Η έντονη αντίθεση της Γερμανίας σηματοδοτεί μια δύσκολη μάχη μπροστά , με το Βερολίνο να προειδοποιεί στο έγγραφο ότι «όπως έχει διαμορφωθεί (ο προϋπολογισμός), μια συμφωνία είναι αδύνατη».

Η Γερμανία ανησυχεί για την προτεινόμενη κλίμακα του επόμενου επταετούς προϋπολογισμού, στον οποίο γίνεται μεγάλη αύξηση συγκριτικά με τα 1,3 τρισ. ευρώ της περιόδου 2021-2027.

Το Βερολίνο υποστηρίζει ότι ακόμη και με την προτεινόμενη περικοπή των 400 δισ. ευρώ, ο προϋπολογισμός θα είναι ακόμα 27% μεγαλύτερος από τον τρέχοντα, ωθώντας την ετήσια συνεισφορά της Γερμανίας σε πάνω από 50 δισεκατομμύρια ευρώ (σ.σ. η Γερμανία είναι μεγαλύτερος καθαρός συνεισφέρων στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης).

Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προέτρεψε τα κράτη μέλη να επιτύχουν μια συμφωνία φέτος για να διασφαλιστεί η βεβαιότητα σχεδιασμού πριν από την έναρξη ισχύος του προϋπολογισμού τον Ιανουάριο του 2028, ειδικά ενόψει σημαντικών εκλογών που επίκεινται στη Γαλλία, την Πολωνία και την Ιταλία το 2027.

Τίποτα από αυτά δεν συμβαίνει. Βρισκόμαστε λίγο μετά τα μέσα Ιουνίου και υποτίθεται ότι οι θερινές εκπτώσεις αρχίζουν στα τέλη Ιουλίου, για να κορυφωθούν τον Αύγουστο. Όμως «οι εκπτώσεις αποτελούν πλέον μία διαρκή κατάσταση, στην οποία συμμετέχουν όλο και περισσότεροι» επισημαίνει στο πρακτορείο dpa ο Ρολφ Πάνγκελς από τον Γερμανικό Σύνδεσμο Εμπορίου Δερμάτινων Ειδών (HDE).

Ο λόγος είναι απλός: ολοένα περισσότεροι αγοράζουν φθηνά, όσο μπορούν πιο φθηνά. Είτε πρόκειται για ρούχα είτε για παπούτσια είτε για τρόφιμα. Έρευνα της Boston Consulting Group (BCG) στη Γερμανία επισημαίνει ότι η (μη) παροχή έκπτωσης στην τελική τιμή επηρεάζει το 74% των αποφάσεων που λαμβάνουμε ως καταναλωτές. «Σήμερα ο καταναλωτής προσέχει πολύ περισσότερο πού πηγαίνουν τα λεφτά του» λέει χαρακτηριστικά η εκπρόσωπος του BCG Κάριν φον Φουνκ. Οι περισσότεροι όχι μόνο συγκρίνουν τιμές, αλλά και αμφισβητούν με κριτική διάθεση το αν μία συγκεκριμένη τιμή είναι δικαιολογημένη ή όχι.

Περικοπές σε ένδυση, εστίαση, διακοπές

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της εταιρείας ερευνών Kantar, η μεγαλύτερη εξοικονόμηση χρημάτων γίνεται ή τουλάχιστον επιδιώκεται στην ένδυση, την εστίαση, τη διασκέδαση (έξοδος για κινηματογράφο, συναυλίες, clubbing), αλλά κυρίως σε ταξίδια και διακοπές. Και αυτό γιατί όλο και περισσότεροι θέλουν να βάλουν κάτι στην άκρη «για ώρα ανάγκης», καθώς τουλάχιστον 6 στους 10 Γερμανούς κρίνουν «αρνητική» τη σημερινή κατάσταση της οικονομίας.

Η Kantar είχε διενεργήσει πρόσφατα την έρευνα για λογαριασμό του οικονομικού πόρταλ Idealo. Το 62% των ερωτηθέντων αναφέρει ότι συγκρίνει τιμές πριν λάβει την τελική απόφαση αγοράς, το 56% λέει ότι αναζητεί όλο και περισσότερο εκπτώσεις και προσφορές, το 81% ότι προσέχει περισσότερο τα έξοδά του σε σύγκριση με το παρελθόν. Δύο στους τρεις Γερμανούς ανησυχούν ότι στο μέλλον δεν θα επαρκεί το εισόδημά τους. Το 44% λέει ότι ξοδεύει λιγότερα από πέρυσι, μόλις το 6% καταναλώνει περισσότερο. Ο λόγος: ο πληθωρισμός, αλλά και οι πολιτικές και οικονομικές αβεβαιότητες.

