Ο e-ΕΦΚΑ ανακοίνωσε όλες τις ημερομηνίες πληρωμής των συντάξεων Σεπτεμβρίου 2026.

Σύμφωνα με την έκθεση «Pensions at a Glance 2025» του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), όσοι εισήλθαν στην αγορά εργασίας το 2024 θα χρειαστεί να εργαστούν περισσότερα χρόνια σε σχέση με όσους αποχώρησαν την ίδια περίοδο.

Οι προβλέψεις του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι έως τα τέλη της δεκαετίας του 2060 ο μέσος όρος ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα διαμορφωθεί στα 66,9 έτη για τους άνδρες και στα 66,6 έτη για τις γυναίκες. Σε σύγκριση με τα σημερινά δεδομένα, αυτό μεταφράζεται σε αύξηση περίπου 2,1 ετών για τους άνδρες και 2,6 ετών για τις γυναίκες.

Τι προβλέπεται για την Ελλάδα

Για την Ελλάδα, η έκθεση εκτιμά ότι το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης των ανδρών θα διαμορφωθεί στα 66 έτη, έναντι των 62 ετών που εξακολουθούν να ισχύουν σήμερα σε ορισμένες κατηγορίες ασφαλισμένων μέσω ειδικών ή μεταβατικών διατάξεων.

Αντίστοιχη ανοδική πορεία αναμένεται και για τις γυναίκες, στο πλαίσιο της συνολικής ευρωπαϊκής τάσης προσαρμογής των ασφαλιστικών συστημάτων στις νέες δημογραφικές συνθήκες.

Οι αλλαγές αυτές συνδέονται άμεσα με τη συνεχή αύξηση του προσδόκιμου ζωής και τη γήρανση του πληθυσμού, καθώς ολοένα λιγότεροι εργαζόμενοι καλούνται να χρηματοδοτήσουν έναν διαρκώς αυξανόμενο αριθμό συνταξιούχων.

Οι χώρες με τα υψηλότερα όρια ηλικίας

Η Δανία αναμένεται να καταγράψει το υψηλότερο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ευρώπη, το οποίο εκτιμάται ότι θα φτάσει ακόμη και τα 74 έτη τόσο για άνδρες όσο και για γυναίκες.

Υψηλά όρια προβλέπονται επίσης για την Εσθονία, την Ιταλία, την Ολλανδία, τη Σουηδία και την Κύπρο, όπου σε αρκετές περιπτώσεις η έξοδος από την εργασία θα μετατεθεί κοντά στα 70 έτη.

Στον αντίποδα, χώρες όπως η Σλοβενία, το Λουξεμβούργο και η Πολωνία εκτιμάται ότι θα εξακολουθήσουν να διατηρούν χαμηλότερα όρια ηλικίας, κυρίως για τις γυναίκες.

Γιατί αυξάνονται τα όρια συνταξιοδότησης

Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι η σταδιακή αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης αποτελεί βασικό εργαλείο για τη διατήρηση της ισορροπίας των ασφαλιστικών συστημάτων, περιορίζοντας την ανάγκη για νέες περικοπές στις συντάξεις ή σημαντικές αυξήσεις στις ασφαλιστικές εισφορές.

Οι δημογραφικές εξελίξεις καθιστούν τις παρεμβάσεις αυτές σχεδόν αναπόφευκτες. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Οργανισμού, έως το 2050 σε κάθε 100 πολίτες ηλικίας 20 έως 64 ετών θα αντιστοιχούν περίπου 52 άτομα άνω των 65 ετών, όταν σήμερα ο αντίστοιχος αριθμός ανέρχεται σε 33.

Η μεταβολή αυτή αυξάνει σημαντικά την πίεση στα δημόσια συνταξιοδοτικά συστήματα, οδηγώντας πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στην αναθεώρηση των ορίων ηλικίας και στη σύνδεσή τους με το προσδόκιμο ζωής.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η προσαρμογή των ασφαλιστικών συστημάτων στις νέες δημογραφικές συνθήκες θα αποτελέσει μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών, επηρεάζοντας τόσο την αγορά εργασίας όσο και τη μελλοντική πορεία των συνταξιοδοτικών παροχών σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Ποιοι μπορούν να το λάβουν

Δικαιούχοι του επιδόματος είναι συγκεκριμένες κατηγορίες συνταξιούχων. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι συνταξιούχοι αναπηρίας, εφόσον υπάρχει γνωμάτευση των ΚΕΠΑ που πιστοποιεί την ανάγκη συνεχούς βοήθειας από άλλο άτομο.

Παράλληλα, το δικαίωμα έχουν οι τυφλοί συνταξιούχοι λόγω γήρατος ή αναπηρίας, καθώς και οι συνταξιούχοι λόγω θανάτου, υπό την προϋπόθεση ότι ο θανών ασφαλισμένος είχε ασφαλιστεί για πρώτη φορά πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993, με τις εξαιρέσεις που προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία. Στους δικαιούχους περιλαμβάνονται επίσης ειδικές κατηγορίες συνταξιούχων του πρώην ΟΓΑ.

Αντίθετα, οι συνταξιούχοι γήρατος δεν αποκτούν δικαίωμα στην προσαύξηση μόνο και μόνο επειδή χρειάζονται καθημερινή βοήθεια. Η μοναδική εξαίρεση αφορά στους τυφλούς συνταξιούχους γήρατος.

Επιπλέον, ασφαλισμένοι που δεν έχουν ακόμη συνταξιοδοτηθεί δεν μπορούν να λάβουν το συγκεκριμένο επίδομα, ακόμη και αν διαθέτουν θετική γνωμάτευση από τα ΚΕΠΑ.

Πόσα χρήματα καταβάλλονται

Το ύψος της παροχής εξαρτάται από τον χρόνο πρώτης ασφάλισης του δικαιούχου.

Για όσους ασφαλίστηκαν πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993, η προσαύξηση αντιστοιχεί στο 50% της καταβαλλόμενης κύριας σύνταξης, χωρίς να υπολογίζονται τυχόν οικογενειακά επιδόματα. Το ποσό δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 671,40 ευρώ μηνιαίως.

Για ασφαλισμένους που υπήχθησαν στην ασφάλιση από την 1η Ιανουαρίου 1993 και μετά, το επίδομα είναι σταθερό και αναπροσαρμόζεται σύμφωνα με τη νομοθεσία. Από την 1η Ιανουαρίου 2026 διαμορφώνεται στα 201,71 ευρώ τον μήνα.

