Οι χώρες που θέλουν να μπουν στην ΕΕ

Στην ευρωπαϊκή «αίθουσα αναμονής» βρίσκονται χώρες των Δυτικών Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης. Αλβανία, Μαυροβούνιο, Σερβία, Βόρεια Μακεδονία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Ουκρανία και Μολδαβία συγκαταλέγονται μεταξύ των χωρών που βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια της ενταξιακής διαδικασίας.Το Μαυροβούνιο έχει ήδη κλείσει 18 από τα 33 διαπραγματευτικά κεφάλαια, θέτοντας ως στόχο την ένταξη έως το 2028, ενώ η Αλβανία επιδιώκει να ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις έως το 2027.

Για τις οικονομίες αυτές, η ένταξη σημαίνει πολύ περισσότερα από πολιτική συμμετοχή στην ΕΕ. Προσφέρει πρόσβαση στην τεράστια ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, ισχυρότερο επενδυτικό περιβάλλον και ένα θεσμικό πλαίσιο που μπορεί να επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις.

Γιατί οι πλούσιες χώρες προτιμούν να μένουν εκτός

Για Νορβηγία, Ελβετία και Ισλανδία, η οικονομική εξίσωση είναι διαφορετική. Πρόκειται για ιδιαίτερα εύπορες και θεσμικά σταθερές οικονομίες, οι οποίες έχουν ήδη εξασφαλίσει σημαντικό βαθμό πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά χωρίς να είναι πλήρη μέλη της ΕΕ.Η Ισλανδία και η Νορβηγία συμμετέχουν στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, ενώ η Ελβετία έχει αναπτύξει ένα εκτεταμένο δίκτυο διμερών συμφωνιών με τις Βρυξέλλες.Ειδικά για την Ισλανδία, σημαντικό ρόλο παίζει το γεγονός ότι έχει ήδη πρόσβαση στην ενιαία αγορά μέσω του ΕΟΧ και συμμετέχει στη ζώνη Σένγκεν, ενώ η ασφάλειά της καλύπτεται από τη συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ.

Το ερώτημα επομένως για αυτές τις χώρες δεν είναι τόσο τι οικονομικά οφέλη μπορούν να αποκτήσουν από την ΕΕ, αλλά εάν τα πρόσθετα πλεονεκτήματα της πλήρους συμμετοχής αξίζουν την παραχώρηση μεγαλύτερου μέρους της εθνικής αυτονομίας.Η αντίθεση είναι χαρακτηριστική: για τις υποψήφιες οικονομίες η ΕΕ αποτελεί εργαλείο ανάπτυξης, επενδύσεων και γεωπολιτικής ασφάλειας, ενώ για τις πλουσιότερες χώρες που βρίσκονται εκτός Ένωσης μεγάλο μέρος αυτών των πλεονεκτημάτων έχει ήδη εξασφαλιστεί χωρίς πλήρη ένταξη.

Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι η ευρωπαϊκή μεταποίηση κατάφερε να επιστρέψει σε θετικό έδαφος μετά τις πιέσεις που είχαν καταγραφεί το 2023 και το 2024.

Πρώτη αύξηση μετά το 2022

Το +2,9% του 2025 αποκτά μεγαλύτερη σημασία εάν εξεταστεί σε σχέση με την πορεία των δύο προηγούμενων ετών.

Το 2023 η αξία της πωληθείσας παραγωγής σε σταθερές τιμές είχε υποχωρήσει κατά 1,5%, ενώ το 2024 σημειώθηκε νέα μείωση κατά 1,9%.

Έτσι, το 2025 αποτέλεσε την πρώτη χρονιά αύξησης από το 2022, σηματοδοτώντας αντιστροφή της αρνητικής τάσης.

Πάνω από 6 τρισ. ευρώ η παραγωγή

Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το συνολικό μέγεθος της ευρωπαϊκής βιομηχανικής δραστηριότητας.

Σε ονομαστικές τιμές, η αξία της πωληθείσας παραγωγής στην ΕΕ αυξήθηκε από 5,869 τρισ. ευρώ το 2024 σε 6,090 τρισ. ευρώ το 2025.

Χρειάζεται, ωστόσο, μια σημαντική διευκρίνιση.

Η αύξηση κατά 2,9% που ανακοινώνει η Eurostat αφορά σταθερές τιμές, δηλαδή στοιχεία προσαρμοσμένα ώστε να αφαιρείται η επίδραση των μεταβολών στις τιμές.

Ως έτος αναφοράς χρησιμοποιείται το 2021, γεγονός που επιτρέπει να αποτυπωθεί καλύτερα η πραγματική μεταβολή της παραγωγικής δραστηριότητας.

Πρωταθλητής ο κλάδος των τροφίμων

Η ανάκαμψη δεν ήταν ίδια σε όλους τους κλάδους.

Μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων ομάδων της ευρωπαϊκής μεταποίησης, την καλύτερη επίδοση παρουσίασε η βιομηχανία τροφίμων.

Η αξία της πωληθείσας παραγωγής του κλάδου αυξήθηκε κατά 3,8% το 2025 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Σε βάθος δεκαετίας η εικόνα είναι ακόμη ισχυρότερη: σε σχέση με το 2015, η αύξηση φτάνει το 11,2%.

Η συγκεκριμένη επίδοση επιβεβαιώνει την ανθεκτικότητα του κλάδου τροφίμων ακόμη και σε περιόδους κατά τις οποίες άλλα τμήματα της ευρωπαϊκής μεταποίησης αντιμετωπίζουν σημαντικότερες δυσκολίες.

