Το μήνυμα που έστειλε η Κριστίν Λαγκάρντ μετά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου ήταν σαφές: ο πληθωρισμός θα παραμείνει σημαντικά πάνω από τον στόχο του 2% για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, ενώ η ΕΚΤ δεν προτίθεται να δεσμευθεί εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.

Η απόφαση για αύξηση κατά 25 μ.β. συνοδεύθηκε από αισθητή επιδείνωση των πληθωριστικών προβλέψεων για τα επόμενα χρόνια. Το βασικό σενάριο της ΕΚΤ προβλέπει πλέον μέσο πληθωρισμό 3,0% το 2026, 2,5% το 2027 και 2,1% το 2028. Η εκτίμηση για το 2026 παρέμεινε αμετάβλητη, όμως οι προβλέψεις για το 2027 και το 2028 αναθεωρήθηκαν προς τα πάνω.

Για τον πληθωρισμό χωρίς ενέργεια και τρόφιμα, η ΕΚΤ προβλέπει 2,5% το 2026, 2,6% το 2027 και 2,3% το 2028, γεγονός που δείχνει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις δεν περιορίζονται αποκλειστικά στην ενέργεια.

Η ενέργεια αλλάζει ξανά την εξίσωση

Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκεται το ενεργειακό σοκ. Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη επιταχύνθηκε στο 3,3% τον Αύγουστο, από 2,9% τον Ιούλιο, με τις τιμές της ενέργειας να καταγράφουν άνοδο 14,3%, έναντι 10,3% ένα μήνα νωρίτερα.

Η Λαγκάρντ συνέδεσε την εξέλιξη τόσο με την άνοδο των ενεργειακών εμπορευμάτων όσο και με τη σημαντική συμβολή των περιθωρίων διύλισης στα υγρά καύσιμα.

Ακόμη πιο κρίσιμο για τις αγορές είναι ότι η ΕΚΤ εκτιμά πως ο γενικός πληθωρισμός θα παραμείνει αισθητά πάνω από τον στόχο έως και το πρώτο εξάμηνο του 2027. Μόνο στη συνέχεια αναμένεται να αρχίσει να αποκλιμακώνεται ουσιαστικά η συμβολή της ενέργειας, με τον ενεργειακό πληθωρισμό να γίνεται αρνητικός έως τα μέσα του 2028.

Η Φρανκφούρτη προειδοποιεί παράλληλα ότι οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας θα αρχίσουν σταδιακά να περνούν στον δομικό πληθωρισμό και στις τιμές των τροφίμων.

Σύμφωνα με την ΕΚΤ, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να επιστρέψει κοντά στον στόχο του 2% προς το τέλος του 2027, με τα υψηλότερα επιτόκια να αποτελούν βασικό μηχανισμό για την επαναφορά του.

Καλύτερη ανάπτυξη, αλλά μεγάλοι κίνδυνοι

Παρά την επιδείνωση στο μέτωπο του πληθωρισμού, η εικόνα για την οικονομία της ευρωζώνης εμφανίζεται καλύτερη από ό,τι αναμενόταν.

Η ΕΚΤ αναβάθμισε τις εκτιμήσεις της για την ανάπτυξη και προβλέπει πλέον αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,9% το 2026, 1,4% το 2027 και 1,5% το 2028.

Η αναθεώρηση προς τα πάνω για το 2026 και το 2027 αποδίδεται κυρίως στη μεγαλύτερη ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, με την ιδιωτική κατανάλωση και τις δημόσιες δαπάνες να λειτουργούν υποστηρικτικά.

Η μεταποίηση εξακολουθεί να καταγράφει σταθερές επιδόσεις, καθώς οι κυβερνήσεις αυξάνουν τις δαπάνες για άμυνα και υποδομές, ενώ η ανάκαμψη της καταναλωτικής εμπιστοσύνης βοηθά τον τομέα των υπηρεσιών να ξεπεράσει το αρχικό πλήγμα από το ενεργειακό σοκ.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Λαγκάρντ και στην αυξανόμενη δραστηριότητα που σχετίζεται με την τεχνητή νοημοσύνη, η οποία γίνεται ήδη ορατή στις ψηφιακές υπηρεσίες, στις επιχειρηματικές επενδύσεις και στις εξαγωγές.

Η αγορά εργασίας εξακολουθεί επίσης να λειτουργεί ως βασικό στήριγμα, με την ανεργία να παραμένει τον Ιούλιο στο 6,4%.

Το μεγάλο ρίσκο: Ενέργεια, γεωπολιτική και ομόλογα

Παρά τις καλύτερες προβλέψεις για το ΑΕΠ, η ΕΚΤ χαρακτηρίζει τις προοπτικές εξαιρετικά αβέβαιες.

Οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη είναι κυρίως καθοδικοί, ενώ για τον πληθωρισμό είναι ανοδικοί.

Στο δυσμενές σενάριο, νέες διαταραχές στην ενεργειακή προσφορά θα μπορούσαν να οδηγήσουν τις τιμές της ενέργειας ακόμη υψηλότερα και για μεγαλύτερο διάστημα, πλήττοντας τα πραγματικά εισοδήματα, την κατανάλωση και τις επενδύσεις.

Η ΕΚΤ επισημαίνει ειδικά τον κίνδυνο για το φυσικό αέριο, καθώς περαιτέρω προβλήματα στην προσφορά ή ένας ιδιαίτερα ψυχρός χειμώνας σε συνδυασμό με χαμηλά αποθέματα θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέα σημαντική άνοδο των τιμών.

Παράλληλα, μια επιδείνωση του κλίματος στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές ή η μετάδοση αναταράξεων από τις παγκόσμιες αγορές ομολόγων θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αυστηρότερες συνθήκες χρηματοδότησης και ασθενέστερη ζήτηση.

Στο ίδιο πλαίσιο, μια νέα κλιμάκωση των εμπορικών εντάσεων μεταξύ των μεγάλων οικονομιών θα μπορούσε να διαταράξει τις εφοδιαστικές αλυσίδες, να περιορίσει τις εξαγωγές και να επιβαρύνει κατανάλωση και επενδύσεις.

Το κόστος χρήματος έχει ήδη ανέβει

Οι επιπτώσεις της πιο περιοριστικής νομισματικής πολιτικής είναι ήδη ορατές στο κόστος χρηματοδότησης.

Τα επιτόκια τραπεζικού δανεισμού προς τις επιχειρήσεις αυξήθηκαν στο 3,8% τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, από 3,6% τον Μάιο, ενώ το κόστος του εταιρικού χρέους που αντλείται απευθείας από τις αγορές διαμορφώθηκε στο 4,0% τον Ιούλιο.

Τα στεγαστικά επιτόκια παρέμειναν στο 3,5%, ενώ ο ρυθμός αύξησης των στεγαστικών δανείων επιβραδύνθηκε στο 3,0%.