Ζητούμενο η οικονομική «ασφάλεια»

Όπως δείχνει πρόσφατη έρευνα της ιδιωτικής εταιρείας ανάλυσης δεδομένων YouGov, ο προβληματισμός για τα προσωπικά οικονομικά, αλλά και για τη γενικότερη κατάσταση της οικονομίας είναι ο Νο 1 παράγοντας ανησυχίας για τους Γερμανούς εν έτει 2026 (και όχι πλέον η μετανάστευση ή ενδεχόμενα προβλήματα υγείας). Μόνο οι τιμές των τροφίμων έχουν αυξηθεί κατά 37% σε σχέση με το 2020.

Όλα αυτά έχουν αντίκτυπο στα ράφια του σούπερ μάρκετ. Αντί για επώνυμα προϊόντα, ολοένα περισσότεροι Γερμανοί προτιμούν προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, τα οποία ανέρχονται πλέον στο 25% του συνολικού τζίρου των σούπερ μάρκετ. Αντίστοιχη τάση καταγράφεται και αλλού στο λιανικό εμπόριο. Όπως αναφέρει η εκπρόσωπος του YouGov Πέτρα Σούσπιτς στο πρακτορείο dpa, πολλοί καταναλωτές «αισθάνονται αβεβαιότητα» για το τι μπορεί να συμβεί στο μέλλον.

Βέβαια οι Γερμανοί ήταν πάντοτε υπέρ της αποταμίευσης, άλλωστε έχουν παραδοσιακά ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά αποταμίευσης παγκοσμίως. Αλλά όπως υπογραμμίζει ο Ούλριχ Στέφαν, σύμβουλος επενδύσεων της τράπεζας Postbank, «όταν ο κόσμος καταβάλλει προσπάθειες να αποταμιεύσει, αλλά έχει την αίσθηση ότι αυτές οι προσπάθειες δεν επαρκούν για να πετύχει τον στόχο του, αυτό του προκαλεί μία αίσθηση ανησυχίας και απογοήτευσης».

Πόσο να «κόψει» ο έμπορος;

Για το λιανεμπόριο αποτελεί πλήγμα η διστακτική συμπεριφορά των καταναλωτών. Οι εμπορικές επιχειρήσεις «απαντούν» με γενναίες εκπτώσεις, οι οποίες όμως έχουν και τα όριά τους. «Όποιος προσφέρει συνεχώς γενναίες εκπτώσεις, κινδυνεύει να απαξιώσει το προϊόν του», λέει η εκπρόσωπος του BCG Κάριν φον Φουνκ. Οι πιέσεις για μείωση κόστους είναι ιδιαίτερα έντονες σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Την ίδια στιγμή, ασιατικές πλατφόρμες όπως η Themu και η Amazon επωφελούνται από την ενίσχυση της ζήτησης για πιο οικονομικά προϊόντα. Σύμφωνα με παλαιότερη μελέτη της IW Consult για λογαριασμό του εμπορικού συνδέσμου HDE, μόνο οι συγκεκριμένες πλατφόρμες «στερούν» στο γερμανικό λιανεμπόριο περίπου 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως από τον τζίρο του.

Από την άλλη, κάποιες παραδοσιακές εκπτωτικές αλυσίδες επίσης επωφελούνται από το «κυνήγι των προσφορών». Ως παράδειγμα αναφέρονται οι Action και Wollwoorth που, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Έρευνας για το Εμπόριο (IFH), έχουν πλέον ηγετική θέση στον κλάδο τους, ιδιαίτερα σε κατηγορίες όπως προϊόντα do-it-yourself, είδη διακόσμησης, παιχνίδια, χαρτικά και γραφική ύλη.

Ο συνεργάτης του IFH Κάι Χούντετς κάνει λόγο για «απώλεια της μεσαίας τάξης» και στις τιμές. Premium προϊόντα και είδη πολυτελείας αυξάνουν τον τζίρο τους, όπως και τα εκπτωτικά προϊόντα. Όμως οι επιχειρήσεις που προσφέρουν «μεσαίες» τιμές αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Ο ένας στους έξι επιχειρηματίες στον κλάδο του λιανικού εμπορίου ανησυχεί για το ενδεχόμενο χρεοκοπίας. «Λουκέτο» έβαλαν πρόσφατα οι άλλοτε επικερδείς αλυσίδες Depot (είδη σπιτιού και διακόσμησης) και Hellweg (κατασκευές, διακόσμηση, προϊόντα do-it-yourself). Σύμφωνα με την εταιρεία ασφάλισης εμπορικών πιστώσεων Allianz Trade, o αριθμός των πτωχεύσεων στη Γερμανία έχει αυξηθεί στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 10 ετών.

