Η αμερικανική τράπεζα θεωρεί ότι τα οικονομικά δεδομένα που έχουν δημοσιευθεί μετά τη συνεδρίαση του Ιουνίου δεν δικαιολογούν προς το παρόν μία άμεση νέα παρέμβαση της ΕΚΤ. Ωστόσο, οι εξελίξεις στις αγορές ενέργειας και οι πληθωριστικές πιέσεις εξακολουθούν να κρατούν σε εγρήγορση τη Φρανκφούρτη, με αποτέλεσμα η κεντρική τράπεζα να διατηρεί όλες τις επιλογές της ανοιχτές για το φθινόπωρο.

Η οικονομία αντέχει, ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται ήπια

Σύμφωνα με την Bank of America, τα τελευταία στοιχεία για την οικονομία της Ευρωζώνης κινούνται σε γενικές γραμμές εντός των προβλέψεων της ΕΚΤ. Ο πληθωρισμός εμφανίζεται ελαφρώς χαμηλότερος από τις εκτιμήσεις που είχαν ενσωματωθεί στις προβολές του Ιουνίου, ενώ οι δείκτες οικονομικής δραστηριότητας εξακολουθούν να αποτυπώνουν μια οικονομία που επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα.

Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι συνθήκες αυτές επιτρέπουν στην ΕΚΤ να διατηρήσει στάση αναμονής, καθώς δεν διαπιστώνεται ακόμη η ανάγκη για μία άμεση νέα αύξηση του κόστους δανεισμού.

Οι τιμές της ενέργειας κρατούν ανοιχτό τον Σεπτέμβριο

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις εξελίξεις στην αγορά ενέργειας. Η Bank of America σημειώνει ότι οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν χαμηλότερες από εκείνες που είχαν χρησιμοποιηθεί ως παραδοχές στις μακροοικονομικές προβλέψεις της ΕΚΤ τον Ιούνιο, ενώ αντίθετα οι τιμές του φυσικού αερίου κινούνται υψηλότερα.

Η πρόσφατη ανοδική πορεία των ενεργειακών τιμών, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, αυξάνει την πιθανότητα η ΕΚΤ να εξετάσει ακόμη μία αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης τον Σεπτέμβριο, εφόσον οι πληθωριστικές πιέσεις αποδειχθούν πιο επίμονες.

Χωρίς εκπλήξεις η ανακοίνωση της Λαγκάρντ

Η αμερικανική τράπεζα δεν αναμένει σημαντικές αλλαγές στη διατύπωση της επίσημης ανακοίνωσης της ΕΚΤ, η οποία εκτιμάται ότι θα παραμείνει κοντά στη γλώσσα που χρησιμοποιήθηκε τον Ιούνιο.

Παράλληλα, θεωρεί ότι η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ δεν πρόκειται να προσφέρει σαφείς ενδείξεις για την πορεία της νομισματικής πολιτικής τους επόμενους μήνες. Αντίθετα, αναμένεται να επαναλάβει ότι οι αποφάσεις θα συνεχίσουν να λαμβάνονται «ανά συνεδρίαση», με βάση τα εκάστοτε οικονομικά στοιχεία, χωρίς καμία εκ των προτέρων δέσμευση για την πορεία των επιτοκίων.

Η Bank of America εκτιμά ότι η ΕΚΤ θα συνεχίσει να χαρακτηρίζει προσωρινές τις επιπτώσεις του νέου ενεργειακού σοκ, αποφεύγοντας μια πιο επιθετική αντίδραση όσο δεν διαφαίνεται κίνδυνος μόνιμης αναζωπύρωσης του πληθωρισμού.

Το βασικό επιτόκιο στο 2% έως το τέλος του 2027

Παρά το ενδεχόμενο μιας ακόμη αύξησης μέσα στο 2026, η Bank of America διατηρεί την εκτίμησή της ότι ο κύκλος αυστηροποίησης της νομισματικής πολιτικής πλησιάζει στο τέλος του.
Οι αναλυτές προβλέπουν ότι το βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ θα διαμορφωθεί στο 2% ή και χαμηλότερα έως το τέλος του 2027, καθώς θεωρούν ότι ο πληθωρισμός θα αποδειχθεί τελικά λιγότερο επίμονος από ό,τι φοβάται σήμερα η αγορά.
Κατά την τράπεζα, το σημερινό ενεργειακό σοκ διαφέρει σημαντικά από εκείνο του 2022 τόσο ως προς την ένταση όσο και ως προς τη διάρκειά του. Ως εκ τούτου, δεν αναμένεται να οδηγήσει σε έναν νέο παρατεταμένο κύκλο αυξήσεων των τιμών που θα απαιτούσε ιδιαίτερα περιοριστική νομισματική πολιτική.

Επιφυλακτικότητα για τα ομόλογα

Η Bank of America εμφανίζεται πιο προσεκτική όσον αφορά την αγορά κρατικών ομολόγων της Ευρωζώνης. Όπως σημειώνει, η πιθανότητα περαιτέρω κλιμάκωσης της κρίσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, αλλά και μιας νέας ανόδου στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους για τις αποδόσεις των ευρωπαϊκών ομολόγων.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι αρκετοί επενδυτές έχουν ήδη λάβει σημαντικές θέσεις που ευνοούνται από τη μελλοντική αποκλιμάκωση των επιτοκίων, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια για περαιτέρω έντονες κινήσεις στην ίδια κατεύθυνση. Για το τρίτο τρίμηνο, η τράπεζα προβλέπει ήπια εξομάλυνση της καμπύλης αποδόσεων μεταξύ των διετών και των δεκαετών κρατικών ομολόγων, υπενθυμίζοντας ότι ιστορικά η συγκεκριμένη διαφορά τείνει να περιορίζεται κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Περιορισμένες επιπτώσεις στο ευρώ

Η συνεδρίαση της ΕΚΤ δεν αναμένεται να προκαλέσει έντονες διακυμάνσεις στην αγορά συναλλάγματος.