Μηχανήματα και εξοπλισμός στο +3,3%

Δεύτερος ισχυρότερος κλάδος μεταξύ των μεγάλων μεταποιητικών κατηγοριών ήταν τα μηχανήματα και ο εξοπλισμός.

Η παραγωγή της συγκεκριμένης κατηγορίας ενισχύθηκε κατά 3,3% σε σχέση με το 2024.

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα μηχανήματα αποτελούν έναν από τους πλέον κρίσιμους κλάδους για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και συνδέονται άμεσα με τις επιχειρηματικές επενδύσεις και τον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό.

Οριακή άνοδος στην αυτοκινητοβιομηχανία

Πολύ διαφορετική ήταν η εικόνα στην ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία.

Στα μηχανοκίνητα οχήματα, ρυμουλκούμενα και ημιρυμουλκούμενα, η αύξηση περιορίστηκε μόλις στο 0,6%.

Η επίδοση δείχνει ότι ένας από τους ιστορικά ισχυρότερους βιομηχανικούς κλάδους της Ευρώπης εξακολουθεί να κινείται με χαμηλότερη ταχύτητα.

Η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία βρίσκεται άλλωστε αντιμέτωπη με τη μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση, τις μεγάλες ανάγκες επενδύσεων και τον ολοένα εντονότερο διεθνή ανταγωνισμό.

Χημικά και μεταλλικά προϊόντα παρέμειναν στο «κόκκινο»

Δεν κατάφεραν όλοι οι μεγάλοι κλάδοι να ακολουθήσουν την ανοδική πορεία.

Η αξία της πωληθείσας παραγωγής στα χημικά και χημικά προϊόντα μειώθηκε κατά 1,4%.

Ακριβώς την ίδια πτώση, -1,4%, παρουσίασαν τα κατασκευασμένα μεταλλικά προϊόντα, εξαιρουμένων των μηχανημάτων και του εξοπλισμού.

Μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, αυτές είναι οι δύο μοναδικές μεταξύ των μεγαλύτερων μεταποιητικών κατηγοριών που εμφανίζουν πτώση και σε ορίζοντα δεκαετίας.

Η δεκαετία των μεγάλων ανατροπών

Η πορεία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας την τελευταία δεκαετία κάθε άλλο παρά γραμμική ήταν.

Από το 2015 έως το 2018 η παραγωγή αυξανόταν σταδιακά κάθε χρόνο. Το 2019 σημειώθηκε μικρή υποχώρηση και ακολούθησε το μεγάλο σοκ του 2020 λόγω της πανδημίας.

Το 2021 και το 2022 καταγράφηκε ισχυρή επαναφορά, πριν η βιομηχανία περάσει ξανά σε αρνητικό έδαφος το 2023 και το 2024.

Το 2025 σηματοδοτεί επομένως μια νέα αλλαγή κατεύθυνσης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχουν εξαφανιστεί οι μεγάλες προκλήσεις για την ευρωπαϊκή παραγωγή.

Το μεγάλο στοίχημα για την ευρωπαϊκή βιομηχανία

Η επιστροφή σε θετικό πρόσημο αποτελεί θετική ένδειξη, αλλά το πραγματικό στοίχημα είναι η διάρκειά της.

Η ευρωπαϊκή μεταποίηση καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα το ενεργειακό κόστος, τις μεγάλες επενδύσεις της πράσινης μετάβασης, την τεχνολογική κούρσα, την ανάγκη για μεγαλύτερη παραγωγική αυτονομία και τον ανταγωνισμό από ΗΠΑ και Ασία.

Τα στοιχεία του 2025 δείχνουν ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία επέστρεψε στην ανάπτυξη.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι πλέον εάν το +2,9% αποτελεί την αρχή μιας πιο σταθερής ανάκαμψης ή απλώς μια ανάπαυλα μετά από δύο δύσκολες χρονιές.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υποστήριξε ότι οι κυρώσεις συνεχίζουν να αποδυναμώνουν τη ρωσική πολεμική μηχανή, ενώ η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ Κάγια Κάλας δήλωσε ότι στόχος είναι να κοπούν οι χρηματοδοτικές «γραμμές ζωής» που επιτρέπουν στο Κρεμλίνο να συνεχίζει τον πόλεμο.

Παρά τις επίσημες δηλώσεις, το τελικό πακέτο ήταν αισθητά πιο ήπιο από τις αρχικές προτάσεις, ύστερα από σειρά συμβιβασμών.

Σημαντικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις διαδραμάτισε η Ελλάδα, η οποία ζήτησε αλλαγές στην πρόβλεψη για την πλήρη απαγόρευση μεταφοράς ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Η αρχική πρόταση προέβλεπε ότι από την 1η Ιανουαρίου 2027 θα σταματούσαν πλήρως οι σχετικές ναυτιλιακές υπηρεσίες. Τελικά εξαιρέθηκαν οι μεταφορές ρωσικού LNG προς πελάτες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Η υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας, Μαρία Μάλμερ Στένεργκαρντ, επεσήμανε ότι τα έσοδα από την ενέργεια αποτελούν βασική πηγή χρηματοδότησης του ρωσικού πολέμου και ότι το οικονομικό κόστος για την Ευρώπη δεν μπορεί να συγκριθεί με το τίμημα που πληρώνει καθημερινά η Ουκρανία.

Οι παρεμβάσεις Βουλγαρίας, Γερμανίας, Πορτογαλίας και Αυστρίας

Η Ελλάδα δεν ήταν η μόνη χώρα που άσκησε πιέσεις.