Το μέτρο εντάσσεται σε ένα συνολικό σχέδιο αναμόρφωσης του κοινωνικού κράτους. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, παραλαμβάνοντας τις προτάσεις ειδικής επιτροπής μαζί με την υπουργό Εργασίας των Σοσιαλδημοκρατών, Μπέρμπελ Μπας, αποδέχθηκε το πλήρες πακέτο των συνταξιοδοτικών αλλαγών. Σε αυτό περιλαμβάνονται επίσης η σταδιακή αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης και η αυστηροποίηση των προϋποθέσεων για πρόωρη αποχώρηση από την εργασία.

«Το να μην κάνουμε τίποτα δεν αποτελεί επιλογή», δήλωσε ο Μερτς σε δημοσιογράφους στο Βερολίνο. «Πρέπει να δράσουμε τώρα». Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Μπας, η οποία ανέφερε ότι το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή μετά τη θερινή διακοπή των εργασιών του κοινοβουλίου. Όπως υπογράμμισε, δεν μπορεί να υπάρξει επιλεκτική υιοθέτηση μέτρων από το συνολικό πακέτο.

Εισφορά 2% και επενδύσεις σε μετοχές και ομόλογα

Κεντρικός άξονας της μεταρρύθμισης είναι η σταδιακή εφαρμογή μιας πρόσθετης συνταξιοδοτικής εισφοράς ίσης με το 2% των μικτών αποδοχών. Τα κεφάλαια θα συγκεντρώνονται σε κεντρικά διαχειριζόμενο επενδυτικό ταμείο και θα τοποθετούνται σε χρηματοοικονομικά προϊόντα όπως μετοχές και ομόλογα, ακολουθώντας μοντέλο που εφαρμόζεται ήδη στη Σουηδία.

Στο πλαίσιο του νέου συστήματος θα δημιουργηθούν ατομικοί κεφαλαιοποιητικοί λογαριασμοί για τους ασφαλισμένους. Σύμφωνα με την πρόταση, η εισροή αυτών των κεφαλαίων θα συμβάλει στη βελτίωση των συνταξιοδοτικών παροχών ακόμη και σε περιόδους σοβαρής οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, όπως εκείνη του 2007-2008.

Μεταρρύθμιση με πολιτικό κόστος

Ο κυβερνητικός συνασπισμός πιέζεται χρονικά να παρουσιάσει έως τις 10 Ιουλίου, πριν από τη θερινή διακοπή του κοινοβουλίου, ένα ολοκληρωμένο σχέδιο μεταρρυθμίσεων που θα καλύπτει το συνταξιοδοτικό, το σύστημα υγείας και τη φορολογία εισοδήματος.

Οι ηγεσίες των Χριστιανοδημοκρατών και των Σοσιαλδημοκρατών αναμένεται να συναντηθούν την 1η Ιουλίου προκειμένου να γεφυρώσουν τις διαφορές τους και να καταλήξουν σε κοινή γραμμή για το συνολικό πακέτο αλλαγών. Η αξιοπιστία της κυβέρνησης Μερτς συνδέεται άμεσα με την επιτυχία των μεταρρυθμίσεων, τις οποίες παρουσιάζει ως απαραίτητες για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών.

Παράλληλα με το συνταξιοδοτικό σχέδιο, προωθείται και αναδιάρθρωση του δημόσιου συστήματος υγείας, το οποίο αντιμετωπίζει χρηματοδοτικό κενό που ενδέχεται να ξεπεράσει τα 40 δισ. ευρώ έως το τέλος της δεκαετίας. Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης μια ευρεία μείωση φόρων για τους εργαζομένους, η οποία θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί μέσω αυξημένων επιβαρύνσεων στα υψηλότερα εισοδήματα.

Ανάμεσα στα πιο αμφιλεγόμενα μέτρα, ειδικά για τη βάση των Σοσιαλδημοκρατών, περιλαμβάνεται η κατάργηση της δυνατότητας συνταξιοδότησης μετά από 45 έτη εισφορών, καθώς και η πρόταση για αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης κατά οκτώ μήνες για κάθε επιπλέον έτος αύξησης του προσδόκιμου ζωής.

Ωστόσο, η έντονα συζητημένη πρόταση για αύξηση του ορίου στα 70 έτη ουσιαστικά μετατίθεται για πολλές δεκαετίες στο μέλλον.

Η Μπέρμπελ Μπας, η οποία είναι και συμπρόεδρος του SPD, χαιρέτισε το περιεχόμενο της έκθεσης, υπογραμμίζοντας ότι όλα τα μέτρα πρέπει να εγκριθούν ως ενιαίο πακέτο, ώστε να ανακοπεί η μακροχρόνια υποχώρηση του επιπέδου των συντάξεων στη Γερμανία.

Οπως προκύπτει από τη μελέτη, η Γερμανία παρέμεινε στην πρώτη θέση των εισαγωγών της Ελλάδας και στη δεύτερη θέση των προορισμών για τις ελληνικές εξαγωγές.

