Αναφερόμενος ειδικά στον πληθωρισμό, τόνισε ότι η στήριξη των πολιτών λαμβάνει διαφορετικές μορφές, ανάλογα με τις δημοσιονομικές δυνατότητες κάθε χώρας. Και ότι το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να επενδύσουμε στις ενεργειακές υποδομές. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι χρειάζονται και προσωρινά, στοχευμένα μέτρα, προσαρμοσμένα στις ανάγκες των πολιτών, τα οποία θα στηρίζουν ιδιαίτερα τους πιο ευάλωτους και όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.

Σε άλλο σημείο τόνισε ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται σε μια εποχή υψηλότερου κόστους κεφαλαίου. «Η εποχή του φθηνού χρήματος ανήκει στο παρελθόν. Ακόμη και αν συγκρίνουμε το 2016 με το 2026, η μέση απόδοση των δεκαετών ομολόγων το 2016 ήταν 1,1%, ενώ σήμερα βρίσκεται στο 4%. Λειτουργούμε, λοιπόν, σε ένα περιβάλλον υψηλότερου κόστους κεφαλαίου και αυτό οφείλεται σε μια σειρά από παράγοντες», τόνισε ο κ. Πιερρακάκης.

Αναλυτικά, η συνέντευξη έχει ως εξής:

Stefan Grobe: Καλωσορίζουμε τον πρόεδρο του Eurogroup, Κυριάκο Πιερρακάκη, υπουργό Οικονομικών της Ελλάδας. Χαιρόμαστε ιδιαίτερα που σας έχουμε σήμερα μαζί μας. Καλημέρα σας.

Κυριάκος Πιερρακάκης: Καλημέρα σας. Χαίρομαι πολύ που βρίσκομαι μαζί σας.

Stefan Grobe: Ας ξεκινήσουμε με δύο ανησυχητικές ενδείξεις που έχουν εμφανιστεί το τελευταίο διάστημα: την άνοδο των τιμών της ενέργειας και των αποδόσεων των ομολόγων. Πόσο σας ανησυχεί ο οικονομικός αντίκτυπος αυτών των εξελίξεων;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Παρακολουθούμε, προφανώς, με μεγάλη προσοχή αυτές τις εξελίξεις. Είναι ένα ζήτημα που συζητούν οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρώπης, όχι μόνο στις συνεδριάσεις του Eurogroup και του ECOFIN, αλλά θα έλεγα σε συνεχή βάση. Βρισκόμαστε διαρκώς σε επικοινωνία, προκειμένου να συντονίσουμε τις ενέργειές μας.

Είναι σαφές ότι έχουμε εισέλθει πλέον σε μια εποχή υψηλότερου κόστους κεφαλαίου. Η εποχή του φθηνού χρήματος ανήκει στο παρελθόν. Ακόμη και αν συγκρίνουμε το 2016 με το 2026, η μέση απόδοση των δεκαετών ομολόγων το 2016 ήταν 1,1%, ενώ σήμερα βρίσκεται στο 4%. Λειτουργούμε, λοιπόν, σε ένα περιβάλλον υψηλότερου κόστους κεφαλαίου και αυτό οφείλεται σε μια σειρά από παράγοντες. Ορισμένοι είναι δημοσιονομικοί, καθώς το μέσο δημοσιονομικό έλλειμμα είναι διπλάσιο σε σχέση με πριν από δέκα χρόνια. Άλλοι συνδέονται με όσα μόλις αναφέρατε: την ενέργεια, τις αυξημένες δαπάνες, τις κοινωνικές δαπάνες και τις μεγαλύτερες επενδυτικές ανάγκες.

Stefan Grobe: Η Ελλάδα πέρασε μια τεράστια οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση, κάτι που γνωρίζετε καλύτερα από οποιονδήποτε. Βλέπετε κινδύνους στη σημερινή κατάσταση ή βρισκόμαστε μπροστά σε εντελώς διαφορετικές συνθήκες;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Κάθε κατάσταση είναι διαφορετική. Συχνά με ρωτούν, όταν μιλώ με την ελληνική μου ιδιότητα, αυτή του υπουργού Οικονομικών, αν υπάρχουν διδάγματα από την ελληνική κρίση. Συνήθως απαντώ δύο πράγματα. Πρώτον, ότι η λέξη «ύβρις» είναι ελληνική. Και δεύτερον, ότι στην πολιτική πιστεύω περισσότερο στην έμπνευση παρά στα «μαθήματα» που μπορεί να δώσει κανείς σε άλλους. Και η έμπνευση εδώ είναι ότι σήμερα υπάρχουν πέντε χώρες στην Ευρώπη που παρουσιάζουν δημοσιονομικό πλεόνασμα σε ονομαστικούς όρους: η Δανία και οι τέσσερις χώρες που εφάρμοσαν προγράμματα διάσωσης την προηγούμενη δεκαετία.

Καταφέραμε να λάβουμε δύσκολες αποφάσεις. Ορισμένες με καθυστέρηση, άλλες όσο γρήγορα μπορούσαμε. Και σήμερα βρισκόμαστε σε θέση δημοσιονομικής ισχύος. Αυτή η ανθεκτικότητα, που θα έλεγα ότι αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της Ευρώπης συνολικά, αλλά και της Ελλάδας, είναι εξαιρετικά σημαντική για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε τις πολύ μεγάλες προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας.

Stefan Grobe: Υπάρχουν, όμως, διδάγματα για τη Γερμανία; Ακούγονται πολλές εκκλήσεις ότι η χώρα πρέπει να προχωρήσει σε ουσιαστικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Τι μπορεί να μάθει η Γερμανία από την Ελλάδα;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Βρέθηκα πρόσφατα στο Βερολίνο, όπου μου τέθηκε ακριβώς η ίδια ερώτηση. Και η απάντησή μου ήταν αυτή που σας έδωσα προηγουμένως. Πιστεύω στην έμπνευση. Σε καμία περίπτωση δεν είμαι εγώ εκείνος που θα δώσει μαθήματα στον καλό μου συνάδελφο, Lars Klingbeil, ή στη γερμανική κυβέρνηση. Πιστεύω ότι η Γερμανία γνωρίζει τι πρέπει να κάνει και τι πρέπει να πετύχει. Διαθέτει τεράστιες δυνατότητες, οι οποίες μπορούν να απελευθερώσουν σημαντική ανάπτυξη. Είναι μια εξαιρετικά ισχυρή παραγωγική δύναμη. Και θα το συνόψιζα σε μία φράση: Η Ευρώπη χρειάζεται τη Γερμανία και η Γερμανία χρειάζεται την Ευρώπη.

Μέρος της μεταρρυθμιστικής ατζέντας που θέτουμε ως προτεραιότητα στο Eurogroup μπορεί να ενισχύσει τις αναπτυξιακές προοπτικές κάθε κράτους- μέλους της Ευρώπης. Η Ένωση Κεφαλαιαγορών, η Τραπεζική Ένωση, οι συζητήσεις μας για την ενέργεια, όλα αυτά είναι στοιχεία που μπορούν να απελευθερώσουν αναπτυξιακές δυνατότητες. Και τελικά θα επηρεάσουν τη Γερμανία, όπως θα επηρεάσουν και την Ελλάδα, αλλά κάθε Ευρωπαίο πολίτη που μας παρακολουθεί. Γι’ αυτό και πρέπει να προχωρήσουμε.

Stefan Grobe: Μιλώντας για τους πολίτες, πόσο σας ανησυχεί ο πληθωρισμός; Φοβάστε ότι οι τιμές θα αυξηθούν ξανά; Και πώς μπορούν να προστατευθούν τα νοικοκυριά;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Καταρχάς, ο πληθωρισμός στο 4%, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η Eurostat, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση των τιμών της ενέργειας. Επομένως, το ζήτημα συνδέεται άμεσα με την πρώτη σας ερώτηση, την ενεργειακή κρίση δηλαδή που αντιμετωπίζουμε. Προσπαθούμε να συντονίσουμε τις ενέργειές μας και τη στήριξη που παρέχουμε στους πολίτες.

Η στήριξη αυτή λαμβάνει διαφορετικές μορφές, ανάλογα με τις δημοσιονομικές δυνατότητες κάθε χώρας. Κοινός μας στόχος, ωστόσο, είναι να στηρίξουμε τους πολίτες ώστε να ανταποκριθούν στις προκλήσεις ενός ιδιαίτερα δύσκολου χειμώνα. Προφανώς, το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να επενδύσουμε στις ενεργειακές υποδομές. Αυτή είναι, θα έλεγα, η πιο βιώσιμη απάντηση.

Χρειαζόμαστε, όμως, και προσωρινά μέτρα, στοχευμένα μέτρα. Χρειαζόμαστε μέτρα προσαρμοσμένα στις ανάγκες των πολιτών, τα οποία θα στηρίζουν ιδιαίτερα τους πιο ευάλωτους και όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη. Αυτό ακριβώς προσπαθούμε να κάνουμε.

Και ένα μέρος της δουλειάς μας στο Eurogroup, κάτι που θεωρώ εξαιρετικά σημαντικό, είναι να διαμορφώσουμε μια κοινή αντίληψη για το πρόβλημα και μια κοινή γλώσσα για την περιγραφή του. Αν εξετάσουμε τις λύσεις, αν δούμε πώς μπορούμε να αντιδράσουμε με τον αποτελεσματικότερο τρόπο….

Stefan Grobe: Θα ήθελα να αλλάξουμε θέμα για λίγο. Χθες, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, βρέθηκε μαζί σας, στη συνάντηση των υπουργών Οικονομικών. Αυτό είναι αρκετά ασυνήθιστο. Γιατί προσκλήθηκε και τι είχε να σας πει;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Ήταν πράγματι μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση. Ποιο είναι το βασικό ζήτημα που εξετάζουμε; Ανέφερα στην αρχή ότι λειτουργούμε σε μια εποχή υψηλότερου κόστους κεφαλαίου. Πρέπει να αξιοποιούμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο κάθε ευρώ που δαπανούμε. Πρέπει να διασφαλίζουμε ότι κάθε ευρώ αποδίδει τη μέγιστη δυνατή αξία και έχει το μεγαλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.

