Στο επίκεντρο ξηρασία και υψηλό κόστος

Ο Γερμανός υπουργός Γεωργίας Άλοϊς Ράινερ, παρουσιάζοντας τα στοιχεία για τη φετινή συγκομιδή, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση όχι μόνο στις χαμηλότερες αποδόσεις αλλά και στην οικονομική κατάσταση των αγροτικών εκμεταλλεύσεων.Η ζέστη και η ξηρασία του 2026 έχουν προκαλέσει σημαντικές απώλειες, με μεγάλες όμως διαφοροποιήσεις ανά περιοχή. Σε τμήματα της νότιας και δυτικής Γερμανίας οι καλλιέργειες επλήγησαν ιδιαίτερα έντονα.Παράλληλα, οι αγρότες αντιμετωπίζουν αυξημένες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι τιμές παραγωγού παραμένουν χαμηλές. Το γερμανικό αγροτικό βαρόμετρο της Rentenbank καταγράφει επιδείνωση τόσο του επιχειρηματικού κλίματος όσο και της ρευστότητας των εκμεταλλεύσεων.

Η κλιματική αλλαγή χτυπά την ευρωπαϊκή παραγωγή

Το γερμανικό πρόβλημα αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής εικόνας. Στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δείχνουν ότι καλλιέργειες όπως το σιτάρι, ο αραβόσιτος και η ελαιοκράμβη ωριμάζουν πλέον νωρίτερα εξαιτίας των υψηλότερων θερμοκρασιών.Σε ορισμένες ευρωπαϊκές περιοχές, το χειμερινό σιτάρι φτάνει στην ωρίμανση ακόμη και 20 ημέρες νωρίτερα σε σχέση με το 2000. Η πρώιμη συγκομιδή, ωστόσο, συνοδεύεται σε αρκετές περιπτώσεις από χαμηλότερες αποδόσεις και υποβάθμιση της ποιότητας λόγω ακραίας ζέστης και έλλειψης νερού.

Διπλή πίεση στη γερμανική οικονομία

Η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα ανησυχητική επειδή έρχεται ενώ η παραδοσιακή βιομηχανική μηχανή της Γερμανίας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα.Τον Ιούλιο η γερμανική βιομηχανική παραγωγή μειώθηκε κατά 1,1% σε μηνιαία βάση, με την παραγωγή αυτοκινήτων να υποχωρεί κατά 9,2%. Το MoneyPress έχει ήδη αναλύσει τη μεγάλη αναδιάρθρωση της γερμανικής βιομηχανίας και τη στροφή προς την αμυντική παραγωγή.Η πίεση στον αγροτικό τομέα προσθέτει πλέον έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας. Μικρότερη ευρωπαϊκή παραγωγή, υψηλότερο κόστος και ακραία καιρικά φαινόμενα μπορούν να μεταφερθούν σταδιακά και στις τιμές των τροφίμων. Ήδη ο παγκόσμιος δείκτης τιμών τροφίμων του FAO ανέβηκε τον Αύγουστο στο υψηλότερο επίπεδο από τα τέλη του 2022.

Για την Ελλάδα, οι εξελίξεις έχουν επίσης ενδιαφέρον. Η προσαρμογή της ευρωπαϊκής γεωργίας στις νέες κλιματικές συνθήκες αναμένεται να αυξήσει τις επενδύσεις σε άρδευση, εξοικονόμηση νερού και νέες αγροτικές τεχνολογίες, δημιουργώντας τόσο κινδύνους όσο και ευκαιρίες για ελληνικές επιχειρήσεις του αγροδιατροφικού και τεχνολογικού κλάδου.

]]> https://www.moneypress.gr/germanos-ypeks-pros-oykrania-agorast/ Wed, 09 Sep 2026 17:30:49 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=219442 Ένα σαφές μήνυμα προς το Κίεβο έστειλε ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Γιόχαν Βάντεφουλ, ζητώντας από την Ουκρανία να κατευθύνει μεγαλύτερο μέρος των αμυντικών της παραγγελιών προς τις γερμανικές βιομηχανίες όπλων.Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη οικονομική σημασία καθώς η Γερμανία αποτελεί πλέον έναν από τους βασικότερους χρηματοδότες της ουκρανικής άμυνας και το Βερολίνο θέλει μέρος των τεράστιων κεφαλαίων που κατευθύνονται στους εξοπλισμούς να επιστρέφει στη γερμανική οικονομία μέσω συμβολαίων για την εγχώρια αμυντική βιομηχανία.

«Πρέπει να το εξηγήσω στους Γερμανούς φορολογούμενους»

Ο Βάντεφουλ δήλωσε στη Bild ότι είχε διαβεβαιώσει τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι πως η Γερμανία θα συνεχίσει να στηρίζει το Κίεβο απέναντι στη Ρωσία.Έθεσε, όμως, ξεκάθαρα και την οικονομική διάσταση της γερμανικής βοήθειας.«Πρέπει επίσης να το εξηγήσω αυτό στους Γερμανούς φορολογούμενους», ανέφερε, προσθέτοντας ότι το ελάχιστο που μπορεί να γίνει είναι να διασφαλιστεί η συμμετοχή της γερμανικής αμυντικής βιομηχανίας στις διαδικασίες προμηθειών.Ο Γερμανός ΥΠΕΞ δεν έκρυψε μάλιστα τη δυσαρέσκεια του Βερολίνου, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση δεν είναι απόλυτα ικανοποιημένη από το σημερινό επίπεδο των παραγγελιών που καταλήγουν στις γερμανικές επιχειρήσεις.

Δισεκατομμύρια στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία

Η δήλωση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι αμυντικές δαπάνες αυξάνονται δραματικά σε ολόκληρη την Ευρώπη. Μόνο στη Γερμανία οι αμυντικές δαπάνες προβλέπεται να φτάσουν τα 109 δισ. ευρώ το 2027, στο πλαίσιο μιας πολύ μεγαλύτερης δημοσιονομικής στροφής προς την άμυνα και τις υποδομές.Παράλληλα, το Βερολίνο συνεχίζει να ενισχύει στρατιωτικά την Ουκρανία. Ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους ανακοίνωσε νέα αποστολή πυραύλων Patriot PAC-2, καθώς και περισσότερων πυραύλων αέρος-αέρος, drones και πυρομαχικών μεγάλου βεληνεκούς.Την ίδια ώρα βρίσκεται στην τελική ευθεία γερμανοουκρανική συμφωνία για την κοινή ανάπτυξη drones, πυραύλων και σχετικού λογισμικού, γεγονός που δείχνει ότι η σχέση των δύο χωρών μετατρέπεται σταδιακά και σε βιομηχανική συνεργασία.