Ειδικότερα, οι ελληνικές εξαγωγές προϊόντων προς τη Γερμανία διαμορφώθηκαν στα €3,7 δισεκ. το 2025, έναντι €3,4 δισεκ. το 2024, ενώ οι εισαγωγές γερμανικών προϊόντων στην Ελλάδα διατηρήθηκαν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, φτάνοντας τα €9,1 δισεκ.

Το μερίδιο της Γερμανίας στις συνολικές εισαγωγές της Ελλάδας αυξήθηκε στο 11,3% το 2025, από 10,8% το 2024, ενώ αντίστοιχα το μερίδιο των ελληνικών εξαγωγών προς τη Γερμανία ενισχύθηκε στο 7,7%, από 7,0% το προηγούμενο έτος.

Καθοριστική η συμβολή του τουρισμού

Στις υπηρεσίες, το πλεόνασμα της Ελλάδας στο διμερές εμπόριο με τη Γερμανία ανήλθε στα €2,8 δισεκ. το 2025, με τις συνολικές εισπράξεις να διαμορφώνονται στα €5,2 δισεκ. και τις πληρωμές στα €2,4 δισεκ.

Το μερίδιο των εισπράξεων υπηρεσιών από κατοίκους Γερμανίας στο σύνολο των εισπράξεων υπηρεσιών της Ελλάδας αυξήθηκε στο 10,2%.

Καθοριστική παραμένει η συμβολή του τουρισμού στις οικονομικές σχέσεις των δύο χωρών. Οι τουριστικές εισπράξεις από τη Γερμανία ανήλθαν στα €3,8 δισεκ. το 2025, αντιπροσωπεύοντας το 16,0% των συνολικών τουριστικών εισπράξεων της χώρας και κατατάσσοντας τη Γερμανία στην πρώτη θέση μεταξύ των αγορών προέλευσης επισκεπτών.

Παράλληλα, οι αφίξεις Γερμανών τουριστών στην Ελλάδα έφτασαν τα 6 εκατ. επισκέπτες, με τη μέση δαπάνη ανά ταξίδι να διαμορφώνεται στα €636, σημαντικά υψηλότερα από τον μέσο όρο των χωρών (€546).

Η εικόνα των επενδύσεων

Ιδιαίτερα σημαντική παραμένει και η παρουσία της Γερμανίας στις άμεσες επενδύσεις στην Ελλάδα.

Το συνολικό απόθεμα άμεσων επενδύσεων γερμανικών συμφερόντων στην ελληνική οικονομία διαμορφώθηκε στα €9,3 δισεκ. το 2024, κατατάσσοντας τη Γερμανία στη δεύτερη θέση μεταξύ των χωρών προέλευσης επενδύσεων, μετά το Λουξεμβούργο.

Παράλληλα, οι καθαρές ροές άμεσων επενδύσεων από τη Γερμανία ανήλθαν στα €823 εκατ. το 2025, έναντι €674 εκατ. το 2024, ενώ οι καθαρές επενδύσεις Γερμανών σε ακίνητα στην Ελλάδα έφτασαν τα €142 εκατ. το 2025.

Το στίγμα των επιχειρήσεων-μελών του ΕΓΕΒΕ

Στην Εκθεση του ΙΟΒΕ αναδεικνύεται παράλληλα η σημαντική παρουσία και η συμβολή των επιχειρήσεων-μελών του Ελληνογερμανικού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου (ΕΓΕΒΕ) στην ελληνική οικονομία.

Οι επιχειρήσεις αυτές δραστηριοποιούνται κυρίως στους τομείς της μεταποίησης, του εμπορίου, των τηλεπικοινωνιών, των ασφαλειών και των υπηρεσιών υποστήριξης μεταφορών, δημιουργώντας σημαντική προστιθέμενη αξία και απασχόληση σε ολόκληρη τη χώρα.

Το 2024 ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων-μελών του ΕΓΕΒΕ διαμορφώθηκε στα €11,8 δισεκ., αυξημένος κατά 3,8% σε σχέση με το 2023, ενώ η συνολική απασχόληση ανήλθε σε 26,3 χιλ. εργαζόμενους. Οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου που πραγματοποίησαν οι επιχειρήσεις-μέλη του Επιμελητηρίου έφτασαν τα €805 εκατ. το 2024, ενώ σωρευτικά την περίοδο 2018-2024 ξεπέρασαν τα €5,3 δισεκ.

Το αποτύπωμα της ελληνογερμανικής συνεργασίας

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ, η συνολική συμβολή των επιχειρήσεων-μελών του ΕΓΕΒΕ στην ελληνική οικονομία, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τη λειτουργία τους όσο και το επενδυτικό τους πρόγραμμα, ανήλθε στα €8,9 δισεκ. το 2024, ποσό που αντιστοιχεί στο 3,7% του ελληνικού ΑΕΠ.