Ταυτόχρονα, έχουμε αυξημένες ανάγκες για επενδύσεις στην άμυνα. Γι’ αυτό, άλλωστε, υπάρχει και η εθνική ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες. Οι υπολογισμοί μας άλλαξαν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Τι πρέπει, λοιπόν, να κατανοήσουμε; Πώς θα ανταποκριθούμε σε αυτές τις ανάγκες. Δεν είναι μόνο ζήτημα του πόσα δαπανούμε. Είναι και ζήτημα του πώς δαπανούμε τους πόρους μας.

Γνωρίζουμε ότι δεν κάνουμε αρκετές κοινές προμήθειες στον τομέα της άμυνας, καθώς και ότι δεν επενδύουμε αρκετά στην έρευνα και την ανάπτυξη στην Ευρώπη. Γνωρίζουμε ότι χρειαζόμαστε μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα μεταξύ των αμυντικών μας συστημάτων. Επομένως, είναι απαραίτητος ο συντονισμός αυτής της προσπάθειας, όχι μόνο σε επίπεδο υπουργών Άμυνας, αλλά και σε επίπεδο υπουργών Οικονομικών, οι οποίοι καλούνται να χρηματοδοτήσουν αυτές τις δαπάνες.

Stefan Grobe: Μία τελευταία, σύντομη ερώτηση. Η ευρωζώνη οδεύει προς έναν χειμώνα σημαντικών αποφάσεων. Υπάρχει το ζήτημα της Ουκρανίας, ο επόμενος προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η διαδοχή της Κριστίν Λαγκάρντ. Πιστεύετε ότι μπορείτε να ολοκληρώσετε αυτές τις διαδικασίες και να καταλήξετε σε συμφωνία μέχρι τον Δεκέμβριο;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Αυτό είναι πράγματι το χρονοδιάγραμμα που έχουμε μπροστά μας. Και χθες μου τέθηκε ερώτηση για το τελευταίο σκέλος που αναφέρατε, τη διαδοχή στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Είτε πρόκειται για μεταρρυθμίσεις είτε για τη λήψη αποφάσεων είτε για την πλήρωση θέσεων, αυτό είναι το χρονικό πλαίσιο στο οποίο κινούμαστε.

Η Κριστίν Λαγκάρντ έχει ανακοινώσει ότι θα παραμείνει στη θέση της έως τις 7 Φεβρουαρίου. Αυτό σημαίνει ότι, ιδανικά, θα πρέπει να έχει ληφθεί επίσημη απόφαση έως το τέλος του έτους, δηλαδή μέχρι τον Δεκέμβριο. Πρόκειται για απόφαση που λαμβάνεται σε επίπεδο ηγετών. Και δεν μιλάμε μόνο για την πλήρωση μίας θέσης. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για τρεις θέσεις. Είναι μια αρκετά πρωτοφανής συγκυρία.

Πρόκειται για τη θέση του προέδρου, τη θέση επικεφαλής οικονομολόγου και μία θέση στο Εκτελεστικό Συμβούλιο. Πολλοί αντιμετωπίζουν αυτές τις αποφάσεις ως ένα συνολικό πακέτο. Θεωρώ ότι αυτή είναι μια εύλογη προσέγγιση. Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση λαμβάνεται σε επίπεδο ηγετών και το Eurogroup θα συμβάλει στη διευκόλυνση της διαδικασίας. Θα παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις, όπως κάνουμε πάντα.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει επίσης στα αποτελέσματα του «ελληνικού FBI», στις 90 κυβερνητικές προτεραιότητες για το επόμενο εξάμηνο, αλλά και στις πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της οικονομίας, της άμυνας και της καθημερινότητας των πολιτών.

Η ανάρτηση του πρωθυπουργού:

Καλημέρα σε όλες και όλους. Οι ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της εβδομάδας, καθώς άλλαξαν τις πολιτικές ισορροπίες και στα δύο σώματα του Κογκρέσου. Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ωστόσο, έχουν ισχυρά θεμέλια και υπερβαίνουν τους εκλογικούς κύκλους. Είναι ασφαλώς ευχάριστο ότι Ελληνοαμερικανοί εξελέγησαν ή επανεξελέγησαν στο Κογκρέσο, όπως και ότι σε κρίσιμες επιτροπές για την άμυνα και την εξωτερική πολιτική θα συμμετέχουν πρόσωπα με τα οποία η ελληνική κυβέρνηση έχει πολύ καλές σχέσεις, κάτι σημαντικό για τη χώρα μας, ιδίως σε μια περίοδο γεωπολιτικής αστάθειας στην περιοχή μας.

Την Παρασκευή εκδόθηκε η άδεια εκτέλεσης εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Κύπρου (Great Sea Interconnector, GSI), καθώς και η σχετική navtex, σημαντικά βήματα για την προώθηση της υλοποίησης του έργου. Ελλάδα και Κύπρος είναι οι χώρες που αδειοδοτούν τις εργασίες των ερευνών για ένα έργο το οποίο έχει χαρακτηριστεί ευρωπαϊκού κοινού ενδιαφέροντος και στο οποίο συμμετέχουν γαλλικές εταιρείες. Είναι σημαντικό να είναι απολύτως κατανοητό ότι έργα διασυνδεσιμότητας, όπως ο GSI, αποτελούν στρατηγικές επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή αυτάρκεια και την περιφερειακή συνεργασία και σταθερότητα, συμβάλλοντας στην ειρήνη και την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή.

Επανέρχομαι στο αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών, από το οποίο κρατώ και κάτι ακόμη. Το κόστος ζωής ήταν από τις βασικές ανησυχίες των ψηφοφόρων. Κάτι που, φυσικά, δεν μας είναι καθόλου ξένο. Η ακρίβεια εξακολουθεί να πιέζει τα νοικοκυριά και στη χώρα μας, παρά τη βελτίωση αρκετών οικονομικών δεικτών. Γι’ αυτό και παρατείνουμε έως το τέλος του χρόνου την Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών, με περίπου 1.000 βασικά προϊόντα σε χαμηλότερες τιμές, ανάμεσά τους και τρόφιμα που βρίσκονται στο τραπέζι κάθε οικογένειας. Παράλληλα, συνεχίζονται οι έλεγχοι στην αγορά, ώστε οι καταναλωτές να γνωρίζουν ότι οι μειώσεις που ανακοινώνονται εφαρμόζονται και στην πράξη.

Στην ίδια κατεύθυνση, της οικονομικής ελάφρυνσης των πολιτών, κινείται και το νομοσχέδιο που ψηφίστηκε αυτή την εβδομάδα στη Βουλή, με 16 ευνοϊκές ρυθμίσεις, στις οποίες προσθέσαμε δύο ακόμη σημαντικές παρεμβάσεις για τους δανειολήπτες. Από την 1η Δεκεμβρίου, οι ευάλωτοι και οι επιλέξιμοι οφειλέτες που ρυθμίζουν τα χρέη τους μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού θα έχουν σταθερό επιτόκιο 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, αντί για κυμαινόμενο που μπορεί να φτάσει το 5,67%. Για να δώσω ένα παράδειγμα, σε μια οφειλή 100.000 ευρώ με αποπληρωμή σε 20 χρόνια, το όφελος μπορεί να φτάσει τα 20.200 ευρώ, αν η οφειλή έχει εξασφάλιση, και τα 28.000 αν δεν έχει. Ταυτόχρονα, δεκαπλασιάζουμε το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στους servicers για σοβαρές παραβάσεις, από 500.000 σε 5 εκ. ευρώ. Και έχει σημασία ότι οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις συγκέντρωσαν ευρύτερη στήριξη στη Βουλή, πέρα από την κυβερνητική πλειοψηφία.

Θέλω εδώ να θυμίσω ότι από το 2019 έχουμε προχωρήσει σε τουλάχιστον 27 παρεμβάσεις στο τραπεζικό σύστημα. Με τον «Ηρακλή» μειώσαμε τα κόκκινα δάνεια των τραπεζών από το 48,5% το 2016 στο 3,4% φέτος, δημιουργήσαμε τον εξωδικαστικό μηχανισμό για τη ρύθμιση οφειλών, προστατεύσαμε την κύρια κατοικία και περιορίσαμε τις τραπεζικές προμήθειες και τις χρεώσεις στα ΑΤΜ, με ετήσιο όφελος περίπου 150 εκ. ευρώ για τους πολίτες. Κι έτσι σήμερα, το ιδιωτικό χρέος βρίσκεται στο 96,6% του ΑΕΠ, χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 119,3%.

Αυτήν την εβδομάδα είχαμε και τα «γενέθλια» του «ελληνικού FBI», το οποίο κλείνει 2 χρόνια λειτουργίας. Όταν το 2023 δεσμευτήκαμε στη μάχη για την εμπέδωση της νομιμότητας σε κάθε πεδίο της δημόσιας ζωής και της καθημερινότητας, εννοούσαμε ότι η Πολιτεία δεν θα κάνει πίσω απέναντι στο οργανωμένο έγκλημα, όσο ισχυρά κι αν είναι τα συμφέροντα που έχει απέναντί της. Και σήμερα έχουμε συγκεκριμένα αποτελέσματα: μέσα σε αυτά τα 2 χρόνια, η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος έχει χειριστεί περισσότερες από 1.500 υποθέσεις, έχει αποδώσει κατηγορίες σε πάνω από 5.400 πρόσωπα και έχει εξαρθρώσει 259 εγκληματικές ομάδες. Από κυκλώματα λαθρεμπορίου καυσίμων και τσιγάρων μέχρι δίκτυα διαφθοράς σε εφορίες, πολεοδομίες και φυλακές. Η προσπάθεια αυτή, βέβαια, δεν ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια. Από το 2019 έχουν εξαρθρωθεί δεκάδες κυκλώματα, από τις εικονικές συνταγογραφήσεις και τις απάτες σε βάρος του ΕΟΠΥΥ και του ΕΦΚΑ μέχρι τις παράνομες εκδόσεις διπλωμάτων, τον χρηματισμό σε δημόσιες υπηρεσίες όπως το Κτηματολόγιο και τις αυθαίρετες καταλήψεις παραλιών. Και σε αρκετές από αυτές τις υποθέσεις εμπλέκονταν δημόσιοι υπάλληλοι, ακόμη και αστυνομικοί. Θέλω να είμαι σαφής: δεν υπάρχουν άβατα, ούτε πρόσωπα που εξαιρούνται από τον έλεγχο. Η νομιμότητα πρέπει να ισχύει για όλους, χωρίς αστερίσκους.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της προσπάθειας είναι η αντιμετώπιση των κυκλωμάτων παράνομων αγροτικών επιδοτήσεων. Ξέρω ότι η μετάβαση στο νέο σύστημα έχει δημιουργήσει δυσκολίες σε αρκετούς αγρότες, ιδιαίτερα στην υποβολή των αιτήσεων. Οι αρμόδιες υπηρεσίες εργάζονται καθημερινά για την επίλυση των τεχνικών προβλημάτων και την ολοκλήρωση των πληρωμών. Ήδη πληρώνονται περίπου 40.000 δικαιούχοι, οι προκαταβολές θα καταβληθούν έως τις 30 Νοεμβρίου και οι εκκαθαρίσεις τον Δεκέμβριο. Ενώ, όσοι παραγωγοί δεν έχουν ακόμη υποβάλει αίτηση, μπορούν να κάνουν χρήση της παράτασης που δόθηκε έως την Τρίτη 10 Νοεμβρίου.