Και μήνυμα στους Ουκρανούς στρατεύσιμης ηλικίας

Ο Βάντεφουλ πήγε ένα βήμα παραπέρα, υποστηρίζοντας ότι οι Ουκρανοί άνδρες στρατεύσιμης ηλικίας που βρίσκονται στη Γερμανία θα πρέπει να επιστρέψουν στην πατρίδα τους.Όπως ανέφερε, οι γερμανικές αρχές γνωρίζουν ποιοι είναι καταγεγραμμένοι στη χώρα, ποιοι διαθέτουν άδεια παραμονής και ποιοι λαμβάνουν κοινωνικά επιδόματα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας με τις ουκρανικές αρχές για την ταυτοποίησή τους.Οι δηλώσεις του Γερμανού υπουργού δείχνουν ότι η στήριξη προς την Ουκρανία αποκτά πλέον όλο και πιο έντονη οικονομική και βιομηχανική διάσταση. Το Βερολίνο παραμένει ένας από τους βασικούς υποστηρικτές του Κιέβου, αλλά ταυτόχρονα θέλει οι δαπάνες δισεκατομμυρίων για την ουκρανική άμυνα να δημιουργούν παραγγελίες, παραγωγή και θέσεις εργασίας και στη γερμανική αμυντική βιομηχανία.

]]> https://www.moneypress.gr/volkswagen-den-tha-einai-pote-ksana-opos-prin/ Sun, 06 Sep 2026 14:00:09 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=219258 Μπροστά σε μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές της ιστορίας της βρίσκεται η Volkswagen, με τον γερμανικό Τύπο να περιγράφει με ιδιαίτερα δραματικούς τόνους την επόμενη ημέρα της μεγαλύτερης αυτοκινητοβιομηχανίας της Ευρώπης. Η αναδιάρθρωση, οι δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας που βρίσκονται υπό πίεση και το ενδεχόμενο να σταματήσει η παραγωγή σε ορισμένες μονάδες δείχνουν ότι το επιχειρηματικό μοντέλο πάνω στο οποίο χτίστηκε η επιτυχία της VW επί δεκαετίες βρίσκεται πλέον σε βαθιά αναθεώρηση.

Η Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) εκτιμά ότι το εκτεταμένο πρόγραμμα περικοπών αποτελεί μόνο την αρχή. Η Volkswagen βρίσκεται αντιμέτωπη με ασθενέστερη ζήτηση, υψηλό κόστος παραγωγής στη Γερμανία, αυξανόμενο ανταγωνισμό από τις κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες και επιβάρυνση των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ λόγω των αμερικανικών δασμών.

Έως 60.000 θέσεις εργασίας στο επίκεντρο

Η κλίμακα των αλλαγών είναι τεράστια. Το Spiegel κάνει λόγο για «ιστορική αναδιάρθρωση», ενώ οι συνολικές περικοπές που εξετάζονται μπορούν να φτάσουν έως τις 60.000 θέσεις εργασίας. Η Volkswagen έχει ήδη πάρει το πράσινο φως για ένα νέο πρόγραμμα που προβλέπει αρχικά επιπλέον 50.000 περικοπές και σημαντικό περιορισμό της γκάμας μοντέλων έως το 2035.Η συζήτηση δεν αφορά μόνο το προσωπικό. Στο τραπέζι βρίσκεται η μελλοντική λειτουργία εργοστασίων στη Γερμανία, καθώς η εταιρεία προσπαθεί να προσαρμόσει την παραγωγική της δυναμικότητα σε μια ευρωπαϊκή αγορά αυτοκινήτου που έχει αλλάξει ριζικά.

Η κινεζική πίεση αλλάζει τους κανόνες

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για τη Volkswagen είναι η Κίνα. Οι κινεζικές εταιρείες δεν αποτελούν πλέον απλώς ανταγωνιστές στην ασιατική αγορά, αλλά διεκδικούν ολοένα μεγαλύτερο κομμάτι της ευρωπαϊκής αγοράς, ιδιαίτερα στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.Την ίδια στιγμή, η παραγωγή στη Γερμανία παραμένει ακριβή. Η αντιπαράθεση έχει φτάσει ακόμη και στο ωράριο εργασίας, με προτάσεις για μετάβαση από τις 35 στις 40 ώρες την εβδομάδα. Ωστόσο, αναλυτές και συνδικάτα επισημαίνουν ότι περισσότερες ώρες εργασίας από μόνες τους δεν αντιμετωπίζουν το βασικό πρόβλημα: υψηλό κόστος, χαμηλότερη ζήτηση και πλεονάζουσα παραγωγική δυναμικότητα.

Το ιδιαίτερο μοντέλο διοίκησης της Volkswagen

Το Handelsblatt στρέφει την προσοχή και στη δομή διοίκησης του ομίλου. Το κρατίδιο της Κάτω Σαξονίας διατηρεί το 20% των μετοχών με δικαίωμα ψήφου, ενώ εργαζόμενοι και συνδικάτα διαθέτουν ισχυρή παρουσία στο σύστημα συνδιοίκησης. Σύμφωνα με τη γερμανική εφημερίδα, αυτή η ισορροπία δυσκολεύει κατά καιρούς τη λήψη γρήγορων αποφάσεων από τη διοίκηση.

Και εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο στοίχημα για τον CEO Όλιβερ Μπλούμε: να περιορίσει το κόστος και να αναδιατάξει την παραγωγή χωρίς να προκαλέσει μια κοινωνική και πολιτική σύγκρουση τεράστιας κλίμακας στη Γερμανία.

Γιατί η κρίση της VW αφορά ολόκληρη την Ευρώπη

Η Volkswagen δεν είναι μια οποιαδήποτε επιχείρηση. Αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της γερμανικής βιομηχανίας και γύρω από τα εργοστάσιά της λειτουργεί ένα τεράστιο δίκτυο προμηθευτών, εταιρειών logistics και μικρότερων βιομηχανιών. Η κρίση της, επομένως, λειτουργεί ως προειδοποίηση για το ευρύτερο ευρωπαϊκό βιομηχανικό μοντέλο.Η αυτοκινητοβιομηχανία βρίσκεται αντιμέτωπη ταυτόχρονα με την ηλεκτροκίνηση, τον κινεζικό ανταγωνισμό, το υψηλό ευρωπαϊκό ενεργειακό και εργασιακό κόστος και τις νέες εμπορικές εντάσεις.

Η φράση του Spiegel ότι η Volkswagen «δεν θα είναι ποτέ πια όπως ήταν πριν» ίσως συνοψίζει καλύτερα τη νέα πραγματικότητα. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι να επιστρέψει ο όμιλος στο παλιό του μοντέλο, αλλά να δημιουργήσει ένα νέο που θα μπορεί να είναι ανταγωνιστικό απέναντι στην Κίνα και στις ΗΠΑ.