Η επίδραση αυτή είναι αυξημένη κατά €2,7 δισεκ. σε σχέση με το 2019 (έτος πρώτης Έκθεσης του ΙΟΒΕ για το Ελληνογερμανικό Επιμελητήριο).

Σε όρους απασχόλησης, η συνολική συνεισφορά εκτιμάται σε 100,6 χιλ. θέσεις εργασίας το 2024, που αντιστοιχούν στο 2,0% της συνολικής απασχόλησης στην Ελλάδα, ενώ τα δημόσια έσοδα από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές που συνδέονται άμεσα και έμμεσα με τη δραστηριότητα των επιχειρήσεων-μελών του ΕΓΕΒΕ ξεπερνούν τα €2,5 δισεκ.

Η μελέτη αναδεικνύει επίσης τον ισχυρό πολλαπλασιαστικό αντίκτυπο της ελληνογερμανικής επιχειρηματικής κοινότητας στην ελληνική οικονομία.

Συγκεκριμένα, για κάθε €1 προστιθέμενης αξίας που δημιουργείται από τη λειτουργία και τις επενδύσεις των επιχειρήσεων-μελών του ΕΓΕΒΕ, δημιουργούνται επιπλέον €1,2 ΑΕΠ στην υπόλοιπη οικονομία, με τον συνολικό πολλαπλασιαστή να ανέρχεται σε 2,2.

Αντίστοιχα, κάθε θέση εργασίας στις επιχειρήσεις της κοινότητας στηρίζει επιπλέον 2,4 θέσεις εργασίας στην ελληνική οικονομία, με το συνολικό πολλαπλασιαστή απασχόλησης να διαμορφώνεται σε 3,4.

Εχουμε εξασφαλίσει όλους τους αναγκαίους εθνικούς και ευρωπαϊκούς χρηματοδοτικούς πόρους στήριξης των επενδύσεων για την επόμενη μέρα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, υπογράμμισε μεταξύ άλλων ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Νίκος Παπαθανάσης στην ψηφιακή εκδήλωση για την παρουσίαση της έκθεσης σήμερα.

Τους διαχρονικά στενούς οικονομικούς δεσμούς Ελλάδας και Γερμανίας και τη σημασία τους ιδιαίτερα σε περιόδους αβεβαιότητας στο παγκόσμιο περιβάλλον, υπογράμμισε ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, Καθηγητής Νίκος Βέττας. Ο κ. Βέττας αναφέρθηκε στις μεγάλες προκλήσεις που διαμορφώνονται για την Ευρώπη και την παγκόσμια οικονομία από τις πιέσεις στο διεθνές εμπόριο αλλά και από τον κίνδυνο μιας ενεργειακής κρίσης. Ειδικότερα, υπάρχει η ανάγκη αλλά και η ευκαιρία για την Ευρωπαϊκή Ενωση να προχωρήσει σε πολιτικές που θα αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητά της, με ζητούμενο την αύξηση της ευημερίας των πολιτών. Σε ό,τι αφορά τις οικονομικές σχέσεις Ελλάδας και Γερμανίας, σημείωσε ότι παρά το ρευστό ​οικονομικό περιβάλλον η Γερμανία παρέμεινε ένας από τους μεγαλύτερους εμπορικούς και επενδυτικούς εταίρους της Ελλάδας το 2024 και το 2025, επιβεβαιώνοντας την ανθεκτικότητα των σχέσεων των δύο χωρών, με αυξημένη την επίδραση του γερμανικού επιχειρείν στην ελληνική οικονομία.

Από την πλευρά του ο γενικός διευθυντής και μέλος ΔΣ του Ελληνογερμανικού Επιμελητηρίου, Dr Ilja Nothnagel, υπογράμμισε ως εξαιρετικά σημαντικό το γεγονός ότι οι δύο εθνικές αγορές δομούν μεθοδικά επί δεκαετίες τις διμερείς εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις τους, ενισχύοντάς τες ακόμη και σε αρνητικές διεθνείς συγκυρίες. «Σήμερα που η παγκόσμια οικονομία δοκιμάζεται εκ νέου, οι διακρατικές συμπράξεις προσφέρουν διεξόδους και ευκαιρίες στο επενδυτικό και επιχειρηματικό κοινό. Το Ελληνογερμανικό Επιμελητήριο συνεχίζει να υπηρετεί αυτόν τον στόχο, αφιερώνοντας όλες τις δυνάμεις του σε έναν κοινό σκοπό: Ελλάδα και Γερμανία, Γερμανία και Ελλάδα, μέσα από διμερείς συνέργειες να δρουν προς όφελος των οικονομιών τους», τόνισε ο Dr Ilja Nothnagel.