Στην περίπτωση των τυφλών συνταξιούχων, η προσαύξηση ανέρχεται επίσης στο 50% της κύριας σύνταξης, με ανώτατο όριο τα 671,40 ευρώ.

Πότε η ενίσχυση μπορεί να φτάσει τα 846 ευρώ

Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως για συνταξιούχους με παραπληγία ή τετραπληγία που πληρούν τις προϋποθέσεις χορήγησης εξωιδρυματικού επιδόματος, η συνολική οικονομική ενίσχυση μπορεί να φτάσει έως και τα 846 ευρώ.

Εάν από τη γνωμάτευση των ΚΕΠΑ προκύπτει ότι ο δικαιούχος πληροί τις προϋποθέσεις τόσο για το επίδομα απόλυτης αναπηρίας όσο και για το εξωιδρυματικό επίδομα, εφαρμόζονται οι διατάξεις που εξασφαλίζουν τη μεγαλύτερη παροχή. Έτσι, όταν το επίδομα απόλυτης αναπηρίας είναι χαμηλότερο από το εξωιδρυματικό, αναστέλλεται η καταβολή του πρώτου και χορηγείται το εξωιδρυματικό επίδομα, το οποίο σήμερα ανέρχεται στα 846 ευρώ μηνιαίως.

Τι ισχύει για τους συνταξιούχους του Δημοσίου

Για τους συνταξιούχους του Δημοσίου εφαρμόζεται διαφορετικό καθεστώς. Δεν χορηγείται το επίδομα «συμπαράστασης ετέρου προσώπου», αλλά ειδική προσαύξηση της σύνταξης, η οποία κυμαίνεται από 2,5% έως 4,5% του βασικού μισθού, ανάλογα με το ποσοστό ανικανότητας.

Εφόσον το ποσοστό ανικανότητας ανέρχεται σε 80% ή υψηλότερο, η συγκεκριμένη προσαύξηση αυξάνεται επιπλέον κατά 50%, όπως προβλέπει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

Πώς γίνεται η αίτηση

Η διαδικασία ξεκινά με την υποβολή αίτησης για πιστοποίηση της αναπηρίας μέσω της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας, από όπου διαβιβάζεται στα ΚΕΠΑ για αξιολόγηση.

Αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία πιστοποίησης, ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει ηλεκτρονικά αίτηση στον e-ΕΦΚΑ για τη χορήγηση της παροχής μέσω της υπηρεσίας «Υποβολή Αίτησης Συνταξιοδότησης και Εφάπαξ Παροχής».

Η αίτηση μπορεί να κατατεθεί ακόμη και την ίδια ημέρα με την αίτηση προς τα ΚΕΠΑ ή μέσα σε διάστημα τεσσάρων μηνών από την έκδοση της γνωστοποίησης του αποτελέσματος. Σε αυτή την περίπτωση, ως ημερομηνία υποβολής θεωρείται εκείνη της αρχικής αίτησης πιστοποίησης αναπηρίας, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε ευνοϊκότερη ημερομηνία έναρξης της καταβολής του επιδόματος.

Συγκεκριμένα, 671.586 συνταξιούχοι που διατηρούν προσωπική διαφορά θα είναι οι άμεσοι δικαιούχοι της νέας ρύθμισης. Μέχρι σήμερα, κάθε ετήσια αναπροσαρμογή συνταξιοδοτικών παροχών συμψηφιζόταν με το ποσό της προσωπικής διαφοράς, με αποτέλεσμα χιλιάδες συνταξιούχοι να μην αισθάνονται καμία πραγματική βελτίωση στο εισόδημά τους.

Η καινοτομία της νέας πολιτικής έγκειται στο γεγονός ότι οι μελλοντικές αυξήσεις στις συντάξεις θα προστίθενται στο συνολικό ποσό, ενώ η προσωπική διαφορά θα παγώσει στα τρέχοντα επίπεδα. Έτσι, κάθε αύξηση θα μεταφράζεται σε άμεσο οικονομικό όφελος για τους δικαιούχους.

Πότε θα ξεκινήσουν οι αυξήσεις και ποιο θα είναι το όφελος

Η εφαρμογή της νέας ρύθμισης προγραμματίζεται για το 2027. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, το μηνιαίο επιπλέον ποσό που θα λαμβάνουν οι συνταξιούχοι θα κυμαίνεται από 22 έως 50 ευρώ. Η αναπροσαρμογή για το 2027 υπολογίζεται στο 2,6%, αν και το τελικό ποσοστό θα εξαρτηθεί από την πορεία του πληθωρισμού.

Σε περίπτωση που οι τιμές καταναλωτή κινηθούν ανοδικά, το ποσοστό των αυξήσεων στις συντάξεις θα προσαρμοστεί ανάλογα, προσφέροντας ακόμη μεγαλύτερο όφελος στους δικαιούχους. Αυτό σημαίνει ότι οι τυχεροί συνταξιούχοι θα απολαμβάνουν σταδιακή ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματός τους.

Πώς θα υπολογίζονται οι κρατήσεις στις συντάξεις

Σημαντικό στοιχείο της νέας ρύθμισης είναι ότι δεν τροποποιείται ο μηχανισμός υπολογισμού των υποχρεωτικών κρατήσεων. Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων και η εισφορά για υγειονομική περίθαλψη θα συνεχίσουν να επιβάλλονται αποκλειστικά στο άθροισμα της εθνικής και της ανταποδοτικής σύνταξης.

Η προσωπική διαφορά παραμένει απαλλαγμένη από ασφαλιστικές εισφορές, υπόκειται όμως στη φορολογία εισοδήματος που προβλέπεται από την ισχύουσα νομοθεσία. Αυτό το πλαίσιο διασφαλίζει ότι οι αυξήσεις στις συντάξεις θα έχουν άμεσο αντίκτυπο στο καθαρό εισόδημα των συνταξιούχων.

Τι αλλάζει με την κατάργηση του συμψηφισμού

Η κατάργηση του συμψηφισμού αποτελεί την πιο σημαντική μεταρρύθμιση στο συνταξιοδοτικό σύστημα των τελευταίων ετών. Εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχοι που μέχρι σήμερα έβλεπαν τις ετήσιες αναπροσαρμογές να "εξαφανίζονται" λόγω του μηχανισμού συμψηφισμού, θα αισθανθούν επιτέλους ουσιαστική βελτίωση.