Παρά το ακριβότερο χρήμα, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τραπεζικών δανείων προς τις επιχειρήσεις επιταχύνθηκε στο 4,4% τον Ιούλιο, από 4,0% τον Μάιο και τον Ιούνιο.

Καμία δέσμευση για το επόμενο βήμα

Το σημαντικότερο μήνυμα για επενδυτές, ομόλογα, τράπεζες και μετοχές είναι ότι η ΕΚΤ δεν δίνει πλέον κανένα προκαθορισμένο σήμα για την επόμενη κίνησή της.

Η Λαγκάρντ επανέλαβε ότι κάθε απόφαση θα λαμβάνεται «από συνεδρίαση σε συνεδρίαση» και θα εξαρτάται από τα νέα οικονομικά στοιχεία, τις πληθωριστικές προοπτικές, τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την αποτελεσματικότητα της μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής.

Με τον πληθωρισμό να προβλέπεται πάνω από τον στόχο μέχρι το 2027 και την ενεργειακή αβεβαιότητα να παραμένει εξαιρετικά υψηλή, το μήνυμα της ΕΚΤ είναι ότι η μάχη με τις τιμές απέχει ακόμη από το τέλος της.

Για τις αγορές, αυτό μεταφράζεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι προσδοκίες για τα επιτόκια θα εξαρτώνται ακόμη περισσότερο από κάθε νέο στοιχείο για ενέργεια, πληθωρισμό και ανάπτυξη, με τη Λαγκάρντ να κρατά επί της ουσίας όλες τις επιλογές ανοικτές.

Η απόφαση επιβεβαιώνει ότι η ΕΚΤ διατηρεί ως απόλυτη προτεραιότητα την επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο του 2%, ακόμη και με τίμημα τη διατήρηση αυστηρών χρηματοδοτικών συνθηκών στην Ευρωζώνη.

Με βάση τα επίπεδα που ίσχυαν πριν από τη νέα κίνηση, το επιτόκιο καταθέσεων διαμορφώνεται πλέον στο 2,50%, το επιτόκιο κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,65% και το επιτόκιο οριακής χρηματοδότησης στο 2,90%. Τα προηγούμενα επίπεδα ήταν αντίστοιχα 2,25%, 2,40% και 2,65%.

Το Διοικητικό Συμβούλιο επισημαίνει ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να δημιουργεί ανοδικές πιέσεις στις τιμές, με αποτέλεσμα ο πληθωρισμός να αναμένεται να παραμείνει σημαντικά πάνω από τον στόχο για παρατεταμένο διάστημα.

Οπως σημειώνεται στην ανακοίνωση, το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να αυξήσει τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να δημιουργεί πιέσεις στον πληθωρισμό, ο οποίος αναμένεται να παραμείνει πολύ πάνω από τον στόχο για παρατεταμένη χρονική περίοδο. Η απόφαση που λήφθηκε σήμερα υπογραμμίζει τη δέσμευση του Διοικητικού Συμβουλίου να καθορίζει τη νομισματική πολιτική με σκοπό να διασφαλίζει ότι ο πληθωρισμός σταθεροποιείται στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα.

Σύμφωνα με το βασικό σενάριο των νέων προβολών των εμπειρογνωμόνων της ΕΚΤ, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 3,0% το 2026, 2,5% το 2027 και 2,1% το 2028. Σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό χωρίς την ενέργεια και τα είδη διατροφής, το βασικό σενάριο προβλέπει ότι θα διαμορφωθεί σε 2,5% το 2026, 2,6% το 2027 και 2,3% το 2028. Σε σύγκριση με τον Ιούνιο, η προβολή του βασικού σεναρίου για τον πληθωρισμό παραμένει αμετάβλητη για το 2026, ενώ έχει αναθεωρηθεί προς τα πάνω για το 2027 και το 2028. Η προβολή του βασικού σεναρίου για τον ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης είναι 0.9% για το 2026, 1,4% για το 2027 και 1,5% για το 2028. Πρόκειται για μια αναθεώρηση προς τα πάνω τόσο για το 2026 όσο και για το 2027, η οποία αντανακλά κυρίως την υψηλότερη από ό,τι αναμενόταν ανθεκτικότητα της οικονομίας της ζώνης του ευρώ.

Οι προοπτικές εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται από υψηλή αβεβαιότητα και συγκεκριμένα οι κίνδυνοι είναι ανοδικοί για τον πληθωρισμό και καθοδικοί για την οικονομική ανάπτυξη. Σε ό,τι αφορά τη διαταραχή της ενέργειας, τα επικαιροποιημένα σενάρια που κατάρτισαν οι εμπειρογνώμονες αποτυπώνουν το ευρύ φάσμα αποτελεσμάτων σε σχέση με το πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί ο ρυθμός ανάπτυξης και ο πληθωρισμός βάσει διαφορετικών υποθέσεων για την ένταση και τη διάρκεια της εν λόγω διαταραχής, καθώς και με τις έμμεσες και δευτερογενείς επιδράσεις της.

Με τη σημερινή του απόφαση, το Διοικητικό Συμβούλιο εξακολουθεί να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει την αβεβαιότητα που έχει προκαλέσει η σύγκρουση. Θα ακολουθήσει μια προσέγγιση βασιζόμενη στα εκάστοτε διαθέσιμα στοιχεία και θα λαμβάνει αποφάσεις από συνεδρίαση σε συνεδρίαση για τον καθορισμό της κατάλληλης κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής. Συγκεκριμένα, οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου όσον αφορά τα επιτόκια θα βασίζονται στην αξιολόγησή του για τις προοπτικές του πληθωρισμού και τους κινδύνους που τις περιβάλλουν, υπό το πρίσμα των εισερχόμενων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών στοιχείων, καθώς και για τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την ένταση με την οποία μεταδίδεται η νομισματική πολιτική. Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.

Βασικά επιτόκια της ΕΚΤ

Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε να αυξήσει τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης. Κατά συνέπεια, τα επιτόκια της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων, των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης και της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης θα αυξηθούν σε 2,50%, 2,65% και 2,90% αντιστοίχως, με ισχύ από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026.

Πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού (APP) και έκτακτο πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού λόγω πανδημίας (PEPP)

Τα χαρτοφυλάκια APP και PEPP μειώνονται με μετρημένο και προβλέψιμο ρυθμό, καθώς το Ευρωσύστημα δεν επανεπενδύει πλέον τα ποσά από την εξόφληση τίτλων κατά τη λήξη τους.

Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι έτοιμο να προσαρμόσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή του εντός των ορίων της εντολής που του έχει ανατεθεί, προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα και να διαφυλάξει την ομαλή λειτουργία του μηχανισμού μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Επιπλέον, το μέσο για την προστασία της μετάδοσης (Transmission Protection Instrument – TPI) είναι διαθέσιμο για να αντισταθμίζει ανεπιθύμητες, άτακτες εξελίξεις στην αγορά που θέτουν σοβαρή απειλή για τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής σε όλες τις χώρες της ζώνης του ευρώ, επιτρέποντας έτσι στο Διοικητικό Συμβούλιο να εκπληρώνει πιο αποτελεσματικά την αποστολή του για σταθερότητα των τιμών.

Οι επιχειρήσεις οδηγούν την άνοδο

Καθοριστική είναι η συμβολή του επιχειρηματικού τομέα, ο οποίος πραγματοποιεί το μεγαλύτερο μέρος των συνολικών δαπανών για Έρευνα και Ανάπτυξη. Η τάση αυτή δεν είναι καινούργια, καθώς η συμμετοχή των επιχειρήσεων στις επενδύσεις Ε&Α ενισχύεται σταθερά τα τελευταία χρόνια.

Η αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων σε έρευνα έχει ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική οικονομία, καθώς συνδέεται με την παραγωγικότητα, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τη δυνατότητα των ελληνικών επιχειρήσεων να ανταγωνιστούν σε αγορές υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.

Σχεδόν 929 εκατ. ευρώ από την τριτοβάθμια εκπαίδευση

Ο τομέας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης πραγματοποίησε δαπάνες Ε&Α ύψους 928,95 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 25,4% του συνόλου. Σε σύγκριση με το 2023, ωστόσο, καταγράφεται μείωση 5,5%.Στον κρατικό τομέα οι δαπάνες διαμορφώθηκαν στα 706,74 εκατ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας το 19,3% του συνόλου και παραμένοντας ουσιαστικά σταθερές σε ετήσια βάση.Η μακροπρόθεσμη εικόνα είναι πάντως θετική. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές οικονομίες που έχουν καταγράψει μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις στην ένταση Έρευνας και Ανάπτυξης την τελευταία δεκαετία.Παρά την πρόοδο, η απόσταση από τις οικονομίες της Ευρώπης που επενδύουν συστηματικά πολύ μεγαλύτερο μέρος του ΑΕΠ τους στην έρευνα παραμένει σημαντική. Το επόμενο στοίχημα είναι επομένως η αύξηση των επενδύσεων να μεταφραστεί σε περισσότερη καινοτομία, παραγωγικότητα, εξαγωγές και νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.

Μέχρι τις 21 Σεπτεμβρίου η ψηφοφορία

Οι πολίτες μπορούν να συμμετάσχουν στη διαδικτυακή έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) έως τις 21 Σεπτεμβρίου 2026.

Συνολικά έχουν επιλεγεί δέκα διαφορετικές σχεδιαστικές προτάσεις, οι οποίες προέκυψαν μέσα από πανευρωπαϊκό διαγωνισμό.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να δουν τα σχέδια στην επίσημη ιστοσελίδα της ΕΚΤ και να καταθέσουν ηλεκτρονικά την άποψή τους για εκείνα που προτιμούν.

Η δημόσια έρευνα δεν αποτελεί την τελική απόφαση, αλλά τα αποτελέσματά της θα ληφθούν υπόψη από την ΕΚΤ μαζί με την τεχνική αξιολόγηση και τα συμπεράσματα της κριτικής επιτροπής.

Η Μαρία Κάλλας στο νέο χαρτονόμισμα των 5 ευρώ

Το μεγαλύτερο ελληνικό ενδιαφέρον συγκεντρώνει η θεματική «Ευρωπαϊκός πολιτισμός».

Σε μία από τις προτάσεις, το χαρτονόμισμα των 5 ευρώ φέρει τη μορφή της Μαρίας Κάλλας, μιας από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της όπερας του 20ού αιώνα.

Η παρουσία της Κάλλας στο 5ευρω εντάσσεται σε μια ευρύτερη σειρά σημαντικών προσωπικοτήτων του ευρωπαϊκού πολιτισμού.

Στα προτεινόμενα σχέδια εμφανίζονται επίσης εμβληματικές μορφές όπως ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν και η Μαρί Κιουρί.

Οι δύο μεγάλες θεματικές

Οι δέκα προτάσεις βασίζονται σε δύο διαφορετικές θεματικές κατευθύνσεις:

«Ευρωπαϊκός πολιτισμός» και «Ποταμοί και πτηνά».

Η πρώτη επιχειρεί να αναδείξει προσωπικότητες και στοιχεία που έχουν σημαδέψει την ευρωπαϊκή πολιτιστική κληρονομιά.

Η δεύτερη στρέφεται στη φύση, τη βιοποικιλότητα και τα οικοσυστήματα της ευρωπαϊκής ηπείρου, χρησιμοποιώντας ποτάμια και χαρακτηριστικά είδη πτηνών ως βασικά εικαστικά στοιχεία.

Από την Κάλλας στα πτηνά της Ευρώπης

Η δεύτερη θεματική ακολουθεί εντελώς διαφορετική φιλοσοφία.

Αντί για ιστορικές προσωπικότητες, οι σχεδιαστές χρησιμοποιούν φυσικά τοπία, ποτάμια και χαρακτηριστικά πτηνά της Ευρώπης.

Με αυτόν τον τρόπο η ΕΚΤ επιχειρεί να συνδέσει το νόμισμα όχι μόνο με την ιστορία και τον πολιτισμό αλλά και με το φυσικό περιβάλλον που μοιράζονται οι ευρωπαϊκές χώρες.

Μεταξύ των πτηνών που εμφανίζονται στις προτάσεις περιλαμβάνονται χαρακτηριστικά είδη της ευρωπαϊκής πανίδας, δημιουργώντας μια εντελώς διαφορετική αισθητική από τα σημερινά χαρτονομίσματα.

Πώς επιλέχθηκαν οι 10 προτάσεις

Η διαδικασία για τον επανασχεδιασμό του ευρώ έχει ξεκινήσει εδώ και αρκετά χρόνια.

Περισσότεροι από 1.200 γραφίστες εκδήλωσαν ενδιαφέρον για συμμετοχή στον πανευρωπαϊκό διαγωνισμό της ΕΚΤ.

Από αυτούς επιλέχθηκαν 25 σχεδιαστές, οι οποίοι κλήθηκαν να δημιουργήσουν προτάσεις βασισμένες στις δύο θεματικές.

Μέσα από τη διαδικασία αξιολόγησης προέκυψαν τελικά οι δέκα προτάσεις που παρουσιάζονται σήμερα στους Ευρωπαίους πολίτες.

Και ελληνική σχεδιαστική συμμετοχή

Το ελληνικό ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στη Μαρία Κάλλας.