Η Βουλγαρία, υπό τη νέα κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ρούμεν Ράντεφ, απείλησε να μπλοκάρει ολόκληρο το πακέτο εάν δεν αφαιρούνταν από τη λίστα κυρώσεων ο Πατριάρχης Κύριλλος, επικεφαλής της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, και ο ιδρυτής της Lukoil, Βαγκίτ Αλεκπέροφ. Τελικά και τα δύο ονόματα αποσύρθηκαν.

Η Γερμανία και η Πορτογαλία αντιτάχθηκαν στις προτεινόμενες κυρώσεις κατά των εισαγωγών ρωσικού μπακαλιάρου και μίνταϊ, προειδοποιώντας για σοβαρές επιπτώσεις στις εγχώριες βιομηχανίες αλιείας και μεταποίησης. Οι σχετικές διατάξεις αποσύρθηκαν από το τελικό κείμενο.

Παράλληλα, η Γαλλία και η Ιταλία αντιτάχθηκαν στην αρχική πρόταση για αυστηρούς περιορισμούς εισόδου Ρώσων στρατιωτικών στον χώρο Σένγκεν. Μετά από διαδοχικές τροποποιήσεις, η πρόβλεψη περιορίστηκε σε ένα γενικό νομικό πλαίσιο χωρίς ουσιαστική πρακτική εφαρμογή.

Η Αυστρία, από την πλευρά της, εξασφάλισε πολιτική δέσμευση ότι θα εξεταστεί μελλοντικά το αίτημά της για άρση των κυρώσεων στην εταιρεία Rasperia, προκειμένου να περιοριστούν οι ζημιές ύψους 2,1 δισ. ευρώ που έχει υποστεί η Raiffeisen Bank International από τις δραστηριότητές της στη Ρωσία.

Η ομοφωνία γίνεται ολοένα δυσκολότερη

Διπλωμάτες στις Βρυξέλλες παραδέχονται ότι κάθε νέο πακέτο κυρώσεων απαιτεί ολοένα πιο δύσκολες διαπραγματεύσεις, καθώς οι κυβερνήσεις αξιολογούν πλέον πολύ προσεκτικά τις οικονομικές συνέπειες κάθε νέου περιορισμού.

Στα πρώτα στάδια του πολέμου υπήρχε μεγαλύτερη διάθεση συμβιβασμού. Πλέον, μετά από περισσότερα από τέσσερα χρόνια πολέμου, τα εθνικά συμφέροντα έχουν αποκτήσει μεγαλύτερο βάρος στις διαπραγματεύσεις.

«Γίνεται όλο και πιο δύσκολο να βρεθεί κοινός τόπος. Το διαπιστώσαμε ξεκάθαρα αυτή την εβδομάδα», ανέφερε Ευρωπαίος διπλωμάτης.

Παρά τις εντάσεις, αξιωματούχοι της ΕΕ επισημαίνουν ότι η Ένωση εξακολουθεί να εγκρίνει ομόφωνα διαδοχικά πακέτα κυρώσεων, γεγονός που, όπως υποστηρίζουν, εξακολουθεί να αποτελεί ένδειξη συνοχής απέναντι στη Ρωσία.

Οι Βρυξέλλες αναζητούν νέα εργαλεία πίεσης

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη και με μια ακόμη πρόκληση: την εξεύρεση νέων αποτελεσματικών κυρώσεων.

Οι πιο κρίσιμοι τομείς, όπως η ενέργεια και το τραπεζικό σύστημα, έχουν ήδη αποτελέσει στόχο προηγούμενων πακέτων, με αποτέλεσμα οι διαθέσιμες επιλογές να περιορίζονται.

Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι εξετάζεται πλέον η υιοθέτηση μικρότερων και πιο στοχευμένων μέτρων σε συνεχή βάση, αντί μεγάλων πακέτων κυρώσεων, όπως συμβαίνει ήδη με τις κυρώσεις κατά πλοίων που συνδέονται με τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας.

Ωστόσο, όσο οι αποφάσεις εξακολουθούν να απαιτούν ομοφωνία, τα εθνικά συμφέροντα θα εξακολουθούν να καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το τελικό περιεχόμενο των ευρωπαϊκών κυρώσεων.

Σύμφωνα με το Συμβούλιο, οι νέες κυρώσεις στοχεύουν τους τομείς που στηρίζουν περισσότερο τη ρωσική οικονομία και χρηματοδοτούν τη στρατιωτική μηχανή της χώρας, ως απάντηση στις πρόσφατες επιθέσεις κατά ουκρανικών πολιτικών υποδομών, μεταξύ των οποίων εγκαταστάσεις ενέργειας, ύδρευσης, υγείας, πολιτισμού και θρησκευτικών χώρων.

Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Κάγια Κάλας, δήλωσε ότι κάθε νέο πακέτο περιορίζει περαιτέρω τη δυνατότητα της Ρωσίας να συνεχίσει τον πόλεμο, επισημαίνοντας πως οι νέες κυρώσεις πλήττουν πάνω από εκατό τράπεζες και παρόχους υπηρεσιών κρυπτονομισμάτων, περισσότερα από 40 πλοία του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», σειρά διυλιστηρίων στη Ρωσία και τη Λευκορωσία, καθώς και πάνω από 50 επιχειρήσεις που συνδέονται με την παραγωγή ρωσικών drones μεγάλου βεληνεκούς.

Στο στόχαστρο τράπεζες και πλατφόρμες crypto

Η ΕΕ επεκτείνει σημαντικά τα μέτρα κατά του ρωσικού χρηματοπιστωτικού συστήματος, επιβάλλοντας δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και απαγόρευση διάθεσης κεφαλαίων σε 94 τράπεζες και μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, καθώς και σε κορυφαίο τραπεζικό παράγοντα της Ρωσίας.

