Τα διαθέσιμα στοιχεία για το 2026 δείχνουν ότι το 80,81% των μη μισθωτών ασφαλισμένων κινείται στις δύο πρώτες ασφαλιστικές κατηγορίες, με τη συντριπτική πλειονότητα να συγκεντρώνεται στην κατώτερη κλίμακα εισφορών.

Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο ασφαλισμένοι κατέβαλαν τη βασική μηνιαία εισφορά των 250,77 ευρώ, ενώ μόλις 12.228 επέλεξαν την ανώτατη ασφαλιστική κατηγορία, όπου η μηνιαία επιβάρυνση φτάνει τα 675,87 ευρώ.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τη διαρκή επιβάρυνση που προκαλεί η αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών, οι οποίες από το 2020 έως σήμερα έχουν ενισχυθεί κατά 18,2%, ωθώντας χιλιάδες επαγγελματίες στη φθηνότερη δυνατή επιλογή.

Οι συνέπειες στις μελλοντικές συντάξεις

Η επιλογή χαμηλής ασφαλιστικής κατηγορίας έχει άμεσο και καθοριστικό αντίκτυπο στο ύψος της μελλοντικής σύνταξης.

Με βάση τα σημερινά δεδομένα, ένας ασφαλισμένος που παραμένει στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία και συμπληρώνει 40 χρόνια ασφάλισης εκτιμάται ότι θα λάβει σύνταξη περίπου 890 ευρώ μεικτά.

Αν ο ασφαλιστικός βίος περιοριστεί στα 30 χρόνια, το ποσό μειώνεται ακόμη περισσότερο και διαμορφώνεται κοντά στα 674 ευρώ.

Στον αντίποδα, όσοι επιλέγουν την υψηλότερη ασφαλιστική κατηγορία μπορούν να εξασφαλίσουν αισθητά μεγαλύτερες αποδοχές κατά τη συνταξιοδότηση, με το τελικό ποσό να μπορεί να φτάσει ακόμη και περίπου τα 1.670 ευρώ πριν από τη φορολογία και μετά τις βασικές κρατήσεις.

Στην πράξη, περισσότεροι από 1,1 εκατομμύρια ασφαλισμένοι φαίνεται να «κλειδώνουν» χαμηλότερες συντάξεις για το μέλλον, καθώς διατηρούν επί σειρά ετών εισφορές στις χαμηλότερες βαθμίδες.

Μια τάση που παγιώθηκε μετά το 2016

Η κυριαρχία των χαμηλών ασφαλιστικών κατηγοριών δεν αποτελεί νέο φαινόμενο. Η τάση άρχισε να διαμορφώνεται μετά την ασφαλιστική μεταρρύθμιση του 2016 και ενισχύθηκε περαιτέρω από το 2020, όταν εφαρμόστηκε το σύστημα των σταθερών ασφαλιστικών κατηγοριών.

Από τότε, η πλειονότητα των επαγγελματιών και των αγροτών παραμένει σταθερά στις χαμηλότερες κλίμακες, δημιουργώντας μια μακρά περίοδο χαμηλών ασφαλιστικών εισφορών που επηρεάζει άμεσα τον μέσο όρο των συντάξιμων αποδοχών.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η σύνταξη υπολογίζεται με βάση τον μέσο όρο των εισφορών που έχουν καταβληθεί από το 2002 έως και την αποχώρηση από την εργασία.

Αυτό σημαίνει ότι η παραμονή για πολλά χρόνια σε χαμηλή ασφαλιστική κατηγορία έχει σωρευτική επίδραση και δύσκολα μπορεί να αντισταθμιστεί λίγο πριν από τη συνταξιοδότηση.

Οι παγίδες των υψηλότερων κατηγοριών

Παράλληλα, ειδικοί της ασφαλιστικής αγοράς επισημαίνουν ότι η επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας πρέπει να συνδέεται με τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες κάθε ασφαλισμένου.