]]> https://www.moneypress.gr/germania-i-afd-kalpazei-sti-saksonia-anxa/ Sat, 05 Sep 2026 14:00:44 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=219251 Σε κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση οδηγείται η Σαξονία-Άνχαλτ, με την Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) να εμφανίζεται στις τελευταίες δημοσκοπήσεις με ευρύ προβάδισμα και τη Γερμανία να παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή το αποτέλεσμα της Κυριακής 6 Σεπτεμβρίου.Οι τελευταίες μετρήσεις τοποθετούν την AfD πάνω από το 40%, αρκετά μπροστά από το CDU. Το μεγάλο ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο ποιο κόμμα θα έρθει πρώτο, αλλά εάν η κατανομή των εδρών θα μπορούσε να επιτρέψει στην AfD να αποκτήσει τον έλεγχο της τοπικής κυβέρνησης.

Η προειδοποίηση Μερτς για τις ξένες επενδύσεις

Η οικονομική διάσταση της αναμέτρησης έχει ήδη περάσει στο επίκεντρο. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προειδοποίησε ότι μια επικράτηση της AfD θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά για διεθνείς επιχειρήσεις που εξετάζουν επενδύσεις στη συγκεκριμένη περιοχή.Όπως υποστήριξε, ξένες εταιρείες ενδέχεται να είναι περισσότερο επιφυλακτικές απέναντι στην εγκατάστασή τους σε ένα κρατίδιο που θα διοικείται από την AfD.Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία για τη Σαξονία-Άνχαλτ, μια περιοχή της πρώην Ανατολικής Γερμανίας που επιδιώκει να προσελκύσει νέες βιομηχανικές επενδύσεις και ταυτόχρονα βρίσκεται αντιμέτωπη με δημογραφικές πιέσεις και ανάγκες για εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό.

Η επόμενη ημέρα μπορεί να αποδειχθεί περίπλοκη

Ακόμη και μια καθαρή πρωτιά της AfD δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι θα σχηματίσει κυβέρνηση. Τα υπόλοιπα μεγάλα κόμματα έχουν αποκλείσει συνεργασία μαζί της, ενώ καθοριστικό ρόλο θα παίξει το εάν μικρότερα κόμματα καταφέρουν να ξεπεράσουν το όριο του 5% και να μπουν στο τοπικό κοινοβούλιο.Έτσι, το εκλογικό αποτέλεσμα μπορεί να οδηγήσει σε δύσκολες αριθμητικές ισορροπίες και σε αναζήτηση εναλλακτικών σχημάτων διακυβέρνησης.

Πέρα όμως από τη Σαξονία-Άνχαλτ, η αναμέτρηση αντιμετωπίζεται ως ένα σημαντικό τεστ για ολόκληρη τη γερμανική οικονομία και πολιτική σκηνή. Μια τόσο ισχυρή επίδοση της AfD θα ενίσχυε την πίεση προς την κυβέρνηση Μερτς και θα έφερνε ακόμη πιο έντονα στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα, τη μετανάστευση, το ενεργειακό κόστος και την προσέλκυση επενδύσεων στη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης.

]]> https://www.moneypress.gr/volkswagen-krisimi-synedriasi-gia-50-000-theseis-erg/ Tue, 01 Sep 2026 18:03:37 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=219045 Σε μία από τις κρισιμότερες εβδομάδες της σύγχρονης ιστορίας της εισέρχεται η Volkswagen, καθώς διοίκηση, εργαζόμενοι, βασικοί μέτοχοι και το κρατίδιο της Κάτω Σαξονίας εξακολουθούν να βρίσκονται μακριά από συμφωνία για τη μεγάλη αναδιάρθρωση του γερμανικού ομίλου. Την Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου συνεδριάζει το Εποπτικό Συμβούλιο, με τον διευθύνοντα σύμβουλο Oliver Blume να επιχειρεί για δεύτερη φορά να εξασφαλίσει στήριξη για δραστικές περικοπές κόστους, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας και αλλαγές στο παραγωγικό αποτύπωμα της αυτοκινητοβιομηχανίας.

Μικρές οι πιθανότητες για συμφωνία

Οι εμπλεκόμενες πλευρές βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις για ανταγωνιστικά σχέδια αναδιάρθρωσης, όμως οι πιθανότητες ουσιαστικής προόδου πριν από τη συνεδρίαση της Παρασκευής θεωρούνται περιορισμένες.

Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συνομιλίες, είχε σημειωθεί κάποια πρόοδος πριν από τις πρόσφατες συνελεύσεις εργαζομένων στα εργοστάσια της Volkswagen. Στη συνέχεια, όμως, η διάθεση για συμβιβασμό μειώθηκε.

Οι προσπάθειες συνεχίζονται, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει βρεθεί κοινός τόπος ανάμεσα στη διοίκηση, τους εκπροσώπους των εργαζομένων και τους υπόλοιπους ισχυρούς μετόχους.

Ο Oliver Blume επιστρέφει με το σχέδιο περικοπών

Ο CEO της Volkswagen, Oliver Blume, επιχειρεί για δεύτερη φορά να περάσει ένα πολύ πιο επιθετικό σχέδιο εξοικονόμησης κόστους.

Η πρώτη προσπάθεια δεν συγκέντρωσε την απαραίτητη υποστήριξη τον Ιούλιο.

Τώρα η πίεση είναι μεγαλύτερη, καθώς οι οικογένειες Porsche και Piëch, που αποτελούν βασικούς μετόχους του ομίλου, πιέζουν για βαθύτερες παρεμβάσεις προκειμένου να περιοριστεί το κόστος και να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα.

Στο τραπέζι βρίσκονται πρόσθετες περικοπές που μπορούν να ανεβάσουν τον συνολικό αριθμό των θέσεων εργασίας που θα χαθούν έως τις 50.000.

Τέσσερα εργοστάσια στο επίκεντρο

Ακόμη πιο κρίσιμο είναι το μέλλον της παραγωγικής βάσης της Volkswagen στη Γερμανία.

Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν την Τρίτη, η διοίκηση σχεδιάζει να προτείνει τον τερματισμό της παραγωγής σε τέσσερις γερμανικές μονάδες μεταξύ 2031 και 2034.

Το σχέδιο αφορά τα εργοστάσια:

• Emden, με ορίζοντα το 2031
• Zwickau, επίσης το 2031
• Hanover, το 2032
• Neckarsulm, το 2034

Το Εποπτικό Συμβούλιο αναμένεται να εξετάσει το συνολικό σχέδιο την Παρασκευή.

Στα χαρακώματα η IG Metall

Απέναντι στα σχέδια της διοίκησης βρίσκεται η IG Metall, το μεγαλύτερο συνδικάτο της Γερμανίας.

Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων έχουν προειδοποιήσει ότι θα υπάρξει ισχυρότατη αντίδραση εάν η διοίκηση επιχειρήσει να ανατρέψει τη συμφωνία αναδιάρθρωσης που είχε επιτευχθεί πριν από λιγότερο από δύο χρόνια.

Η προηγούμενη συμφωνία είχε προκύψει έπειτα από μήνες δύσκολων διαπραγματεύσεων και προειδοποιητικών απεργιών.