Η αστυνομία του Βερολίνου ανέφερε πως περίπου 1.200 διαδηλωτές συμμετείχαν σε πορεία από την Πύλη του Βρανδεμβούργου προς την έδρα του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU) του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, κρατώντας πλακάτ που έγραφαν «Παιδεία αντί για βόμβες» και «Βερολίνο αντί για την πρώτη γραμμή». Σύμφωνα με τους διοργανωτές, οι συμμετέχοντες ανέρχονταν σε πέντε χιλιάδες.

Στο Αμβούργο, οι διοργανωτές ανέφεραν πως περίπου 6.000 άνθρωποι συμμετείχαν στη διαδήλωση, ενώ η αστυνομία έκανε λόγο για 2.300 συμμετέχοντες.

Οι σημερινές δεν ήταν οι πρώτες κινητοποιήσεις σε εθνικό επίπεδο κατά της στρατιωτικής θητείας. Στις αρχές Μαρτίου, περίπου 50.000 μαθητές διαδήλωσαν κατά της υποχρεωτικής στράτευσης σε οποιαδήποτε μορφή, σε κινητοποιήσεις που οργανώθηκαν σε 150 γερμανικές πόλεις.

Στην σκιά του πολέμου στην Ουκρανία και με φόντο τους νέους στόχους του ΝΑΤΟ, η γερμανική κυβέρνηση άλλαξε από 1.1.2026 τη νομοθεσία για τη στρατιωτική θητεία, η οποία ήταν τα τελευταία χρόνια εθελοντική. Οι άνδρες που ενηλικιώνονται λαμβάνουν ερωτηματολόγιο το οποίο πρέπει υποχρεωτικά να συμπληρώσουν. Κατόπιν περνούν από ιατρικές εξετάσεις και καταρτίζονται οι κατάλογοι με τους στρατεύσιμους, από τους οποίους η Bundeswehr μπορεί να καλέσει σε υποχρεωτική πλέον θητεία, σε περίπτωση ελλείψεων σε έμψυχο δυναμικό. Ως στόχο το υπουργείο Άμυνας έχει θέσει την αύξηση των στρατιωτών κατά 60-80.000 έως το 2035.

Επί τα χείρω αναθεώρησε σήμερα η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας την πρόβλεψή της για την οικονομική ανάπτυξη κατά το τρέχον και το προσεχές έτος, υπό τη σκιά της νέας κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Μετά από δεκαετίες ως η κινητήριος δύναμη της ευρωπαϊκής μεταποίησης, η χώρα βρίσκεται στη μακροβιότερη περίοδο στασιμότητας από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς αντιμετωπίζει τον ανταγωνισμό από την Κίνα και τη μείωση της ζήτησης. Η απάντηση στην κρίση είναι ξεκάθαρη και δραστική: η Γερμανία μετατρέπει τη βιομηχανική της βάση σε οπλοστάσιο της Δύσης.

Μια σειρά στοιχείων δείχνει ότι το παλιό μοντέλο δεν λειτουργεί πλέον. Κάθε μήνα, περίπου 15.000 θέσεις εργασίας χάνονται στη γερμανική μεταποίηση, συμπεριλαμβανομένου του άλλοτε κυρίαρχου τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία. Η Mercedes-Benz κατέγραψε πτώση κερδών κατά 49% για το 2025, ενώ η Volkswagen, ο δεύτερος μεγαλύτερος κατασκευαστής αυτοκινήτων στον κόσμο, ανακοίνωσε μείωση κερδών κατά 44% την ίδια περίοδο και σχέδια για περικοπή 50.000 θέσεων εργασίας στη Γερμανία έως το 2030.

Ακόμη και εμβληματικές μάρκες όπως η Porsche αναφέρουν εντυπωσιακές απώλειες, με τα λειτουργικά κέρδη να μειώνονται κατά 98% σε σύγκριση με το 2024, που ήταν ήδη μία από τις χειρότερες χρονιές στη σύγχρονη ιστορία της. Μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας της Γερμανίας προέρχεται πλέον από τον τομέα των υπηρεσιών, που αντιστοιχεί περίπου στο 70% της παραγωγής, αν και η μεταποίηση εξακολουθεί να καλύπτει το 20%—και έως το ένα πέμπτο των υπηρεσιών συνδέεται με βιομηχανικές επιχειρήσεις όπως οι αυτοκινητοβιομηχανίες.

Στροφή προς την άμυνα

Τώρα, καθώς οι αμερικανικές εγγυήσεις ασφάλειας φαίνονται λιγότερο βέβαιες και η Ευρώπη επιταχύνει τον επανεξοπλισμό της, το Βερολίνο επιδιώκει να καταστεί ο βασικός πυλώνας της αμυντικής βιομηχανίας της ηπείρου.