Παράλληλα, διευρύνεται η απαγόρευση συναλλαγών σε 33 ακόμη ρωσικά πιστωτικά ιδρύματα, ενώ επιβάλλονται κυρώσεις σε τράπεζα του Κιργιστάν που συνδέεται με το ρωσικό σύστημα διατραπεζικών πληρωμών SPFS, αλλά και σε τρεις ακόμη τράπεζες τρίτων χωρών που φέρονται να διευκολύνουν την παράκαμψη των ευρωπαϊκών κυρώσεων.

Στο πακέτο περιλαμβάνονται επίσης 14 πλατφόρμες υπηρεσιών κρυπτονομισμάτων με έδρα τη Γεωργία, τον Παναμά, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα Νησιά Μάρσαλ, το Κιργιστάν και τη Λευκορωσία.

Για πρώτη φορά, η ΕΕ δημιουργεί νομικό πλαίσιο που επιτρέπει την πλήρη απαγόρευση παρόχων υπηρεσιών crypto εγκατεστημένων σε τρίτες χώρες, εφόσον χρησιμοποιούνται για την παράκαμψη των ευρωπαϊκών κυρώσεων.

Πετρέλαιο, διυλιστήρια και «σκιώδης στόλος»

Στον ενεργειακό τομέα, η ΕΕ αποφάσισε να παγώσει έως τις 15 Ιουλίου 2027 τον μηχανισμό αυτόματης προσαρμογής του πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου, επικαλούμενη τις εξαιρετικές συνθήκες που έχουν δημιουργηθεί στις αγορές μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.

Ταυτόχρονα, ενισχύονται τα μέτρα κατά του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», με την προσθήκη 41 ακόμη δεξαμενόπλοιων, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των πλοίων που έχουν τεθεί υπό κυρώσεις στα 673.

Η ΕΕ στοχοποιεί επίσης 8 εταιρείες και ένα φυσικό πρόσωπο που δραστηριοποιούνται στο δίκτυο του «σκιώδους στόλου», μεταξύ των οποίων επιχειρήσεις που συνεργάζονται με μεγάλες ρωσικές πετρελαϊκές εταιρείες, αλλά και –για πρώτη φορά– εταιρεία στελέχωσης πληρωμάτων πλοίων.

Επιπλέον, επιβάλλονται κυρώσεις σε 18 εταιρείες και ένα φυσικό πρόσωπο του πετρελαϊκού κλάδου, συμπεριλαμβανομένων τριών ρωσικών διυλιστηρίων, ενός μεγάλου διυλιστηρίου της Λευκορωσίας και εταιρείας που διακινεί λευκορωσικά πετρελαϊκά προϊόντα στη ρωσική αγορά.

Παράλληλα, θεσπίζεται δυνατότητα απαγόρευσης συναλλαγών με διυλιστήρια, τόσο στη Ρωσία όσο και σε τρίτες χώρες, που επεξεργάζονται ρωσικό αργό πετρέλαιο. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται απαγόρευση συναλλαγών –η οποία θα τεθεί σε ισχύ σε έξι μήνες– με διυλιστήριο στη Γεωργία που επεξεργάζεται και εμπορεύεται ρωσικό πετρέλαιο στο Κουλέβι.

Νέα πλήγματα στη στρατιωτική βιομηχανία

Το νέο πακέτο περιλαμβάνει 56 νέες καταχωρίσεις προσώπων και εταιρειών που σχετίζονται με το ρωσικό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα, εκ των οποίων 37 συνδέονται άμεσα με την παραγωγή και την εφοδιαστική αλυσίδα drones μεγάλου βεληνεκούς.

Επιπλέον, 51 νέες εταιρείες προστίθενται στον κατάλογο όσων υπόκεινται σε αυστηρότερους περιορισμούς στις εξαγωγές ειδών διπλής χρήσης και προηγμένης τεχνολογίας. Ορισμένες από αυτές εδρεύουν στην Κίνα (και το Χονγκ Κονγκ), την Ινδία, το Καζακστάν, το Κιργιστάν, την Τουρκία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, καθώς θεωρείται ότι συμβάλλουν στην παράκαμψη των ευρωπαϊκών περιορισμών.

Νέα μέτρα στο εμπόριο

Η ΕΕ επεκτείνει τις απαγορεύσεις εξαγωγών σε κρίσιμα υλικά και τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται από τη ρωσική αμυντική βιομηχανία, μεταξύ των οποίων σκόνες νικελίου και βηρυλλίου, ειδικά κράματα μετάλλων, αυτοκόλλητες μεμβράνες αεροδιαστημικής χρήσης, καθώς και εξοπλισμός για μη επανδρωμένα αεροσκάφη, όπως συστήματα εκτόξευσης, παρεμβολών και τερματισμού πτήσης.

Παράλληλα, επεκτείνονται οι απαγορεύσεις εισαγωγών προϊόντων που αποφέρουν σημαντικά έσοδα στη Ρωσία, συνολικής αξίας άνω των 60 εκατ. ευρώ, όπως μεταλλεύματα χαλκού, νικελίου και μολύβδου, ψευδάργυρος, οξείδια μετάλλων, γυάλινα είδη, απομιμήσεις μαργαριταριών και ανταλλακτικά αυτοκινήτων.