Από το 2027 και μετά, κάθε ποσοστιαία αύξηση που θα αποφασίζεται ετησίως θα προστίθεται στο συνολικό ποσό της σύνταξης, δημιουργώντας σωρευτικό όφελος με την πάροδο του χρόνου. Οι τυχεροί συνταξιούχοι θα μπορούν πλέον να προγραμματίζουν καλύτερα τον οικογενειακό τους προϋπολογισμό, γνωρίζοντας ότι κάθε αύξηση θα αντανακλάται πραγματικά στο εισόδημά τους.

Τα προηγούμενα χρόνια η δημόσια συζήτηση επικεντρωνόταν κυρίως στην αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης. Πλέον, όμως, στο επίκεντρο βρίσκεται η δυνατότητα παραμονής στην εργασία ακόμη και μετά τη συμπλήρωση των προϋποθέσεων για σύνταξη. Ο ΟΟΣΑ θεωρεί ότι μια τέτοια αλλαγή μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση των δημογραφικών πιέσεων, της γήρανσης του πληθυσμού και της έλλειψης εργατικού δυναμικού που παρατηρείται σε πολλές οικονομίες.

Σύμφωνα με τον Οργανισμό, η αυτόματη αποχώρηση ενός εργαζομένου αποκλειστικά λόγω ηλικίας μπορεί να συνιστά μορφή ηλικιακής διάκρισης. Επισημαίνεται ότι πολλοί εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας εξακολουθούν να διαθέτουν υψηλή παραγωγικότητα, πολύτιμη επαγγελματική εμπειρία και εξειδικευμένες γνώσεις, οι οποίες παραμένουν ιδιαίτερα σημαντικές για τις επιχειρήσεις και τους οργανισμούς.

Η πρόταση δεν προβλέπει αύξηση των ορίων ηλικίας ούτε επιβάλλει την παραμονή στην εργασία για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Αντίθετα, βασίζεται στην ελεύθερη επιλογή του εργαζομένου. Όσοι έχουν αποκτήσει δικαίωμα συνταξιοδότησης θα μπορούν, εφόσον υπάρχει συμφωνία με τον εργοδότη και είναι σε θέση να ανταποκριθούν στα καθήκοντά τους, να συνεχίσουν να εργάζονται. Με αυτόν τον τρόπο οι επιχειρήσεις διατηρούν έμπειρο προσωπικό και οι εργαζόμενοι αποκτούν μεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασμό της επαγγελματικής τους πορείας.

Τι ισχύει σήμερα στην Ελλάδα

Το ισχύον πλαίσιο διαφέρει σημαντικά μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Στο Δημόσιο, οι μόνιμοι υπάλληλοι αποχωρούν αυτοδίκαια με τη συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας τους. Εξαίρεση προβλέπεται μόνο όταν δεν έχουν συμπληρώσει τα απαιτούμενα 15 έτη ασφάλισης για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος, οπότε μπορούν να παραμείνουν έως το 70ό έτος. Παράλληλα, οδηγίες του e-ΕΦΚΑ προβλέπουν ότι υπάλληλος που παραμένει στην υπηρεσία χωρίς νόμιμη παράταση μετά το προβλεπόμενο όριο ενδέχεται να κληθεί να επιστρέψει τις αποδοχές που έλαβε για το συγκεκριμένο διάστημα.

Στον ιδιωτικό τομέα, αντίθετα, η συμπλήρωση των ορίων ηλικίας ή των ασφαλιστικών προϋποθέσεων δεν οδηγεί αυτόματα στη λύση της σύμβασης εργασίας. Ο εργοδότης μπορεί να προχωρήσει σε καταγγελία της σύμβασης εργαζομένου που δικαιούται πλήρη σύνταξη γήρατος, καταβάλλοντας μειωμένη αποζημίωση, η οποία αντιστοιχεί στο 40% ή 50% της κανονικής, ανάλογα με το ασφαλιστικό καθεστώς. Αντίστοιχα, και ο εργαζόμενος μπορεί να αποχωρήσει οικειοθελώς με τις προβλεπόμενες αποζημιώσεις. Εφόσον, όμως, καμία από τις δύο πλευρές δεν προχωρήσει σε καταγγελία της σύμβασης, η εργασιακή σχέση συνεχίζεται κανονικά και ο εργαζόμενος μπορεί να απασχολείται ακόμη και αν λαμβάνει σύνταξη, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.

Τα σημερινά όρια συνταξιοδότησης

Στην Ελλάδα, πλήρης σύνταξη γήρατος χορηγείται είτε με τη συμπλήρωση του 67ου έτους και τουλάχιστον 15 ετών ασφάλισης (4.500 ημέρες), είτε από το 62ο έτος όταν έχουν συμπληρωθεί 40 έτη ασφάλισης (12.000 ημέρες).

Οι προτάσεις του ΟΟΣΑ εντάσσονται στη γενικότερη προσπάθεια προσαρμογής των αγορών εργασίας στις δημογραφικές εξελίξεις. Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής και η μείωση των γεννήσεων περιορίζουν σταδιακά τον ενεργό πληθυσμό, με αποτέλεσμα λιγότεροι εργαζόμενοι να καλούνται να στηρίξουν περισσότερους συνταξιούχους, ασκώντας πιέσεις στα ασφαλιστικά συστήματα.

Ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι η παραμονή περισσότερων ανθρώπων στην αγορά εργασίας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μπορεί να ενισχύσει τα ασφαλιστικά ταμεία μέσω πρόσθετων εισφορών και φορολογικών εσόδων, ενώ παράλληλα θα βοηθήσει τις επιχειρήσεις να αντιμετωπίσουν τις ελλείψεις προσωπικού. Επιπλέον, θεωρεί ότι η παρουσία έμπειρων εργαζομένων διευκολύνει τη μεταφορά γνώσης και τεχνογνωσίας στις νεότερες γενιές, ενισχύοντας την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα.