Σύμφωνα με την Bank of America, η ανατιμολόγηση των προσδοκιών για τη νομισματική πολιτική της ΕΚΤ κινήθηκε τους τελευταίους μήνες σχεδόν παράλληλα με εκείνη της Federal Reserve, γεγονός που περιόρισε τις επιπτώσεις στο ευρώ, παρά τη μεγαλύτερη ενεργειακή ευαισθησία της Ευρωζώνης.
Η τράπεζα διατηρεί την πρόβλεψή της για ισοτιμία ευρώ/δολαρίου στο 1,12 στο τέλος του τρίτου τριμήνου, παραμένοντας επιφυλακτική για τους καλοκαιρινούς μήνες. Ωστόσο, εμφανίζεται πιο αισιόδοξη για τη συνέχεια του έτους, εκτιμώντας ότι η αναμενόμενη δημοσιονομική ώθηση από τη Γερμανία και η σταδιακή σύγκλιση των ρυθμών ανάπτυξης μεταξύ Ευρωζώνης και Ηνωμένων Πολιτειών θα μπορούσαν να στηρίξουν το ευρωπαϊκό νόμισμα και να βελτιώσουν τις προοπτικές της οικονομίας της Ευρωζώνης.

Σε συνέντευξή της στη γαλλική εφημερίδα Les Echos, που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, η Λαγκάρντ δήλωσε ότι «είμαστε πεπεισμένοι πως λάβαμε τη σωστή απόφαση». Όπως ανέφερε, ήδη από τον Απρίλιο η μεγάλη πλειοψηφία του Διοικητικού Συμβουλίου ήταν έτοιμη να προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων, ωστόσο τότε δεν υπήρχαν ακόμη όλα τα απαραίτητα στοιχεία για να στηρίξουν μια τέτοια απόφαση.

Όπως μεταδίδει το Bloomberg η ΕΚΤ έγινε τον περασμένο μήνα η πρώτη κεντρική τράπεζα της G7 που προχώρησε σε αύξηση επιτοκίων μετά το ξέσπασμα του πολέμου μεταξύ Ιράν και Ισραήλ. Η Φρανκφούρτη είχε αιτιολογήσει την απόφαση επισημαίνοντας ότι οι πληθωριστικές πιέσεις εξαπλώνονταν στην οικονομία και ότι δεν μπορούσε να διακινδυνεύσει την απώλεια του ελέγχου του πληθωρισμού.

Έκτοτε, ωστόσο, η ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν οδήγησε σε σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών του πετρελαίου, περιορίζοντας τον βασικό παράγοντα που τροφοδοτούσε τον πληθωρισμό. Παράλληλα, τα τελευταία στοιχεία που ανακοινώθηκαν την Τετάρτη για την ευρωζώνη έδειξαν ότι ο πληθωρισμός επιβραδύνθηκε περισσότερο από ό,τι ανέμεναν οι αναλυτές.

Παρά τη βελτίωση αυτή, η Λαγκάρντ εκτίμησε ότι οι επιπτώσεις του σοκ στην προσφορά εξακολουθούν να διαχέονται στην οικονομία, αν και μέχρι στιγμής δεν έχουν εμφανιστεί οι λεγόμενες δευτερογενείς επιδράσεις, όπως ένας σπιράλ αυξήσεων σε μισθούς και τιμές.

«Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα εξωτερικό σοκ στην προσφορά, το οποίο εξακολουθεί να διαχέεται στην υπόλοιπη οικονομία και πλέον βλέπουμε τις έμμεσες επιπτώσεις του», δήλωσε η πρόεδρος της ΕΚΤ. «Παρακολουθούμε επίσης πολύ στενά τον κίνδυνο εμφάνισης δευτερογενών επιδράσεων, παρότι μέχρι στιγμής δεν έχουν εκδηλωθεί», πρόσθεσε.

Μιλώντας στο περιθώριο του ετήσιου φόρουμ της ΕΚΤ στη Σίντρα της Πορτογαλίας, ο Στουρνάρας χαρακτήρισε τα στοιχεία για τον πληθωρισμό της ευρωζώνης, που έδειξαν επιβράδυνση στο 2,8% τον Ιούνιο, ως μια «μεγάλη θετική έκπληξη» από την πλευρά της αποκλιμάκωσης των τιμών.

«Δεν πιστεύω ότι θα υπάρξει κάποια κίνηση τον Ιούλιο, εκτός αν η κατάσταση αλλάξει δραματικά», δήλωσε. «Με τα σημερινά δεδομένα, θεωρώ ότι είναι προτιμότερο να παραμείνουμε για κάποιο διάστημα στα τρέχοντα επίπεδα».

Η ΕΚΤ αύξησε τον Ιούνιο το βασικό επιτόκιο καταθέσεων στο 2,25%, ωστόσο πλέον οι αξιωματούχοι καλούνται να αξιολογήσουν κατά πόσο απαιτείται περαιτέρω σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής, καθώς οι ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχουν οδηγήσει τις αγορές ενέργειας κοντά στα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.

Μικρότερες οι ζημιές στις ενεργειακές υποδομές

Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος αποκάλυψε ότι κεντρικοί τραπεζίτες από χώρες του Κόλπου ενημέρωσαν τις τελευταίες ημέρες τους Ευρωπαίους ομολόγους τους πως οι ζημιές στις ενεργειακές υποδομές ήταν τελικά περιορισμένες και ότι το Ιράν αναμένεται να επανέλθει στην αγορά με σημαντικές ποσότητες πετρελαίου.

Όπως επισήμανε, η εικόνα αυτή διαφοροποιείται αισθητά από τις αρχικές εκτιμήσεις, σύμφωνα με τις οποίες θα απαιτούνταν μεγάλο χρονικό διάστημα για να αποκλιμακωθούν οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, ακόμη και σε περίπτωση ταχείας λήξης της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Προειδοποίηση για τις έμμεσες πληθωριστικές πιέσεις

Παρά τη βελτίωση της εικόνας στις αγορές ενέργειας, ο Στουρνάρας προειδοποίησε ότι οι έμμεσες επιπτώσεις του πρόσφατου ενεργειακού σοκ εξακολουθούν να απαιτούν προσοχή.

«Στην Ευρώπη, όταν αυξάνονται οι τιμές του πετρελαίου, η αύξηση περνά σχεδόν αμέσως στις τελικές τιμές. Όταν όμως οι τιμές υποχωρούν, δεν βλέπουμε αντίστοιχη μείωση. Αυτό οφείλεται είτε στην έλλειψη ανταγωνισμού είτε, σε χώρες όπως η Ελλάδα, στην ισχυρή ζήτηση», ανέφερε.

Παράλληλα, εκτίμησε ότι το κύμα επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη (AI) θα επηρεάσει επίσης τον πληθωρισμό, αυξάνοντας το κόστος ηλεκτρονικών προϊόντων και εισαγωγών από χώρες όπως η Νότια Κορέα και η Ταϊβάν.