Η μετάβαση σε υψηλότερη κατηγορία χωρίς σταθερή εισοδηματική βάση ενέχει σοβαρό κίνδυνο δημιουργίας χρεών προς τα ασφαλιστικά ταμεία, γεγονός που μπορεί να αποτελέσει ακόμη και εμπόδιο για την έκδοση σύνταξης στο μέλλον.

Επιπλέον, η αλλαγή ασφαλιστικής κατηγορίας λίγο πριν από την έξοδο στη σύνταξη έχει περιορισμένο αποτέλεσμα στο τελικό ποσό της παροχής, καθώς ο εναπομείνας χρόνος ασφάλισης δεν αρκεί για να επηρεάσει ουσιαστικά τον συνολικό μέσο όρο αποδοχών.

Υπάρχει επίσης και μια πρόσθετη οικονομική διάσταση: η ασφαλιστική κατηγορία επηρεάζει το κόστος εξαγοράς πλασματικών ετών ασφάλισης, ενώ μετά την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης μπορεί να επιβληθούν επιπλέον επιβαρύνσεις που φτάνουν ακόμη και το 40% ή 50% ανάλογα με την περίπτωση.

Ο «εικονικός μισθός» και η τελική σύνταξη

Η ασφαλιστική κατηγορία λειτουργεί ουσιαστικά ως ένας έμμεσος δείκτης συντάξιμου εισοδήματος.

Για παράδειγμα, ένας ασφαλισμένος που καταβάλλει εισφορές στην πρώτη κατηγορία θεωρείται ότι αντιστοιχεί σε έναν «εικονικό» μηνιαίο μισθό περίπου 903 ευρώ.

Αντίθετα, στην έκτη ασφαλιστική κατηγορία ο αντίστοιχος υπολογισμός αντιστοιχεί σε περίπου 2.912 ευρώ μηνιαίως.

Η διαφορά αυτή είναι καθοριστική, καθώς η σύνταξη υπολογίζεται με βάση αυτόν τον μέσο ασφαλιστικό «μισθό». Όσο περισσότερα χρόνια παραμένει ένας ασφαλισμένος στις χαμηλές κατηγορίες, τόσο μικρότερη θα είναι τελικά η σύνταξη που θα λάβει.

Η παρέμβαση αφορά κυρίως συνταξιούχους ηλικίας άνω των 65 ετών, αλλά και δικαιούχους αναπηρικών επιδομάτων και προνοιακών παροχών του ΟΠΕΚΑ, με στόχο την ενίσχυση των εισοδημάτων απέναντι στη συνεχιζόμενη πίεση της ακρίβειας. Η αύξηση του βοηθήματος συνοδεύεται από ουσιαστική διεύρυνση του αριθμού των δικαιούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου 420.000 επιπλέον συνταξιούχοι θα ενταχθούν στο μέτρο, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των ωφελούμενων περίπου στα 1,87 εκατομμύρια.

Από αυτούς, σχεδόν 1,6 εκατομμύρια είναι συνταξιούχοι, έναντι περίπου 1,2 εκατομμυρίων που είχαν λάβει την αντίστοιχη ενίσχυση την προηγούμενη χρονιά. Συνολικά, εκτιμάται ότι σχεδόν το 85% των συνταξιούχων θα επωφεληθεί από τη συγκεκριμένη παρέμβαση.

Το δημοσιονομικό κόστος του μέτρου εκτιμάται κοντά στα 200 εκατ. ευρώ και αποτελεί τη μεγαλύτερη μεμονωμένη δράση μέσα στο νέο πακέτο στήριξης.

Τα νέα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια

Η διεύρυνση των δικαιούχων προκύπτει μέσα από την αναπροσαρμογή των ορίων:

Για άγαμους ή χήρους συνταξιούχους, το ετήσιο εισοδηματικό όριο αυξάνεται στις 25.000 ευρώ από 14.000 ευρώ, ενώ το όριο ακίνητης περιουσίας διαμορφώνεται στις 300.000 ευρώ από 200.000 ευρώ.

Για έγγαμους συνταξιούχους ή όσους έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, το οικογενειακό εισόδημα ανεβαίνει στις 35.000 ευρώ από 26.000 ευρώ, ενώ το όριο ακίνητης περιουσίας αυξάνεται στις 400.000 ευρώ από 300.000 ευρώ.