Περνώ τώρα στα υπόλοιπα θέματα της εβδομάδας:

1. Στο Υπουργικό Συμβούλιο αυτής της εβδομάδας παρουσιάσαμε τις 90 προτεραιότητες της κυβέρνησης για τους επόμενους έξι μήνες, μέχρι τις εκλογές. Από τη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού με στόχο τα 1.000 ευρώ έως τις αρχές του 2028 και τις παρεμβάσεις για τη στέγαση μέχρι την αναβάθμιση της Υγείας και της Παιδείας και την ολοκλήρωση μεγάλων έργων υποδομής. Έχουμε συγκεκριμένο σχέδιο και χρονοδιάγραμμα, αλλά και πολλή δουλειά ακόμη μπροστά μας. Στόχος μας είναι να ολοκληρώσουμε όσα έχουμε δεσμευτεί, ώστε οι πολίτες να μας κρίνουν για το σύνολο του έργου μας.

2. Δέκα μεγάλα επενδυτικά σχέδια προχωρούν μέσω του Αναπτυξιακού Νόμου σε Μακεδονία, Στερεά Ελλάδα, Θεσσαλία και Κρήτη, συνολικού ύψους 226,2 εκ. ευρώ, με κρατική ενίσχυση άνω των 104 εκ. ευρώ και περισσότερες από 400 νέες θέσεις εργασίας. Αφορούν κλάδους από το τσιμέντο και το αλουμίνιο έως τα τρόφιμα, τα φάρμακα και την επεξεργασία δεδομένων. Παράλληλα, απλοποιούνται οι διαδικασίες για τις επιχειρήσεις, καθώς μικρές αλλαγές σε ένα επενδυτικό σχέδιο δεν θα χρειάζονται πλέον ξεχωριστή έγκριση, μπαίνουν σαφείς προθεσμίες και οι μακροχρόνιες υποχρεώσεις των επιχειρήσεων μειώνονται από έξι σε τρία χρόνια για τις μικρές και σε πέντε για τις μεσαίες και τις μεγάλες.

3. Θέτουμε κανόνες στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην εργασία, με το νέο νομοσχέδιο που παρουσιάστηκε από το Υπουργείο Οικονομικών (μία από τις 90 προτεραιότητες που ανέφερα παραπάνω). Ειδικότερα, για όσους εργάζονται μέσω ψηφιακών πλατφορμών, προβλέπεται διαφάνεια στα κριτήρια με τα οποία λαμβάνονται οι αποφάσεις που τους αφορούν, υποχρεωτικός ανθρώπινος έλεγχος στις σημαντικές αποφάσεις και προστασία των προσωπικών τους δεδομένων, ενώ αποσαφηνίζεται και το εργασιακό τους καθεστώς.

4. Δύο αλλαγές στην εξυπηρέτηση των ασφαλισμένων του ΕΟΠΥΥ. Πρώτον, από την 1η Νοεμβρίου, γιατροί, διαγνωστικά εργαστήρια και όλοι οι συμβεβλημένοι πάροχοι πρέπει υποχρεωτικά να καταχωρούν τα αποτελέσματα των εξετάσεων στο νέο Ψηφιακό Αποθετήριο, ώστε κάθε πολίτης και ο γιατρός του να έχουν συγκεντρωμένο το ιστορικό των εξετάσεών του, χωρίς να χρειάζεται να αναζητούν παλιές εξετάσεις. Δεύτερον, με τη νέα εφαρμογή myEOPYYapp, οι ασφαλισμένοι μπορούν από το κινητό τους να κλείνουν ραντεβού στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ, να ζητούν παράδοση φαρμάκων υψηλού κόστους στο σπίτι και να υποβάλλουν δικαιολογητικά για αποζημίωση.

5. Στο συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα ανακοίνωσα 6+2 πρωτοβουλίες για τη στήριξη των δήμων: 300 εκ. ευρώ για έργα ανακύκλωσης και 240 εκ. ευρώ εντός Νοεμβρίου για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών προς παρόχους ενέργειας. Αυξάνουμε το τέλος παρεπιδημούντων από 0,75% σε 1% και διπλασιάζουμε την ετήσια κρατική επιχορήγηση για τη συντήρηση των σχολικών κτηρίων. Προβλέπουμε ακόμη 200 εκ. ευρώ ετησίως για έργα εσωτερικής οδοποιίας, όταν ομαλοποιηθεί η αγορά καυσίμων, και 50 εκ. ευρώ για την εγκατάσταση μπαταριών, ώστε οι δήμοι να αξιοποιούν για τις δικές τους ανάγκες την ενέργεια που παράγεται από τοπικές ανανεώσιμες πηγές. Παράλληλα, σε συνεργασία με τη ΔΕΗ, προχωρούμε σε ρύθμιση των υπολειπόμενων χρεών, ύψους έως 60 εκ. ευρώ, ενώ δεσμευτήκαμε και για ειδικό δημοτικό τιμολόγιο ηλεκτρικού ρεύματος, μόλις αρχίσει να αποκλιμακώνεται η σημερινή αναταραχή στην αγορά ενέργειας.

6. Η Καλαμάτα ήταν και η πρώτη στάση της περιοδείας μου στην Πελοπόννησο, όπου είχα την ευκαιρία να επισκεφθώ τα έργα στον οδικό άξονα Καλαμάτα-Μεθώνη, την αναβάθμιση του αεροδρομίου και τη νέα Μονάδα Ηλιακής Ξήρανσης Ιλύος, που αξιοποιεί την ηλιακή ενέργεια για την επεξεργασία αποβλήτων. Στη Μεγαλόπολη υπογράφηκε η σύμβαση για το νέο σωφρονιστικό κατάστημα, ενώ στην Τρίπολη εγκαινιάστηκε η νέα φοιτητική εστία του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, που θα στεγάσει 96 φοιτητές σε ένα πρώην ξενοδοχείο, με τις θέσεις στέγασης του Πανεπιστημίου να φτάνουν, έτσι, τις 426.

7. Για πρώτη φορά στην ιστορία της, η Ελλάδα αποκτά αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού, με την προμήθεια τριών Embraer KC-390 από την Πορτογαλία και δυνατότητα απόκτησης άλλων τριών. Έτσι, τα μαχητικά μας θα μπορούν να ανεφοδιάζονται στον αέρα, αρχικά τα Rafale και τα Mirage και σε έναν χρόνο και τα F-16, αυξάνοντας την εμβέλεια και τη διάρκεια των αποστολών τους. Παράλληλα, το Πολεμικό Ναυτικό παρέλαβε δύο ακόμη ανθυποβρυχιακά ελικόπτερα MH-60R Seahawk, ενώ τα δύο τελευταία από τα επτά συνολικά αναμένονται έως το τέλος του έτους.

8. Με τη συνδρομή των Ενόπλων Δυνάμεων ξεκινά και μια πρωτοβουλία πρωτοποριακή σε διεθνές επίπεδο: κανένας δημοσιογράφος δεν θα πηγαίνει πλέον σε εμπόλεμη ζώνη απροετοίμαστος. Σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, τις δημοσιογραφικές ενώσεις και τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό, δημιουργείται πρόγραμμα εκπαίδευσης και πιστοποίησης για όσους καλύπτουν πολέμους και αποστολές υψηλού κινδύνου. Στον πρώτο κύκλο θα συμμετάσχουν 25 δημοσιογράφοι των δημόσιων μέσων ενημέρωσης, ενώ θα ακολουθήσει εκπαίδευση και για όσους καλύπτουν φυσικές καταστροφές.

9. Μια ξεχωριστή στιγμή για τη Ροδόπη: έπειτα από αιώνες, στον βυζαντινό ναό της Μαξιμιανούπολης, λίγο έξω από την Κομοτηνή, τελέστηκε ξανά αγιασμός! Ο ναός αποκαταστάθηκε με χρηματοδότηση 1,5 εκ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και είναι πλέον ανοιχτός στους επισκέπτες. Παράλληλα, σχεδιάζεται η αξιοποίηση του Ιμαρέτ και του παλιού Παγοποιείου της Κομοτηνής, με μια έκθεση αφιερωμένη στην ιστορία της πόλης και των κοινοτήτων της.

10. Επιστρέφουν στις Σέρρες, έπειτα από 109 χρόνια, 48 πολύτιμα εκκλησιαστικά κειμήλια που είχαν αφαιρεθεί το 1917, κατά τη βουλγαρική κατοχή στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, από την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου, την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης και φυλάσσονταν έκτοτε στη Σόφια. Η επιστροφή τους, έπειτα από διακρατική συμφωνία με τη Βουλγαρία, ικανοποιεί ένα αίτημα δεκαετιών της τοπικής κοινωνίας. Είναι, λοιπόν, μεγάλη η χαρά και η συγκίνησή μου που βρίσκομαι σήμερα στις Σέρρες για να παραστώ σε αυτή την ιστορική στιγμή.