Η αυτοκινητοβιομηχανία περνά κρίση λόγω της παγκόσμιας ύφεσης, των γεωπολιτικών κινδύνων και του αυξανόμενου ανταγωνισμού από την Κίνα, δήλωσε ο Κλάους Ρόζενφελντ, διευθύνων σύμβουλος της Schaeffler, ενός από τους κορυφαίους προμηθευτές αυτοκινήτων στον κόσμο, που παράγει από συστήματα μετάδοσης έως ρουλεμάν—και πλέον αποτελεί ανερχόμενο παίκτη στον αμυντικό τομέα.

Ταυτόχρονα, πρόσφατες κανονιστικές αλλαγές στη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν διευκολύνει την πρόσβαση των αμυντικών εταιρειών στις κεφαλαιαγορές, ενώ μεγάλα κρατικά συμβόλαια και δημόσια χρηματοδοτικά προγράμματα έχουν ενεργοποιήσει σχεδόν ένα τρισεκατομμύριο ευρώ για την άμυνα, λόγω των φόβων για ρωσική επέκταση και ενός ολοένα πιο εχθρικού παγκόσμιου περιβάλλοντος.

«Μια σημαντική τάση στη γερμανική οικονομία είναι ότι οι άνθρωποι αναρωτιούνται πολύ περισσότερο από πριν “πώς μπορούμε να συμβάλουμε σε αυτό που δεν έχει γίνει τα τελευταία χρόνια—να ανακτήσουμε την ικανότητά μας να αμυνόμαστε”—και αυτό ακριβώς κάνουμε», δήλωσε ο Ρόζενφελντ.

Η εταιρεία του κατασκευάζει πλέον κινητήρες για drones, συστήματα για τεθωρακισμένα οχήματα και εξαρτήματα για πολεμική αεροπορία. Στόχος του είναι το 10% του κύκλου εργασιών της εταιρείας —που σήμερα ανέρχεται σε 24 δισ. ευρώ— να προέρχεται από τον αμυντικό τομέα που συστάθηκε πέρυσι, με μεγάλο μέρος της παραγωγής να πραγματοποιείται από τους περισσότερους από 100.000 εργαζομένους της και τα 100 εργοστάσια παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων οκτώ στις ΗΠΑ.

«Στη Γερμανία υπάρχει πολλή γκρίνια—αν όλοι παραπονιούνται συνεχώς ότι τα πράγματα είναι άσχημα, τίποτα δεν θα λειτουργήσει. Πρέπει να σηκώσουμε τα μανίκια».

Σε όλη τη βιομηχανική ζώνη της Γερμανίας, γραμμές παραγωγής που κάποτε τροφοδοτούσαν το εξαγωγικό θαύμα της χώρας μετατρέπονται τώρα σε μηχανές του ευρωπαϊκού επανεξοπλισμού, μεταδίδει το αμερικανικό μέσο.

Η κυβέρνηση στηρίζει την προσπάθεια. Η προσέγγιση του Βερολίνου δεν είναι η αναβίωση της παλιάς οικονομίας, αλλά η αντικατάστασή της. Εργοστάσια σε αδράνεια και ένας αυξανόμενος αριθμός απολυμένων εξειδικευμένων εργαζομένων κατευθύνονται προς τον μοναδικό τομέα που εξακολουθεί να αναπτύσσεται σε μεγάλη κλίμακα.

Η Volkswagen βρίσκεται σε συνομιλίες με ισραηλινές εταιρείες με στόχο την έναρξη παραγωγής εξαρτημάτων για το σύστημα Iron Dome έως το 2027. Πολλές εταιρείες έχουν προσθέσει τρίτες βάρδιες για την παραγωγή όπλων και πυρομαχικών για την Ουκρανία. Πύραυλοι Patriot, που για χρόνια κατασκευάζονταν αποκλειστικά στις ΗΠΑ, πρόκειται σύντομα να παράγονται και στη Γερμανία για να καλυφθεί η αυξημένη ζήτηση.

Σχεδόν το 90% των ευρωπαϊκών κεφαλαίων που κατευθύνονται στην αμυντική τεχνολογία πηγαίνει σε γερμανικές εταιρείες, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία.

«Η Ευρώπη πρέπει να είναι σε θέση να αμύνεται [και] αυτό σημαίνει επίσης την οικοδόμηση μιας ισχυρής βιομηχανίας ασφάλειας και άμυνας στην οποία μπορούμε να βασιζόμαστε», δήλωσε η υπουργός Οικονομίας της Γερμανίας, Κατερίνα Ράιχε.

Η Ράιχε, μαζί με άλλα μέλη του υπουργικού συμβουλίου, συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Άμυνας, προωθεί τη μετατροπή προβληματικών βιομηχανικών επιχειρήσεων σε αμυντικούς προμηθευτές. «Η επαναχρησιμοποίηση υφιστάμενων εγκαταστάσεων παραγωγής από άλλους κλάδους μπορεί να μειώσει τα εμπόδια στην αύξηση της εγχώριας παραγωγικής ικανότητας», ανέφερε.