Από την άλλη πλευρά, συνδικαλιστικές οργανώσεις και ειδικοί της αγοράς εργασίας εκφράζουν προβληματισμό, υποστηρίζοντας ότι η παράταση του εργασιακού βίου δεν θα πρέπει να περιορίσει τις ευκαιρίες απασχόλησης για τους νέους. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι η συνέχιση της εργασίας σε μεγαλύτερη ηλικία δεν είναι εφικτή σε όλα τα επαγγέλματα, ιδιαίτερα σε εκείνα που απαιτούν έντονη σωματική καταπόνηση ή ενέχουν αυξημένους επαγγελματικούς κινδύνους. Για τον λόγο αυτό θεωρούν ότι οποιαδήποτε μεταρρύθμιση θα πρέπει να συνοδεύεται από μέτρα προστασίας των εργαζομένων, καθώς και από δράσεις διαρκούς κατάρτισης και αναβάθμισης δεξιοτήτων.

Σε κάθε περίπτωση, οι προτάσεις του ΟΟΣΑ δεν έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα και δεν συνεπάγονται αυτόματες αλλαγές στην ελληνική νομοθεσία. Αποτελούν κατευθυντήριες συστάσεις προς τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών, οι οποίες καλούνται να αποφασίσουν εάν και με ποιον τρόπο θα τις υιοθετήσουν. Αν η Ελλάδα προχωρήσει σε σχετικές παρεμβάσεις, οι σημαντικότερες αλλαγές αναμένεται να αφορούν το καθεστώς υποχρεωτικής αποχώρησης στον δημόσιο τομέα, ενώ στον ιδιωτικό τομέα το ισχύον πλαίσιο ήδη επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, τη συνέχιση της απασχόλησης μετά τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Έτσι, η συζήτηση αναμένεται να επικεντρωθεί στο κατά πόσο η μεγαλύτερη παραμονή των εργαζομένων στην αγορά εργασίας μπορεί να αποτελέσει αποτελεσματική απάντηση στις δημογραφικές και οικονομικές προκλήσεις των επόμενων ετών.

Συντάξεις Αυγούστου 2026: Πότε θα γίνει η καταβολή

Την Τρίτη 28 Ιουλίου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις από τα τέως ταμεία μη μισθωτών (ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ), οι κύριες συντάξεις που απονεμήθηκαν από τη σύσταση του ΕΦΚΑ και μετά, με τον ν. 4387/2016, μέσω του ΟΠΣ-ΕΦΚΑ (μισθωτών και μη μισθωτών από 1.1.2017 και έπειτα) και όλες οι επικουρικές συντάξεις του ιδιωτικού τομέα (μη μισθωτών και μισθωτών).

Την Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις των τέως ταμείων μισθωτών (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τραπεζών, ΟΤΕ, ΔΕΗ, ΛΟΙΠΩΝ ΕΝΤΑΣΣΟΜΕΝΩΝ (ΤΣΕΑΠΓΣΟ, ΤΣΠ-ΗΣΑΠ), ΝΑΤ, ΕΤΑΤ και ΕΤΑΠ-ΜΜΕ), καθώς και οι κύριες και οι επικουρικές συντάξεις του Δημοσίου.

Τι ισχύει με τις συντάξεις Σεπτεμβρίου 2026

Την Τετάρτη 26 Αυγούστου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις από τα τέως ταμεία μη μισθωτών (ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ), οι κύριες συντάξεις που απονεμήθηκαν από τη σύσταση του ΕΦΚΑ και μετά, με τον ν. 4387/2016, μέσω του ΟΠΣ-ΕΦΚΑ (μισθωτών και μη μισθωτών από 1.1.2017 και έπειτα) και όλες οι επικουρικές συντάξεις του ιδιωτικού τομέα (μη μισθωτών και μισθωτών).

Την Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις των τέως ταμείων μισθωτών (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τραπεζών, ΟΤΕ, ΔΕΗ, ΛΟΙΠΩΝ ΕΝΤΑΣΣΟΜΕΝΩΝ (ΤΣΕΑΠΓΣΟ, ΤΣΠ-ΗΣΑΠ), ΝΑΤ, ΕΤΑΤ και ΕΤΑΠ-ΜΜΕ), καθώς και οι κύριες και οι επικουρικές συντάξεις του Δημοσίου.

Στο τραπέζι βρίσκονται η αύξηση του μόνιμου ετήσιου επιδόματος έως και το ύψος της εθνικής σύνταξης, η διεύρυνση της περιμέτρου των δικαιούχων, αλλά και σημαντικές αλλαγές στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, ώστε να περιοριστούν οι κρατήσεις και να αυξηθούν οι καθαρές μηνιαίες αποδοχές.

Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο, ωστόσο η κατεύθυνση που έχει δοθεί είναι σαφής: ένα σημαντικό μέρος του πακέτου της ΔΕΘ θα πρέπει να κατευθυνθεί στους συνταξιούχους, οι οποίοι, παρά τις αυξήσεις των τελευταίων ετών, εξακολουθούν να καταγράφουν απώλειες σε πραγματικούς όρους εξαιτίας της μεγάλης ανόδου του κόστους ζωής.

Γιατί η κυβέρνηση στρέφεται στους συνταξιούχους

Η αυξημένη βαρύτητα που δίνεται στους συνταξιούχους δεν είναι τυχαία. Τα στοιχεία που εξετάζει το οικονομικό επιτελείο καταδεικνύουν ότι τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργηθεί μια σημαντική απόκλιση μεταξύ της πορείας των μισθών και εκείνης των συντάξεων.

Από το 2019 έως το 2026, ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης αυξήθηκε ονομαστικά κατά περίπου 28,5%, ενώ η συνολική άνοδος του κατώτατου μισθού έφτασε το 39,4%.

Την ίδια περίοδο, οι σωρευτικές αυξήσεις στις κύριες συντάξεις διαμορφώθηκαν στο 15,5%. Οι αυξήσεις ξεκίνησαν μόλις το 2023, μετά από μία μακρά περίοδο κατά την οποία οι συντάξεις παρέμεναν «παγωμένες».

Την ίδια στιγμή, ο σωρευτικός πληθωρισμός έφτασε περίπου το 23%, με αποτέλεσμα οι αυξήσεις που δόθηκαν να μην επαρκούν για να καλύψουν την άνοδο στις τιμές των τροφίμων, της ενέργειας, των υπηρεσιών και της στέγασης.

Αυτό σημαίνει ότι, παρά τη βελτίωση των ονομαστικών αποδοχών, ένα σημαντικό μέρος των συνταξιούχων εξακολουθεί να διαθέτει μικρότερη πραγματική αγοραστική δύναμη.