Κλείνοντας, θέλω να αναφερθώ και σε δύο πρωτοβουλίες του ιδιωτικού τομέα. Η Eurobank ανακοίνωσε αύξηση μισθού 5% στις εργαζόμενες μητέρες με το πρώτο παιδί και επιπλέον 10% με το δεύτερο, μετά την επιστροφή τους από την άδεια μητρότητας, ενώ διατηρεί την εφάπαξ ενίσχυση των 25.000 ευρώ για το τρίτο παιδί και των 30.000 ευρώ για το τέταρτο. Από την πλευρά της, η Telekom διπλασιάζει ή και τριπλασιάζει, χωρίς επιπλέον χρέωση, τις ταχύτητες σε περίπου 700.000 συνδέσεις οπτικής ίνας. Δύο διαφορετικές πρωτοβουλίες, που αξίζει να βρουν μιμητές. Καλή Κυριακή!

Δύο νέα Food to Go λειτουργούν στην Αγίων Πάντων 82 στην Καλλιθέα και στη Φωκίωνος Νέγρη 11 στην Κυψέλη. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει δέκα πιλοτικά σημεία έως το τέλος του 2026 και παραγωγική επένδυση 100 εκατ. ευρώ στη Μαγούλα.

Οι δύο νέες τοποθεσίες

Η οικονομική διάσταση απαιτεί προσοχή στα διαθέσιμα στοιχεία και στις πραγματικές επιπτώσεις για την αγορά. Ένας τίτλος μπορεί να αποτυπώνει μια σημαντική εξέλιξη, δεν αρκεί όμως από μόνος του για ασφαλή συμπεράσματα. Η σύγκριση με προηγούμενες περιόδους, η ποιότητα των δεδομένων και ο χρονικός ορίζοντας είναι αναγκαία στοιχεία κάθε ουσιαστικής αξιολόγησης. Δύο νέα Food to Go λειτουργούν στην Αγίων Πάντων 82 στην Καλλιθέα και στη Φωκίωνος Νέγρη 11 στην Κυψέλη. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει δέκα πιλοτικά σημεία έως το τέλος του 2026 και παραγωγική επένδυση 100 εκατ. ευρώ στη Μαγούλα.

Στην περίπτωση Σκλαβενίτης, το συγκεκριμένο ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή συνδέεται άμεσα με τις προσδοκίες και τον σχεδιασμό της επόμενης περιόδου. Οι εμπλεκόμενοι καλούνται να αξιολογήσουν τις ευκαιρίες και τους περιορισμούς, με βάση τα δεδομένα που είναι πράγματι διαθέσιμα και όχι με υποθέσεις για μελλοντικές αποφάσεις.

Το μοντέλο Food to Go

Για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, το κρίσιμο ερώτημα είναι πώς μεταφράζεται η εξέλιξη σε κόστος, εισόδημα και αποφάσεις. Οι επιπτώσεις δεν είναι ομοιόμορφες: διαφέρουν ανάλογα με τον κλάδο, την περιοχή και την οικονομική κατάσταση. Γι' αυτό οι γενικές τάσεις πρέπει να συνδυάζονται με τις ειδικές συνθήκες κάθε περίπτωσης.

Στην περίπτωση Σκλαβενίτης, το συγκεκριμένο ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή συνδέεται άμεσα με τις προσδοκίες και τον σχεδιασμό της επόμενης περιόδου. Οι εμπλεκόμενοι καλούνται να αξιολογήσουν τις ευκαιρίες και τους περιορισμούς, με βάση τα δεδομένα που είναι πράγματι διαθέσιμα και όχι με υποθέσεις για μελλοντικές αποφάσεις.

Η επένδυση των 100 εκατ. ευρώ

Η αποτελεσματική υλοποίηση προϋποθέτει συντονισμό, έγκαιρη πληροφόρηση και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Οι προθέσεις και οι ανακοινώσεις δεν ταυτίζονται πάντοτε με την τελική έκβαση. Οι ενδιαφερόμενοι χρειάζεται να παρακολουθούν τα επόμενα βήματα και να αποφεύγουν αποφάσεις που βασίζονται σε ανεπιβεβαίωτες εκτιμήσεις.

Στην περίπτωση Σκλαβενίτης, το συγκεκριμένο ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή συνδέεται άμεσα με τις προσδοκίες και τον σχεδιασμό της επόμενης περιόδου. Οι εμπλεκόμενοι καλούνται να αξιολογήσουν τις ευκαιρίες και τους περιορισμούς, με βάση τα δεδομένα που είναι πράγματι διαθέσιμα και όχι με υποθέσεις για μελλοντικές αποφάσεις.

Η αγορά έτοιμου φαγητού

Παράλληλα, οι εξελίξεις επηρεάζονται από το γενικότερο οικονομικό περιβάλλον, όπως ο πληθωρισμός, η χρηματοδότηση και η διαθέσιμη ρευστότητα. Ακόμη και μια θετική μεταβολή μπορεί να έχει περιορισμένο όφελος εάν συνοδεύεται από υψηλότερα κόστη. Η συνολική αποτίμηση απαιτεί επομένως εξέταση περισσότερων από έναν δεικτών.

Στην περίπτωση Σκλαβενίτης, το συγκεκριμένο ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή συνδέεται άμεσα με τις προσδοκίες και τον σχεδιασμό της επόμενης περιόδου. Οι εμπλεκόμενοι καλούνται να αξιολογήσουν τις ευκαιρίες και τους περιορισμούς, με βάση τα δεδομένα που είναι πράγματι διαθέσιμα και όχι με υποθέσεις για μελλοντικές αποφάσεις.

Η επέκταση πέρα από το σούπερ μάρκετ

Η σύγκριση των διαθέσιμων επιλογών είναι απαραίτητη για τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων. Δεν υπάρχει ενιαία λύση για κάθε επιχείρηση ή εργαζόμενο, ενώ οι ανάγκες μεταβάλλονται με τον χρόνο. Η προσεκτική ανάγνωση των όρων, των χρονοδιαγραμμάτων και των πιθανών κινδύνων περιορίζει τις δυσάρεστες εκπλήξεις.

Στην περίπτωση Σκλαβενίτης, το συγκεκριμένο ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή συνδέεται άμεσα με τις προσδοκίες και τον σχεδιασμό της επόμενης περιόδου. Οι εμπλεκόμενοι καλούνται να αξιολογήσουν τις ευκαιρίες και τους περιορισμούς, με βάση τα δεδομένα που είναι πράγματι διαθέσιμα και όχι με υποθέσεις για μελλοντικές αποφάσεις.

Ο ανταγωνισμός και οι τιμές

Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν οι σημερινές ενδείξεις μετατρέπονται σε μετρήσιμα αποτελέσματα. Σημαντική θα είναι η εξέλιξη των επίσημων στοιχείων, η ανταπόκριση της αγοράς και η συνέπεια στην εφαρμογή των σχεδιασμών. Η δημοσιογραφική παρακολούθηση πρέπει να διαχωρίζει όσα έχουν ήδη συμβεί από εκείνα που παραμένουν στόχοι.

Στην περίπτωση Σκλαβενίτης, το συγκεκριμένο ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή συνδέεται άμεσα με τις προσδοκίες και τον σχεδιασμό της επόμενης περιόδου. Οι εμπλεκόμενοι καλούνται να αξιολογήσουν τις ευκαιρίες και τους περιορισμούς, με βάση τα δεδομένα που είναι πράγματι διαθέσιμα και όχι με υποθέσεις για μελλοντικές αποφάσεις.

Οι προκλήσεις της παραγωγής και διανομής

Το βασικό ζητούμενο είναι η δημιουργία διατηρήσιμου οικονομικού οφέλους και όχι απλώς η πρόσκαιρη εντύπωση μιας ανακοίνωσης. Οι αποφάσεις θα κριθούν στην πράξη από την απόδοση των πόρων, τη διαφάνεια και τη δυνατότητα προσαρμογής στις πραγματικές συνθήκες. Έτσι θα αποτυπωθεί το ουσιαστικό αποτύπωμα της εξέλιξης.

Στην περίπτωση Σκλαβενίτης, το συγκεκριμένο ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή συνδέεται άμεσα με τις προσδοκίες και τον σχεδιασμό της επόμενης περιόδου. Οι εμπλεκόμενοι καλούνται να αξιολογήσουν τις ευκαιρίες και τους περιορισμούς, με βάση τα δεδομένα που είναι πράγματι διαθέσιμα και όχι με υποθέσεις για μελλοντικές αποφάσεις.

Για το ευρύτερο πλαίσιο δείτε και το σχετικό προηγούμενο δημοσίευμα του MoneyPress.

Η προμήθεια είναι μόνο η αρχή

Στις συναλλαγές με κάρτα ο επαγγελματίας μπορεί να επιβαρύνεται με προμήθεια που εξαρτάται από τη σύμβασή του, τον πάροχο και το είδος της συναλλαγής. Σε ορισμένα εμπορικά πακέτα υπάρχουν επιπλέον πάγια ή διαφορετικές χρεώσεις για συγκεκριμένες υπηρεσίες. Επομένως, η σύγκριση μόνο ενός διαφημιζόμενου ποσοστού δεν αποκαλύπτει πάντα το τελικό κόστος. Η επιχείρηση χρειάζεται να συγκεντρώνει όλα τα έξοδα που συνδέονται με την αποδοχή και την εκκαθάριση πληρωμών και να τα αντιπαραβάλλει με τον πραγματικό μηνιαίο τζίρο της.

Τι αλλάζει όταν οι συναλλαγές είναι μικρές

Ένα περίπτερο, ένα καφέ ή ένα μικρό κατάστημα μπορεί να δέχεται καθημερινά πολλές πληρωμές μικρής αξίας. Αν η σύμβαση προβλέπει συνδυασμό ποσοστιαίας και σταθερής χρέωσης ανά συναλλαγή, το πραγματικό βάρος διαφέρει από εκείνο μιας επιχείρησης που πραγματοποιεί λίγες μεγάλες πωλήσεις. Ακόμη και όταν δεν υπάρχει σταθερή χρέωση, η σύνθεση των καρτών και των τρόπων πληρωμής μπορεί να επηρεάζει τον μέσο συντελεστή. Η σωστή ανάλυση πρέπει να βασίζεται σε στοιχεία πραγματικών συναλλαγών και όχι σε γενικές εκτιμήσεις.