Ανάμεσα στις τελικές προτάσεις βρίσκεται και σχέδιο που έχει δημιουργηθεί από Ελληνίδα γραφίστρια, προσθέτοντας ακόμη μία ελληνική παρουσία στη διαδικασία επιλογής της νέας εικόνας του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος.

Η επιλογή των σχεδίων γίνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και οι πολίτες όλων των χωρών της Ευρωζώνης μπορούν να συμμετάσχουν στην έρευνα.

Γιατί η ΕΚΤ αλλάζει τα χαρτονομίσματα

Τα σημερινά τραπεζογραμμάτια ευρώ έχουν σχεδιαστεί με μια φιλοσοφία που αποφεύγει την απεικόνιση συγκεκριμένων εθνικών μνημείων ή ιστορικών προσωπικοτήτων.

Οι γέφυρες, οι πύλες και τα παράθυρα που βλέπουμε στα χαρτονομίσματα συμβολίζουν διαφορετικές περιόδους της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής.

Η νέα γενιά τραπεζογραμματίων επιχειρεί να κάνει ένα βήμα παραπέρα, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην κοινή ευρωπαϊκή ταυτότητα, στον πολιτισμό και στη φύση.

Παράλληλα, ο επανασχεδιασμός δίνει στην ΕΚΤ τη δυνατότητα να ενσωματώσει σύγχρονα χαρακτηριστικά ασφαλείας και νέες τεχνολογίες κατά της παραχάραξης.

Πότε θα αποφασίσει η ΕΚΤ

Μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας έρευνας στις 21 Σεπτεμβρίου, η διαδικασία θα περάσει στην τελική της φάση.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ αναμένεται να επιλέξει την τελική σχεδιαστική πρόταση προς το τέλος του 2026.

Για την απόφαση δεν θα χρησιμοποιηθεί μόνο η διαδικτυακή ψηφοφορία.

Θα συνεκτιμηθούν τα συμπεράσματα της κριτικής επιτροπής, η τεχνική αξιολόγηση των σχεδίων, η δημόσια έρευνα και μια δεύτερη έρευνα που πραγματοποιείται σε αντιπροσωπευτικό δείγμα πολιτών της Ευρωζώνης.

Πότε θα κυκλοφορήσουν τα νέα ευρώ

Η επιλογή του σχεδίου δεν σημαίνει ότι τα νέα χαρτονομίσματα θα μπουν άμεσα στα πορτοφόλια των Ευρωπαίων.

Μετά την τελική απόφαση θα χρειαστεί να ολοκληρωθούν οι τεχνικές προδιαγραφές, τα χαρακτηριστικά ασφαλείας, οι δοκιμές παραγωγής και η προετοιμασία για την έκδοση της νέας σειράς.

Επομένως, θα μεσολαβήσει σημαντικό χρονικό διάστημα μέχρι να αρχίσει η πραγματική κυκλοφορία τους.

Τα σημερινά χαρτονομίσματα δεν πρόκειται να χάσουν ξαφνικά την αξία τους λόγω της παρουσίασης της νέας σειράς.

Πώς μπορείτε να ψηφίσετε

Η συμμετοχή πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσα από την επίσημη έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Οι πολίτες μπορούν να εξετάσουν τις δέκα σχεδιαστικές προτάσεις, να συγκρίνουν τις δύο βασικές θεματικές και να δηλώσουν τις προτιμήσεις τους.

Η διαδικασία παραμένει διαθέσιμη μέχρι τις 21 Σεπτεμβρίου 2026.

Ένα νέο πρόσωπο για το ευρώ

Η αλλαγή των χαρτονομισμάτων δεν είναι μια απλή αισθητική παρέμβαση.

Τα τραπεζογραμμάτια αποτελούν ένα από τα ελάχιστα αντικείμενα που χρησιμοποιούνται καθημερινά από εκατοντάδες εκατομμύρια Ευρωπαίους και λειτουργούν ταυτόχρονα ως σύμβολο της κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας.

Γι' αυτό και η πιθανότητα να εμφανιστεί η Μαρία Κάλλας στο νέο χαρτονόμισμα των 5 ευρώ έχει ιδιαίτερη συμβολική σημασία για την Ελλάδα.

Η τελική επιλογή ανήκει στην ΕΚΤ, αλλά μέχρι τις 21 Σεπτεμβρίου οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να κάνουν γνωστή τη δική τους προτίμηση.

Η τοποθέτησή της ενισχύει τις προσδοκίες ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε νέα αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο, εξέλιξη που ενδιαφέρει άμεσα εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις με δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου.

Σνάμπελ: Χρειάζεται περαιτέρω σύσφιγξη

Σε συνέντευξή της στο Bloomberg, η Σνάμπελ υποστήριξε ότι με το σημερινό επίπεδο των επιτοκίων ο πληθωρισμός δύσκολα θα επιστρέψει στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα, εκτιμώντας ότι θα απαιτηθεί περαιτέρω σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής.

Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκονται οι επιπτώσεις της παρατεταμένης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και ιδιαίτερα οι πιέσεις στις τιμές της ενέργειας.

Παράλληλα, η οικονομία της Ευρωζώνης αποδεικνύεται περισσότερο ανθεκτική από όσο αναμενόταν, γεγονός που, σύμφωνα με τη Σνάμπελ, αυξάνει τους ανοδικούς κινδύνους για τις τιμές.

Στο 2,25% σήμερα το επιτόκιο καταθέσεων

Η ΕΚΤ είχε αυξήσει τον Ιούνιο τα βασικά της επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης, στην πρώτη αύξηση σχεδόν τριών ετών.

Στη συνεδρίαση της 23ης Ιουλίου τα διατήρησε αμετάβλητα, με το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,25%, το επιτόκιο κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,40% και το επιτόκιο οριακής χρηματοδότησης στο 2,65%.

Προς νέα αύξηση τον Σεπτέμβριο

Το βλέμμα στρέφεται πλέον στη συνεδρίαση της ΕΚΤ στις 9-10 Σεπτεμβρίου.

Σύμφωνα με το Reuters, η ΕΚΤ προσανατολίζεται σε νέα αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης, που θα μπορούσε να οδηγήσει το επιτόκιο καταθέσεων από το 2,25% στο 2,50%. Ωστόσο, οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τα νέα στοιχεία για τον πληθωρισμό και τις επικαιροποιημένες οικονομικές προβλέψεις.

Η Σνάμπελ εμφανίζεται μάλιστα περισσότερο «γεράκι» από τη γενικότερη στάση που αποδίδεται αυτή τη στιγμή στο Διοικητικό Συμβούλιο, καθώς δεν περιορίζεται στην πιθανή κίνηση του Σεπτεμβρίου αλλά θεωρεί ότι θα χρειαστεί περαιτέρω σύσφιγξη.

Τι σημαίνει για στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια

Μια νέα άνοδος των επιτοκίων έχει άμεση σημασία για τους δανειολήπτες.