Ακόμη δυσμενέστερη είναι η εικόνα για όσους διατηρούν προσωπική διαφορά, καθώς πολλοί από αυτούς είτε δεν έλαβαν καθόλου είτε δεν εισέπραξαν στο σύνολό τους τις ετήσιες αυξήσεις.

Το βάρος των περικοπών της προηγούμενης δεκαετίας

Στους υπολογισμούς του οικονομικού επιτελείου περιλαμβάνονται και οι βαριές απώλειες που υπέστησαν οι συνταξιούχοι κατά την περίοδο της δημοσιονομικής κρίσης.

Από το 2010 έως το 2018, οι κύριες και οι επικουρικές συντάξεις μειώθηκαν επανειλημμένα, με τις σωρευτικές απώλειες σε αρκετές περιπτώσεις να κυμαίνονται από 20% έως και 45%.

Στη συνέχεια ακολούθησε η πολυετής αναστολή των αυξήσεων, η οποία διατηρήθηκε μέχρι το τέλος του 2022. Οι συνταξιούχοι άρχισαν να λαμβάνουν ξανά αυξήσεις το 2023, όταν εφαρμόστηκε αναπροσαρμογή 7,75%.

Ακολούθησε αύξηση 3% το 2024 και νέες αναπροσαρμογές της τάξης του 2,4% τα επόμενα χρόνια.

Παρά τις θετικές αυτές παρεμβάσεις, η συνολική ενίσχυση δεν έχει καταφέρει ακόμη να καλύψει ούτε τις απώλειες της προηγούμενης δεκαετίας ούτε την αύξηση του κόστους ζωής της τελευταίας περιόδου.

Για τον λόγο αυτόν, η κυβέρνηση αναζητά ένα μόνιμο μοντέλο στήριξης, το οποίο δεν θα περιορίζεται μόνο στις ετήσιες αυξήσεις των συντάξεων, αλλά θα περιλαμβάνει και πρόσθετες οικονομικές και φορολογικές ελαφρύνσεις.

Επίδομα 400 ευρώ ή μία επιπλέον εθνική σύνταξη

Το βασικό σενάριο που επεξεργάζονται το υπουργείο Οικονομικών και το υπουργείο Εργασίας αφορά την αύξηση του μόνιμου επιδόματος που καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο.

Σήμερα η ετήσια ενίσχυση ανέρχεται στα 300 ευρώ και χορηγείται σε περίπου δύο εκατομμύρια δικαιούχους.

Το πρώτο σενάριο προβλέπει την αύξηση του επιδόματος στα 400 ευρώ. Πρόκειται για ένα ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 90% της εθνικής σύνταξης και θα προσφέρει μία πρόσθετη ανάσα σε χαμηλοσυνταξιούχους και ευάλωτα νοικοκυριά πριν από την περίοδο των Χριστουγέννων.

Το δημοσιονομικό κόστος της συγκεκριμένης παρέμβασης υπολογίζεται περίπου στα 200 εκατ. ευρώ.

Το δεύτερο και πιο γενναιόδωρο σενάριο προβλέπει την πλήρη σύνδεση του επιδόματος με το ύψος της εθνικής σύνταξης. Σε αυτή την περίπτωση, η ετήσια οικονομική ενίσχυση θα ανέλθει στα 446,87 ευρώ.

Το μέτρο θα λειτουργεί στην πράξη ως μία πρόσθετη εθνική σύνταξη, η οποία θα καταβάλλεται κάθε χρόνο σε μόνιμη βάση.

Το κόστος της συγκεκριμένης επιλογής υπολογίζεται κοντά στα 300 εκατ. ευρώ, γεγονός που καθιστά την εφαρμογή της εξαρτώμενη από την τελική εικόνα των φορολογικών εσόδων και του δημοσιονομικού πλεονάσματος.

Σε κάθε περίπτωση, η αύξηση της ενίσχυσης θεωρείται μία από τις πιο ώριμες παρεμβάσεις του υπό διαμόρφωση πακέτου.

Εξετάζεται διεύρυνση των δικαιούχων

Το οικονομικό επιτελείο δεν εξετάζει μόνο την αύξηση του ποσού, αλλά και τη διεύρυνση των δικαιούχων.

Ένα από τα σενάρια προβλέπει την ένταξη στην ετήσια ενίσχυση συνταξιούχων που είναι ηλικίας κάτω των 65 ετών και σήμερα αποκλείονται, παρά το γεγονός ότι λαμβάνουν χαμηλές συντάξεις και αντιμετωπίζουν τις ίδιες πληθωριστικές πιέσεις.

Η αλλαγή των ηλικιακών κριτηρίων θα μπορούσε να εντάξει στο μέτρο νέες κατηγορίες ασφαλισμένων, όπως συνταξιούχους αναπηρίας, χηρείας ή όσους συνταξιοδοτήθηκαν νωρίτερα λόγω ειδικών ασφαλιστικών διατάξεων.

Ωστόσο, η διεύρυνση της περιμέτρου αυξάνει σημαντικά το συνολικό κόστος, με αποτέλεσμα να εξετάζονται εναλλακτικοί συνδυασμοί εισοδηματικών, ηλικιακών και περιουσιακών κριτηρίων.

Νέος τρόπος υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης

Η δεύτερη σημαντική κατηγορία μέτρων αφορά την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, η οποία επιβαρύνει κυρίως τις υψηλότερες κύριες και επικουρικές συντάξεις.

Το βασικό σενάριο προβλέπει την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της εισφοράς, ώστε αυτή να επιβάλλεται μόνο στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει το όριο των 1.468 ευρώ και όχι στο σύνολο των αποδοχών.

Για παράδειγμα, ένας συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 2.200 ευρώ δεν θα επιβαρύνεται με εισφορά για ολόκληρο το ποσό. Από τη σύνταξη θα αφαιρείται πρώτα το όριο των 1.468 ευρώ και η κράτηση θα εφαρμόζεται μόνο στα υπόλοιπα 732 ευρώ.

Η αλλαγή αυτή θα οδηγούσε σε αισθητή μείωση των μηνιαίων κρατήσεων και σε αύξηση των καθαρών ποσών που καταβάλλονται στους δικαιούχους.