Τερματικό, συντήρηση και τεχνική υποστήριξη

Το τερματικό POS μπορεί να αγοράζεται, να μισθώνεται ή να περιλαμβάνεται σε εμπορικό πακέτο υπηρεσιών. Ανάλογα με τη σύμβαση, ενδέχεται να υπάρχουν έξοδα αντικατάστασης, υποστήριξης, συνδεσιμότητας ή πρόσθετων λειτουργιών. Η σύνδεση με ταμειακά συστήματα και άλλες υποδομές δημιουργεί επίσης τεχνικές απαιτήσεις. Πριν από την υπογραφή νέας συμφωνίας, ο επαγγελματίας χρειάζεται να ζητά σαφή ενημέρωση για την αρχική δαπάνη, το μηνιαίο πάγιο και τις πιθανές επιβαρύνσεις σε περίπτωση αλλαγής εξοπλισμού ή πρόωρης λύσης της σύμβασης.

Ο ρόλος των άμεσων πληρωμών IRIS

Οι άμεσες πληρωμές προσφέρουν μια επιπλέον δυνατότητα είσπραξης και μπορούν να περιορίσουν την εξάρτηση από έναν μόνο τρόπο πληρωμής. Δεν είναι, ωστόσο, σωστό να θεωρείται ότι κάθε επαγγελματική συναλλαγή μέσω IRIS είναι αυτομάτως δωρεάν ή ότι ισχύουν ίδιοι όροι για όλους. Τα διαθέσιμα προϊόντα, οι προμήθειες, τα όρια και οι διαδικασίες διαφοροποιούνται ανάλογα με το πλαίσιο της υπηρεσίας και τον πάροχο. Οι επιχειρήσεις οφείλουν να ελέγχουν τις ισχύουσες συμβατικές και κανονιστικές υποχρεώσεις τους.

Πότε εμφανίζονται τα χρήματα στον λογαριασμό

Η ταχύτητα εκκαθάρισης επηρεάζει άμεσα τη ρευστότητα μιας επιχείρησης. Αν τα έσοδα από κάρτες δεν είναι άμεσα διαθέσιμα, ο επαγγελματίας μπορεί να χρειάζεται επιπλέον κεφάλαιο για πληρωμές προμηθευτών και λειτουργικών εξόδων. Η διάρκεια εκκαθάρισης, οι ημέρες λειτουργίας και οι τυχόν χρεώσεις για ταχύτερη πίστωση πρέπει να περιλαμβάνονται στην αξιολόγηση κάθε προσφοράς. Το χαμηλότερο ονομαστικό κόστος δεν είναι πάντοτε η καλύτερη λύση όταν δημιουργεί σημαντική καθυστέρηση στις εισπράξεις.

Πώς γίνεται σωστή σύγκριση παρόχων

Η επιχείρηση μπορεί να ζητήσει από κάθε πάροχο αναλυτικό πίνακα με τις προμήθειες, τα πάγια, το κόστος τερματικού και τις πρόσθετες υπηρεσίες. Στη συνέχεια, είναι χρήσιμο να υπολογίσει την επιβάρυνση με βάση τον δικό της αριθμό και τη μέση αξία συναλλαγών. Χρειάζεται επίσης να εξετάσει την ποιότητα τεχνικής υποστήριξης, τη διαδικασία επιστροφών και την εξυπηρέτηση σε περίπτωση βλάβης. Μια προσωρινή διακοπή αποδοχής πληρωμών μπορεί να κοστίσει περισσότερο από μια μικρή διαφορά στην προμήθεια.

Η διαφάνεια γίνεται ανταγωνιστικό πλεονέκτημα

Η ευρεία χρήση ηλεκτρονικών συναλλαγών αυξάνει την ανάγκη για απλά και συγκρίσιμα τιμολόγια. Οι μικρές επιχειρήσεις ωφελούνται όταν γνωρίζουν εκ των προτέρων το πραγματικό κόστος κάθε υπηρεσίας και μπορούν να αλλάζουν πάροχο χωρίς δυσανάλογες δυσκολίες. Η αναλυτική παρακολούθηση των μηνιαίων χρεώσεων βοηθά να εντοπίζονται υπηρεσίες που δεν χρησιμοποιούνται και να επαναδιαπραγματεύονται όροι. Σε τελική ανάλυση, ο στόχος δεν είναι να αποφεύγονται οι ηλεκτρονικές πληρωμές, αλλά να γίνονται με οικονομικά βιώσιμο τρόπο και με καθαρή εικόνα των υποχρεώσεων.

Ποιοι παράγοντες καθορίζουν το ασφάλιστρο

Οι ασφαλιστικές εταιρείες αξιολογούν διαφορετικές παραμέτρους όταν τιμολογούν ένα συμβόλαιο. Η ηλικία του οδηγού, η οδηγική εμπειρία, το ιστορικό ζημιών, η περιοχή στην οποία κυκλοφορεί το όχημα και τα τεχνικά χαρακτηριστικά του μπορούν να επηρεάσουν την τιμή. Ρόλο παίζουν επίσης η διάρκεια της ασφάλισης και το εύρος των παροχών. Γι’ αυτό δύο οδηγοί με το ίδιο μοντέλο αυτοκινήτου δεν λαμβάνουν αναγκαστικά την ίδια προσφορά. Η σύγκριση έχει νόημα μόνο όταν τα δεδομένα που δηλώνονται είναι ακριβή και οι καλύψεις είναι αντίστοιχες.

Η διαφορά βασικής και μικτής ασφάλισης

Η υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης αφορά την κάλυψη ζημιών που προκαλούνται σε τρίτους, σύμφωνα με τους όρους και τα νόμιμα όρια. Δεν σημαίνει ότι καλύπτονται αυτόματα οι ζημιές στο αυτοκίνητο του υπαίτιου οδηγού. Τα ευρύτερα προγράμματα μπορούν να προσφέρουν κάλυψη ίδιων ζημιών, κλοπής, πυρκαγιάς ή άλλων κινδύνων. Ωστόσο, η εμπορική ονομασία «μικτή» δεν αρκεί για να γνωρίζει κανείς τι ακριβώς αγοράζει. Χρειάζεται ανάγνωση των εξαιρέσεων και των προϋποθέσεων αποζημίωσης.

Η απαλλαγή μπορεί να αλλάξει τον λογαριασμό

Στα συμβόλαια που προβλέπουν απαλλαγή, ο ασφαλισμένος αναλαμβάνει συγκεκριμένο μέρος της ζημιάς πριν ενεργοποιηθεί η αποζημίωση για το υπόλοιπο. Ένα πρόγραμμα με υψηλότερη απαλλαγή μπορεί να προσφέρεται με χαμηλότερο ετήσιο ασφάλιστρο, αλλά να αποδειχθεί ακριβότερο τη στιγμή ενός ατυχήματος. Για παράδειγμα, σε μικρή επισκευή η συμμετοχή του οδηγού μπορεί να καλύπτει σημαντικό μέρος του κόστους. Η σωστή επιλογή εξαρτάται από την οικονομική αντοχή του νοικοκυριού και από τον κίνδυνο που είναι διατεθειμένο να αναλάβει.

Οδική βοήθεια και φυσικά φαινόμενα

Η οδική βοήθεια, η θραύση κρυστάλλων και οι καλύψεις φυσικών φαινομένων συχνά παρουσιάζονται ως χρήσιμες πρόσθετες παροχές. Δεν έχουν όμως όλες τα ίδια όρια, τις ίδιες γεωγραφικές προϋποθέσεις ή την ίδια διαδικασία εξυπηρέτησης. Ο οδηγός πρέπει να εξετάζει εάν η βοήθεια παρέχεται σε βλάβη και ατύχημα, εάν προβλέπεται μεταφορά του οχήματος και τι ισχύει για πλημμύρα, χαλάζι ή άλλες ζημιές. Ιδιαίτερα για παλαιότερα οχήματα, η σχέση πρόσθετου κόστους και πιθανής αποζημίωσης χρειάζεται εξατομικευμένη αξιολόγηση.

Τι να ελέγξετε πριν από την ανανέωση

Η ανανέωση δεν πρέπει να γίνεται μηχανικά. Είναι χρήσιμο να ζητούνται γραπτές προσφορές από περισσότερους παρόχους με την ίδια διάρκεια, τα ίδια όρια και τις ίδιες πρόσθετες καλύψεις. Προσοχή απαιτείται στο ποσό απαλλαγής, στους όρους πληρωμής και στο εάν κάποια προσφορά προϋποθέτει συγκεκριμένο συνεργείο ή άλλη διαδικασία. Επίσης, χρειάζεται επιβεβαίωση ότι τα προσωπικά στοιχεία και τα στοιχεία του οχήματος είναι σωστά. Η ελλιπής ή ανακριβής δήλωση πληροφοριών μπορεί να δημιουργήσει σοβαρές δυσκολίες σε ενδεχόμενη απαίτηση αποζημίωσης.

Γιατί η φθηνότερη προσφορά δεν είναι πάντα καλύτερη

Μια μικρή διαφορά στο ασφάλιστρο μπορεί να συνοδεύεται από μεγάλη διαφορά στην πραγματική προστασία. Η ποιότητα εξυπηρέτησης, η σαφήνεια των όρων και ο τρόπος διαχείρισης μιας ζημιάς είναι παράγοντες που δύσκολα αποτυπώνονται σε έναν πίνακα τιμών. Οι καταναλωτές χρειάζεται να εξετάζουν τι συμβαίνει μετά το ατύχημα, ποια δικαιολογητικά απαιτούνται και ποιες προθεσμίες ισχύουν. Η εξοικονόμηση έχει αξία όταν προκύπτει από ουσιαστικό ανταγωνισμό και όχι από την αφαίρεση μιας κάλυψης που ο οδηγός θεωρούσε δεδομένη.