Για τους εργαζομένους, η απαίτηση για νέες περικοπές τόσο σύντομα μετά την προηγούμενη συμφωνία θεωρείται ιδιαίτερα προβληματική.

Στο παιχνίδι και η Κάτω Σαξονία

Η υπόθεση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο λόγω της ιδιαίτερης μετοχικής και διοικητικής δομής της Volkswagen.

Το γερμανικό κρατίδιο της Κάτω Σαξονίας αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο μέτοχο και διαθέτει σημαντική επιρροή στις αποφάσεις του ομίλου.

Ο πρωθυπουργός της Κάτω Σαξονίας, Olaf Lies, έχει ζητήσει από όλες τις πλευρές να καταλήξουν σε βιώσιμη συμφωνία.

Το κρατίδιο ανησυχεί όχι μόνο για τις άμεσες θέσεις εργασίας στη Volkswagen, αλλά και για τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει μια μεγάλη συρρίκνωση στους προμηθευτές και στις τοπικές οικονομίες.

Γιατί η Volkswagen θέλει τόσο μεγάλες περικοπές

Η μεγαλύτερη αυτοκινητοβιομηχανία της Ευρώπης βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πολύ διαφορετικό διεθνές περιβάλλον από εκείνο στο οποίο κυριάρχησε τις προηγούμενες δεκαετίες.

Το κόστος παραγωγής στη Γερμανία παραμένει υψηλό, ενώ η ζήτηση σε ορισμένες ευρωπαϊκές αγορές δεν έχει επιστρέψει στα επίπεδα του παρελθόντος.

Ταυτόχρονα, οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους ανταγωνιστές των ευρωπαϊκών ομίλων, ιδιαίτερα στα ηλεκτρικά και υβριδικά αυτοκίνητα.

Εταιρείες όπως η BYD και άλλοι κινεζικοί κατασκευαστές αυξάνουν με γρήγορους ρυθμούς την παρουσία τους στην Ευρώπη, πιέζοντας τους παραδοσιακούς κατασκευαστές σε επίπεδο τιμών και τεχνολογίας.

Η Κίνα από μεγάλη ευκαιρία έγινε μεγάλο πρόβλημα

Για τη Volkswagen, η Κίνα έχει ιδιαίτερη σημασία.

Για πολλά χρόνια αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες πηγές ανάπτυξης και κερδοφορίας του γερμανικού ομίλου.

Η κατάσταση έχει αλλάξει καθώς οι εγχώριες κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν ενισχυθεί θεαματικά, ιδιαίτερα στην ηλεκτροκίνηση.

Ο ανταγωνισμός από εταιρείες με χαμηλότερο κόστος παραγωγής και ταχύτερους κύκλους ανάπτυξης νέων μοντέλων ασκεί σημαντικές πιέσεις στους γερμανικούς ομίλους.

Το πρόβλημα του κόστους

Η διοίκηση θεωρεί ότι η σημερινή παραγωγική δομή της Volkswagen δημιουργεί υπερβάλλουσα δυναμικότητα και υψηλό σταθερό κόστος.

Ο οικονομικός διευθυντής του ομίλου, Arno Antlitz, έχει επισημάνει ότι η διατήρηση της παραγωγής χωρίς ουσιαστικές αλλαγές σε συγκεκριμένα εργοστάσια θα μπορούσε να δημιουργεί ετήσιο μειονέκτημα κόστους περίπου 1,5 δισ. ευρώ.

Για τη διοίκηση, επομένως, η αναδιάρθρωση παρουσιάζεται ως αναγκαία προϋπόθεση για να παραμείνει ο όμιλος ανταγωνιστικός απέναντι στους νέους παγκόσμιους αντιπάλους του.

Το «πυρηνικό» σενάριο της έκτακτης γενικής συνέλευσης

Εάν το σχέδιο του Blume απορριφθεί ξανά την Παρασκευή, η διοίκηση διαθέτει μία πολύ πιο επιθετική επιλογή.

Θα μπορούσε να συγκαλέσει έκτακτη γενική συνέλευση των μετόχων, πιθανότατα ακόμη και μέσα στον Οκτώβριο, και να επιχειρήσει να περάσει το σχέδιο απευθείας μέσω των επενδυτών.

Μια τέτοια κίνηση θα ήταν εξαιρετικά ασυνήθιστη για τη γερμανική επιχειρηματική κουλτούρα, η οποία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη συναίνεση μεταξύ διοίκησης, εργαζομένων και μετόχων.

Θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε μακρά νομική και εταιρική σύγκρουση.

Γιατί η συνεδρίαση της Παρασκευής είναι κρίσιμη

Η συνεδρίαση της 4ης Σεπτεμβρίου μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής για τον μεγαλύτερο ευρωπαϊκό κατασκευαστή αυτοκινήτων.

Δεν κρίνεται μόνο το μέλλον δεκάδων χιλιάδων εργαζομένων ή τεσσάρων γερμανικών εργοστασίων.

Κρίνεται σε μεγάλο βαθμό το μοντέλο με το οποίο η Volkswagen θα επιχειρήσει να ανταγωνιστεί την κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία και να προσαρμοστεί στη νέα εποχή της ηλεκτροκίνησης.

Εάν δεν βρεθεί συμβιβασμός, η αντιπαράθεση μπορεί να μετατραπεί σε ανοιχτή μάχη εξουσίας μεταξύ διοίκησης, εργαζομένων, κρατιδίου της Κάτω Σαξονίας και βασικών μετόχων.

Ένα τεστ για ολόκληρη τη γερμανική βιομηχανία

Η κρίση της Volkswagen ξεπερνά τα όρια μιας μεμονωμένης εταιρείας.

Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία αντιμετωπίζει ταυτόχρονα υψηλό ενεργειακό και εργασιακό κόστος, ισχυρότερο ανταγωνισμό από την Ασία, γεωπολιτικούς κινδύνους και τη δαπανηρή μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση.

Οι μεγάλες περικοπές που συζητούνται στη Volkswagen αποτελούν επομένως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της πίεσης που δέχεται το παραδοσιακό ευρωπαϊκό βιομηχανικό μοντέλο.

Η Παρασκευή δεν είναι βέβαιο ότι θα δώσει την τελική λύση. Θα δείξει όμως εάν υπάρχει ακόμη περιθώριο συμβιβασμού ή εάν η Volkswagen οδεύει προς μια πολύ μεγαλύτερη εταιρική και εργασιακή σύγκρουση.

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία όχι μόνο για τη Γερμανία αλλά και για ολόκληρη την ευρωπαϊκή οικονομία. Η χημική βιομηχανία αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες του γερμανικού παραγωγικού μοντέλου και προμηθεύει πρώτες ύλες και προϊόντα σε δεκάδες άλλους κλάδους, από την αυτοκινητοβιομηχανία και τα φάρμακα μέχρι τις κατασκευές και τα καταναλωτικά αγαθά.