Τα στεγαστικά δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου και πολλά επιχειρηματικά δάνεια επηρεάζονται από τις μεταβολές των επιτοκίων αναφοράς. Ήδη, σύμφωνα με την ΕΚΤ, τα επιτόκια των νέων στεγαστικών είχαν αυξηθεί στο 3,5% τον Μάιο, από 3,4% τον Απρίλιο, ενώ καταγράφηκε και αυστηροποίηση των πιστωτικών κριτηρίων.

Επομένως, η επιστροφή σε έναν κύκλο αυξήσεων δημιουργεί εκ νέου πίεση για όσους έχουν δάνεια συνδεδεμένα με κυμαινόμενα επιτόκια, ενώ ανεβάζει και το κόστος νέου δανεισμού.

Η μεγάλη μάχη με τον πληθωρισμό

Η ΕΚΤ βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη εξίσωση: από τη μία πλευρά πρέπει να αποτρέψει μια νέα παγίωση του πληθωρισμού και από την άλλη να μην προκαλέσει υπερβολική επιβάρυνση στην οικονομική δραστηριότητα.

Η ίδια η ΕΚΤ εξακολουθεί επισήμως να δηλώνει ότι δεν προδεσμεύεται για συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων και ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται συνεδρίαση με συνεδρίαση, ανάλογα με τα οικονομικά δεδομένα.

Το μήνυμα της Σνάμπελ, ωστόσο, είναι σαφώς πιο αυστηρό: η μάχη με τον πληθωρισμό δεν έχει τελειώσει και η Ευρωζώνη θα πρέπει να προετοιμάζεται για ακριβότερο χρήμα.

Σε δηλώσεις της στο Euronews, η Κριστίν Λαγκάρντ επισήμανε ότι το ψηφιακό ευρώ και τα μετρητά θα συνυπάρχουν. Παράλληλα, παρουσίασε το εγχείρημα όχι απλώς ως μια τεχνολογική εξέλιξη στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι συναλλαγές, αλλά και ως ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης.

Γιατί προχωρά η ΕΚΤ στο ψηφιακό ευρώ

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η επικεφαλής της ΕΚΤ, περίπου έξι στις δέκα συναλλαγές με κάρτα στην Ευρώπη πραγματοποιούνται μέσω υποδομών που βρίσκονται υπό τον έλεγχο ξένων κεφαλαίων.

Αυτό σημαίνει ότι ένα σημαντικό μέρος της ευρωπαϊκής αγοράς πληρωμών βασίζεται σήμερα σε διεθνή δίκτυα και παρόχους, κυρίως αμερικανικών συμφερόντων και, σε μικρότερο βαθμό, κινεζικών.

Μέσα από το ψηφιακό ευρώ επιδιώκεται η ανάπτυξη μιας ισχυρότερης ευρωπαϊκής υποδομής πληρωμών. Με αυτόν τον τρόπο, η Ευρώπη φιλοδοξεί να μειώσει την εξάρτησή της από παρόχους εκτός της ηπείρου και να ενισχύσει τον έλεγχό της σε έναν τομέα που θεωρείται κρίσιμος για τη λειτουργία της οικονομίας.

Πώς θα γίνονται οι συναλλαγές

Η ΕΚΤ περιγράφει το ψηφιακό ευρώ ως μια ψηφιακή εκδοχή των μετρητών. Θα αποτελεί δημόσιο χρήμα και θα έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να χρησιμοποιείται σε ολόκληρη την Ευρωζώνη.

Για τους πολίτες, αυτό σημαίνει ότι οι πληρωμές με ψηφιακό ευρώ θα μπορούν να πραγματοποιούνται σε διαφορετικές χώρες της Ευρωζώνης, χωρίς η δυνατότητα συναλλαγής να εξαρτάται από το συγκεκριμένο ιδιωτικό δίκτυο πληρωμών που χρησιμοποιεί κάθε επιχείρηση.

Μία από τις σημαντικότερες δυνατότητες που προβλέπονται είναι οι offline πληρωμές. Οι χρήστες θα μπορούν, δηλαδή, να πραγματοποιούν ορισμένες συναλλαγές ακόμη και όταν δεν υπάρχει σύνδεση στο διαδίκτυο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι πληροφορίες της συναλλαγής θα παραμένουν μεταξύ του πληρωτή και του αποδέκτη, με στόχο να παρέχεται βαθμός ιδιωτικότητας αντίστοιχος με εκείνον που προσφέρουν σήμερα τα μετρητά.

Η βασική χρήση του ψηφιακού ευρώ σχεδιάζεται να παρέχεται χωρίς χρέωση στους καταναλωτές. Παράλληλα, επιδίωξη της ΕΚΤ είναι το νέο μέσο να έχει ευρεία δυνατότητα χρήσης σε όλη την Ευρωζώνη.

Τα μετρητά θα παραμείνουν

Η Κριστίν Λαγκάρντ έχει ξεκαθαρίσει ότι η εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ δεν συνεπάγεται κατάργηση των χαρτονομισμάτων και των κερμάτων.

Μετρητά και ψηφιακό ευρώ σχεδιάζεται να συνυπάρχουν ως μορφές δημόσιου χρήματος. Παράλληλα, έως το τέλος του 2026 η ΕΚΤ αναμένεται να παρουσιάσει τη στρατηγική της για τα μελλοντικά τραπεζογραμμάτια του ευρώ, στην οποία περιλαμβάνεται και ο νέος σχεδιασμός τους.

Η βασική επιδίωξη είναι τα χαρακτηριστικά που συνδέονται με το δημόσιο χρήμα, όπως η ασφάλεια, η ευρεία αποδοχή και η μικρότερη εξάρτηση από ιδιωτικούς παρόχους, να μεταφερθούν και στο ψηφιακό περιβάλλον, χωρίς να εξαφανιστεί η φυσική μορφή του ευρώ.

Το 92% των επιχειρήσεων εξακολουθεί να δέχεται μετρητά

Παρά την ταχεία ανάπτυξη των ηλεκτρονικών συναλλαγών, τα στοιχεία της έρευνας της ΕΚΤ δείχνουν ότι τα μετρητά εξακολουθούν να έχουν ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία στην Ευρωζώνη.

Το 2026, το 92% των επιχειρήσεων που διαθέτουν προϊόντα και υπηρεσίες μέσω φυσικών καταστημάτων δήλωσε ότι αποδέχεται πληρωμές με χαρτονομίσματα και κέρματα. Το 2024 το αντίστοιχο ποσοστό βρισκόταν στο 90%, γεγονός που δείχνει μια μικρή ανάκαμψη μετά τις αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες που καταγράφηκαν την περίοδο της πανδημίας και τα χρόνια που ακολούθησαν.