Το συνολικό κόστος του αυτοκινήτου

Η ασφάλιση αποτελεί μόνο μία συνιστώσα του ετήσιου κόστους κατοχής αυτοκινήτου. Καύσιμα, συντήρηση, ελαστικά, τέλη κυκλοφορίας και απρόβλεπτες επισκευές επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό. Ένας πρακτικός τρόπος διαχείρισης είναι να υπολογίζεται το συνολικό ετήσιο ποσό και να κατανέμεται σε μηνιαία βάση. Με αυτόν τον τρόπο, η ανανέωση του συμβολαίου δεν αντιμετωπίζεται ως έκτακτη επιβάρυνση. Το ζητούμενο είναι η επιλογή ασφάλισης που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του οδηγού, χωρίς υπερβολικές χρεώσεις αλλά και χωρίς επικίνδυνα κενά προστασίας.

Γιατί ο τζίρος δεν είναι μετρητά

Ο τζίρος αποτυπώνει την αξία των πωλήσεων, όχι κατ’ ανάγκη τα χρήματα που έχει ήδη εισπράξει η επιχείρηση. Μια πώληση με πίστωση μπορεί να καταγραφεί σήμερα, αλλά να εξοφληθεί αρκετές εβδομάδες αργότερα. Την ίδια στιγμή, το κόστος αγοράς εμπορευμάτων, η μισθοδοσία και οι λοιπές υποχρεώσεις μπορεί να έχουν προηγηθεί. Έτσι, μια επιχείρηση με ικανοποιητική εμπορική δραστηριότητα μπορεί να αντιμετωπίζει σοβαρό ταμειακό κενό. Η διάκριση ανάμεσα σε πωλήσεις, κέρδος και διαθέσιμα μετρητά είναι βασική προϋπόθεση για σωστές αποφάσεις.

Οι καθυστερήσεις πληρωμών δημιουργούν αλυσιδωτές πιέσεις

Όταν ένας πελάτης καθυστερεί να εξοφλήσει, η επιχείρηση ουσιαστικά χρηματοδοτεί τη συναλλαγή μέχρι να εισπράξει. Αν αυτό συμβαίνει σε πολλούς πελάτες ταυτόχρονα, η ανάγκη κεφαλαίου κίνησης αυξάνεται σημαντικά. Η κατάσταση επιδεινώνεται όταν οι προμηθευτές απαιτούν ταχύτερη πληρωμή από την προθεσμία που δίνεται στους πελάτες. Η συστηματική παρακολούθηση απαιτήσεων και η έγκαιρη επικοινωνία για εκκρεμείς οφειλές μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο. Χρειάζεται, ωστόσο, ισορροπία ώστε η πολιτική είσπραξης να μη διαταράσσει τις εμπορικές σχέσεις.

Το κεφάλαιο που δεσμεύεται στα αποθέματα

Η αγορά εμπορευμάτων απαιτεί πληρωμές πριν από την τελική πώληση. Όσο περισσότερο παραμένουν τα προϊόντα στην αποθήκη, τόσο μεγαλύτερο ποσό δεσμεύεται χωρίς να επιστρέφει στο ταμείο. Η υπερβολική αποθεματοποίηση μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα ακόμη και σε επιχείρηση με θετικό περιθώριο κέρδους. Από την άλλη πλευρά, τα πολύ χαμηλά αποθέματα μπορεί να οδηγήσουν σε χαμένες πωλήσεις. Η επιχείρηση χρειάζεται να εξετάζει την ταχύτητα ανανέωσης των εμπορευμάτων και να προσαρμόζει τις παραγγελίες στη ζήτηση.

Οι σταθερές δαπάνες συνεχίζουν ανεξάρτητα από τις πωλήσεις

Ενοίκιο, ηλεκτρικό ρεύμα, μισθοδοσία, συνδρομές λογισμικού και ασφαλιστικές υποχρεώσεις δεν εξαφανίζονται όταν οι πωλήσεις υποχωρούν. Το ύψος των σταθερών εξόδων καθορίζει σε μεγάλο βαθμό πόσο ανθεκτική είναι μια επιχείρηση σε μια περίοδο χαμηλής ζήτησης. Η καταγραφή τους σε ξεχωριστό πίνακα βοηθά να εντοπίζονται δαπάνες που μπορούν να περιοριστούν ή να αναδιαπραγματευθούν. Δεν σημαίνει ότι κάθε περικοπή είναι ωφέλιμη: ορισμένα έξοδα υποστηρίζουν άμεσα την ποιότητα και την παραγωγική δυνατότητα της επιχείρησης.

Ακόμη και η ανάπτυξη χρειάζεται χρηματοδότηση

Μια ξαφνική αύξηση παραγγελιών μπορεί να απαιτήσει περισσότερα εμπορεύματα, προσωπικό, μεταφορές και λειτουργικό κεφάλαιο πριν εμφανιστούν οι αντίστοιχες εισπράξεις. Γι’ αυτό η ταχεία ανάπτυξη δεν είναι απαλλαγμένη από κινδύνους. Αν οι νέες πωλήσεις έχουν μεγάλες περιόδους πίστωσης, η επιχείρηση μπορεί να χρειαστεί επιπλέον χρηματοδότηση παρά τη βελτιωμένη εμπορική εικόνα της. Ο προγραμματισμός των αναγκών κεφαλαίου κίνησης πρέπει επομένως να προηγείται των μεγάλων εμπορικών δεσμεύσεων.

Ένας απλός εβδομαδιαίος πίνακας βοηθά

Η πρόβλεψη ταμειακών ροών δεν απαιτεί απαραίτητα σύνθετο λογισμικό. Ένας πίνακας που καταγράφει το αρχικό υπόλοιπο, τις αναμενόμενες εισπράξεις και τις υποχρεωτικές πληρωμές για τις επόμενες εβδομάδες μπορεί να δείξει έγκαιρα πότε θα δημιουργηθεί έλλειμμα. Είναι σημαντικό οι προβλέψεις να βασίζονται σε ρεαλιστικές ημερομηνίες και όχι μόνο στις συμβατικές προθεσμίες. Η συχνή ενημέρωση επιτρέπει στον επιχειρηματία να προσαρμόζει αγορές, πληρωμές και επενδυτικές αποφάσεις προτού βρεθεί σε αδιέξοδο.

Η ρευστότητα ως όρος βιωσιμότητας

Η ταμειακή πειθαρχία δεν σημαίνει εγκατάλειψη της ανάπτυξης, αλλά καλύτερο συγχρονισμό ανάμεσα σε έσοδα και έξοδα. Η διατήρηση αποθέματος ασφαλείας, η προσεκτική χορήγηση πίστωσης και η επανεξέταση των όρων με προμηθευτές μπορούν να περιορίσουν τις διακυμάνσεις. Όπου χρειάζεται χρηματοδότηση, πρέπει να εξετάζεται το πραγματικό κόστος και η δυνατότητα αποπληρωμής. Μια επιχείρηση μπορεί να εμφανίζει υψηλό τζίρο και να παραμένει ευάλωτη. Αντίθετα, η σταθερή ροή μετρητών της επιτρέπει να καλύπτει υποχρεώσεις, να αξιοποιεί ευκαιρίες και να αντιμετωπίζει απρόβλεπτες δυσκολίες.

Η έρευνα της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2022, αφορά τα τρία στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας —διύλιση, εμπορία και λιανική διάθεση— και τις αγορές της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων, του πετρελαίου κίνησης και του πετρελαίου θέρμανσης.

Η Επιτροπή εξέτασε τη δομή και τις συνθήκες ανταγωνισμού σε κάθε στάδιο, το θεσμικό πλαίσιο, τις τιμές και τις εμπορικές ροές, καθώς και τους παράγοντες που επηρέασαν τη διαμόρφωση των τιμών. Στο πεδίο της έρευνας εντάχθηκε και το φαινόμενο της ασύμμετρης μετακύλισης των μεταβολών του κόστους —η ταχύτερη ενσωμάτωση των αυξήσεων και η βραδύτερη ενσωμάτωση των μειώσεων, γνωστό ως «rockets and feathers».

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού δημοσίευσε την Έκθεση Πρώτων Απόψεων τον Αύγουστο του 2024 και την Έκθεση Δεύτερων Απόψεων τον Ιούλιο του 2025. Στη δεύτερη, αξιολόγησε τα στοιχεία και τις απόψεις που κατατέθηκαν και κατέληξε ότι στην αγορά δεν επικρατούν συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού. Η τελική απόφαση περιλαμβάνει μία δεσμευτική παρέμβαση και, επιπλέον, γνωμοδοτικές προτάσεις προς τα αρμόδια όργανα.

Κατάργηση ρητρών αποκλειστικότητας

Η δεσμευτική παρέμβαση αφορά τις συμβάσεις αποθήκευσης και εξυπηρέτησης καυσίμων σε εγκαταστάσεις τρίτων εταιρειών. Η Επιτροπή αποφάσισε ότι οι επιχειρήσεις του κλάδου πρέπει να τροποποιήσουν τις συμβάσεις αυτές, ώστε να μην περιλαμβάνουν πλέον ρήτρες αποκλειστικότητας για την αποθήκευση καυσίμων.

Για τα υπόλοιπα ζητήματα, η ΕΑ διατυπώνει γνωμοδοτικές προτάσεις. Στόχος τους είναι να διευκολυνθούν οι εισαγωγές, να περιοριστούν οι κίνδυνοι συντονισμού των τιμών στη διύλιση και να βελτιωθεί η ενημέρωση των καταναλωτών.

Κεντρικός φορέας αποθεμάτων και μητρώο αποθηκών

Για τη διευκόλυνση των εισαγωγών, η Επιτροπή προτείνει τη σύσταση Ανεξάρτητου Κεντρικού Φορέα Διατήρησης Αποθεμάτων Ασφαλείας, υπό την εποπτεία της ΡΑΑΕΥ. Ο φορέας θα τηρεί τα υποχρεωτικά αποθέματα ασφαλείας για λογαριασμό των υπόχρεων επιχειρήσεων, έναντι καθορισμένου τιμήματος.

Το κόστος θα επιμερίζεται στις επιχειρήσεις ανάλογα με τη συνολική κατανάλωσή τους κατά το προηγούμενο έτος και όχι με βάση τις εισαγωγές που πραγματοποίησε καθεμία. Παράλληλα, η ΕΑ εισηγείται την καταγραφή των αποθηκευτικών χώρων πετρελαιοειδών σε ενιαίο μητρώο, το οποίο θα αποτυπώνει και τυχόν ελλείψεις ή ανενεργές υποδομές. Θα πρέπει επίσης να οριστεί ο φορέας που θα τηρεί και θα εποπτεύει το μητρώο.