Η ενεργειακή κρίση των τελευταίων ετών, όμως, χτύπησε τον κλάδο πολύ πιο έντονα από άλλες βιομηχανίες, καθώς οι χημικές επιχειρήσεις είναι ιδιαίτερα ενεργοβόρες.

Για πρώτη φορά μετά από τέσσερα χρόνια

Σύμφωνα με τα στοιχεία του γερμανικού οικονομικού ινστιτούτου Ifo, το επιχειρηματικό κλίμα στον χημικό κλάδο βελτιώθηκε σημαντικά τον Αύγουστο.Το ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο είναι ότι οι εταιρείες αξιολογούν θετικά την τρέχουσα επιχειρηματική τους κατάσταση για πρώτη φορά μέσα σε τέσσερα χρόνια.Παράλληλα, τα βιβλία παραγγελιών εμφανίζουν σημάδια βελτίωσης, ενώ οι επιχειρήσεις προσδοκούν αύξηση της παραγωγής το επόμενο διάστημα.Πρόκειται για μια σημαντική αλλαγή ψυχολογίας σε έναν κλάδο που βρέθηκε τα προηγούμενα χρόνια στο επίκεντρο της γερμανικής βιομηχανικής κρίσης.

Οι εξαγωγές δίνουν την πρώτη ώθηση

Σημαντικό μέρος της βελτίωσης προέρχεται από τις εξαγωγές.Οι διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού της Ασίας και της Μέσης Ανατολής φαίνεται ότι δημιουργούν νέες ευκαιρίες για τους Γερμανούς παραγωγούς.Καθώς ανταγωνιστές και προμηθευτές σε άλλες περιοχές αντιμετωπίζουν προβλήματα, ορισμένες γερμανικές επιχειρήσεις αποκτούν πρόσθετες παραγγελίες.Αυτό, όμως, σημαίνει ταυτόχρονα ότι ένα μέρος της σημερινής βελτίωσης μπορεί να είναι συγκυριακό.Εάν εξομαλυνθούν οι διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού, ο ανταγωνισμός μπορεί να επανέλθει πολύ γρήγορα.

Το 73,2% που προβληματίζει

Η σημαντικότερη ένδειξη ότι η πραγματική ανάκαμψη δεν έχει ακόμη ξεκινήσει βρίσκεται στα ίδια τα εργοστάσια.Η αξιοποίηση της παραγωγικής δυναμικότητας του γερμανικού χημικού κλάδου διαμορφώνεται στο 73,2% κατά το τρίτο τρίμηνο.

Πρόκειται για επίπεδο σημαντικά χαμηλότερο από τον μακροχρόνιο μέσο όρο, ο οποίος βρίσκεται περίπου στο 80,4%.Η απόσταση είναι μεγάλη και έχει ιδιαίτερη οικονομική σημασία.

Όταν ένα εργοστάσιο λειτουργεί σημαντικά χαμηλότερα από τη μέγιστη δυναμικότητά του, το σταθερό κόστος επιμερίζεται σε μικρότερο όγκο παραγωγής, γεγονός που περιορίζει την κερδοφορία και την ανταγωνιστικότητα.

Οι παραγγελίες δεν έχουν περάσει ακόμη στην παραγωγή

Η βελτίωση της ζήτησης δεν έχει οδηγήσει μέχρι στιγμής σε αντίστοιχη αύξηση της παραγωγής.Οι επιχειρήσεις φαίνεται ότι καλύπτουν μεγάλο μέρος των νέων παραγγελιών χρησιμοποιώντας υπάρχοντα αποθέματα.

Αυτό σημαίνει ότι οι γραμμές παραγωγής δεν έχουν ακόμη επιστρέψει στους ρυθμούς που θα μπορούσαν να σηματοδοτήσουν μια πραγματική ανάκαμψη του κλάδου.Για τον λόγο αυτό οι αναλυτές παραμένουν επιφυλακτικοί.

Η αλλαγή στο επιχειρηματικό κλίμα είναι θετική, αλλά απαιτούνται αρκετοί μήνες αυξημένης παραγωγής και παραγγελιών για να επιβεβαιωθεί ότι η γερμανική χημική βιομηχανία βγαίνει οριστικά από την κρίση.

Συνεχίζονται οι περικοπές θέσεων εργασίας

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στην απασχόληση.Παρά την αισιοδοξία για την πορεία της παραγωγής, οι χημικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να σχεδιάζουν περικοπές θέσεων εργασίας.Η αιτία συνδέεται άμεσα με τη χαμηλή αξιοποίηση της παραγωγικής δυναμικότητας.

Όταν τα εργοστάσια λειτουργούν σε επίπεδα αισθητά χαμηλότερα από τις δυνατότητές τους, δημιουργείται πλεονάζον εργατικό δυναμικό και οι εταιρείες επιχειρούν να περιορίσουν το λειτουργικό τους κόστος.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στη χημική βιομηχανία. Η γερμανική βιομηχανία συνολικά έχει περάσει μια μακρά περίοδο αναδιάρθρωσης, με την απασχόληση να βρίσκεται υπό πίεση σε αρκετούς μεγάλους κλάδους.

Το φυσικό αέριο παραμένει «αγκάθι»

Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκεται η ενέργεια.Για δεκαετίες, η γερμανική βιομηχανία είχε οικοδομήσει σημαντικό μέρος της ανταγωνιστικότητάς της πάνω στην πρόσβαση σε σχετικά φθηνή ενέργεια.Η ανατροπή αυτού του μοντέλου άλλαξε δραματικά τα δεδομένα.

Η χημική βιομηχανία είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις τιμές του φυσικού αερίου, καθώς το αέριο χρησιμοποιείται τόσο ως πηγή ενέργειας όσο και ως πρώτη ύλη σε διάφορες παραγωγικές διαδικασίες.Οι υψηλότερες τιμές στην Ευρώπη σε σχέση με άλλες μεγάλες βιομηχανικές περιοχές του κόσμου αποτελούν σημαντικό ανταγωνιστικό μειονέκτημα.

Στον λογαριασμό και το CO2

Στο ενεργειακό κόστος προστίθεται και το αυξανόμενο κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.Για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις, η πράσινη μετάβαση απαιτεί μεγάλες επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες και καθαρότερες μορφές ενέργειας.

Μακροπρόθεσμα αυτές οι επενδύσεις μπορούν να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.Βραχυπρόθεσμα, όμως, αυξάνουν σημαντικά τις κεφαλαιακές ανάγκες των επιχειρήσεων σε μια περίοδο κατά την οποία τα περιθώρια κέρδους βρίσκονται ήδη υπό πίεση.

Η μεγάλη πρόκληση από Κίνα και ΗΠΑ

Η Γερμανία αντιμετωπίζει παράλληλα έναν ολοένα εντονότερο διεθνή ανταγωνισμό.Η Κίνα έχει επενδύσει τεράστια ποσά στη χημική και πετροχημική παραγωγή, δημιουργώντας νέες παραγωγικές μονάδες μεγάλης κλίμακας.