Κυρώσεις και για τη Λευκορωσία

Το νέο πακέτο περιλαμβάνει και μέτρα κατά της Λευκορωσίας, ευθυγραμμισμένα με εκείνα που εφαρμόζονται στη Ρωσία. Προβλέπονται νέοι εμπορικοί περιορισμοί, τόσο στις εισαγωγές προϊόντων που ενισχύουν τα κρατικά έσοδα όσο και στις εξαγωγές ειδών που σχετίζονται με τη στρατιωτική βιομηχανία, καθώς και πρόσθετες ρυθμίσεις για τη νομική προστασία των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.

Προπαγάνδα, εγκλήματα πολέμου και θεωρήσεις εισόδου

Η ΕΕ επέβαλε κυρώσεις σε οκτώ άτομα που κατηγορούνται ότι διαδίδουν τη ρωσική πολεμική προπαγάνδα και ενισχύουν την παραπληροφόρηση σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Παράλληλα, στη λίστα κυρώσεων εντάσσεται Ρώσος υποστράτηγος, ο οποίος κατηγορείται για βασανιστήρια, εκτελέσεις και βεβήλωση σορών Ουκρανών στρατιωτών και αιχμαλώτων πολέμου.

Το πακέτο δημιουργεί επίσης τη νομική βάση για γενικευμένη απαγόρευση έκδοσης θεωρήσεων (visa) σε νυν και πρώην μαχητές των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων και άλλων ένοπλων ομάδων που συμμετείχαν στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας. Η ημερομηνία εφαρμογής του μέτρου θα καθοριστεί με μεταγενέστερη απόφαση του Συμβουλίου.

Τέλος, η ΕΕ ενισχύει τη νομική προστασία των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, προβλέποντας ότι δικαστικές αποφάσεις ρωσικών δικαστηρίων που σχετίζονται με τις ευρωπαϊκές κυρώσεις δεν θα αναγνωρίζονται ούτε θα εκτελούνται στα κράτη-μέλη.

Σύμφωνα με μελέτη του γερμανικού οικονομικού ινστιτούτου IW, οι εξαγωγές της ΕΕ προς τις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 7,7%, φτάνοντας τα 580 δισ. ευρώ, ενώ οι αμερικανικές εξαγωγές προς την Ευρώπη ενισχύθηκαν κατά 2,2%, στα 295 δισ. ευρώ. Ως αποτέλεσμα, το εμπορικό πλεόνασμα της ΕΕ αυξήθηκε σχεδόν στα 285 δισ. ευρώ.

Ένα σημαντικό μέρος της αύξησης αποδίδεται στις εμπροσθοβαρείς παραγγελίες που πραγματοποίησαν εισαγωγείς πριν τεθούν σε ισχύ οι αμερικανικοί δασμοί τον Απρίλιο, ενώ συνολικά η ευρωπαϊκή μεταποίηση επηρεάστηκε αρνητικά. Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η πρώτη εντύπωση είναι παραπλανητική.

Οι εξαγωγές αυτοκινήτων και ανταλλακτικών της ΕΕ προς τις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 20,4% το 2025, με τη Γερμανία, η οποία πραγματοποιεί σχεδόν τα 2/3 των εξαγωγών αυτοκινήτων της ΕΕ προς τις ΗΠΑ, να καταγράφει πτώση 18,9%. Αντίθετα, η Ιρλανδία κινήθηκε κόντρα στην τάση, με αύξηση 52,7% στις εξαγωγές της, κυρίως χάρη στα φαρμακευτικά και χημικά προϊόντα, τα οποία εξαιρούνται από τους δασμούς.

Τα περισσότερα κράτη-μέλη της ΕΕ κατέγραψαν μείωση στις εξαγωγές αγαθών προς τις ΗΠΑ. Εκτός από την Ιρλανδία, μόνο η Τσεχία (+5,1%), η Ιταλία (+7,2%), η Δανία(+10,6%) και η Φινλανδία (+10,8%) πέτυχαν αύξηση.

Ιστορικό υψηλό κατέγραψε και ο τομέας υπηρεσιών μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού, το εμπόριο ανήλθε στα 865 δισ. ευρώ, αν και η ΕΕ παρουσίασε έλλειμμα 178 δισ. ευρώ σ αυτήν την κατηγορία.

Όπως επισημαίνει η μελέτη, η διατλαντική εμπορική σχέση εμφανίζεται πολύ πιο ισορροπημένη, όταν λαμβάνεται υπόψη το εμπόριο τόσο των αγαθών όσο και εκείνο των υπηρεσιών, καθώς και το έλλειμμα της ΕΕ στις υπηρεσίες έρχεται σε αντίθεση με το πλεόνασμα στα αγαθά.

Οι χρεώσεις από τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, στις οποίες περιλαμβάνονται άδειες λογισμικού, πατέντες και εμπορικά σήματα, αποτελούσαν πάνω από το 40% των εισαγωγών υπηρεσιών της ΕΕ από τις ΗΠΑ, σημειώνοντας αύξηση 13,7%.

Παρότι οι υπηρεσίες δεν έχουν μέχρι στιγμής βρεθεί στο στόχαστρο των αμερικανικών δασμών, η εμπορική αντιπαράθεση είχε έμμεσες επιπτώσεις. Ενδεικτικά, οι εισαγωγές ταξιδιωτικών υπηρεσιών από τις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά περίπου 8%, εξέλιξη που, σύμφωνα με τη συντάκτρια της μελέτης Γκαλίνα Κόλεβ-Σέφερ, συνδέεται με τη μείωση των Ευρωπαίων τουριστών που επισκέφθηκαν τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το IW εκτιμά ότι η εμπορική συμφωνία μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ ευνοεί περισσότερο την αμερικανική πλευρά, ωστόσο θεωρεί ότι αποτελεί μια ρεαλιστική βάση συνεργασίας που μπορεί να διατηρηθεί. Αντίθετα, προειδοποιεί ότι τυχόν νέες δασμολογικές απειλές θα ενισχύσουν την αβεβαιότητα και θα επιβαρύνουν τις επιχειρηματικές δραστηριότητες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Η αλλαγή αυτή δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική προσαρμογή στις διαδικασίες ανθρώπινου δυναμικού. Αντιπροσωπεύει μια ευρύτερη μεταβολή στον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται οι μισθολογικές διαπραγματεύσεις, με στόχο τη δημιουργία μιας πιο δίκαιης και ισότιμης αγοράς εργασίας.