Την ίδια περίοδο, η αποδοχή των καρτών παρέμεινε σχεδόν σταθερή, στο 88%. Πολύ μεγαλύτερη μεταβολή σημείωσαν οι πληρωμές μέσω κινητών τηλεφώνων, καθώς το ποσοστό των επιχειρήσεων που τις αποδέχεται αυξήθηκε από 36% το 2024 σε 68% το 2026.

Στροφή των επιχειρήσεων στις ψηφιακές πληρωμές

Την ίδια στιγμή, περίπου μία στις τέσσερις επιχειρήσεις στην Ευρωζώνη δηλώνει ότι έχει ήδη προχωρήσει σε ενέργειες με στόχο την ενίσχυση της χρήσης ψηφιακών τρόπων πληρωμής.

Οι κινήσεις αυτές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, επενδύσεις σε ταμεία όπου οι συναλλαγές πραγματοποιούνται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, καθώς και περιορισμό των σημείων στα οποία οι πελάτες μπορούν να πληρώσουν με φυσικό χρήμα. Παράλληλα, το 13% των επιχειρήσεων έχει εγκαταστήσει συστήματα αυτοεξυπηρέτησης, τα γνωστά self-checkout.

Παρά την ενίσχυση των ψηφιακών λύσεων, τα μετρητά εξακολουθούν να θεωρούνται από τις επιχειρήσεις ιδιαίτερα χρήσιμα σε συγκεκριμένους τομείς. Η προστασία της ιδιωτικότητας και η αξιοπιστία τους παραμένουν δύο από τα βασικά χαρακτηριστικά που αξιολογούνται θετικά όταν μία επιχείρηση αποφασίζει ποιες μεθόδους πληρωμής θα προσφέρει στους πελάτες της.

Η σχετική έρευνα της ΕΚΤ βασίστηκε στις απαντήσεις 8.205 επιχειρήσεων από 21 χώρες της Ευρωζώνης. Οι συνεντεύξεις πραγματοποιήθηκαν κατά το διάστημα από τον Φεβρουάριο έως τον Απρίλιο του 2026.

Το επόμενο βήμα για το ψηφιακό ευρώ

Καθοριστικό χρονικό σημείο για την πορεία του ψηφιακού ευρώ θεωρείται το τέλος του 2026, οπότε αναμένεται να έχει προχωρήσει η διαδικασία διαμόρφωσης του απαραίτητου ευρωπαϊκού νομοθετικού πλαισίου.

Μετά την ολοκλήρωση των σχετικών ευρωπαϊκών διαδικασιών θα αποσαφηνιστούν τα επόμενα στάδια εφαρμογής του εγχειρήματος. Με βάση τον υφιστάμενο σχεδιασμό, το 2027 αποτελεί τον χρονικό ορίζοντα για τα πρώτα πιλοτικά βήματα του ψηφιακού ευρώ στην καθημερινότητα των Ευρωπαίων πολιτών.

Ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Λετονίας δήλωσε ότι είναι πολύ νωρίς για να υποθέσει κανείς ποιο θα είναι το αποτέλεσμα της συνεδρίασης του επόμενου μήνα, παρά την άνοδο του πληθωρισμού «που παραμένει κοντά στο 3%». Οι αγορές είναι σχεδόν βέβαιες για μια αύξηση 25 μονάδων βάσης στο επιτόκιο καταθέσεων.

«Είμαστε σε καλή θέση για να κινηθούμε, εάν χρειαστεί, για να επαναφέρουμε τον πληθωρισμό στο 2% σε εύλογο χρονικό διάστημα», ανέφερε ο Κάζακς σε συνέντευξή του. «Θα συναντηθούμε ξανά τον Σεπτέμβριο, θα εξετάσουμε τα δεδομένα και τις προοπτικές και στη συνέχεια θα αποφασίσουμε. Δεδομένης της τρέχουσας κατάστασης, υπάρχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα για περαιτέρω αυξήσεις» τόνισε.

Οι προσδοκίες για περαιτέρω σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής στην ευρωζώνη των 21 κρατών βασίζονται όχι μόνο στον αυξημένο πληθωρισμό, αλλά και σε μια οικονομία που έχει αποδειχθεί εκπληκτικά ισχυρή παρά την αναταραχή και την αβεβαιότητα που προκλήθηκε από τον πόλεμο του Ιράν, επισημαίνει το Bloomberg.

«Οι οικονομίες της ευρωζώνης είναι κάπως πιο ανθεκτικές από ό,τι αναμέναμε νωρίτερα», τόνισε ο Κάζακς. «Η ανάπτυξη του δεύτερου τριμήνου ήταν αρκετά ισχυρή και η ανεργία παραμένει χαμηλή» πρόσθεσε.

Ωστόσο, ενώ ορισμένοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής δήλωσαν τον περασμένο μήνα ότι μπορεί να χρειαστεί τουλάχιστον ένα ακόμη βήμα για την συγκράτηση τιμών, άλλοι παρέμειναν πιο επιφυλακτικοί, επισημαίνοντας τους κινδύνους ανάπτυξης και τις πιθανές δευτερογενείς επιπτώσεις από την αύξηση του κόστους ενέργειας.

«Βλέπουμε την αύξηση των μισθών να επιβραδύνεται σταδιακά», ανέφερε ο Κάζακς. «Τα καλά νέα είναι ότι οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό παραμένουν "αγκυροβολημένες" γύρω από τον στόχο μας, γεγονός που δείχνει ότι υπάρχει αξιοπιστία στις αγορές ότι η ΕΚΤ θα κάνει ό,τι είναι απαραίτητο» επισήμανε.

Παράλληλα τόνισε ότι οι προβλέψεις δεν είναι λογικές όταν το σκηνικό μπορεί να αλλάξει τόσο γρήγορα.

«Με την αβεβαιότητα πολύ υψηλή και τα επιτόκια πάνω από το αποτελεσματικό κατώτερο όριο, η παροχή εκτιμήσεων για το μέλλον είναι αντιπαραγωγική» κατέληξε.

H επιλογή της Λαγκάρντ ανακινήθηκε με αφορμή και τη παρουσία της, σήμερα, Τετάρτη, στο International Business Council του WEF στο πλαίσιο συζήτησης για τις παγκόσμιες οικονομικές προοπτικές, στην οποία αναφέρθηκε στην πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας, στο κρίσιμο ζήτημα της ανταγωνιστικότητας και στην ανάγκη να μη χάσει η Ευρώπη την επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας εμφανίζεται έτοιμη να αναλάβει τη θέση, ανέφεραν οι ίδιες πηγές στο Bloomberg, οι οποίες ζήτησαν να μην κατονομαστούν καθώς πρόκειται για εσωτερικές συζητήσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με μία από τις πηγές, η Λαγκάρντ θέλει προηγουμένως να έχει διασφαλίσει ότι οι εντάσεις μεταξύ του WEF και του ιδρυτή και πρώην προέδρου του, Κλάους Σβαμπ, έχουν επιλυθεί πλήρως.