Την ίδια στιγμή, οι Ευρωπαίοι πολίτες εμφανίζονται πιο αισιόδοξοι για την πορεία της οικονομίας και των προσωπικών τους εισοδημάτων, χωρίς όμως να έχουν αποβάλει πλήρως τις ανησυχίες τους για την αγορά εργασίας και την πρόσβαση στη χρηματοδότηση.

Οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό τους επόμενους 12 μήνες υποχώρησαν στο 3,5%, από 4,0% τον Απρίλιο, καταγράφοντας μία από τις σημαντικότερες μηνιαίες αποκλιμακώσεις των τελευταίων μηνών. Αντίθετα, οι μακροπρόθεσμες εκτιμήσεις παρέμειναν σταθερές, με τον πληθωρισμό σε ορίζοντα τριών ετών να διαμορφώνεται στο 2,9% και σε πέντε χρόνια στο 2,4%, στοιχείο που δείχνει ότι οι προσδοκίες συνεχίζουν να παραμένουν σχετικά καλά αγκυροβολημένες κοντά στον στόχο της ΕΚΤ.

Παράλληλα, η αντίληψη των καταναλωτών για τον πληθωρισμό του τελευταίου δωδεκαμήνου παρέμεινε αμετάβλητη στο 4,0%, ενώ η αβεβαιότητα γύρω από την πορεία των τιμών περιορίστηκε σε σχέση με τον Απρίλιο, αν και εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από την έναρξη της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Αισιοδοξία για τα εισοδήματα, συγκρατημένες οι δαπάνες

Η έρευνα καταγράφει και μια σταδιακή βελτίωση στις προσδοκίες των νοικοκυριών για τα εισοδήματά τους.

Οι προσδοκίες για την ονομαστική αύξηση του εισοδήματος αυξήθηκαν στο 1,0% από 0,8%, υποδηλώνοντας ότι οι καταναλωτές εκτιμούν πως οι αποδοχές τους θα συνεχίσουν να ενισχύονται.

Ωστόσο, η πρόθεση για κατανάλωση παραμένει πιο συγκρατημένη. Οι προσδοκίες για την αύξηση των δαπανών το επόμενο δωδεκάμηνο υποχώρησαν στο 3,8% από 4,3%, γεγονός που δείχνει ότι τα νοικοκυριά εξακολουθούν να επιδεικνύουν προσοχή στις αγορές τους, παρά τη βελτίωση του εισοδηματικού περιβάλλοντος.

Λιγότερη απαισιοδοξία για την οικονομία

Θετικό είναι το μήνυμα και για τις προοπτικές της οικονομίας.

Οι καταναλωτές εκτιμούν πλέον ότι η οικονομική δραστηριότητα θα υποχωρήσει κατά 1,7% τους επόμενους δώδεκα μήνες, έναντι εκτίμησης για -2,2% έναν μήνα νωρίτερα, γεγονός που αντανακλά αισθητή βελτίωση του οικονομικού κλίματος.

Παρά την αυξημένη αισιοδοξία για την ανάπτυξη, οι πολίτες εμφανίζονται ελαφρώς πιο επιφυλακτικοί για την αγορά εργασίας.

Οι προσδοκίες για την ανεργία αυξήθηκαν οριακά στο 11,3% από 11,2%, ενώ οι καταναλωτές εξακολουθούν να εκτιμούν ότι το ποσοστό ανεργίας σε έναν χρόνο θα είναι υψηλότερο από το σημερινό επίπεδο του 10,7%.

Η διαφοροποίηση ανά εισοδηματική κατηγορία παραμένει έντονη, καθώς τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος προβλέπουν ανεργία 13,7%, έναντι 9,5% για τα υψηλότερα εισοδηματικά στρώματα.

Σταθερά τα επιτόκια, επιβράδυνση στις προσδοκίες για την αγορά κατοικίας

Στην αγορά ακινήτων, οι καταναλωτές εξακολουθούν να προβλέπουν άνοδο των τιμών, αλλά με ελαφρώς πιο ήπιο ρυθμό.

Οι προσδοκίες για τις τιμές κατοικιών μειώθηκαν στο 3,6% από 3,7%, ενώ οι εκτιμήσεις για τα στεγαστικά επιτόκια παρέμειναν αμετάβλητες στο 4,9% για τρίτο διαδοχικό μήνα.

Παράλληλα, η έρευνα δείχνει ότι ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά θεωρούν πως η πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό έχει δυσκολέψει τους τελευταίους δώδεκα μήνες, με τον σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται στο υψηλότερο επίπεδο από τον Φεβρουάριο του 2024.

Τι σημαίνουν τα στοιχεία για την ΕΚΤ

Τα αποτελέσματα της έρευνας ενισχύουν την εκτίμηση ότι οι πληθωριστικές πιέσεις συνεχίζουν να αποκλιμακώνονται στην Ευρωζώνη, ενώ οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες παραμένουν σταθερές κοντά στον στόχο του 2%.

Παράλληλα, η βελτίωση των εκτιμήσεων για την οικονομική δραστηριότητα και τα εισοδήματα αποτελεί θετική ένδειξη για την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ωστόσο, η επιφυλακτικότητα των καταναλωτών απέναντι στην αγορά εργασίας και η δυσκολότερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση δείχνουν ότι η ανάκαμψη εξακολουθεί να συνοδεύεται από σημαντικές προκλήσεις, τις οποίες η ΕΚΤ θα συνεχίσει να αξιολογεί στις επόμενες αποφάσεις της για τη νομισματική πολιτική.

Όλα θα εξαρτηθούν όπως διαμήνυσε η επικεφαλής της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ από την διάρκεια και την ένταση του πολέμου στο Ιράν. Είναι τόσο υψηλή η αβεβαιότητα, για αυτό και οι αποφάσεις θα λαμβάνονται βήμα-βήμα, συνεδρίαση με συνεδρίαση, δήλωσε χαρακτηριστικά.

Δύο βασικές εκδοχές βρίσκονται στο τραπέζι της ΕΚΤ, όπως περιγράφουν Ευρωπαίοι παράγοντες με εικόνα των όσων διαδραματίζονται στην Φρανκφούρτη, σχετικά με την πολιτική επιτοκίων.

Η πρώτη προβλέπει ότι ο πόλεμος θα διαρκέσει και δεν θα αποκατασταθεί σχετικά σύντομα η ομαλότητα της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, εξού και τα διάφορα σενάρια που κατάρτισε η ΕΚΤ για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη (βλέπε συνημμένο πίνακα).