Οι ΗΠΑ διαθέτουν από την άλλη πλευρά ένα σημαντικό ενεργειακό πλεονέκτημα, καθώς οι χαμηλότερες τιμές φυσικού αερίου επιτρέπουν στις αμερικανικές βιομηχανίες να λειτουργούν με χαμηλότερο κόστος.

Η Ευρώπη και ιδιαίτερα η Γερμανία βρίσκονται έτσι ανάμεσα σε δύο μεγάλους ανταγωνιστές με διαφορετικά αλλά ισχυρά πλεονεκτήματα.

Ένα πρώτο θετικό μήνυμα για τη γερμανική οικονομία

Παρά τις δυσκολίες, η βελτίωση του κλίματος στη χημική βιομηχανία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία εμφανίζονται ορισμένα ακόμη θετικά σημάδια για τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης.Η γερμανική βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκε τον Ιούνιο για τρίτο συνεχόμενο μήνα, έστω και κατά 0,2%.

Σημαντική ώθηση έδωσε η αυτοκινητοβιομηχανία, όπου η παραγωγή αυξήθηκε κατά 3,6% σε μηνιαία βάση.Παράλληλα, οι γερμανικές εξαγωγές κατέγραψαν πέμπτο διαδοχικό μήνα ανόδου.

Η εικόνα επομένως δεν παραπέμπει ακόμη σε ισχυρή ανάπτυξη, αλλά υπάρχουν ενδείξεις σταθεροποίησης μετά από μια παρατεταμένη περίοδο βιομηχανικής αδυναμίας.

Το μεγάλο στοίχημα της Γερμανίας

Η ανάκαμψη της χημικής βιομηχανίας έχει σημασία πολύ πέρα από τα όρια του συγκεκριμένου κλάδου.

Τα χημικά προϊόντα βρίσκονται στην αρχή της παραγωγικής αλυσίδας για ένα τεράστιο μέρος της ευρωπαϊκής οικονομίας. Μια ισχυρότερη χημική βιομηχανία μπορεί επομένως να μεταφέρει θετικές επιδράσεις σε αυτοκίνητα, φάρμακα, κατασκευές, συσκευασίες και πολλές άλλες δραστηριότητες.

Από την άλλη πλευρά, εάν η Γερμανία δεν καταφέρει να αντιμετωπίσει το ενεργειακό κόστος και τη μειωμένη ανταγωνιστικότητα, υπάρχει ο κίνδυνος μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής να μεταφερθεί σταδιακά εκτός Ευρώπης.

Θετικό κλίμα, αλλά όχι ακόμη ανάκαμψη

Το μήνυμα από τα στοιχεία του Αυγούστου είναι επομένως διπλό.Μετά από τέσσερα χρόνια, η γερμανική χημική βιομηχανία βλέπει επιτέλους κάποια σημάδια βελτίωσης. Οι παραγγελίες ενισχύονται, οι εξαγωγές προσφέρουν στήριξη και οι προσδοκίες για την παραγωγή γίνονται πιο αισιόδοξες.

Ταυτόχρονα, όμως, τα εργοστάσια λειτουργούν μόλις στο 73,2% της δυναμικότητάς τους, οι περικοπές προσωπικού συνεχίζονται και το ενεργειακό κόστος παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα διαρθρωτικά προβλήματα της γερμανικής οικονομίας.

Η χημική βιομηχανία φαίνεται λοιπόν να έχει κάνει το πρώτο βήμα έξω από τη βαθιά κρίση των προηγούμενων ετών.Το εάν πρόκειται για την αρχή μιας πραγματικής ανάκαμψης ή απλώς για μια προσωρινή ανάπαυλα θα φανεί τους επόμενους μήνες.

Η έκτακτη συνάντηση σήμερα μεταξύ της διοίκησης της Volkswagen και των εργαζομένων δεν κατάφερε να κατευνάσει την οργή των εργαζομένων για μια προσπάθεια μείωσης του κόστους που θα μπορούσε να απειλήσει δεκάδες χιλιάδες επιπλέον θέσεις εργασίας στην αυτοκινητοβιομηχανία.

Κατά τη διάρκεια συνέλευσης του προσωπικού στην έδρα του ομίλου, στο Βόλφσμπουργκ της βόρειας Γερμανίας, ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Όλιβερ Μπλούμε εκφώνησε μια πολυαναμενόμενη ομιλία στην οποία περιέγραφε τις διατάξεις που θα διέπουν το δεύτερο σχέδιο αναδιάρθρωσης, έπειτα από αυτό του 2024, που καταρτίστηκε για να αντιμετωπίσει την κρίση που πλήττει την μεγαλύτερη ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία. Ο όμιλος έχει δέκα μάρκες.

«Μέχρι σήμερα, περίπου το ήμισυ των αναγκών για προσαρμογή αφορούν τη Γερμανία, το άλλο μέρος αφορά το εξωτερικό – συνολικά περίπου 170 εταιρίες», δήλωσε, σύμφωνα με αποσπάσματα που διαβιβάστηκαν στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Άλλη ανακοίνωση αναφέρει ότι το διοικητικό συμβούλιο θα συνεχίσει «να βασίζεται όσο το δυνατόν περισσότερο» σε εθελούσιες αποχωρήσεις -κυρίως τη συνταξιοδότηση – φιλικό διακανονισμό και μια «περιοριστική πολιτική προσλήψεων».

“Θα ορίσουμε τα συγκεκριμένα μέτρα σε συνεννόηση με τους εκπροσώπους των εργαζομένων”, κατέληξε.

Κι ενώ πλανάται το φάσμα του κλεισίματος εργοστασίων στη Γερμανία, ο στόχος είναι να δημιουργηθούν σταθερές προοπτικές στους επόμενους έξι έως δώδεκα μήνες, εξήγησε ο Μπλούμε.

Παραδέχτηκε επίσης ότι τα εργοστάσια στο Έμντεν, το Ανόβερο, το Τσβίκαου και το Νέκαρζουλμ δεν έχουν ακόμη βιώσιμες προοπτικές παραγωγής για τη δεκαετία του 2030, και παράλληλα διαβεβαίωσε ότι το κλείσιμό τους θα «είναι πάντα η έσχατη λύση και η πιο δαπανηρή». Η ομιλία του Μπλούμε ενώπιον περίπου 10.000 εργαζομένων διακόπηκε επανειλημμένα από σφυρίγματα και άλλες εκφράσεις δυσαρέσκειας, σύμφωνα με τους παρευρισκόμενους.

Η σημερινή συνάντηση ήταν η πρώτη από τις εννέα που έχουν προγραμματιστεί τις επόμενες ημέρες στις κύριες εγκαταστάσεις της αυτοκινητοβιομηχανίας στη Γερμανία.