Ταυτόχρονα, θα περιόριζε τις στρεβλώσεις του σημερινού συστήματος, όπου η μετάβαση σε υψηλότερο κλιμάκιο μπορεί να προκαλέσει δυσανάλογη επιβάρυνση στο σύνολο της σύνταξης.

Κατάργηση της εισφοράς στις επικουρικές συντάξεις

Ακόμη πιο προχωρημένο θεωρείται το σενάριο που αφορά τις επικουρικές συντάξεις.

Στο τραπέζι έχει τεθεί η πλήρης κατάργηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης στις επικουρικές, μία παρέμβαση που θα αυξήσει άμεσα τις μηνιαίες καθαρές αποδοχές χιλιάδων συνταξιούχων.

Η συγκεκριμένη εισφορά επιβάλλεται σε επικουρικές συντάξεις άνω συγκεκριμένων ορίων και σε αρκετές περιπτώσεις περιορίζει σημαντικά το τελικό ποσό που λαμβάνει ο δικαιούχος.

Η κατάργησή της εξετάζεται είτε ως αυτοτελές μέτρο είτε σε συνδυασμό με τη μεταρρύθμιση της εισφοράς στις κύριες συντάξεις.

Το οικονομικό επιτελείο υπολογίζει το δημοσιονομικό κόστος κάθε σεναρίου, καθώς η παρέμβαση θα πρέπει να είναι συμβατή με τους στόχους για τις πρωτογενείς δαπάνες και τη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας.

Οι δικαστικές εξελίξεις

Το ζήτημα της Εισφοράς Αλληλεγγύης δεν βρίσκεται μόνο στην κυβερνητική ατζέντα, αλλά και στο επίκεντρο δικαστικών διαδικασιών.

Η νομιμότητα και ο τρόπος επιβολής της εισφοράς στις κύριες συντάξεις αναμένεται να εξεταστούν στο πλαίσιο πιλοτικής δίκης.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι οι σχετικές εισηγήσεις κινούνται προς την κατεύθυνση του περιορισμού των επιβαρύνσεων, εξέλιξη που αυξάνει την πίεση προς την κυβέρνηση να προχωρήσει σε θεσμική παρέμβαση πριν από την έκδοση οριστικών αποφάσεων.

Μία προληπτική αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού θα μπορούσε να μειώσει τις μελλοντικές δικαστικές διεκδικήσεις και ταυτόχρονα να δημιουργήσει ένα δικαιότερο σύστημα κρατήσεων.

Το πακέτο θα κριθεί από τον δημοσιονομικό χώρο

Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν μέσα στις επόμενες εβδομάδες, καθώς το οικονομικό επιτελείο θα πρέπει να συνυπολογίσει την πορεία των κρατικών εσόδων, το ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος και τους ευρωπαϊκούς κανόνες για την αύξηση των δαπανών.

Η κυβέρνηση καλείται να επιλέξει μεταξύ διαφορετικών συνδυασμών μέτρων: μεγαλύτερο επίδομα με περιορισμένο αριθμό δικαιούχων, χαμηλότερη ενίσχυση με ευρύτερη κάλυψη ή έμφαση στις μόνιμες μειώσεις κρατήσεων.

Το πιθανότερο είναι ότι το τελικό πακέτο θα περιλαμβάνει έναν συνδυασμό άμεσης οικονομικής ενίσχυσης και διαρθρωτικών αλλαγών στην Εισφορά Αλληλεγγύης.

Οι ανακοινώσεις στη ΔΕΘ θα αποτελέσουν το σημείο όπου θα αποσαφηνιστούν το τελικό ύψος του επιδόματος, τα εισοδηματικά και ηλικιακά κριτήρια, καθώς και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των αλλαγών στις κρατήσεις.

Το βέβαιο είναι ότι οι συνταξιούχοι θα αποτελέσουν μία από τις βασικές κοινωνικές ομάδες στις οποίες θα επικεντρωθεί το κυβερνητικό πακέτο, με στόχο να καλυφθεί μέρος των απωλειών που προκάλεσαν τόσο οι περικοπές της προηγούμενης δεκαετίας όσο και η πρόσφατη πληθωριστική κρίση.

Παράλληλα, εξακολουθεί να ισχύει η δυνατότητα εξαγοράς πλασματικών ετών ασφάλισης, ενώ για τους μακροχρόνια ανέργους προβλέπεται συνέχιση της ασφάλισης με την κάλυψη των εισφορών από τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ).

Αναγνώριση της «δεκαετίας του ΟΓΑ»

Στον πρώην ΟΓΑ αναγνωρίζεται πλέον ο χρόνος προαιρετικής ασφάλισης για την περίοδο 1988-1997. Πρόκειται για ασφαλιστικό χρόνο που μέχρι πρότινος δεν λαμβανόταν υπόψη, αλλά πλέον εντάσσεται στις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση αφορά όχι μόνο τους αγρότες, αλλά και εργαζομένους του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, οι οποίοι κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής τους πορείας είχαν ασφαλιστεί στον ΟΓΑ και κατέβαλαν εισφορές στον Κλάδο Πρόσθετης Ασφάλισης.

Ο χρόνος αυτός μπορεί πλέον να συνυπολογιστεί στον συνολικό ασφαλιστικό βίο, επιτρέποντας ακόμη και τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος έως πέντε χρόνια νωρίτερα.

Μέχρι πρόσφατα, ο συγκεκριμένος ασφαλιστικός χρόνος μπορούσε να αξιοποιηθεί μόνο από όσους παρέμεναν ασφαλισμένοι στον ΟΓΑ. Όσοι είχαν αλλάξει επαγγελματική δραστηριότητα και είχαν ενταχθεί, για παράδειγμα, στο πρώην ΙΚΑ, στον ΟΑΕΕ ή στο Δημόσιο, δεν μπορούσαν να τον αναγνωρίσουν.

Με τη νέα ρύθμιση, ο χρόνος αυτός μπορεί να προσμετρηθεί σε συνδυασμό με την ασφάλιση στους υπόλοιπους φορείς κύριας ασφάλισης που πλέον υπάγονται στον ΕΦΚΑ.

Εξαγορά πλασματικών ετών

Η νομοθεσία προβλέπει επίσης τη δυνατότητα εξαγοράς έως επτά πλασματικών ετών, δίνοντας τη δυνατότητα στους ασφαλισμένους να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα και, σε αρκετές περιπτώσεις, να αυξήσουν τη σύνταξή τους ακόμη και κατά 500 ευρώ τον μήνα.