Στο φορολογητέο εισόδημα υπολογίζονται όλες οι συντάξεις, κύριες και επικουρικές, μετά τις νόμιμες κρατήσεις, όπως η εισφορά υγείας 6% και η ΕΑΣ.

Πώς μεταφράζονται τα νέα όρια

Με βάση τα νέα δεδομένα, το επίδομα καλύπτει ζευγάρια συνταξιούχων με συνολικό μηνιαίο εισόδημα έως περίπου 2.916 ευρώ, καθώς και μεμονωμένους συνταξιούχους με μηνιαίο εισόδημα έως περίπου 2.083 ευρώ μικτά.

Η εφαρμογή των νέων ορίων οδηγεί σε σημαντική αύξηση των δικαιούχων. Ενδεικτικά, ζευγάρι συνταξιούχων με αποδοχές 1.600 και 1.000 ευρώ θα λάβει συνολικά 600 ευρώ, ενώ μεμονωμένος συνταξιούχος με σύνταξη 1.600 ευρώ και επιπλέον 400 ευρώ από ενοίκια θα λάβει ενίσχυση 300 ευρώ.

Σε περιπτώσεις όπου το εισόδημα του ενός συζύγου υπερβαίνει τα προβλεπόμενα όρια, το επίδομα μπορεί να χορηγείται μόνο στον έναν από τους δύο, εφόσον το συνολικό οικογενειακό εισόδημα παραμένει κάτω από το όριο των 35.000 ευρώ.

Υπενθυμίζεται ότι για περίπου 300.000 δικαιούχους αναπηρικών και προνοιακών επιδομάτων, η ενίσχυση καταβάλλεται χωρίς ηλικιακά ή εισοδηματικά κριτήρια, διατηρώντας τον κοινωνικό χαρακτήρα του μέτρου.

Νέες αυξήσεις στις συντάξεις το 2027

Παράλληλα, προωθείται και νέα αύξηση στις κύριες συντάξεις για το 2027, η οποία εκτιμάται στο 2,6%, έναντι αρχικής πρόβλεψης για 2,4%. Το σχετικό δημοσιονομικό κονδύλι υπολογίζεται περίπου στα 700 εκατ. ευρώ, ενώ η καταβολή αναμένεται να πραγματοποιηθεί τον Δεκέμβριο.

Σημαντική αλλαγή θεωρείται και η πλήρης κατάργηση του συμψηφισμού με την προσωπική διαφορά από το ίδιο έτος. Αυτό σημαίνει ότι οι συνταξιούχοι θα λαμβάνουν πλέον ολόκληρες τις αυξήσεις που δικαιούνται, χωρίς περιορισμούς ή περικοπές μέσω του μηχανισμού της προσωπικής διαφοράς.

Μάιος

Η πρώτη σημαντική αργία μετά το Πάσχα είναι η Εργατική Πρωτομαγιά, η οποία φέτος πέφτει Παρασκευή 1 Μαΐου, δημιουργώντας ένα ιδανικό τριήμερο για σύντομες αποδράσεις ή χαλάρωση εντός πόλης.

Ιούνιος

Ακολουθεί η Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος, στις 1 Ιουνίου, μια ακόμη ευκαιρία για ένα παρατεταμένο Σαββατοκύριακο που παραδοσιακά αξιοποιείται για τις πρώτες καλοκαιρινές εξορμήσεις.

Αύγουστος

Η Κοίμηση της Θεοτόκου, στις 15 Αυγούστου, πέφτει Σάββατο, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα για επιπλέον ημέρα ξεκούρασης για πολλούς εργαζομένους, αν και παραμένει μία από τις σημαντικότερες καλοκαιρινές γιορτές.

Οκτώβριος

Η εθνική επέτειος της 28ης Οκτωβρίου, που τιμάται Τετάρτη, προσφέρει μια ενδιάμεση «ανάσα» μέσα στο φθινόπωρο, χωρίς όμως να δημιουργεί τριήμερο.