Στο ακραίο σενάριο, δηλαδή αυτό μιας παρατεταμένης διάρκειας των εχθροπραξιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο πληθωρισμός εκτοξεύεται στο 4% εφέτος και στο 5,3% το 2027 για να υποχωρήσει στο 3% το 2028.

Στο βασικό σενάριο, μιας πιο σύντομης διάρκειας του πολέμου, ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3% εφέτος, για να υποχωρήσει στο 2,3% το 2027 και στο 2% το 2028.

Με άλλα λόγια, η διάρκεια του πολέμου θα καθορίσει πως θα κινηθεί ο πληθωρισμός με τιμές που θα κινούνται μεταξύ βασικού και χειρότερου σεναρίου. Είναι προφανές ότι από τον παράγοντα αυτόν θα εξαρτηθεί ο ρυθμός και το ύψος των αυξήσεων στα επιτόκια τους επόμενους μήνες.

Με βάση αυτά τα σενάρια η ΕΚΤ, πιθανότατα, θα αυξήσει ξανά τα επιτόκια κατά ακόμη 25 μονάδες βάσης (0,25) τον Σεπτέμβριο ενώ και άλλες αυξήσεις μπορεί να ακολουθήσουν με επικρατέστερη μία προς το τέλος του έτους.

Το δεύτερο σενάριο αφορά την θετική εκδοχή μιας σχετικά σύντομης λήξης του πολέμου, η οποία, βεβαίως, δεν θα σβήσει μονομιάς την πληθωριστική δυναμική που έχει δημιουργήσει στην εφοδιαστική αλυσίδα το ενεργειακό σοκ από το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ.

Για να επανέλθει η ομαλότητα σε όλη εφοδιαστική αλυσίδα και οι τιμές να επιστρέψουν στα προ κρίσης επίπεδα θα απαιτηθούν, σύμφωνα με όλες τις προβλέψεις, αρκετοί μήνες. Για αυτό και η ΕΚΤ ενδέχεται να αυξήσει ξανά τα επιτόκια τον Σεπτέμβριο δεδομένων των πληθωριστικών πιέσεων που ήδη έχουν αναπτυχθεί. Στην περίπτωση αυτή, ωστόσο, και εφόσον κριθεί ότι υποχωρεί ο κίνδυνος του πληθωρισμού, η ΕΚΤ , σύμφωνα με έγκυρες πηγές, δεν θα διστάσει να προχωρήσει σε μείωση των επιτοκίων, ακόμη και νωρίτερα από το τέλος του έτους, παίρνοντας πίσω τις τωρινές αυξήσεις.

Μία φράση από την συνέντευξη της Κριστίν Λαγκάρντ αφήνει όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά για τις κινήσεις της ΕΚΤ: “ Δεν δεσμευόμαστε σε συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων” είπε ο η Λαγκάρντ, φράση που ανοίγει παράθυρο ακόμη και για το ενδεχόμενο μειώσεων των επιτοκίων εφέτος (μετά τις αυξήσεις) αν ο πληθωρισμός αρχίζει να υποχωρεί προς τον στόχο του 2%. Και αυτό, γιατί ο άλλος μεγάλος κίνδυνος που ενισχύεται από τις εξελίξεις στο Ιράν αλλά συνδέεται ευρύτερα με τον πόλεμο δασμών και τις εξελίξεις στην παγκόσμια οικονομία, αφορά την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Το ακραίο σενάριο της ΕΚΤ δείχνει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης στην ευρωζώνη θα υποχωρήσει στο 0,5% εφέτος από 0,8% που προβλέπει το βασικό σενάριο. Για το 2027 θα κατρακυλήσει στο 0,4% από 1,2% που προβλέπει το βασικό σενάριο, για να αυξηθεί στο 1,6% το 2028 από 1,5% του βασικού σεναρίου. Έγκυρες πηγές αναφέρουν ότι ακόμη και αν ο πληθωρισμός επιστρέψει στα επίπεδα του 2% που είναι και η βασική προτεραιότητα της ΕΚΤ, δεν θα πρέπει να αποκλείονται νέες μειώσεις αν διαγνωστεί κίνδυνος αποπληθωρισμού και ακόμη πιο ασθενικής ανάπτυξης της ευρωπαϊκής οικονομίας το επόμενο διάστημα.

Καθώς οι επιπτώσεις του πολέμου αποδεικνύονται πολύ ισχυρές για να αγνοηθούν, η αύξηση του επιτοκίου καταθέσεων την Πέμπτη ήταν απαραίτητη, ακόμη και αν η κατάσταση μετριαστεί γρήγορα, δήλωσε ο πρόεδρος της Bundesbank, σύμφωνα με το Bloomberg. Το υψηλό κόστος ενέργειας επηρεάζει τις τιμές και σε άλλους τομείς αλλά και τον δομικό πληθωρισμού, πρόσθεσε.

«Το Διοικητικό Συμβούλιο θα συγκεντρωθεί για την επόμενη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής τον Ιούλιο», δήλωσε ο Nagel. «Διατηρούμε όλες τις επιλογές μας ανοιχτές και είμαστε έτοιμοι να απαντήσουμε για άλλη μια φορά, εάν χρειαστεί. Η προσέγγισή μας να κινούμαστε σε κάθε συνάντηση ανάλογα με τα δεδομένα, παραμένει κατάλληλη».

Την Πέμπτη, η ΕΚΤ αύξησε το κόστος δανεισμού για πρώτη φορά από το 2023, με αποτέλεσμα να γίνει η πρώτη μεγάλη κεντρική τράπεζα που αντέδρασε στην αύξηση του πληθωρισμού λόγω του πολέμου στο Ιράν.

Οι συνέπειες της σύγκρουσης γίνονται εμφανείς στην Ευρώπη, όπου ο πληθωρισμός ξεπέρασε το 3% τον Μάιο και η επιχειρηματική δραστηριότητα βυθίζεται. Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Christine Lagarde, προειδοποίησε την Πέμπτη ότι το ενεργειακό σοκ «διευρύνεται» σε όλη την οικονομία.

Οι αγορές αναμένουν ότι αυτή και οι συνάδελφοί της θα προβούν σε δύο ακόμη αυξήσεις των 25 μονάδων βάσης για να αντιμετωπίσουν την απότομη αύξηση των τιμών. Μια άλλη κίνηση θα μπορούσε να γίνει ήδη τον Ιούλιο, εάν η κατάσταση δεν βελτιωθεί εν τω μεταξύ, αναφέρει το Bloomberg, επικαλούμενο άτομα που γνωρίζουν την κατάσταση.