Θυμίζουμε πως μετά την αποχώρηση του Κλάους Σβαμπ τον Απρίλιο του 2025, το WEF ανακοίνωσε τη δημιουργία ειδικής επιτροπής για την επιλογή του διαδόχου του, χωρίς όμως να ανακοινώσει ή να ορίσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την αντικατάσταση του με αποτέλεσμα το πόστο να παραμένει κενό.

Η ΕΚΤ αρνήθηκε να σχολιάσει τις πληροφορίες, ενώ εκπρόσωπος του WEF δήλωσε ότι ο οργανισμός δεν σχολιάζει εμπιστευτικές συνεδριάσεις του διοικητικού του συμβουλίου.

Οι συζητήσεις για τη Λαγκάρντ και η αποχώρηση Σβαμπ

Το όνομα της Λαγκάρντ έχει συνδεθεί εδώ και καιρό με την ηγεσία του WEF, με τη σχετική συζήτηση να εντείνεται μετά την αιφνιδιαστική αποχώρηση του Σβαμπ τον Απρίλιο του 2025.

Ο Σβαμπ αποχώρησε εν μέσω έρευνας σχετικά με καταγγελίες για οικονομικές ατασθαλίες. Τελικά απαλλάχθηκε από οποιαδήποτε κατηγορία για παρατυπίες, αν και οι εντάσεις ανάμεσα στον ίδιο και το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ παρέμειναν.

Τα σενάρια ότι η Λαγκάρντ μπορεί να αποχωρήσει πρόωρα από την ΕΚΤ προκειμένου να αναλάβει το WEF έχουν ενισχυθεί εν μέρει και από τις δικές της δημόσιες τοποθετήσεις.

Η θητεία της στην προεδρία της ΕΚΤ ολοκληρώνεται κανονικά τον Οκτώβριο του 2027, ωστόσο η ίδια έχει αποφύγει να δεσμευθεί ότι θα παραμείνει στη θέση μέχρι τη λήξη της. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, έχει παρακάμψει ερωτήσεις σχετικά με το εάν σκοπεύει να ολοκληρώσει τη θητεία της.

Η συνεδρίαση κοντά στη Γενεύη

Το διοικητικό συμβούλιο του WEF, στο οποίο συμμετέχει και η ίδια η Λαγκάρντ, πραγματοποίησε διά ζώσης συνεδρίαση την Τρίτη στην έδρα του οργανισμού, κοντά στη Γενεύη.

Σήμερα συμπρόεδροι του WEF είναι ο αντιπρόεδρος της Roche Holding AG Αντρέ Χόφμαν και ο διευθύνων σύμβουλος της BlackRock Inc. Λάρι Φινκ.

Η πιθανότητα αποχώρησης της Λαγκάρντ από το τιμόνι της ΕΚΤ έχει ήδη κινητοποιήσει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, καθώς στην ΕΚΤ έχει αρχίσει να διαμορφώνεται η κούρσα για τη διαδοχή της.

Η κυβέρνηση της Ολλανδίας προτάσσει τον πρώην κεντρικό τραπεζίτη Κλάας Κνοτ ως υποψήφιο της χώρας για την προεδρία της ΕΚΤ. Την ίδια στιγμή, η Γερμανία εξετάζει το ενδεχόμενο να προτείνει τον Πρόεδρο της Bundesbank Γιόαχιμ Νάγκελ, αλλά δεν έχει καταλήξει ακόμη σε οριστική απόφαση.

Έντονο ενδιαφέρον έχει εκδηλώσει και η Ισπανία, η οποία έχει ανακοινώσει επίσημα ότι στηρίζει για τη θέση τον Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, πρώην επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της χώρας, ο οποίος σήμερα βρίσκεται στην προεδρία της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS).

Οι εξελίξεις ενισχύουν έτσι τα σενάρια για πρόωρη αλλαγή ηγεσίας στην ΕΚΤ, περισσότερο από έναν χρόνο πριν από την κανονική ολοκλήρωση της θητείας της Λαγκάρντ.

«Η διακύμανση γύρω από το επίπεδο του 3% το πιθανότερο ενδεχόμενο για το υπόλοιπο του έτους», δήλωσε ο Lane στο ιρλανδικό ραδιοφωνικό σταθμό RTE Radio 1. «Αυτό, όμως, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αν θα βρεθεί λύση στην κρίση. Πρόκειται, λοιπόν, για μια πραγματικά αβέβαιη κατάσταση», πρόσθεσε.

Ο Ιρλανδός αξιωματούχος δεν θέλησε να απαντήσει στο ερώτημα αν είναι πιθανές περαιτέρω αυξήσεις των επιτοκίων τους επόμενους μήνες, μετά την αύξηση κατά ένα 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο, τονίζοντας ότι η ΕΚΤ θα κάνει ό,τι χρειαστεί για να συγκρατήσει τον πληθωρισμό.

Οι επενδυτές προβλέπουν τουλάχιστον ένα ακόμη τέτοιο μέτρο μέχρι το τέλος του έτους, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν συνεχίζει να διατηρεί υψηλά τα κόστη του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

Οι δηλώσεις αυτές είναι οι πρώτες από υψηλόβαθμο αξιωματούχο της ΕΚΤ από τον Ιούλιο, όταν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής άφησαν τα επιτόκια αμετάβλητα και οι περισσότεροι αναχώρησαν για καλοκαιρινές διακοπές. Η πρόεδρος Christine Lagarde θα μιλήσει για την παγκόσμια οικονομία την Τετάρτη στην έδρα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF) στη Γενεύη.

Ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ σημείωσε ελαφρά άνοδο στο 2,9% τον Ιούλιο, απομακρυνόμενος ακόμη περισσότερο από τον στόχο της ΕΚΤ. Η οικονομία, εν τω μεταξύ, κατέγραψε ισχυρότερη από την αναμενόμενη ανάπτυξη το δεύτερο τρίμηνο, κατά 0,4%, σε μια ακόμη ένδειξη της ανθεκτικότητας της περιοχής έναντι της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Ο Lane χαρακτήρισε την οικονομική ανάπτυξη στην Ευρωζώνη ως «όχι και τόσο κακή». Όσον αφορά τον πληθωρισμό, προειδοποίησε για περαιτέρω ανοδικές πιέσεις το επόμενο καλοκαίρι λόγω καιρικών φαινομένων, όπως το Ελ Νίνιο.