Το υπουργείο Οικονομίας χρηματοδοτεί πλέον μια πλατφόρμα διασύνδεσης, που έχει δημιουργηθεί από την κύρια ένωση της αμυντικής βιομηχανίας BDSV, με στόχο τη σύνδεση των υφιστάμενων αλυσίδων εφοδιασμού με εταιρείες άλλων κλάδων.

Όπως μεταδίδει το Reuters, η κυβέρνηση αναμένει για το τρέχον έτος ανάπτυξη 0,5% από 1,0% που είχε προβλέψει αρχικά, ενώ για το επόμενο έτος μειώνει τις προσδοκίες της σε 0,9% από 1,3%. Αντίστοιχα, το Βερολίνο αναμένει αύξηση του πληθωρισμού στο 2,7% για το 2026 και στο 2,8% για το 2027, από 2,3% που ήταν το προηγούμενο έτος. Στο ίδιο πνεύμα, τις προβλέψεις του για την οικονομική ανάπτυξη της Γερμανίας «διόρθωσε» προχθές και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στο 0,8% για το 2026 και στο 1,2% για το 2027. Η μείωση από την αρχική πρόβλεψη ανέρχεται και για τα δύο έτη σε 0,3 μονάδες.

Η παραγωγή ηλιακής ενέργειας στη μεγαλύτερη αγορά ηλεκτρισμού της Ευρώπης θα φτάσει κατά μέσο όρο περίπου τα 16,5 γιγαβάτ από τον Απρίλιο έως τον Σεπτέμβριο, καταγράφοντας αύξηση περίπου 31% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg.

Αυτό θα περιορίσει τη ζήτηση φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας κατά περίπου 29% κατά την ίδια περίοδο — το ισοδύναμο περίπου εννέα φορτίων ΥΦΑ, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Bloomberg. Ο αριθμός των ηλιακών πάνελ στη Γερμανία θα αυξηθεί κατά 15% φέτος, οδηγώντας σε μια άνθηση που θα συμβάλει στον περιορισμό του ανταγωνισμού με τους αγοραστές ΥΦΑ από την Ασία, καθώς η ένταση στη Μέση Ανατολή ωθεί τις τιμές προς τα πάνω.

Η επιπλέον παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές θα πρέπει επίσης να προσφέρει μια ανάσα, καθώς η Ευρώπη αναπληρώνει τις μειωμένες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου ενόψει του επόμενου χειμώνα. Η άνοδος της ηλιακής ενέργειας σημαίνει ότι η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο στη Γερμανία αναμένεται να υποχωρήσει σε χαμηλό επίπεδο περίπου 2,5 γιγαβάτ τον Ιούλιο.

Η παραγωγή από άνθρακα, η οποία εξακολουθεί να παίζει σημαντικό ρόλο στο ενεργειακό μείγμα της Γερμανίας, αναμένεται να μειωθεί κατά περίπου 63% σε περίπου 3,2 γιγαβάτ μεταξύ Απριλίου και Σεπτεμβρίου. Ωστόσο, το φυσικό αέριο θα παραμείνει αναγκαίο για την εξισορρόπηση του γερμανικού δικτύου και τον καθορισμό των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, ιδιαίτερα όταν η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές είναι χαμηλή.

Η Γερμανία παρήγαγε την περασμένη εβδομάδα ρεκόρ 53 γιγαβάτ ηλιακής ενέργειας, καλύπτοντας πάνω από το 80% της ζήτησης, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας Agora Energiewende.

«Η κατάσταση παραμένει ασταθής και ο αντίκτυπος του πολέμου είναι μέχρι στιγμής τεράστιος. Συνεχίζουμε επομένως να παρακολουθούμε πολύ στενά την κατάσταση. Γνωρίζουμε τα τρέχοντα βάρη για τις επιχειρήσεις και πολλούς πολίτες και εξετάζουμε μέτρα στοχευμένων ελαφρύνσεων, ειδικά για όσους μετακινούνται για την εργασία τους, για τις μικρές επιχειρήσεις και για τις οικογένειες», δήλωσε νωρίτερα σήμερα ο εκπρόσωπος του υπουργείου Οικονομικών Μαξιμίλιαν Καλ και επισήμανε ότι υπάρχει για τον σκοπό αυτό συντονισμός και με άλλα υπουργεία της κυβέρνησης.

Επιπλέον, όπως είπε, ο υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλινγκμπάιλ, από κοινού με συναδέλφους του στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει καλέσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει και να προετοιμάσει φόρο επί «υπέρογκων κερδών».