Όποτε και εάν γίνει, θα απαιτηθεί περαιτέρω νομισματική σύσφιξη για τον έλεγχο των τιμών, δήλωσε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο λίγες ώρες μετά την αύξηση επιτοκίων της ΕΚΤ.

«Το βασικό επιτόκιο θα πρέπει να αυξηθεί για να διατηρηθεί ο αντίκτυπος του σοκ στον πληθωρισμό συγκρατημένος», δήλωσαν στελέχη του ΔΝΤ. Το Ταμείο προβλέπει σωρευτική αύξηση των επιτοκίων 50 μονάδων βάσης φέτος, καθώς υπάρχει κίνδυνος τόσο ο γενικός όσο και ο δομικός πληθωρισμός να ξεπεράσουν το 2% το 2028.

Ο Nagel δήλωσε ότι οι προοπτικές για τις τιμές έχουν «επιδεινωθεί περαιτέρω» και ότι το σοκ αποδεικνύεται «ισχυρό και επίμονο».

«Γι’ αυτό δεν μπορούμε απλώς να το παραβλέψουμε», είπε. «Το βήμα της αύξησης των επιτοκίων θα ήταν απαραίτητο ακόμη και αν η κατάσταση βελτιωνόταν γρήγορα».

Όπως επισημαίνουν, η καταναλωτική εμπιστοσύνη στην Ευρωζώνη έχει βυθιστεί σε επίπεδα που συνήθως συνδέονται με μια σοβαρή κρίση, όπως η πανδημία του 2020 ή η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Επίσης, η υποχώρηση του σύνθετου δείκτη PMI παραγωγής στο 48,5 τον Μάιο, από 51,9 τον Φεβρουάριο, πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, δείχνει ότι η δραστηριότητα στον ιδιωτικό τομέα συρρικνώνεται πλέον με ήπιο ρυθμό. Ακόμη και η ενθαρρυντική ανάκαμψη του τραπεζικού δανεισμού προς τα νοικοκυριά επιβραδύνθηκε από 3,1% σε ετήσια βάση στο α’ τρίμηνο σε 2,9% τον Απρίλιο.

«Σε αυτό το περιβάλλον, το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται η Ευρωζώνη είναι ένα ακόμα εμπόδιο, με τη μορφή υψηλότερων επιτοκίων, που θα επιδεινώσει τη ζημιά από τον πόλεμο στο Ιράν. Δυστυχώς, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα φαίνεται έτοιμη να προκαλέσει ένα νέο πλήγμα στις προοπτικές της Ευρωζώνης, αυξάνοντας τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης στις 11 Ιουνίου. Κατά την άποψή μας, αυτό θα ήταν λάθος» αναφέρει ο επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg, Holger Schmieding.

Ο ίδιος επισημαίνει ότι, για τις αγορές, το βασικό ζήτημα που πρέπει να παρακολουθήσουν αυτή την Πέμπτη είναι αν η ΕΚΤ θα δώσει κάποια ένδειξη για το πώς θα αντιδράσει στη συνέχεια σε πιθανά σενάρια γύρω από τον πόλεμο στο Ιράν και τις τιμές της ενέργειας. Με άλλα λόγια, αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν σε μεγάλο βαθμό κλειστά, η ΕΚΤ μπορεί να συσφίξει ξανά τη νομισματική πολιτική ακόμη και στην επόμενη συνεδρίασή της, στις 23 Ιουλίου;

Ευτυχώς, όπως τονίζει η Berenberg, αυτό δεν είναι αναπόφευκτο. Η τιμή του Brent έχει υποχωρήσει από τον μέσο όρο των 120 δολαρίων το βαρέλι τον Απρίλιο, στα 108 δολάρια τον Μάιο και στα 99 δολάρια μέχρι στιγμής τον Ιούνιο. Εάν οι εντάσεις αποκλιμακωθούν και οι τιμές της ενέργειας συνεχίσουν να υποχωρούν πριν από τη συνεδρίαση της ΕΚΤ στις 23 Ιουλίου, η ΕΚΤ δεν θα έχει λόγο να αυξήσει ξανά τα επιτόκια τον Ιούλιο ή τον Σεπτέμβριο.

«Έως τα τέλη Ιουλίου, η οικονομική ζημιά από τον πόλεμο στο Ιράν θα πρέπει να είναι αρκετά εμφανής ώστε να συγκρατήσει την ΕΚΤ, ακόμη και αν ο πληθωρισμός παραμείνει αυξημένος για κάποιο διάστημα» λέει ο Schmieding.

Πληθωριστικός πονοκέφαλος

Από την άλλη, οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ μπορούν να επικαλεστούν ορισμένα σοβαρά επιχειρήματα υπέρ των υψηλότερων επιτοκίων. Λόγω του σοκ από το Ιράν, ο γενικός πληθωρισμός έχει αυξηθεί από 1,9% σε ετήσια βάση τον Φεβρουάριο στο 3,2% τον Μάιο. Ακόμη και εξαιρουμένης της ενέργειας και των τροφίμων, ο δομικός πληθωρισμός έχει επίσης ενισχυθεί ελαφρώς, από 2,4% σε 2,6% στο ίδιο διάστημα. Επιπλέον, οι πληθωριστικές προσδοκίες έχουν αυξηθεί. Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της ΕΚΤ, οι καταναλωτές αναμένουν πλέον πληθωρισμό 4% σε ορίζοντα δώδεκα μηνών και 2,9% σε ορίζοντα τριετίας. Τον Φεβρουάριο, και τα δύο μεγέθη βρίσκονταν στο 2,5%.

Όπως λέει ο Schmieding, η νομισματική πολιτική δεν μπορεί να αποτρέψει την άνοδο των τιμών της ενέργειας που προκαλείται από το σοκ προσφοράς στο Ιράν. Το ίδιο ισχύει και για την αύξηση των τιμών στις υπηρεσίες μεταφορών, στα οργανωμένα ταξιδιωτικά πακέτα και σε άλλα ενεργοβόρα αγαθά και υπηρεσίες. Αυτές οι έμμεσες επιπτώσεις της ακριβότερης ενέργειας φαίνεται να είναι μέχρι στιγμής ο βασικός λόγος πίσω από την άνοδο του δομικού πληθωρισμού.

Στασιμοπληθωρισμός

Το βασικό ερώτημα για την ΕΚΤ είναι συνεπώς αν το στασιμοπληθωριστικό σοκ προσφοράς θα μπορούσε να μετατραπεί σε ένα πιο παγιωμένο πρόβλημα πληθωρισμού.