Αλλαγές στη δημοσιοποίηση των τιμών διυλιστηρίου

Για να περιοριστεί η διαφάνεια των τιμών στο στάδιο της διύλισης και, κατά την εκτίμηση της Επιτροπής, ο κίνδυνος σιωπηρής συμπαιγνίας, προτείνεται να τροποποιηθεί η υπουργική απόφαση του 2007 για τη γνωστοποίηση των τιμών πώλησης των πετρελαιοειδών στην εγχώρια αγορά.

Σήμερα, οι τιμές γνωστοποιούνται στις εταιρείες εμπορίας έως τις 10 το πρωί της ημέρας παράδοσης και αναρτώνται καθημερινά σε δημόσια ιστοσελίδα. Η ΕΑ προτείνει να κοινοποιούνται εξατομικευμένα σε κάθε εταιρεία εμπορίας, χωρίς να δημοσιοποιούνται.

Εφαρμογή με τιμές πρατηρίων σε πραγματικό χρόνο

Στη λιανική αγορά, η Επιτροπή εισηγείται τη δημιουργία ψηφιακής εφαρμογής για την ενημέρωση των καταναλωτών σε πραγματικό χρόνο. Η εφαρμογή θα εμφανίζει τις τιμές ανά καύσιμο, πρατήριο και γεωγραφική περιοχή, καθώς και τα κοντινότερα πρατήρια με βάση την τοποθεσία του χρήστη.

Η πρόταση προβλέπει ότι η εφαρμογή θα συμπληρώνει και θα εξελίσσει τις υπάρχουσες βάσεις δεδομένων, όπως το fuel.gr και το Παρατηρητήριο Τιμών.

Από τα 113 δολάρια στη νέα υποχώρηση

Η αγορά είχε ήδη αντιδράσει έντονα στις αναφορές για διπλωματικές επαφές με στόχο την αποκλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν. Στη συνεδρίαση της Δευτέρας, το Brent έκλεισε κοντά στα 104,77 δολάρια, καταγράφοντας απώλειες άνω του 7%, ενώ νωρίτερα είχε κινηθεί ακόμη και στην περιοχή των 113 δολαρίων. Το πρωί της Τρίτης καταγράφηκε προσωρινή ανάκαμψη προς τα 105–106 δολάρια, πριν από τη νέα πτωτική κίνηση που περιγράφει η απογευματινή ενημέρωση. Οι διακυμάνσεις αυτές δείχνουν πόσο γρήγορα μεταβάλλονται οι προσδοκίες για την προσφορά πετρελαίου.

Η διπλωματία και ο κίνδυνος νέας κλιμάκωσης

Οι επαφές μεταξύ Ιρανών και Καταριανών αξιωματούχων δημιούργησαν προσδοκίες ότι μπορεί να υπάρξει διπλωματική διέξοδος. Ταυτόχρονα, αναφορές για νέα αμερικανικά πλήγματα στο ιρανικό νησί Κεσμ προκάλεσαν προσωρινή άνοδο των τιμών την Τρίτη. Οι δύο αντίρροπες δυνάμεις, η πιθανότητα συμφωνίας και ο κίνδυνος περαιτέρω στρατιωτικής έντασης, εξηγούν γιατί το πετρέλαιο κινείται με τόσο μεγάλη μεταβλητότητα. Η αγορά δεν αποτιμά μόνο τα σημερινά διαθέσιμα βαρέλια, αλλά και τον κίνδυνο μελλοντικών διακοπών στην τροφοδοσία.

Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κομβικό σημείο για τη μεταφορά πετρελαίου και άλλων ενεργειακών φορτίων. Οποιαδήποτε απειλή για τη ναυσιπλοΐα μπορεί να αυξήσει τα ασφάλιστρα, τα ναύλα και το κόστος μεταφοράς, ακόμη και χωρίς πλήρη διακοπή των εξαγωγών. Αντίθετα, μια αξιόπιστη αποκλιμάκωση θα μπορούσε να μειώσει το γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου που ενσωματώνεται στις τιμές. Το ζήτημα έχει απασχολήσει και την ελληνική αγορά, όπως αποτυπώνεται σε προηγούμενο ρεπορτάζ για την ένταση στο Ορμούζ.

Τι σημαίνει η πτώση για βενζίνη και πετρέλαιο θέρμανσης

Η μείωση της διεθνούς τιμής του αργού αποτελεί θετική εξέλιξη για τις χώρες που εισάγουν ενέργεια, όπως η Ελλάδα, αλλά δεν μεταφέρεται αυτομάτως στις λιανικές τιμές. Μεσολαβούν το κόστος διύλισης, οι διεθνείς τιμές των έτοιμων καυσίμων, η ισοτιμία ευρώ–δολαρίου, η φορολογία και τα αποθέματα που έχουν ήδη αγοραστεί. Γι’ αυτό η αγορά παρακολουθεί με προσοχή πότε και σε ποιον βαθμό θα περάσει η υποχώρηση στην αντλία. Σχετική ανάλυση του MoneyPress εξηγεί πότε αποτυπώνονται οι διεθνείς μειώσεις στα ελληνικά καύσιμα.

Οι επιπτώσεις σε μεταφορές και πληθωρισμό

Για τις αεροπορικές εταιρείες, τη ναυτιλία, τις οδικές μεταφορές και τη βιομηχανία, μια διατηρήσιμη πτώση του πετρελαίου θα μπορούσε να περιορίσει το λειτουργικό κόστος. Αντίστοιχα, οι χαμηλότερες ενεργειακές τιμές μπορούν σταδιακά να μειώσουν τις πιέσεις στο κόστος παραγωγής και διανομής προϊόντων. Ωστόσο, οι επιχειρήσεις λαμβάνουν αποφάσεις με βάση τη διάρκεια και όχι μόνο το στιγμιαίο ύψος μιας μεταβολής. Οι πρόσφατες αναταράξεις έχουν ήδη δημιουργήσει προβληματισμό για τον πληθωρισμό, όπως αναδεικνύεται και σε ανάλυση για την ενεργειακή ακρίβεια.

Παράλληλες διακυμάνσεις στο φυσικό αέριο

Η ίδια γεωπολιτική αβεβαιότητα επηρεάζει και την ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου. Μετά την έντονη πτώση της Δευτέρας, οι τιμές ανέκαμψαν την Τρίτη, δείχνοντας ότι οι αγορές παραμένουν ιδιαίτερα ευαίσθητες σε ειδήσεις για τις διαπραγματεύσεις και την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών. Για την Ευρώπη, η εξέλιξη έχει πρόσθετη σημασία λόγω της εποχικής αύξησης της ζήτησης θέρμανσης. Η διακύμανση πετρελαίου και αερίου ενισχύει την ανάγκη προσεκτικής διαχείρισης των ενεργειακών δαπανών από επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Τα επόμενα κρίσιμα σημεία για την αγορά

Το βασικό ερώτημα είναι αν η υποχώρηση του Brent θα αποκτήσει διάρκεια ή αν θα αποδειχθεί ακόμη μία προσωρινή αντίδραση στις ειδήσεις. Οι επενδυτές θα παρακολουθούν την πρόοδο των διπλωματικών επαφών, τις εξελίξεις στις πετρελαϊκές υποδομές, τη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο και τις πραγματικές ροές εξαγωγών. Μέχρι να διαμορφωθεί πιο σταθερή εικόνα, οι απότομες διακυμάνσεις παραμένουν πιθανές. Για την ελληνική οικονομία, το ζητούμενο δεν είναι μόνο μια χαμηλότερη ημερήσια τιμή, αλλά μια σταθερότερη ενεργειακή αγορά που θα επιτρέπει καλύτερο προγραμματισμό κόστους και επενδύσεων.

Η Ελλάδα του 2050 θα έχει σημαντικά λιγότερους κατοίκους

Οι δημογραφικές προβολές της Eurostat αποτυπώνουν το μέγεθος της πρόκλησης. Ο πληθυσμός της Ελλάδας εκτιμάται ότι μπορεί να περιοριστεί περίπου στα 8,96 εκατομμύρια το 2050, ενώ η καθοδική πορεία προβλέπεται να συνεχιστεί και τις επόμενες δεκαετίες. Η εξέλιξη αυτή δεν αφορά αποκλειστικά τον αριθμό των κατοίκων, αλλά κυρίως την ηλικιακή τους σύνθεση. Η αύξηση του ποσοστού των ηλικιωμένων σε συνδυασμό με τη μείωση των νεότερων ηλικιών αλλάζει τις ανάγκες της οικονομίας και δημιουργεί πρόσθετες απαιτήσεις για το ασφαλιστικό σύστημα.

Το ασφαλιστικό μπροστά σε μια δύσκολη εξίσωση

Η βασική πρόκληση για το συνταξιοδοτικό σύστημα είναι η σχέση μεταξύ των ασφαλισμένων που καταβάλλουν εισφορές και των συνταξιούχων που λαμβάνουν παροχές. Όσο περιορίζεται ο ενεργός πληθυσμός, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτούν η απασχόληση, το ύψος των αποδοχών και η συνέπεια στην καταβολή εισφορών. Το γεγονός αυτό δεν συνεπάγεται αυτομάτως μειώσεις συντάξεων ή αλλαγές στα όρια ηλικίας, ωστόσο ενισχύει την ανάγκη διαρκούς παρακολούθησης της χρηματοδοτικής ισορροπίας και των μελλοντικών υποχρεώσεων του συστήματος.

Λιγότεροι εργαζόμενοι σημαίνουν πιέσεις στην παραγωγή

Το δημογραφικό αποτελεί ταυτόχρονα σημαντικό πρόβλημα για τις επιχειρήσεις. Κλάδοι που χρειάζονται εξειδικευμένο προσωπικό, όπως η βιομηχανία, οι κατασκευές, η τεχνολογία και οι υπηρεσίες, ενδέχεται να αντιμετωπίσουν εντονότερες δυσκολίες στελέχωσης. Η έλλειψη εργαζομένων μπορεί να αυξήσει το κόστος λειτουργίας, να καθυστερήσει επενδυτικά σχέδια και να περιορίσει τις παραγωγικές δυνατότητες. Από την άλλη πλευρά, δημιουργεί κίνητρα για καλύτερες αποδοχές, εκπαίδευση προσωπικού και επενδύσεις στην αυτοματοποίηση.