Δεκέμβριος

Το έτος κλείνει με τις αργίες των Χριστουγέννων. Η 25η Δεκεμβρίου πέφτει Παρασκευή, προσφέροντας τριήμερο, ενώ η δεύτερη ημέρα των Χριστουγέννων, στις 26 Δεκεμβρίου, συμπίπτει με Σάββατο.

Πώς επηρεάζουν την καθημερινότητα

Οι αργίες αυτές, αν και λιγότερες σε σχέση με άλλες χρονιές όσον αφορά τα «βολικά» τριήμερα, συνεχίζουν να λειτουργούν ως σημεία αναφοράς για την οργάνωση του προσωπικού χρόνου.

Για τους εργαζομένους, αποτελούν ευκαιρίες αποφόρτισης και επαναφόρτισης, ενώ για την αγορά συνδέονται με αυξημένη κινητικότητα σε τομείς όπως ο τουρισμός, η εστίαση και το λιανεμπόριο.

Παράλληλα, επιχειρήσεις και οργανισμοί καλούνται να προσαρμόσουν τον προγραμματισμό τους, λαμβάνοντας υπόψη τις διακοπές και τις μεταβολές στη ζήτηση.

Συνολικά, οι αργίες μέχρι το τέλος του 2026 δεν προσφέρουν πολλά «μακριά» διαστήματα ξεκούρασης, ωστόσο παραμένουν κρίσιμες για τη διατήρηση ισορροπίας ανάμεσα στην εργασία και την προσωπική ζωή.

Η πληρωμή αφορούσε περιπτώσεις όπου ο επιπλέον χρόνος ασφάλισης αναγνωρίζεται και ενσωματώνεται στον υπολογισμό της σύνταξης, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

Το συνολικό ύψος της δαπάνης ανήλθε σε 2.855.659,07 ευρώ, ποσό που προκύπτει από την προσμέτρηση των ασφαλιστικών εισφορών που καταβλήθηκαν κατά το διάστημα της μετασυνταξιοδοτικής απασχόλησης των δικαιούχων.

Οι πληρωμές αυτές αποτελούσαν μέρος των τακτικών διαδικασιών εκκαθάρισης που εφαρμόζει ο φορέας, με στόχο την απόδοση των οφειλόμενων ποσών στους δικαιούχους χωρίς καθυστερήσεις.

Συνέχιση εκκαθαρίσεων και βελτίωση εξυπηρέτησης

Ο e-ΕΦΚΑ επισημαίνει ότι συνεχίζει συστηματικά την επεξεργασία εκκρεμών υποθέσεων, δίνοντας προτεραιότητα στην ταχύτερη απονομή παροχών και στην ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας.

Η διαδικασία εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια εκσυγχρονισμού και επιτάχυνσης των υπηρεσιών, με στόχο τη βελτίωση της καθημερινότητας των ασφαλισμένων και συνταξιούχων.

Παράλληλα, η ενσωμάτωση του επιπλέον χρόνου ασφάλισης αναδεικνύει τη σημασία της συνέχισης της επαγγελματικής δραστηριότητας, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένες συνταξιοδοτικές απολαβές.

Οι συγκεκριμένες πληρωμές ενισχύουν την αξιοπιστία του ασφαλιστικού συστήματος, καθώς αποτυπώνουν τη δέσμευση για τήρηση των υποχρεώσεων απέναντι στους πολίτες.

Σε ένα περιβάλλον αυξημένων απαιτήσεων, η τακτική εκκαθάριση και καταβολή αναδρομικών αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την εμπιστοσύνη των δικαιούχων προς τον φορέα.

Σύμφωνα με την συνέντευξη Τύπου, η παρέμβαση δεν περιορίζεται μόνο στην αύξηση του ποσού. Το μετρό προβλέπει σημαντική διεύρυνση των δικαιούχων, με περισσότερους από 420.000 νέους συνταξιούχους να μπαίνουν στην περίμετρο ενίσχυσης και με κάλυψη που φτάνει στο 85% των άνω των 65 ετών.Η στόχευση είναι να μειωθούν οι αποκλεισμοί που άφηναν εκτός χαμηλοσυνταξιούχους ή νοικοκυριά που βρίσκονταν οριακά πάνω από τα προηγούμενα όρια.