Εν μέσω της συνεχιζόμενης καταστροφής της ζήτησης, η αναπόφευκτη προσωρινή άνοδος των τιμών φαίνεται απίθανο να μετατραπεί σε ένα παρατεταμένο πρόβλημα πληθωρισμού που θα απαιτούσε υψηλότερα επιτόκια. Φυσικά, η ΕΚΤ πρέπει να παρακολουθεί προσεκτικά τις πληθωριστικές προσδοκίες. Ωστόσο, αυτές οι προσδοκίες συχνά αντανακλούν τις μεταβολές του τρέχοντος πληθωρισμού περισσότερο, παρά μια ενδελεχή αξιολόγηση των μελλοντικών πληθωριστικών κινδύνων.

Το σοκ από το Ιράν φαίνεται να έχει ήδη οδηγήσει την Ευρωζώνη σε στασιμοπληθωρισμό. Αν η ΕΚΤ προχωρήσει, πέρα από την αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο, σε νέες αυξήσεις στο μέλλον, η εικόνα στην Ευρωζώνη θα μπορούσε να γίνει ακόμη χειρότερη, με κίνδυνο να διολισθήσει ακόμη και σε μια αχρείαστη ύφεση.

Οι αγορές θεωρούν σχεδόν βέβαιη την κίνηση, ενώ η προσοχή στρέφεται πλέον στις νέες μακροοικονομικές προβλέψεις της ΕΚΤ.

Οι αναλυτές της αμερικανικής τράπεζας εκτιμούν ότι οι επικαιροποιημένες προβλέψεις θα περιλαμβάνουν χαμηλότερη ανάπτυξη και υψηλότερο πληθωρισμό σε σχέση με τις εκτιμήσεις του Μαρτίου.

Παράλληλα, η επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο του 2% τοποθετείται και πάλι προς το τέλος του 2028, στοιχείο που διατηρεί την πίεση για συνέχιση της αυστηρής νομισματικής πολιτικής.

Δύο ακόμη αυξήσεις επιτοκίων το 2026

Σύμφωνα με τη BofA, το βασικό σενάριο παραμένει δύο ακόμη αυξήσεις επιτοκίων μέσα στο 2026, με την πρώτη να αναμένεται άμεσα και τη δεύτερη είτε τον Ιούλιο είτε τον Σεπτέμβριο, ανάλογα με την πορεία των τιμών της ενέργειας.

Ωστόσο, οι νέες προβλέψεις ενδέχεται να αφήσουν ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμη περισσότερων παρεμβάσεων, εάν ο πληθωρισμός αποδειχθεί πιο επίμονος από τις τρέχουσες εκτιμήσεις.

Παρά τη βραχυπρόθεσμα πιο «σκληρή» στάση της ΕΚΤ, η Bank of America θεωρεί ότι μεσοπρόθεσμα οι συνθήκες στην οικονομία της Ευρωζώνης παραμένουν εύθραυστες.

Η χαμηλή ανάπτυξη, η ασθενική αγορά εργασίας και οι περιοριστικές χρηματοοικονομικές συνθήκες αναμένεται τελικά να οδηγήσουν σε μειώσεις επιτοκίων τα επόμενα χρόνια, με την τράπεζα να προβλέπει ότι το επιτόκιο καταθέσεων θα έχει επιστρέψει στο 1,75% έως το τέλος του 2027.

Οι αγορές έχουν σχεδόν πλήρως προεξοφλήσει αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης από την ΕΚΤ στη συνεδρίαση της Πέμπτης, ως απάντηση στις πληθωριστικές πιέσεις που προκάλεσε ο πόλεμος με το Ιράν. Με τουλάχιστον δύο ακόμη αυξήσεις να έχουν ήδη ενσωματωθεί στις προσδοκίες έως το τέλος του έτους, οι επενδυτές καλούνται να σταθμίσουν τις άνισες επιπτώσεις της νομισματικής σύσφιγξης ανά κλάδο και να εκτιμήσουν πόσο θα διαρκέσει ο νέος κύκλος ανόδου των επιτοκίων.

Οι τράπεζες, που βρίσκονται ήδη σε τροχιά τέταρτης συνεχόμενης χρονιάς ανόδου, θεωρούνται οι προφανείς κερδισμένοι από την αύξηση των επιτοκίων. Οι ενεργειακές εταιρείες, από την άλλη πλευρά, προστατεύονται από τις ισχυρές ταμειακές ροές που δημιουργούν οι υψηλές τιμές πετρελαίου. Αντίθετα, επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και εταιρείες ακινήτων εμφανίζονται πιο ευάλωτες, καθώς συχνά αντιμετωπίζονται από τους επενδυτές ως εναλλακτικές των ομολόγων. Παράλληλα, οι μετοχές που απευθύνονται στον καταναλωτή, όπως οι εταιρείες πολυτελών ειδών, ενδέχεται να δεχθούν πιέσεις καθώς το αυξημένο κόστος δανεισμού περιορίζει τη ζήτηση.

«Η αύξηση επιτοκίων της ΕΚΤ τον Ιούνιο είναι πλήρως αναμενόμενη από την αγορά, η οποία εξακολουθεί να θέλει να πιστεύει ότι η άνοδος των τιμών του πετρελαίου και του πληθωρισμού θα αποδειχθεί προσωρινή», δήλωσε ο Ρολάν Καλογιάν, επικεφαλής στρατηγικής ευρωπαϊκών μετοχών της Societe Generale.

Οι αποτιμήσεις δημιουργούν νέο πονοκέφαλο
Η κατάσταση περιπλέκεται από το γεγονός ότι οι ευρωπαϊκές μετοχές εισέρχονται σε αυτόν τον πιθανό κύκλο αυξήσεων επιτοκίων με σημαντικά υψηλότερες αποτιμήσεις σε σχέση με πριν από τέσσερα χρόνια. Ο δείκτης Stoxx Europe 600 διαπραγματεύεται σήμερα κοντά στις 15 φορές τα αναμενόμενα κέρδη, έναντι λιγότερο από 12 φορές το 2022.

Αν και θεωρείται εξαιρετικά απίθανο τα επιτόκια να φτάσουν στα επίπεδα της προηγούμενης περιόδου σύσφιγξης, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η επιλογή κλάδων γίνεται πλέον ακόμη πιο σημαντική. Ομάδα αναλυτών της Goldman Sachs, με επικεφαλής τον Γκιγιόμ Ζεσόν, εκτιμά ότι οι υψηλές αποτιμήσεις αφήνουν τις μετοχές εκτεθειμένες σε περίπτωση περαιτέρω ανόδου των αποδόσεων των ομολόγων.