Το δημοσιονομικό κόστος της γήρανσης

Η σταδιακή αύξηση των μεγαλύτερων ηλικιακών ομάδων επηρεάζει και τον κρατικό προϋπολογισμό. Εκτός από τη συνταξιοδοτική δαπάνη, αυξάνονται οι ανάγκες για υπηρεσίες υγείας, μακροχρόνια φροντίδα και κοινωνική υποστήριξη. Η χρηματοδότηση αυτών των υπηρεσιών απαιτεί σταθερά δημόσια έσοδα και αποτελεσματική διαχείριση των διαθέσιμων πόρων. Για την ελληνική οικονομία, που εξακολουθεί να επιδιώκει τη μείωση του δημόσιου χρέους, η διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Γιατί η αύξηση των μισθών είναι μέρος της λύσης

Η βελτίωση των πραγματικών αποδοχών μπορεί να λειτουργήσει θετικά σε δύο επίπεδα. Πρώτον, ενισχύει τα ασφαλιστικά έσοδα όταν συνοδεύεται από περισσότερη δηλωμένη απασχόληση. Δεύτερον, δημιουργεί ευνοϊκότερες οικονομικές συνθήκες για τα νεότερα νοικοκυριά. Ωστόσο, οι μισθολογικές αυξήσεις από μόνες τους δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση του δημογραφικού. Χρειάζονται παράλληλα μέτρα για την πρόσβαση σε προσιτή κατοικία, τη στήριξη της οικογένειας και τη συμφιλίωση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.

Οι συντάξεις και το ερώτημα των επόμενων γενεών

Για τους σημερινούς εργαζομένους, το κρίσιμο ζήτημα είναι η δυνατότητα του συστήματος να εξασφαλίζει επαρκείς συνταξιοδοτικές παροχές σε βάθος χρόνου. Η μακροχρόνια βιωσιμότητα εξαρτάται από τη δημιουργία θέσεων εργασίας, την παραγωγικότητα, τις εισφορές και τη συνολική πορεία της οικονομίας. Παράλληλα, η αντιμετώπιση της αδήλωτης εργασίας και η ενίσχυση της συμμετοχής γυναικών και μεγαλύτερων εργαζομένων στην απασχόληση μπορούν να βελτιώσουν τη σχέση ασφαλισμένων και συνταξιούχων.

Το μεγάλο στοίχημα της οικονομικής πολιτικής

Η αντιμετώπιση του δημογραφικού απαιτεί πολιτικές με ορίζοντα δεκαετιών και όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις. Η προσέλκυση επενδύσεων, η επιστροφή εξειδικευμένων Ελλήνων από το εξωτερικό, η αύξηση της παραγωγικότητας και η ουσιαστική στήριξη των νέων οικογενειών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις. Το ζητούμενο είναι να διατηρηθεί η αναπτυξιακή δυναμική της χώρας χωρίς να υπονομευθεί η κοινωνική προστασία.

Η οικονομία χρειάζεται περισσότερους ενεργούς πολίτες

Η δημογραφική συρρίκνωση δεν αποτελεί ένα μακρινό ενδεχόμενο που μπορεί να αντιμετωπιστεί αργότερα. Οι επιπτώσεις της γίνονται ήδη αισθητές σε επιμέρους κλάδους της αγοράς εργασίας και αναμένεται να επηρεάσουν περισσότερο την οικονομία τα επόμενα χρόνια. Η ουσιαστική απάντηση δεν βρίσκεται σε μία μόνο μεταρρύθμιση, αλλά στον συνδυασμό ανάπτυξης, παραγωγικότητας, κοινωνικής πολιτικής και ενίσχυσης της απασχόλησης. Από τις επιλογές του σήμερα θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό η ανθεκτικότητα του ασφαλιστικού συστήματος του αύριο.

SEO Title: Δημογραφικό και συντάξεις: Η μεγάλη απειλή για την οικονομία

SEO Description: Δημογραφικό και συντάξεις: Η γήρανση του πληθυσμού πιέζει το ασφαλιστικό, τις επιχειρήσεις και τον προϋπολογισμό. Τι δείχνουν οι προβλέψεις.

Tags: Δημογραφικό, Συντάξεις, Ελληνική Οικονομία

Πρώτη πληρωμή την Τετάρτη 25 Νοεμβρίου

Η πρώτη φάση αφορά, σύμφωνα με την πρόταση, τις κύριες συντάξεις των πρώην Ταμείων μη μισθωτών. Σε αυτή την ομάδα εντάσσονται οι συνταξιούχοι του ΟΑΕΕ, του ΟΓΑ και του ΕΤΑΑ. Για τους δικαιούχους αυτούς, η προτεινόμενη ημερομηνία είναι η Τετάρτη 25 Νοεμβρίου. Την ίδια ημέρα προβλέπεται να καταβληθούν και οι κύριες συντάξεις που απονεμήθηκαν μετά τη σύσταση του ΕΦΚΑ με βάση τον νόμο 4387/2016 μέσω του ΟΠΣ-ΕΦΚΑ. Η ακριβής υπαγωγή κάθε δικαιούχου εξαρτάται από την κατηγορία της σύνταξής του.

Τι προβλέπεται για τις επικουρικές του ιδιωτικού τομέα

Στην πληρωμή της 25ης Νοεμβρίου εντάσσονται, βάσει της ίδιας εισήγησης, όλες οι επικουρικές συντάξεις του ιδιωτικού τομέα, ανεξάρτητα από το αν ο συνταξιούχος προέρχεται από Ταμείο μισθωτών ή μη μισθωτών. Η συγκεκριμένη διάκριση έχει σημασία, καθώς η επικουρική σύνταξη δεν ακολουθεί πάντοτε την ημερομηνία της κύριας για όλες τις κατηγορίες ασφαλισμένων. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει επομένως να εξετάζουν ξεχωριστά τις δύο παροχές, αποφεύγοντας να θεωρούν ότι θα πιστωθούν υποχρεωτικά ταυτόχρονα.

Παρασκευή 27 Νοεμβρίου για ΙΚΑ, Δημόσιο και άλλα Ταμεία

Η δεύτερη φάση, που προτείνεται για την Παρασκευή 27 Νοεμβρίου, αφορά τις κύριες συντάξεις των πρώην Ταμείων μισθωτών. Σε αυτές περιλαμβάνονται το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τα Ταμεία Τραπεζών, ο ΟΤΕ, η ΔΕΗ, το ΝΑΤ, το ΕΤΑΤ, το ΕΤΑΠ-ΜΜΕ και λοιποί ενταχθέντες φορείς. Την ίδια ημερομηνία προτείνεται να καταβληθούν τόσο οι κύριες όσο και οι επικουρικές συντάξεις του Δημοσίου. Η τελική επιβεβαίωση του προγράμματος αναμένεται από τον e-ΕΦΚΑ.

Πότε μπορεί να εμφανιστούν τα χρήματα στα ΑΤΜ

Με βάση τη συνήθη τραπεζική πρακτική, τα ποσά ενδέχεται να γίνουν διαθέσιμα από το απόγευμα της προηγούμενης εργάσιμης ημέρας. Εάν οριστικοποιηθεί η πρώτη ημερομηνία, ορισμένοι δικαιούχοι ενδέχεται να δουν χρήματα από την Τρίτη 24 Νοεμβρίου, ενώ για τη δεύτερη πληρωμή από την Πέμπτη 26 Νοεμβρίου. Δεν πρόκειται για εγγυημένη ώρα πίστωσης. Η διαθεσιμότητα εξαρτάται από την τράπεζα και την ολοκλήρωση της διαδικασίας, επομένως ασφαλέστερος οδηγός είναι το πραγματικό διαθέσιμο υπόλοιπο.

Τι ισχύει με την ενίσχυση των 400 ευρώ

Το ενδιαφέρον των συνταξιούχων δεν περιορίζεται στις τακτικές πληρωμές. Η προγραμματισμένη οικονομική ενίσχυση των 400 ευρώ αποτελεί ξεχωριστή παροχή, με δικούς της δικαιούχους και προϋποθέσεις. Το MoneyPress έχει ήδη παρουσιάσει αναλυτικά το ζήτημα της ενίσχυσης και των αυξήσεων. Οι συνταξιούχοι δεν πρέπει να προσθέτουν αυτομάτως το ποσό αυτό στη σύνταξη Δεκεμβρίου, εφόσον δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι το δικαιούνται.

Γιατί απαιτείται προσοχή στον οικογενειακό προϋπολογισμό

Οι ημερομηνίες των συντάξεων καθορίζουν την κάλυψη πάγιων εξόδων, από λογαριασμούς ενέργειας έως ενοίκια και φαρμακευτικές ανάγκες. Ιδιαίτερα στο τέλος του έτους, μια λανθασμένη εκτίμηση για την ημέρα πληρωμής μπορεί να οδηγήσει σε περιττή οικονομική πίεση. Χρήσιμο είναι οι δικαιούχοι να συμβουλεύονται τον προηγούμενο οδηγό για τις πληρωμές Νοεμβρίου μόνο για σύγκριση, καθώς αφορά διαφορετικό μήνα και δεν επιβεβαιώνει το πρόγραμμα του Δεκεμβρίου.

Τι πρέπει να παρακολουθήσουν έως την τελική ανακοίνωση

Το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι η επίσημη γνωστοποίηση του προγράμματος από τον e-ΕΦΚΑ. Μέχρι τότε, η 25η και η 27η Νοεμβρίου πρέπει να παρουσιάζονται ως προτεινόμενες και όχι ως οριστικές ημερομηνίες. Για γενικότερη εικόνα των οικονομικών υποχρεώσεων της περιόδου, οι αναγνώστες μπορούν να ανατρέξουν στον οικονομικό χάρτη του Νοεμβρίου. Η τελική ανακοίνωση θα αποτελέσει τη βάση για ασφαλή προγραμματισμό αναλήψεων και πληρωμών.