Η μάχη κατά των μισθολογικών ανισοτήτων

Στον πυρήνα της νέας προσέγγισης βρίσκεται η προσπάθεια περιορισμού των μισθολογικών ανισοτήτων που εξακολουθούν να καταγράφονται σε πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες. Για χρόνια, οι αποδοχές ενός εργαζομένου σε μια νέα θέση επηρεάζονταν άμεσα από τις αμοιβές που λάμβανε στο παρελθόν.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα παλαιότερες μισθολογικές συμφωνίες να ακολουθούν τον εργαζόμενο σε ολόκληρη την επαγγελματική του διαδρομή, ακόμη και όταν οι συνθήκες, οι δεξιότητες ή οι απαιτήσεις της αγοράς είχαν αλλάξει σημαντικά. Οι χαμηλότερες αμοιβές αναπαράγονταν από θέση σε θέση, δημιουργώντας έναν μηχανισμό διαιώνισης των ανισοτήτων.

Μέχρι σήμερα, δεν ήταν ασυνήθιστο για τμήματα ανθρώπινου δυναμικού να ζητούν πληροφορίες για τον τελευταίο μισθό ενός υποψηφίου ή ακόμη και αποδεικτικά έγγραφα που να επιβεβαιώνουν τις αποδοχές του. Οι πληροφορίες αυτές λειτουργούσαν συχνά ως σημείο εκκίνησης για την κατάρτιση της νέας οικονομικής πρότασης.

Η αξία της θέσης στο επίκεντρο

Το νέο πλαίσιο μεταφέρει το βάρος της διαπραγμάτευσης από το παρελθόν του εργαζομένου στην πραγματική αξία της θέσης εργασίας. Οι επιχειρήσεις καλούνται να ορίζουν με μεγαλύτερη σαφήνεια τις αμοιβές που αντιστοιχούν σε κάθε ρόλο και να ενημερώνουν έγκαιρα τους ενδιαφερόμενους.

Η μισθολογική κλίμακα ή το εύρος αποδοχών θα πρέπει να γνωστοποιούνται πριν από την υπογραφή της σύμβασης, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι πληροφορίες αυτές θα είναι διαθέσιμες ήδη από τη δημοσίευση της αγγελίας ή πριν από την έναρξη της συνέντευξης.

Πρόκειται για μια αλλαγή που απαντά σε ένα από τα συχνότερα παράπονα των υποψηφίων. Πολλοί εργαζόμενοι περνούσαν από πολυήμερες ή και πολυεβδομαδιαίες διαδικασίες αξιολόγησης χωρίς να γνωρίζουν τις αποδοχές που προσέφερε η θέση, ανακαλύπτοντας τις οικονομικές παραμέτρους μόνο στο τελικό στάδιο.

Νέα δεδομένα για επιχειρήσεις και εργαζομένους

Οι αλλαγές δεν περιορίζονται αποκλειστικά στους μισθούς. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι αγγελίες εργασίας και οι τίτλοι θέσεων είναι ουδέτεροι ως προς το φύλο, ενώ οι διαδικασίες επιλογής προσωπικού θα πρέπει να προσφέρουν ίσες ευκαιρίες σε όλους τους υποψηφίους.

Παράλληλα, οι οργανισμοί καλούνται να δημιουργήσουν πιο διαφανή συστήματα αμοιβών και αξιολόγησης, ώστε να μπορούν να αποδεικνύουν ότι εργαζόμενοι με ίση αξία εργασίας αμείβονται ισότιμα.

Η προσαρμογή στα νέα δεδομένα αναμένεται να απαιτήσει σημαντικές αλλαγές στις διαδικασίες προσλήψεων. Τμήματα ανθρώπινου δυναμικού, διοικήσεις και στελέχη θα χρειαστεί να επανεξετάσουν πρακτικές που εφαρμόζονταν επί δεκαετίες, ενώ οι εργαζόμενοι αποκτούν περισσότερα δικαιώματα ενημέρωσης και ισχυρότερη θέση στις διαπραγματεύσεις.

Μια νέα φιλοσοφία στις προσλήψεις

Η ενσωμάτωση των νέων κανόνων στα κράτη-μέλη σηματοδοτεί μια ουσιαστική αλλαγή φιλοσοφίας στην αγορά εργασίας. Η έμφαση μετατοπίζεται από το μισθολογικό παρελθόν του υποψηφίου στις δεξιότητες, την εμπειρία, τα προσόντα και τις πραγματικές απαιτήσεις της θέσης.

Ειδικοί εκτιμούν ότι η απαγόρευση των ερωτήσεων για προηγούμενες αποδοχές μπορεί να μεταβάλει σημαντικά τη δυναμική των συνεντεύξεων, επιτρέποντας στους εργαζομένους να διαπραγματεύονται αμοιβές που αντανακλούν περισσότερο την αξία που προσφέρουν και λιγότερο τις συνθήκες που επικρατούσαν σε προηγούμενα στάδια της επαγγελματικής τους πορείας.