Από την πλευρά της, η UBS Global Wealth Management προτιμά εταιρείες που επωφελούνται από μακροπρόθεσμες τάσεις πέρα από το περιβάλλον επιτοκίων, όπως η τεχνολογία και η βιομηχανία.

Καθώς οι επενδυτές προετοιμάζονται για την πρώτη αύξηση επιτοκίων από τον Σεπτέμβριο του 2023, οι βασικοί κλάδοι διαμορφώνονται ως εξής:

Τράπεζες και ασφαλιστικές
Όπως συμβαίνει συνήθως σε περιόδους υψηλού πληθωρισμού, οι ευρωπαϊκές τράπεζες προσελκύουν έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον.

«Αναμένουμε δύο αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ στο δεύτερο εξάμηνο του έτους, επομένως θεωρούμε τον τραπεζικό κλάδο καλή επιλογή για όσους θέλουν έκθεση στην άνοδο των αποδόσεων και του πληθωρισμού», δήλωσε ο Κεβίν Τοζέ της Carmignac.

Ωστόσο, μετά από χρόνια υπεραπόδοσης, η θετική επίδραση ίσως αποδειχθεί πιο περιορισμένη σε σχέση με το 2022. Σύμφωνα με τον αναλυτή της Keefe Bruyette & Woods, Άντριου Στίμπσον, οι τράπεζες ξεκινούν αυτόν τον κύκλο από πολύ υψηλότερα επίπεδα επιτοκίων και με μεγαλύτερη αντιστάθμιση κινδύνων. Ως σχετικοί νικητές προβάλλουν οι ιρλανδικές και ολλανδικές τράπεζες, ενώ οι γαλλικές αναμένεται να επωφεληθούν λιγότερο βραχυπρόθεσμα.

Οι ασφαλιστικές εταιρείες εμφανίζονται λιγότερο ελκυστικές, καθώς ο αμυντικός τους χαρακτήρας και η σχέση τους με την αγορά ομολόγων χάνει μέρος της αξίας του σε περιβάλλον υψηλότερων αποδόσεων.

Επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και ακίνητα
Οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας έχουν αρχίσει να αποσυνδέονται από την πορεία των αποδόσεων των ομολόγων, καθώς πλέον συνδέονται περισσότερο με τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και τον εξηλεκτρισμό της οικονομίας.

Ωστόσο, εταιρείες όπως η Iberdrola SA και η Engie SA θα πρέπει να πείσουν τους επενδυτές ότι η φετινή υπεραπόδοσή τους έναντι του Stoxx 600 δικαιολογείται και ότι μπορούν να ανταποκριθούν στις προσδοκίες της αγοράς.

Τα κέρδη του κλάδου αναμένεται να αυξηθούν κατά 4,9% φέτος, έναντι αύξησης 12% για το σύνολο του δείκτη αναφοράς.

Πιο δύσκολη είναι η εικόνα για τον κλάδο ακινήτων. Τα κέρδη του αναμένεται να μειωθούν κατά 2,1% το 2026, καθιστώντας τον τον μοναδικό κλάδο με προβλεπόμενη υποχώρηση κερδοφορίας. Η υψηλή ευαισθησία στα επιτόκια τον καθιστά πιθανό ουραγό όσο συνεχίζεται η σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής.

Χημικά και αυτοκινητοβιομηχανίες
Ο κλάδος των χημικών έχει βρεθεί υπό πίεση εξαιτίας της αδύναμης ζήτησης, του αυξημένου κόστους και της παγκόσμιας υπερπροσφοράς.

Ο αναλυτής της Berenberg, Σεμπάστιαν Μπρέι, εκτιμά ότι τα υψηλότερα επιτόκια στην Ευρώπη ενδέχεται να λειτουργήσουν ανασταλτικά για την αύξηση των όγκων πωλήσεων, παρά τη στήριξη που προσφέρουν οι αυξημένες τιμές πρώτων υλών λόγω του πολέμου.

Οι αυτοκινητοβιομηχανίες αποτελούν τον χειρότερο κλάδο του Stoxx 600 φέτος. Σύμφωνα με τη Moody’s, τα υψηλότερα επιτόκια αυξάνουν το κόστος χρηματοδότησης για τους καταναλωτές, περιορίζοντας την αγοραστική δυνατότητα και τη ζήτηση για νέα οχήματα.

Πολυτελή αγαθά
Οι αυξήσεις επιτοκίων της ΕΚΤ δεν αποτελούν ευχάριστη εξέλιξη για τις εταιρείες πολυτελών ειδών.

«Οτιδήποτε επηρεάζει αρνητικά την ανάπτυξη και τις αγορές δεν είναι καλό για τον κλάδο της πολυτέλειας», δήλωσε η αναλύτρια της Morningstar, Γελένα Σοκόλοβα.

Η Kering SA, ιδιοκτήτρια της Gucci, θεωρείται ιδιαίτερα ευάλωτη λόγω του υψηλότερου δανεισμού της.

Παράλληλα, μια πιο επιθετική στάση της Federal Reserve ίσως αποδειχθεί ακόμη πιο σημαντικός παράγοντας, καθώς θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις αμερικανικές αγορές και κατ’ επέκταση τη διάθεση των καταναλωτών να αγοράζουν είδη πολυτελείας. Η LVMH και η Kering αντλούν μεγάλο μέρος των εσόδων τους από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ενέργεια και ανανεώσιμες πηγές
Ο ενεργειακός κλάδος αποτελεί έμμεσο κερδισμένο του σεναρίου υψηλότερων επιτοκίων, καθώς ο βασικός λόγος ανόδου του πληθωρισμού είναι οι εκρηκτικές τιμές του πετρελαίου.

Τα κέρδη του κλάδου αυξήθηκαν κατά 22% το πρώτο τρίμηνο, προσφέροντας στις εταιρείες σημαντική ευχέρεια να μειώσουν τον δανεισμό τους και να επιβραβεύσουν τους μετόχους τους.

Σύμφωνα με τον αναλυτή της Gabelli Funds, Γενς Τσίμερμαν, οι μεγάλες ευρωπαϊκές πετρελαϊκές έχουν αξιοποιήσει τα υψηλά έσοδα των τελευταίων ετών για να μειώσουν σημαντικά τον δανεισμό τους, γεγονός που τις καθιστά λιγότερο ευάλωτες στις αυξήσεις επιτοκίων σε σχέση με τον προηγούμενο κύκλο.