Η απόδοση του 30ετούς γερμανικού ομολόγου έφθασε την Τετάρτη στο 3,79%, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2011, ενώ μία ημέρα νωρίτερα η Γερμανία είχε διαθέσει τίτλους αντίστοιχης διάρκειας με την υψηλότερη απόδοση των τελευταίων 15 ετών.

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η πίεση στη Γαλλία, όπου οι αποδόσεις κινούνται κοντά στα υψηλότερα επίπεδα 18 ετών, πλησιάζοντας το 5%.

Η άνοδος έχει άμεσες συνέπειες πέρα από τις αγορές ομολόγων. Όσο υψηλότερες είναι οι αποδόσεις τόσο ακριβότερος γίνεται ο δανεισμός των κυβερνήσεων, ενώ η πίεση μεταφέρεται σταδιακά στα στεγαστικά δάνεια και στη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων, με δυνητικές επιπτώσεις στην οικονομική ανάπτυξη.

Η Γερμανία ανοίγει τις κάνουλες του δανεισμού

Η επιστροφή των εκδόσεων μετά τη θερινή ανάπαυλα βρίσκει την αγορά αντιμέτωπη με έναν τεράστιο όγκο νέου χρέους. Η Commerzbank εκτιμά ότι οι ακαθάριστες εκδόσεις γερμανικών κρατικών ομολόγων θα φθάσουν το ρεκόρ των 400 δισ. ευρώ το 2027, από 349 δισ. ευρώ φέτος.

Τα πρώτα σημάδια κόπωσης είναι ήδη ορατά. Σε δημοπρασία 10ετών τίτλων την Τετάρτη, η Γερμανία άντλησε 3,8 δισ. ευρώ, έναντι στόχου 6 δισ. ευρώ, καταγράφοντας σχετικά υποτονική ζήτηση.

Πίσω από τη μεταβολή βρίσκεται και η ιστορική στροφή της δημοσιονομικής πολιτικής του Βερολίνου. Η Γερμανία εγκαταλείπει σταδιακά τη μακρόχρονη προσήλωση στους αυστηρούς περιορισμούς του δανεισμού και αυξάνει τις δαπάνες για άμυνα και υποδομές, επιχειρώντας παράλληλα να δώσει ώθηση στην αδύναμη οικονομία της.

Το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών αποδίδει τον αυξημένο δανεισμό και την άνοδο των αποδόσεων στις τεράστιες επενδυτικές ανάγκες για ασφάλεια και άμυνα μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Ρεκόρ εκδόσεων και στην Ευρωζώνη

Η εικόνα δεν περιορίζεται στη Γερμανία. Οι κυβερνήσεις της Ευρωζώνης εξακολουθούν να δανείζονται μαζικά, έχοντας να χρηματοδοτήσουν τις συνέπειες διαδοχικών κρίσεων, τις αυξανόμενες κοινωνικές και υγειονομικές δαπάνες λόγω της γήρανσης του πληθυσμού, την ενίσχυση της άμυνας και τις επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων.

Η Barclays υπολογίζει ότι οι ακαθάριστες εκδόσεις ομολόγων στην Ευρωζώνη θα φθάσουν το νέο ιστορικό υψηλό των 1,54 τρισ. ευρώ το 2027. Οι καθαρές εκδόσεις, μετά την αφαίρεση των τίτλων που λήγουν, εκτιμώνται στα 574 δισ. ευρώ.

Ιδιαίτερα στο μικροσκόπιο βρίσκεται η Γαλλία, καθώς το δημοσιονομικό της έλλειμμα αναμένεται να παραμείνει πάνω από το 5%, ενώ το πολιτικό σύστημα δυσκολεύεται να συμφωνήσει στα μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής.

Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αφήνει τα ομόλογα του χαρτοφυλακίου της να λήγουν χωρίς να επανεπενδύει τα κεφάλαια, περιορίζοντας τον ισολογισμό της. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη μεγαλύτερος όγκος χρέους πρέπει πλέον να απορροφηθεί από ιδιώτες επενδυτές.

Όπως επισημαίνουν διαχειριστές κεφαλαίων, όταν η προσφορά τίτλων αυξάνεται τόσο έντονα χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση της επενδυτικής ζήτησης, η αγορά απαιτεί υψηλότερες αποδόσεις για να απορροφήσει το νέο χρέος. Και αυτή ακριβώς η δυναμική βρίσκεται πλέον πίσω από ένα σημαντικό μέρος της αναταραχής στην ευρωπαϊκή αγορά ομολόγων.

Η έντονη αντίθεση της Γερμανίας σηματοδοτεί μια δύσκολη μάχη μπροστά , με το Βερολίνο να προειδοποιεί στο έγγραφο ότι «όπως έχει διαμορφωθεί (ο προϋπολογισμός), μια συμφωνία είναι αδύνατη».

Η Γερμανία ανησυχεί για την προτεινόμενη κλίμακα του επόμενου επταετούς προϋπολογισμού, στον οποίο γίνεται μεγάλη αύξηση συγκριτικά με τα 1,3 τρισ. ευρώ της περιόδου 2021-2027.

Το Βερολίνο υποστηρίζει ότι ακόμη και με την προτεινόμενη περικοπή των 400 δισ. ευρώ, ο προϋπολογισμός θα είναι ακόμα 27% μεγαλύτερος από τον τρέχοντα, ωθώντας την ετήσια συνεισφορά της Γερμανίας σε πάνω από 50 δισεκατομμύρια ευρώ (σ.σ. η Γερμανία είναι μεγαλύτερος καθαρός συνεισφέρων στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης).

Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προέτρεψε τα κράτη μέλη να επιτύχουν μια συμφωνία φέτος για να διασφαλιστεί η βεβαιότητα σχεδιασμού πριν από την έναρξη ισχύος του προϋπολογισμού τον Ιανουάριο του 2028, ειδικά ενόψει σημαντικών εκλογών που επίκεινται στη Γαλλία, την Πολωνία και την Ιταλία το 2027.

Τίποτα από αυτά δεν συμβαίνει. Βρισκόμαστε λίγο μετά τα μέσα Ιουνίου και υποτίθεται ότι οι θερινές εκπτώσεις αρχίζουν στα τέλη Ιουλίου, για να κορυφωθούν τον Αύγουστο. Όμως «οι εκπτώσεις αποτελούν πλέον μία διαρκή κατάσταση, στην οποία συμμετέχουν όλο και περισσότεροι» επισημαίνει στο πρακτορείο dpa ο Ρολφ Πάνγκελς από τον Γερμανικό Σύνδεσμο Εμπορίου Δερμάτινων Ειδών (HDE).