Όταν η αναγνώριση των πλασματικών ετών οδηγεί στη θεμελίωση δικαιώματος πλήρους αντί μειωμένης σύνταξης, το όφελος είναι διπλό, τόσο ως προς τον χρόνο εξόδου όσο και ως προς το ύψος της σύνταξης.

Η αναγνώριση πρέπει να γίνει πριν από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης ή ταυτόχρονα με αυτήν, ιδιαίτερα όταν ο ασφαλισμένος βρίσκεται κοντά στη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης, θεμελιώνει δικαίωμα με ανήλικο τέκνο ή 35ετία ή επιδιώκει πρόωρη, ακόμη και μειωμένη, σύνταξη.

Η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω του gov.gr ή με αίτηση στον ΕΦΚΑ. Ο ασφαλισμένος υποβάλλει την αίτηση αναγνώρισης, αναμένει την απόφαση του ΕΦΚΑ και εξοφλεί το ποσό είτε εφάπαξ είτε σε έως 60 δόσεις είτε μέσω παρακράτησης ποσοστού 25% από τη σύνταξη.

Τα πλασματικά έτη που μπορούν να αναγνωριστούν αφορούν τη στρατιωτική θητεία, τα τέκνα, τις σπουδές, τα κενά ασφάλισης μεταξύ περιόδων εργασίας, την επιδοτούμενη ανεργία, τις ημέρες ασθένειας, τη γονική άδεια ανατροφής και τη μαθητεία.

Το κόστος εξαρτάται από την ασφαλιστική ιδιότητα του ενδιαφερομένου, αν είναι μισθωτός ή ελεύθερος επαγγελματίας, καθώς και από το αν εργάζεται ή διαθέτει εισόδημα κατά τον χρόνο της εξαγοράς.

Για τους μισθωτούς, ο υπολογισμός γίνεται με βάση το 20% των ασφαλιστέων αποδοχών του προηγούμενου έτους, ενώ για τους αυτοαπασχολούμενους και τους ελεύθερους επαγγελματίες με βάση την ασφαλιστική κατηγορία που ισχύει κατά την υποβολή της αίτησης.

Τι ισχύει για Δημόσιο, ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες

Για τους δημοσίους υπαλλήλους που υποβάλλουν αίτηση από την 1η Ιανουαρίου 2020 και μετά, η εξαγορά πραγματοποιείται με εισφορά 20% επί του βασικού μισθού τους, χωρίς να προβλέπεται ελάχιστο κόστος.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες, κάθε μήνας αναγνώρισης αντιστοιχεί στη μηνιαία εισφορά του κλάδου σύνταξης. Μετά την αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 2,5% από την 1η Ιανουαρίου, αυξήθηκε αντίστοιχα και το κόστος αναγνώρισης πλασματικού χρόνου για τις αιτήσεις που θα κατατεθούν μέσα στο 2026.

Κάλυψη εισφορών από τη ΔΥΠΑ

Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δίνει επίσης λύση σε χιλιάδες μακροχρόνια ανέργους που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, επιτρέποντάς τους να συνεχίσουν προαιρετικά την ασφάλισή τους χωρίς οικονομική επιβάρυνση.

Οι εισφορές καλύπτονται εξ ολοκλήρου από τη ΔΥΠΑ, λειτουργώντας ως γέφυρα μέχρι τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

Δικαιούχοι είναι όσοι είναι άνεργοι για τουλάχιστον 12 συνεχόμενους μήνες, απέχουν έως πέντε έτη από τη συμπλήρωση των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης, διαθέτουν από 3.000 έως 4.500 ημέρες ασφάλισης και δεν υπάγονται σε καθεστώς βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων.

Το βασικό σενάριο που βρίσκεται υπό επεξεργασία προβλέπει αύξηση του ποσού από τα σημερινά 300 ευρώ σε επίπεδα μεταξύ 350 και 400 ευρώ. Ωστόσο, η οριστική απόφαση δεν έχει ακόμη ληφθεί, καθώς θα εξαρτηθεί από την πορεία των δημόσιων οικονομικών μετά το τέλος του καλοκαιριού και ειδικότερα από την εξέλιξη των φορολογικών εσόδων και του πρωτογενούς πλεονάσματος.

Εφόσον τα δημοσιονομικά αποτελέσματα κινηθούν καλύτερα από τις αρχικές προβλέψεις, η κυβέρνηση εκτιμά ότι θα έχει στη διάθεσή της τον απαραίτητο δημοσιονομικό χώρο ώστε να προχωρήσει σε μεγαλύτερη ενίσχυση των δικαιούχων.

Ποιοι θα είναι οι δικαιούχοι

Η οικονομική ενίσχυση προορίζεται κυρίως για τους χαμηλοσυνταξιούχους, οι οποίοι συνεχίζουν να επηρεάζονται περισσότερο από τις αυξημένες τιμές σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες.

Με βάση τα έως τώρα δεδομένα, δικαιούχοι θα είναι οι συνταξιούχοι που έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας τους έως τον Δεκέμβριο του 2025. Εξαίρεση προβλέπεται για όσους λαμβάνουν αποκλειστικά σύνταξη λόγω χηρείας, καθώς στην περίπτωσή τους το ηλικιακό όριο παραμένει στα 60 έτη.

Παράλληλα, εξακολουθούν να εφαρμόζονται εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Για άγαμους, χήρους και χήρες προβλέπεται ετήσιο εισόδημα έως 25.000 ευρώ και συνολική αντικειμενική αξία ακίνητης περιουσίας έως 300.000 ευρώ. Για έγγαμους ή όσους έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, τα αντίστοιχα όρια διαμορφώνονται στις 35.000 ευρώ ετήσιου εισοδήματος και στις 400.000 ευρώ ακίνητης περιουσίας.

Οι αποφάσεις μετά το καλοκαίρι

Οι οριστικές ανακοινώσεις αναμένεται να γίνουν, εκτός απροόπτου, στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, όταν θα υπάρχει πιο ολοκληρωμένη εικόνα για την πορεία της οικονομίας και τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια.