Αξιοποιώντας το υπερπλεόνασμα η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατρέψει μια προϋπάρχουσα ενίσχυση με πιο περιορισμένο αποτύπωμα σε παρέμβαση με ευρύτερη κοινωνική εμβέλεια, στηρίζοντας τους συνταξιούχους αλλά και την αγορά μέσω της κατανάλωσης.

Τέλος, στο πλαίσιο της παρουσίασης ανακοινώθηκαν οι νέοι, αναθεωρημένοι στόχοι για την οικονομία. Αν και ο στόχος ανάπτυξης του 2026 υποβαθμίστηκε από την κυβέρνηση από το 2,4% σε 2%, για το 2027 αναβαθμίζεται ο στόχος ανάπτυξης από το 1,7% σε 2%.Αντίστοιχα ο πληθωρισμός αναθεωρείται από 2,2% σε 3,2% φέτος και την επόμενη χρονιά από 2,2% σε 2,4%. Αναφορικά με το πλεόνασμα από 4,9% τοπ 2025 τοποθετείται στο 3,2% για το 2026 και το 2027.

Σημειώνεται ότι η πρόβλεψη που ενσωματώνεται στις νέες προβλέψεις της κυβέρνησης για την τιμή του πετρελαίου είναι 89 δολάρια το Βrent (την ίδια πρόβλεψη ενσωματώνει στις προβλέψεις της και η Eurostat).

Υπενθυμίζεται ότι η αρχική πρόταση του ΕΦΚΑ προέβλεπε καταβολές στις 27 και 29 Απριλίου. Ωστόσο, με τη νέα απόφαση, οι ημερομηνίες μεταφέρονται νωρίτερα, ώστε οι δικαιούχοι να λάβουν τα χρήματά τους πιο άμεσα.

Ολόκληρη η ανακοίνωση του ΕΦΚΑ

Οι ημερομηνίες πληρωμής ακολουθούν τον κανόνα του διαχωρισμού μεταξύ Μισθωτών και Μη Μισθωτών και διαμορφώνονται ως ακολούθως:

Την Παρασκευή 24 Απριλίου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις από τα τέως ταμεία Μη Μισθωτών ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ, οι κύριες συντάξεις που απονεμήθηκαν από τη σύσταση του ΕΦΚΑ και μετά, με τον ν.4387/2016, μέσω του ΟΠΣ-ΕΦΚΑ (συνταξιούχοι Μισθωτοί & Μη Μισθωτοί από 1.1.2017 και έπειτα) και όλες οι επικουρικές συντάξεις του ιδιωτικού τομέα (Μη Μισθωτών και Μισθωτών).

Τη Δευτέρα 27 Απριλίου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις των τέως Ταμείων Μισθωτών [ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τραπεζών, ΟΤΕ, ΔΕΗ, ΛΟΙΠΩΝ ΕΝΤΑΣΣΟΜΕΝΩΝ (ΤΣΕΑΠΓΣΟ, ΤΣΠ-ΗΣΑΠ), ΝΑΤ, ΕΤΑΤ και ΕΤΑΠ-ΜΜΕ] καθώς και οι κύριες και οι επικουρικές συντάξεις του Δημοσίου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, οι δικαιούχοι συνταξιούχοι θα δουν τα ποσά στους λογαριασμούς τους ήδη από το απόγευμα της προηγούμενης ημέρας. Συγκεκριμένα, οι πληρωμές που είναι προγραμματισμένες για την Παρασκευή 24 Απριλίου θα έχουν πιστωθεί από την Πέμπτη 23 Απριλίου, ενώ εκείνες της Δευτέρας 27 Απριλίου θα εμφανιστούν στους λογαριασμούς των δικαιούχων από την Παρασκευή 26 Απριλίου.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί από τις 10:00 έως τις 18:00, στο ξενοδοχείο PHILIPPOS HOTEL, με τη συμμετοχή 30 επιχειρήσεων, που προσφέρουν 800 θέσεις εργασίας.