Ο λόγος είναι απλός: ολοένα περισσότεροι αγοράζουν φθηνά, όσο μπορούν πιο φθηνά. Είτε πρόκειται για ρούχα είτε για παπούτσια είτε για τρόφιμα. Έρευνα της Boston Consulting Group (BCG) στη Γερμανία επισημαίνει ότι η (μη) παροχή έκπτωσης στην τελική τιμή επηρεάζει το 74% των αποφάσεων που λαμβάνουμε ως καταναλωτές. «Σήμερα ο καταναλωτής προσέχει πολύ περισσότερο πού πηγαίνουν τα λεφτά του» λέει χαρακτηριστικά η εκπρόσωπος του BCG Κάριν φον Φουνκ. Οι περισσότεροι όχι μόνο συγκρίνουν τιμές, αλλά και αμφισβητούν με κριτική διάθεση το αν μία συγκεκριμένη τιμή είναι δικαιολογημένη ή όχι.

Περικοπές σε ένδυση, εστίαση, διακοπές

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της εταιρείας ερευνών Kantar, η μεγαλύτερη εξοικονόμηση χρημάτων γίνεται ή τουλάχιστον επιδιώκεται στην ένδυση, την εστίαση, τη διασκέδαση (έξοδος για κινηματογράφο, συναυλίες, clubbing), αλλά κυρίως σε ταξίδια και διακοπές. Και αυτό γιατί όλο και περισσότεροι θέλουν να βάλουν κάτι στην άκρη «για ώρα ανάγκης», καθώς τουλάχιστον 6 στους 10 Γερμανούς κρίνουν «αρνητική» τη σημερινή κατάσταση της οικονομίας.

Η Kantar είχε διενεργήσει πρόσφατα την έρευνα για λογαριασμό του οικονομικού πόρταλ Idealo. Το 62% των ερωτηθέντων αναφέρει ότι συγκρίνει τιμές πριν λάβει την τελική απόφαση αγοράς, το 56% λέει ότι αναζητεί όλο και περισσότερο εκπτώσεις και προσφορές, το 81% ότι προσέχει περισσότερο τα έξοδά του σε σύγκριση με το παρελθόν. Δύο στους τρεις Γερμανούς ανησυχούν ότι στο μέλλον δεν θα επαρκεί το εισόδημά τους. Το 44% λέει ότι ξοδεύει λιγότερα από πέρυσι, μόλις το 6% καταναλώνει περισσότερο. Ο λόγος: ο πληθωρισμός, αλλά και οι πολιτικές και οικονομικές αβεβαιότητες.

Ζητούμενο η οικονομική «ασφάλεια»

Όπως δείχνει πρόσφατη έρευνα της ιδιωτικής εταιρείας ανάλυσης δεδομένων YouGov, ο προβληματισμός για τα προσωπικά οικονομικά, αλλά και για τη γενικότερη κατάσταση της οικονομίας είναι ο Νο 1 παράγοντας ανησυχίας για τους Γερμανούς εν έτει 2026 (και όχι πλέον η μετανάστευση ή ενδεχόμενα προβλήματα υγείας). Μόνο οι τιμές των τροφίμων έχουν αυξηθεί κατά 37% σε σχέση με το 2020.

Όλα αυτά έχουν αντίκτυπο στα ράφια του σούπερ μάρκετ. Αντί για επώνυμα προϊόντα, ολοένα περισσότεροι Γερμανοί προτιμούν προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, τα οποία ανέρχονται πλέον στο 25% του συνολικού τζίρου των σούπερ μάρκετ. Αντίστοιχη τάση καταγράφεται και αλλού στο λιανικό εμπόριο. Όπως αναφέρει η εκπρόσωπος του YouGov Πέτρα Σούσπιτς στο πρακτορείο dpa, πολλοί καταναλωτές «αισθάνονται αβεβαιότητα» για το τι μπορεί να συμβεί στο μέλλον.

Βέβαια οι Γερμανοί ήταν πάντοτε υπέρ της αποταμίευσης, άλλωστε έχουν παραδοσιακά ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά αποταμίευσης παγκοσμίως. Αλλά όπως υπογραμμίζει ο Ούλριχ Στέφαν, σύμβουλος επενδύσεων της τράπεζας Postbank, «όταν ο κόσμος καταβάλλει προσπάθειες να αποταμιεύσει, αλλά έχει την αίσθηση ότι αυτές οι προσπάθειες δεν επαρκούν για να πετύχει τον στόχο του, αυτό του προκαλεί μία αίσθηση ανησυχίας και απογοήτευσης».

Πόσο να «κόψει» ο έμπορος;

Για το λιανεμπόριο αποτελεί πλήγμα η διστακτική συμπεριφορά των καταναλωτών. Οι εμπορικές επιχειρήσεις «απαντούν» με γενναίες εκπτώσεις, οι οποίες όμως έχουν και τα όριά τους. «Όποιος προσφέρει συνεχώς γενναίες εκπτώσεις, κινδυνεύει να απαξιώσει το προϊόν του», λέει η εκπρόσωπος του BCG Κάριν φον Φουνκ. Οι πιέσεις για μείωση κόστους είναι ιδιαίτερα έντονες σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Την ίδια στιγμή, ασιατικές πλατφόρμες όπως η Themu και η Amazon επωφελούνται από την ενίσχυση της ζήτησης για πιο οικονομικά προϊόντα. Σύμφωνα με παλαιότερη μελέτη της IW Consult για λογαριασμό του εμπορικού συνδέσμου HDE, μόνο οι συγκεκριμένες πλατφόρμες «στερούν» στο γερμανικό λιανεμπόριο περίπου 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως από τον τζίρο του.

Από την άλλη, κάποιες παραδοσιακές εκπτωτικές αλυσίδες επίσης επωφελούνται από το «κυνήγι των προσφορών». Ως παράδειγμα αναφέρονται οι Action και Wollwoorth που, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Έρευνας για το Εμπόριο (IFH), έχουν πλέον ηγετική θέση στον κλάδο τους, ιδιαίτερα σε κατηγορίες όπως προϊόντα do-it-yourself, είδη διακόσμησης, παιχνίδια, χαρτικά και γραφική ύλη.

Ο συνεργάτης του IFH Κάι Χούντετς κάνει λόγο για «απώλεια της μεσαίας τάξης» και στις τιμές. Premium προϊόντα και είδη πολυτελείας αυξάνουν τον τζίρο τους, όπως και τα εκπτωτικά προϊόντα. Όμως οι επιχειρήσεις που προσφέρουν «μεσαίες» τιμές αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Ο ένας στους έξι επιχειρηματίες στον κλάδο του λιανικού εμπορίου ανησυχεί για το ενδεχόμενο χρεοκοπίας. «Λουκέτο» έβαλαν πρόσφατα οι άλλοτε επικερδείς αλυσίδες Depot (είδη σπιτιού και διακόσμησης) και Hellweg (κατασκευές, διακόσμηση, προϊόντα do-it-yourself). Σύμφωνα με την εταιρεία ασφάλισης εμπορικών πιστώσεων Allianz Trade, o αριθμός των πτωχεύσεων στη Γερμανία έχει αυξηθεί στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 10 ετών.