Η μισθολογική διαφάνεια παύει πλέον να αποτελεί επιλογή καλής πρακτικής και μετατρέπεται σε θεσμική υποχρέωση. Το αν η νέα αυτή πραγματικότητα θα οδηγήσει σε ουσιαστική μείωση των ανισοτήτων και σε μια πιο ανοιχτή και ανταγωνιστική αγορά εργασίας θα φανεί τα επόμενα χρόνια, καθώς οι επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοι θα προσαρμόζονται στα νέα δεδομένα.

Η έντονη αντίθεση της Γερμανίας σηματοδοτεί μια δύσκολη μάχη μπροστά , με το Βερολίνο να προειδοποιεί στο έγγραφο ότι «όπως έχει διαμορφωθεί (ο προϋπολογισμός), μια συμφωνία είναι αδύνατη».

Η Γερμανία ανησυχεί για την προτεινόμενη κλίμακα του επόμενου επταετούς προϋπολογισμού, στον οποίο γίνεται μεγάλη αύξηση συγκριτικά με τα 1,3 τρισ. ευρώ της περιόδου 2021-2027.

Το Βερολίνο υποστηρίζει ότι ακόμη και με την προτεινόμενη περικοπή των 400 δισ. ευρώ, ο προϋπολογισμός θα είναι ακόμα 27% μεγαλύτερος από τον τρέχοντα, ωθώντας την ετήσια συνεισφορά της Γερμανίας σε πάνω από 50 δισεκατομμύρια ευρώ (σ.σ. η Γερμανία είναι μεγαλύτερος καθαρός συνεισφέρων στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης).

Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προέτρεψε τα κράτη μέλη να επιτύχουν μια συμφωνία φέτος για να διασφαλιστεί η βεβαιότητα σχεδιασμού πριν από την έναρξη ισχύος του προϋπολογισμού τον Ιανουάριο του 2028, ειδικά ενόψει σημαντικών εκλογών που επίκεινται στη Γαλλία, την Πολωνία και την Ιταλία το 2027.

Το πακέτο αναμένεται να απαριθμήσει έως και 90 τράπεζες – τις μεγαλύτερες με μία κίνηση – και θα ανεβάσει το σύνολο των εισηγμένων τραπεζών σε πάνω από 100, αντιπροσωπεύοντας περισσότερο από το 50% των διεθνώς συνδεδεμένων πιστωτών της Ρωσίας.

Οι τράπεζες θα υποστούν πλήρως το βάρος των κυρώσεων της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων της δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων, των ταξιδιωτικών απαγορεύσεων και των απαγορεύσεων συναλλαγών.

Εκτός από τις καταχωρίσεις από τον διπλωματικό βραχίονα της ΕΕ, την EEAS, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει την απαγόρευση συναλλαγών με 35 τράπεζες, καθώς και δώδεκα πλατφόρμες κρυπτογράφησης που βοηθούν τη Ρωσία να παρακάμψει τους δυτικούς περιορισμούς, συμπεριλαμβανομένων των τρίτων χωρών, πρόσθεσε η πηγή.

Πηγή: Reuters

Συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Επιλογής Προσωπικού (EPSO), που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ως Ευρωπαϊκός «ΑΣΕΠ» διοργανώνει γενικό διαγωνισμό βάσει τίτλων και εξετάσεων για την κατάρτιση πινάκων επιτυχόντων από τους οποίους τα θεσμικά και λοιπά όργανα και οι οργανισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) θα μπορούν να προσλαμβάνουν 782 νέα μέλη της δημόσιας διοίκησης ως «διοικητικούς/διοικητικές υπαλλήλους» (βαθμός AD 7).

Οι θέσεις ανά τομέα κατανέμονται ως εξής:

Μισθός έως 8.651,92 ευρώ

Ο μηνιαίος βασικός μισθός για τους διοικητικούς υπαλλήλους του βαθμού AD 7 κυμαίνεται μεταξύ 7.646,86 ευρώ και 8.651,92 ευρώ. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 66 το κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης της ΕΕ που εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2025, το μισθολόγιο του βασικού μηνιαίου μισθού για κάθε βαθμό και κλιμάκιο της ομάδας καθηκόντων AD είναι η ακόλουθη:

Ποιοι είναι οι γενικοί όροι

Οι υποψήφιες και οι υποψήφιοι πρέπει:

• Να είναι υπήκοοι ενός από τα κράτη μέλη της ΕΕ και να απολαύουν πλήρως των πολιτικών τους δικαιωμάτων·
• Να έχουν εκπληρώσει τυχόν υποχρεώσεις τις οποίες υπέχουν βάσει της νομοθεσίας περί στρατολογίας· και
• Να παρέχουν τα εχέγγυα ήθους που απαιτούνται για την άσκηση των σχετικών καθηκόντων.

Αναλυτικά τα στάδια του διαγωνισμού

Ο παρών διαγωνισμός θα διοργανωθεί με βάση τα ακόλουθα στάδια:

• Υποβολή αίτησης.
• Δοκιμασίες: δοκιμασίες κατανόησης, δοκιμασία γνώσεων σχετικά με την ΕΕ, δοκιμασία ψηφιακών δεξιοτήτων και σύνταξη ελεύθερου κειμένου για θέματα της ΕΕ (EUFTE).
• Βαθμολόγηση των δοκιμασιών και έλεγχος επιλεξιμότητας.
• Κατάρτιση του πίνακα επιτυχόντων.

