεται και αυτό θα θελήσει να αξιοποιήσει ο Ερντογάν! Ξέρουμε ότι τόσο ο ίδιος, όσο και ο Πούτιν δεν θα ήθελαν στην Ελλάδα μια νέα θητεία Μητσοτάκη, καθώς αυτή θα συνδεόταν με ενίσχυση της θέσης της χώρας μας σε ένα διαφοροποιημένο κόσμο στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Αποτελούμε τον πλέον κρίσιμο κρίκο στη γεωπολιτική σκακιέρα της Ευρώπης, αλλά και των ΗΠΑ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρέπει να εφησυχάζουμε.

Η Ελλάδα έχει "χτίσει" ισχυρές διπλωματικές και στρατιωτικές συμμαχίες, ενώ η περίπτωση επίθεσης της Τουρκίας στη χώρα μας, θα οδηγήσει τον Ερντογάν σε... τοίχο. Γαλλία και Ισραήλ έχουν υπογράψει ισχυρές στρατιωτικές συμφωνίες, τις οποίες, καλό είναι να λάβει υπόψιν του ο Ερντογάν, πριν προχωρήσει σε οποιαδήποτε... επιπόλαιη κίνηση. Όμως, το μεγάλο ζητούμενο για τη χώρα είναι η διασφάλιση της πολιτικής σταθερότητας, με συνέχιση της διακυβέρνησης από τη Νέα Δημοκρατία με Πρωθυπουργό τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Σε κάθε άλλη περίπτωση, θα ανοίξει ο Ασκός του Αιόλου σε όλα τα επίπεδα και το μπέρδεμα θα είναι πολύ μεγάλο...