«Ο πληθωρισμός στα τρόφιμα θα είναι ένας από τους κινητήριους μοχλούς του πληθωρισμού κατά το επόμενο έτος», ανέφερε. Αναφερόμενος στο κόστος της αυστηρότερης νομισματικής πολιτικής για τους κατόχους στεγαστικών δανείων, ο Lane δήλωσε ότι η ΕΚΤ πρέπει να δώσει προτεραιότητα στον περιορισμό του ρυθμού αύξησης των τιμών, προκειμένου να αποφευχθεί το ενδεχόμενο ο πληθωρισμός να παραμείνει «υπερβολικά υψηλός για υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα».

Οι προβλέψεις του Lane για το 2026 συνάδουν σε γενικές γραμμές με αυτές της ΕΚΤ του Ιουνίου. Οι εκτιμήσεις της κεντρικής τράπεζας θα επικαιροποιηθούν τον Σεπτέμβριο, όταν οι αγορές και οι οικονομολόγοι αναμένουν ευρέως μια ακόμη αύξηση του κόστους δανεισμού.

«Με την αβεβαιότητα που επικρατεί, αυτό στο οποίο είμαστε προσηλωμένοι είναι ουσιαστικά να μην χάνουμε χρόνο συζητώντας για το ποιες μελλοντικές αυξήσεις επιτοκίων ενδέχεται να συμβούν», δήλωσε ο Lane. «Αυτή τη στιγμή η ευρωπαϊκή οικονομία τα πάει σχετικά καλά. Ας δούμε τις επιπτώσεις του πολέμου αργότερα μέσα στο έτος», πρόσθεσε.

Η Πρόεδρος της ΕΚΤ πρόκειται να μιλήσει την ερχόμενη Τετάρτη στην έδρα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF), συμμετέχοντας σε συζήτηση για την παγκόσμια οικονομία.

Υπό άλλες συνθήκες, μια τέτοια εμφάνιση δεν θα προκαλούσε ιδιαίτερη αίσθηση. Ωστόσο, η συγκεκριμένη επίσκεψη αποκτά διαφορετική βαρύτητα λόγω των σεναρίων που κυκλοφορούν από πέρυσι ότι η Λαγκάρντ ενδέχεται να αποχωρήσει από την ΕΚΤ πριν ολοκληρωθεί η οκταετής θητεία της, τον Οκτώβριο του 2027, προκειμένου να αναλάβει κορυφαίο ρόλο στο WEF.

Η ίδια είχε επιχειρήσει τότε να υποβαθμίσει τις σχετικές πληροφορίες, δηλώνοντας αποφασισμένη να ολοκληρώσει τη θητεία της στην ΕΚΤ. Ωστόσο, ο ιδρυτής του WEF, Κλάους Σβαμπ, είχε αναφέρει ότι είχε συζητήσει μαζί της το ενδεχόμενο να αποχωρήσει από τη Φρανκφούρτη και να τον διαδεχθεί στην προεδρία του οργανισμού.

Η κρίσιμη συνάντηση του WEF

Η Λαγκάρντ είναι ήδη μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, γεγονός που τυπικά της επιτρέπει να διεκδικήσει την κορυφαία θέση στον οργανισμό.

Το συμβούλιο πρόκειται να πραγματοποιήσει διά ζώσης συνεδρίαση την Τρίτη στη Γενεύη, με τις συζητήσεις να επικεντρώνονται στο μέλλον του WEF. Δεν έχει διευκρινιστεί εάν η Λαγκάρντ θα συμμετάσχει στη συγκεκριμένη συνεδρίαση.

Τα σενάρια για πρόωρη αποχώρησή της από την ΕΚΤ έχουν ενισχυθεί και από τις δικές της πρόσφατες τοποθετήσεις. Μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, απέφυγε να δεσμευτεί ότι θα παραμείνει στην προεδρία της ΕΚΤ μέχρι τη λήξη της θητείας της.

Παρότι το WEF, γνωστό διεθνώς κυρίως για την ετήσια σύνοδο στο Νταβός, θεωρείται ένας από τους πιθανούς επόμενους σταθμούς της, η ίδια έχει αφήσει ανοιχτό και ένα ακόμη ενδεχόμενο: επιστροφή στη γαλλική πολιτική.

Σε πρόσφατες δηλώσεις της δεν απέκλεισε έναν πολιτικό ρόλο στη Γαλλία, λέγοντας ότι θα μπορούσε να υπηρετήσει «με όποια ιδιότητα θα είμαι πιο αποτελεσματική».

Το σενάριο επιστροφής στη γαλλική πολιτική

Τον Σεπτέμβριο, λίγους μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, η Λαγκάρντ έχει προγραμματιστεί να είναι επίτιμη προσκεκλημένη σε ετήσια πολιτική εκδήλωση που διοργανώνει ο Ερβέ Μορέν, Πρόεδρος της περιφέρειας της Νορμανδίας και επικεφαλής του κόμματος Les Centristes.

Οι δύο τους είχαν υπηρετήσει σε καίριες υπουργικές θέσεις επί Προεδρίας Νικολά Σαρκοζί από το 2007. Ο Μορέν είχε αναλάβει το υπουργείο Άμυνας για τρία χρόνια, ενώ η Λαγκάρντ ξεκίνησε ως υπουργός Γεωργίας και Αλιείας προτού αναλάβει το υπουργείο Οικονομικών.

Το 2011 εγκατέλειψε τη γαλλική κυβέρνηση για να αναλάβει την ηγεσία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, πριν μετακινηθεί αργότερα στην κορυφή της ΕΚΤ.

Η μάχη για τη διαδοχή στην ΕΚΤ

Η συζήτηση γύρω από το μέλλον της Λαγκάρντ έχει ήδη επιταχύνει τις παρασκηνιακές διεργασίες για τη διαδοχή στην προεδρία της ΕΚΤ.

Η ολλανδική κυβέρνηση έχει εκφράσει τη στήριξή της στον πρώην κεντρικό τραπεζίτη Κλάας Νοτ, προωθώντας την υποψηφιότητά του για την κορυφαία θέση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Την ίδια στιγμή, η Γερμανία εξετάζει το ενδεχόμενο να προτείνει τον Πρόεδρο της Bundesbank Γιοάχιμ Νάγκελ, προσθέτοντας ακόμη ένα ισχυρό όνομα στην κούρσα.

Στη μάχη έχει μπει και η Ισπανία, η οποία αναμένεται να στηρίξει τον Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, πρώην διοικητή της Τράπεζας της Ισπανίας και νυν επικεφαλής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS).

Ο Ντε Κος εμφανίζεται αυτή τη στιγμή ως ένας από τους ισχυρότερους υποψηφίους για τη διαδοχή, με τον Νοτ επίσης σε πλεονεκτική θέση. Ωστόσο, η διαδικασία παραμένει ανοιχτή και νέες υποψηφιότητες μπορούν να εμφανιστούν ακόμη και την τελευταία στιγμή — όπως είχε συμβεί άλλωστε και με την ίδια τη Λαγκάρντ όταν επιλέχθηκε για την προεδρία της ΕΚΤ.