Οι απαραίτητες γλώσσες

Ο κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης ορίζει ότι κανείς δεν δύναται να διορισθεί υπάλληλος αν δεν αποδεικνύει ότι διαθέτει σε βάθος γνώση μίας από τις γλώσσες της ΕΕ και ικανοποιητική γνώση άλλης γλώσσας της ΕΕ, στο μέτρο που είναι αναγκαίο για τα καθήκοντα που καλείται να ασκήσει.

Ως εκ τούτου, στον παρόντα διαγωνισμό, οι υποψήφιες και οι υποψήφιοι πρέπει να κατέχουν άριστα (τουλάχιστον σε επίπεδο C1) τουλάχιστον μία από τις 24 επίσημες γλώσσες της ΕΕ και να έχουν ικανοποιητική γνώση (τουλάχιστον σε επίπεδο Β2) μιας άλλης γλώσσας την οποία πρέπει να επιλέξουν μεταξύ των υπόλοιπων 23 επίσημων γλωσσών της ΕΕ. Τα ελάχιστα επίπεδα που αναφέρονται εδώ ισχύουν για κάθε γλωσσική ικανότητα [προφορική κατανόηση, γραπτή κατανόηση (ανάγνωση), προφορική επικοινωνία, προφορική έκφραση και γραφή] που ζητείται στην αίτηση υποψηφιότητας.

Υποβολή των αιτήσεων

Οι υποψήφιες και οι υποψήφιοι πρέπει να συμπληρώσουν την αίτησή τους ηλεκτρονικά στον ιστότοπο της EPSO  και να υποβάλουν τις αιτήσεις τους έως τις 10 Ιουνίου 2026 στις 12:00 το μεσημέρι, ώρα Βρυξελλών.

Υποβάλλοντας την αίτηση υποψηφιότητάς τους, οι υποψήφιες και οι υποψήφιοι δηλώνουν ότι πληρούν όλες τις προϋποθέσεις που αναφέρονται στην ενότητα 3 «Όροι συμμετοχής». Αποτελεί ευθύνη των υποψηφίων να βεβαιωθούν ότι έχουν ολοκληρώσει και υποβάλει την αίτησή τους εμπρόθεσμα. Μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων, οι υποψήφιες και οι υποψήφιοι δεν θα είναι πλέον σε θέση να τροποποιήσουν την αίτησή τους

Έως τις 10 Ιουνίου 2026 στις 12:00 το μεσημέρι, ώρα Βρυξελλών, οι υποψήφιοι και οι υποψήφιες θα πρέπει να αναφορτώσουν σαρωμένο αντίγραφο ισχύοντος δελτίου ταυτότητας ή διαβατηρίου.

Έως την 1η Οκτωβρίου 2026 στις 12:00 το μεσημέρι, ώρα Βρυξελλών, οι υποψήφιες και οι υποψήφιοι θα πρέπει να αναφορτώσουν τα σαρωμένα αντίγραφα όλων των λοιπών δικαιολογητικών εγγράφων προς υποστήριξη των δηλώσεων που περιλαμβάνονται στην αίτηση υποψηφιότητάς τους.

Δείτε ΕΔΩ την προκήρυξη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, η Ευρωπαϊκή Ένωση εισήγαγε αγαθά αξίας 627,8 δισ. ευρώ από χώρες εκτός ΕΕ και εξήγαγε αγαθά αξίας 640,5 δισ. ευρώ. Σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο, οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 1,7%, ενώ οι εξαγωγές υποχώρησαν οριακά κατά 0,1%.

Σε ετήσια βάση, δηλαδή σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο του 2025, τόσο οι εισαγωγές όσο και οι εξαγωγές κατέγραψαν πτώση, κατά 3,3% και 8,8% αντίστοιχα.

Η Κίνα παρέμεινε ο μεγαλύτερος προμηθευτής της ΕΕ, με εισαγωγές αξίας 145,3 δισ. ευρώ, που αντιστοιχούν στο 23,1% του συνόλου των εισαγωγών. Στη δεύτερη θέση βρέθηκαν οι Ηνωμένες Πολιτείες με 85,9 δισ. ευρώ ή 13,7%, ενώ ακολούθησαν το Ηνωμένο Βασίλειο με 39,5 δισ. ευρώ (6,3%), η Ελβετία με 36,7 δισ. ευρώ (5,8%) και η Τουρκία με 24,6 δισ. ευρώ (3,9%).

Σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του 2025, οι εισαγωγές της ΕΕ μειώθηκαν από την Τουρκία κατά 7,5%, από τις Ηνωμένες Πολιτείες κατά 5,7% και από το Ηνωμένο Βασίλειο κατά 3,4%.

Στο πεδίο των εξαγωγών, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατήρησαν τη θέση του σημαντικότερου εξαγωγικού προορισμού της ΕΕ, με ευρωπαϊκές εξαγωγές ύψους 119,4 δισ. ευρώ, που αντιστοιχούν στο 18,6% του συνόλου. Ακολούθησε το Ηνωμένο Βασίλειο με 88,7 δισ. ευρώ (13,8%), η Ελβετία με 57,2 δισ. ευρώ (8,9%), η Κίνα με 47,6 δισ. ευρώ (7,4%) και η Τουρκία με 27,1 δισ. ευρώ (4,2%).

Ωστόσο, οι μεγαλύτερες μειώσεις στις ευρωπαϊκές εξαγωγές σε ετήσια βάση καταγράφηκαν στις αποστολές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες κατέρρευσαν κατά 30,4%. Ακολούθησαν η Τουρκία με πτώση 8,2% και η Κίνα με μείωση 7,9%.