Μέχρι τότε, το επικρατέστερο σενάριο παραμένει η αύξηση της έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης σε σχέση με το σημερινό επίπεδο των 300 ευρώ. Παρ’ όλα αυτά, το τελικό ύψος του ποσού θα καθοριστεί αφού αξιολογηθούν τα οικονομικά δεδομένα των επόμενων μηνών, με στόχο η παρέμβαση να είναι συμβατή με τις δημοσιονομικές δυνατότητες της χώρας, αλλά και να προσφέρει ουσιαστικότερη στήριξη στους συνταξιούχους που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τις συνέπειες της ακρίβειας και του αυξημένου κόστους διαβίωσης.

Το ισχύον σύστημα εκτιμάται ότι δημιουργεί σημαντικές στρεβλώσεις, κυρίως σε βάρος των νεότερων ασφαλισμένων. Για όσους ασφαλίστηκαν τα τελευταία χρόνια, το εφάπαξ ουσιαστικά περιορίζεται στην επιστροφή των εισφορών που κατέβαλαν κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου, χωρίς να προκύπτει ουσιαστική ανταποδοτικότητα ή πρόσθετη προσαύξηση του τελικού ποσού.

Με βάση το σημερινό καθεστώς, ο υπολογισμός του βοηθήματος γίνεται σε δύο διακριτές ασφαλιστικές περιόδους. Για τα χρόνια έως και το 2013, το εφάπαξ προσδιορίζεται με βάση το 60% του μέσου όρου των αποδοχών της ευνοϊκότερης πενταετίας μεταξύ 2009 και 2013. Αντίθετα, για τον ασφαλιστικό χρόνο από το 2014 και μετά εφαρμόζεται διαφορετικός τρόπος υπολογισμού, ο οποίος δεν διαθέτει τον ίδιο ανταποδοτικό χαρακτήρα, οδηγώντας σταδιακά σε χαμηλότερα ποσά για τους νέους συνταξιούχους.

Ειδικοί της κοινωνικής ασφάλισης επισημαίνουν ότι το τμήμα του εφάπαξ που αφορά τα χρόνια μετά το 2014 λειτουργεί στην πράξη ως άτοκη επιστροφή των εισφορών. Ως αποτέλεσμα, οι συνολικές μειώσεις μπορούν να φτάσουν ακόμη και το 23% σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, ενώ οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφονται όσο αυξάνεται η χρονική απόσταση από την περίοδο αναφοράς 2009-2013.

Οι αλλαγές που επεξεργάζεται το υπουργείο και αναμένεται να λάβουν την τελική τους μορφή έως το φθινόπωρο επικεντρώνονται στην επέκταση της περιόδου αναφοράς που χρησιμοποιείται σήμερα για τον υπολογισμό του ευνοϊκότερου τμήματος του εφάπαξ. Στόχος είναι να προσαρμοστεί το σύστημα στα σημερινά ασφαλιστικά δεδομένα και να περιοριστούν οι στρεβλώσεις που έχουν δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια.

Παράλληλα, σχεδιάζεται η θέσπιση νέας μεθόδου υπολογισμού για όσους αποχωρήσουν από την εργασία μετά το 2026, με σκοπό να διαμορφωθεί ένα δικαιότερο και περισσότερο ανταποδοτικό πλαίσιο. Η φιλοσοφία της μεταρρύθμισης είναι να μειωθούν οι μεγάλες διαφορές μεταξύ παλαιών και νέων συνταξιούχων, εξασφαλίζοντας πιο ισορροπημένη αντιμετώπιση για όλες τις κατηγορίες ασφαλισμένων.

Τα στοιχεία του ΕΦΚΑ για το πρώτο δίμηνο του 2026 καταγράφουν ήδη σημαντικές διαφοροποιήσεις στα ποσά του εφάπαξ ανά ασφαλιστικό κλάδο, επιβεβαιώνοντας ότι εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των επιμέρους ταμείων.

Στο Δημόσιο, το μέσο εφάπαξ για τους πολιτικούς υπαλλήλους διαμορφώθηκε στις 24.600 ευρώ, παρουσιάζοντας μικρή υποχώρηση σε σύγκριση με το 2025. Αντίθετα, για τους δημοτικούς υπαλλήλους το μέσο ποσό έφτασε τις 21.200 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση κατά περίπου 960 ευρώ.

Σημαντική βελτίωση καταγράφηκε στα Σώματα Ασφαλείας, όπου ανήλθε στις 24.500 ευρώ, αυξημένο κατά περίπου 11.000 ευρώ. Αντίθετα, οι εκπαιδευτικοί έλαβαν κατά μέσο όρο το ίδιο ποσό, αλλά με αισθητή μείωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Για τους υπαλλήλους των ειδικών μισθολογίων, όπως δικαστικούς λειτουργούς, γιατρούς του ΕΣΥ και πανεπιστημιακούς, το μέσο εφάπαξ περιορίστηκε στις 40.100 ευρώ, εμφανίζοντας πτώση περίπου 2.000 ευρώ.

Στον χώρο της δημόσιας υγείας, οι συνταξιούχοι των νοσοκομείων εισέπραξαν κατά μέσο όρο 23.226 ευρώ, ποσό μειωμένο κατά 3.103 ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Στον αντίποδα, ιδιαίτερα υψηλά παρέμειναν τα ποσά για τους συνταξιούχους του ΟΣΕ, οι οποίοι έλαβαν κατά μέσο όρο 103.000 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση περίπου 30.000 ευρώ. Αντίστοιχα, οι συνταξιούχοι του ΟΤΕ εισέπραξαν μέσο εφάπαξ 52.300 ευρώ, αυξημένο κατά περίπου 10.000 ευρώ σε ετήσια βάση.

Πτωτική ήταν η εικόνα για τους συνταξιούχους της ΔΕΗ, καθώς το μέσο εφάπαξ διαμορφώθηκε στις 44.000 ευρώ έναντι 49.781 ευρώ το προηγούμενο έτος. Ανάλογη τάση καταγράφηκε και στην ΕΡΤ, όπου το μέσο καταβαλλόμενο βοήθημα περιορίστηκε στις 11.751 ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι οι διαφορές μεταξύ των ασφαλιστικών φορέων παραμένουν μεγάλες και αποτελούν ένα από τα βασικά ζητήματα που καλείται να αντιμετωπίσει η επικείμενη ασφαλιστική μεταρρύθμιση.