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να προσέλθουν έχοντας μαζί τους το βιογραφικό τους, ώστε να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα άμεσης επαφής με εργοδότες, συμμετοχής σε επί τόπου συνεντεύξεις και ενημέρωσης για διαθέσιμες θέσεις εργασίας.

Η είσοδος είναι δωρεάν, ενώ οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή στον σύνδεσμο: https://www.eventora.com/el/Events/imera-karieras-dypa-serres-2026.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης, στελέχη της ΔΥΠΑ θα παρέχουν πληροφορίες για τις δράσεις και τα προγράμματα απασχόλησης, ενισχύοντας την προσπάθεια των πολιτών για ένταξη ή επανένταξη στην αγορά εργασίας.

Περισσότερες πληροφορίες για τις δράσεις της ΔΥΠΑ: www.dypa.gov.gr

Πληροφορίες για τη ΜΕΜΜΕ: https://www.dypa.gov.gr/memme

Υπενθυμίζεται ότι η αλλαγή επηρεάζει, όχι μόνο το επίδομα ανεργίας, αλλά και μια σειρά από άλλες παροχές που καταβάλλει η ΔΥΠΑ στους δικαιούχους. Το ποσό των 563 ευρώ αποτελεί την αναπροσαρμοσμένη αξία του επιδόματος ανεργίας, που λαμβάνουν οι επιδοτούμενοι άνεργοι της ΔΥΠΑ, του πρώην ΟΑΕΔ.

Η αύξηση κατά 23 ευρώ μηνιαίως προκύπτει αυτόματα από τη νέα βάση υπολογισμού που καθορίζεται από τον κατώτατο μισθό. Το επίδομα ανεργίας υπολογίζεται ως ποσοστό του κατώτατου μισθού, γι' αυτό και κάθε αύξηση στον μισθό επιφέρει ανάλογη αύξηση στο επίδομα. Οι δικαιούχοι του επιδόματος ανεργίας είδαν τη διαφορά αυτόματα, χωρίς να χρειστεί να υποβάλουν κάποια αίτηση ή να προβούν σε ενέργειες.

Ποια άλλα επιδόματα αυξήθηκαν

Εκτός από το επίδομα ανεργίας, η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ επηρεάζει άμεσα μια μεγάλη γκάμα επιδομάτων και παροχών που συνδέονται με αυτόν. Πρόκειται για το επίδομα γάμου, το επίδομα μητρότητας, τις τριετίες, το επίδομα εργασίας, καθώς και ειδικά επιδόματα για οικοδόμους, δασεργάτες, ρητινοσυλλέκτες, αγγειοπλάστες και εργαζόμενους στη ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη.

Επιπλέον, αναπροσαρμόστηκαν και το επίδομα σμυριδεργατών, το επίδομα καλλιτεχνών και ηθοποιών θεάτρου, το επίδομα εργαζομένων στον τουρισμό, το ειδικό εφάπαξ επίδομα που αντικατέστησε τα καταργηθέντα επιδόματα τρίμηνης εγγραφής, το επίδομα αφερεγγυότητας εργοδότη και το επίδομα γονικής άδειας.

Επιδόματα φοιτητών και μαθητευόμενων

Η αύξηση του κατώτατου μισθού επηρέασε και τα επιδόματα που αφορούν φοιτητές και μαθητευόμενους. Συγκεκριμένα, αυξήθηκε το φοιτητικό επίδομα εξετάσεων, το επίδομα μαθητευόμενων στις Σχολές ΔΥΠΑ, το επίδομα μαθητείας ΕΠΑΣ ΔΥΠΑ, το επίδομα άσκησης φοιτητών ΤΕΙ και ΙΕΚ ΔΥΠΑ, η επιδότηση εργοδοτών για άσκηση φοιτητών ΤΕΙ, καθώς και το επίδομα πρακτικής άσκησης τουριστικών σχολών.

Όσον αφορά στους εργαζόμενους φοιτητές που συμμετέχουν σε εξετάσεις, το επίδομα υπολογίζεται σε 30 κατώτατα ημερομίσθια για τους προπτυχιακούς και 10 κατώτατα ημερομίσθια για τους μεταπτυχιακούς, με βάση πλέον τον νέο κατώτατο μισθό.

Πρόκειται για μια διαδικασία που αφορά κυρίως συνταξιούχους, οι οποίοι έχουν προσφύγει στο Ελεγκτικό Συνέδριο και έχουν κερδίσει τις σχετικές υποθέσεις τους για τα αναδρομικά. Σύμφωνα με νεότερες πληροφορίες, οι επόμενες πληρωμές αφορούν τρεις βασικές κατηγορίες δικαιούχων.

Αναλυτικά:

• Η πρώτη κατηγορία περιλαμβάνει αναδρομικά που σχετίζονται με την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), η οποία κρίθηκε αντισυνταγματική για την περίοδο από τον Φεβρουάριο του 2017 έως τον Δεκέμβριο του 2018. Στο πλαίσιο αυτό, αναμένεται να πληρωθούν περίπου 10.000 περιπτώσεις συνταξιούχων, των οποίων οι αγωγές δικαιώθηκαν. Τα ποσά κυμαίνονται μεταξύ 8.500 και 9.500 ευρώ.
• Η δεύτερη κατηγορία αφορά συντάξεις χηρείας, όπου έχουν διαπιστωθεί λάθη στους υπολογισμούς των ποσών που καταβλήθηκαν. Οι επιστροφές για αυτήν την ομάδα δικαιούχων εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσουν έως και τα 7.500 ευρώ, ανάλογα με την περίπτωση και τα δεδομένα κάθε σύνταξης.
• Η τρίτη κατηγορία περιλαμβάνει συνταξιούχους ειδικών μισθολογίων, στους οποίους είχαν επιβληθεί αντισυνταγματικές μειώσεις. Για αυτούς, τα ποσά διαφοροποιούνται και μπορούν να φτάσουν ενδεικτικά έως περίπου 6.600 ευρώ.

Η νέα αυτή φάση πληρωμών στα αναδρομικά έρχεται σε συνέχεια προηγούμενων καταβολών που πραγματοποιήθηκαν το τελευταίο χρονικό διάστημα σε χιλιάδες συνταξιούχους από διαφορετικά ταμεία, στο πλαίσιο της σταδιακής εκκαθάρισης εκκρεμών υποχρεώσεων του e-ΕΦΚΑ.

Τα στοιχεία από τις πληρωμές του πρώτου διμήνου αποκαλύπτουν ένα σύστημα που λειτουργεί με διαφορετικές «ταχύτητες», επηρεάζοντας άμεσα το τελικό εισόδημα χιλιάδων δικαιούχων.

Αποκλίσεις στο Δημόσιο

Στον δημόσιο τομέα, οι μεταβολές στα εφάπαξ είναι μικτές, χωρίς σαφή ενιαία τάση. Οι πολιτικοί υπάλληλοι καταγράφουν οριακή μεταβολή, με το μέσο ποσό να κινείται κοντά στις 21.500 ευρώ, παρουσιάζοντας ελαφρά υποχώρηση σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

Αντίθετα, οι δημοτικοί υπάλληλοι εμφανίζουν αύξηση, με το μέσο εφάπαξ να ξεπερνά τα 20.700 ευρώ. Η μεγαλύτερη μεταβολή εντοπίζεται στα Σώματα Ασφαλείας, όπου τα ποσά αυξάνονται θεαματικά, ξεπερνώντας τις 25.000 ευρώ κατά μέσο όρο.

Στους εκπαιδευτικούς, οι μεταβολές είναι περιορισμένες και κινούνται οριακά προς τα κάτω, ενώ στα ειδικά μισθολόγια —όπως γιατροί, καθηγητές και δικαστικοί— καταγράφεται πιο αισθητή μείωση.

Επιπλέον, οι εργαζόμενοι στα δημόσια νοσοκομεία που βρίσκονται σε αναμονή για την καταβολή του εφάπαξ βλέπουν σημαντική υποχώρηση των ποσών σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Τα υψηλά ποσά σε ΔΕΚΟ και τράπεζες

Σημαντικά υψηλότερα παραμένουν τα εφάπαξ σε συγκεκριμένα ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών, όπου οι διαφορές είναι εντυπωσιακές. Στον ΟΣΕ, τα ποσά ξεπερνούν τις 100.000 ευρώ, σημειώνοντας μεγάλη αύξηση, ενώ στον ΟΤΕ διαμορφώνονται άνω των 50.000 ευρώ με επίσης θετική μεταβολή.

Αντίθετα, στη ΔΕΗ παρατηρείται μείωση, ενώ η μεγαλύτερη πτώση καταγράφεται στην ΕΡΤ, όπου το μέσο ποσό υποχωρεί δραστικά.

Στον τραπεζικό κλάδο, τα στοιχεία δείχνουν έντονες αυξήσεις, ιδίως για όσους ασφαλίστηκαν σε συγκεκριμένα ταμεία, με τα ποσά να αγγίζουν ή να ξεπερνούν τις 40.000 ευρώ.

Οι διαφοροποιήσεις αυτές αποτυπώνουν την ανισορροπία που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει το σύστημα πρόνοιας, με μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ διαφορετικών επαγγελματικών κατηγοριών.

Ταμεία επιστημόνων και ιδιωτικός τομέας

Στα ταμεία των επιστημόνων, η εικόνα είναι επίσης ανομοιογενής. Οι συμβολαιογράφοι καταγράφουν τα υψηλότερα ποσά, αν και μειωμένα σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ οι δικηγόροι Αθηνών εμφανίζουν μικρότερη αλλά σταθερή υποχώρηση.

Οι γιατροί αποτελούν εξαίρεση, με μικρή αύξηση στο μέσο εφάπαξ, ενώ οι μηχανικοί καταγράφουν ελαφρά μείωση.

Στον ιδιωτικό τομέα, η κατάσταση χαρακτηρίζεται από ακόμη μεγαλύτερες διαφοροποιήσεις. Στον Οργανισμό Λιμένος Θεσσαλονίκης παρατηρείται σημαντική πτώση, ενώ στον Οργανισμό Λιμένος Πειραιά καταγράφεται έντονη άνοδος.

Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι το σύστημα λειτουργεί χωρίς ενιαία κατεύθυνση, με αποτέλεσμα οι δικαιούχοι να αντιμετωπίζουν διαφορετικές πραγματικότητες.

Ο τρόπος υπολογισμού στο επίκεντρο

Στο προσκήνιο βρίσκεται πλέον η ανάγκη αναθεώρησης του τρόπου υπολογισμού των εφάπαξ. Προτάσεις που εξετάζονται προβλέπουν τη μεγαλύτερη βαρύτητα στις αποδοχές των τελευταίων ετών πριν από τη συνταξιοδότηση, ώστε να αποτυπώνεται πιο ρεαλιστικά η εισοδηματική κατάσταση των εργαζομένων.

Η αλλαγή αυτή θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τα τελικά ποσά, ιδιαίτερα για όσους αποχωρούν τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, το υφιστάμενο σύστημα, που βασίζεται σε διαφορετικές περιόδους υπολογισμού, εξακολουθεί να δημιουργεί στρεβλώσεις.

Ένα σύστημα πολλών ταχυτήτων

Η συνολική εικόνα των εφάπαξ για το 2026 αποκαλύπτει ένα σύστημα που δεν λειτουργεί με ενιαίους κανόνες. Οι μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ ταμείων και κατηγοριών εργαζομένων εντείνουν τις ανισότητες και δημιουργούν αβεβαιότητα για τους μελλοντικούς συνταξιούχους.

Σε αυτό το περιβάλλον, η ανάγκη για πιο δίκαιη και διαφανή αναμόρφωση καθίσταται επιτακτική, καθώς το εφάπαξ αποτελεί κρίσιμο στοιχείο του συνολικού εισοδήματος μετά την αποχώρηση από την εργασία.