Οι εταιρείες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας παραδοσιακά δυσκολεύονται σε περιόδους σύσφιγξης της νομισματικής πολιτικής, λόγω της εξάρτησής τους από τη χρηματοδότηση νέων έργων. Ωστόσο, όσο οι αυξήσεις επιτοκίων παραμένουν περιορισμένες, ο κλάδος εκτιμάται ότι μπορεί να ανταπεξέλθει χωρίς σοβαρούς κραδασμούς.

Όλα δείχνουν ότι η ΕΚΤ θα αυξήσει την ερχόμενη Πέμπτη το βασικό της επιτόκιο (αποδοχής καταθέσεων) κατά 25 μονάδες βάσης στο 2,25%, για πρώτη φορά μετά από δυόμισι και πλέον χρόνια. Η τελευταία αύξηση είχε γίνει τον Σεπτέμβριο του 2023, όταν το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ κορυφώθηκε στο 4% για να μειωθεί στη συνέχεια κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες από τον Ιούνιο του 2024 έως τον Ιούνιο του 2025.

Το μήνυμα αλλαγής πολιτικής έστειλε η Ίζαμπελ Σνάμπελ, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, η οποία δήλωσε ότι τα επιτόκια πρέπει να αυξηθούν καθώς ο πόλεμος έχει κρατήσει πολύ περισσότερο από ό,τι προβλεπόταν και οι υψηλές τιμές ενέργειας διαχέονται πλέον ευρύτερα στην οικονομία. Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι η αύξηση θα ήταν αναγκαία και στην περίπτωση επίτευξης μίας συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν για τερματισμό του πολέμου, επειδή έχουν πληγεί ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή, υπονοώντας ότι θα καθυστερήσει η επαναφορά των τιμών ορυκτών καυσίμων στα προ της κρίσης επίπεδα. Μία συμφωνία ειρήνευσης έχει προαναγγελθεί αρκετές φορές τον τελευταίο μήνα ως θέμα ημερών, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει αντίκρισμα έως τώρα.

Η ΕΚΤ δεν αναμένεται να δεσμευτεί την ερχόμενη Πέμπτη για τις επόμενες κινήσεις της, αλλά θα επαναλάβει την πάγια θέση της ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται σε κάθε συνεδρίαση με βάση τα εκάστοτε διαθέσιμα στοιχεία. Όσο καθυστερεί, όμως, μία συμφωνία για τερματισμό του πολέμου τόσο θα μεγαλώνει ο κίνδυνος για περαιτέρω αύξηση του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη και νέα αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ. Σε πρόσφατη έρευνα που έκανε το Reuters, το 60% των οικονομολόγων προέβλεπε και δεύτερη αύξηση μέσα στο 2026, πιθανόν τον Σεπτέμβριο, όπως αναμένουν και οι αγορές χρήματος.

Η επιβράδυνση της οικονομίας της Ευρωζώνης αποτελεί, πάντως, μία εξέλιξη που η ΕΚΤ θα εξετάσει προσεκτικά πριν προχωρήσει σε άλλη αύξηση των επιτοκίων, η οποία θα περιόριζε τη ζήτηση για κατανάλωση και επενδύσεις και θα μπορούσε να ωθήσει σε ύφεση. Τον σημαντικό αντίκτυπο από τον πόλεμο στην οικονομία δείχνουν τόσο τα στοιχεία για το ΑΕΠ του α’ τριμήνου όσο και τα στοιχεία από έρευνες συγκυρίας για το β΄ τρίμηνο. Το ΑΕΠ της Ευρωζώνης μειώθηκε κατά 0,2% το α’ τρίμηνο (σε σχέση με το δ’ τρίμηνο του 2025) καθώς τον Μάρτιο επηρεάστηκε αρνητικά από τον πόλεμο. Αν και η μείωση οφείλεται κυρίως στη βουτιά 12,1% του ιρλανδικού ΑΕΠ, το οποίο επηρεάζεται από τη δραστηριότητα πολυεθνικών επιχειρήσεων, ο αντίκτυπος του πολέμου είναι φανερός.

Αρνητική φαίνεται ότι είναι η πορεία και στο β’ τρίμηνο εφέτος. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της S&P Global, Κρις Γουίλιαμσον, σημείωσε, με αφορμή την έρευνα της εταιρείας σε επιχειρήσεις τον Μάιο, ότι από τις απαντήσεις τους φαίνεται πιθανή επίσης μία μείωση του ΑΕΠ κατά 0,2%, αν δεν υπάρξει κάποια σημαντική μεταβολή τον Ιούνιο. «Το επιχείρημα για περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων θα είναι δυσκολότερο να υποστηριχθεί, εάν η οικονομία συνεχίσει να εξασθενεί, καθώς μάλιστα η μείωση της ζήτησης θα περιορίζει τη δυνατότητα αύξησης των τιμών και των μισθών», πρόσθεσε.

Η ΕΚΤ θα πρέπει, συνεπώς, στις επόμενες συνεδριάσεις της να σταθμίσει πολύ προσεκτικά τον κίνδυνο του πληθωρισμού με τον κίνδυνο μίας σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομίας. Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη συνέχισε την ανοδική του πορεία τον Μάιο, φτάνοντας στο 3,2% από 3% τον Απρίλιο και 1,9% τον Φεβρουάριο. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται κυρίως στις τιμές ενέργειας που αυξήθηκαν κατά 10,9% σε ετήσια βάση, αλλά για πρώτη φορά μετά τον πόλεμο σημειώθηκε αύξηση των τιμών και σε άλλες μεγάλες ομάδες προϊόντων και υπηρεσιών. Στον τομέα των υπηρεσιών, ο δείκτης τιμών αυξήθηκε 2,5% από 2% τον Απρίλιο και 2,4% τον Φεβρουάριο, ενώ οι τιμές των βιομηχανικών προϊόντων (πλην ενέργειας) αυξήθηκαν 0,9% από 0,8% και 0,7%, αντίστοιχα. Υπήρξαν, δηλαδή, δευτερογενείς αυξήσεις των τιμών σε άλλους κλάδους της οικονομίας, μία τάση που θα εντείνεται όσο καθυστερεί το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Στην ανάλυση της έρευνας του Μαΐου, ο Γουίλιαμσον σημείωσε ότι οι πιέσεις στις τιμές έχουν ενταθεί στο πιο ανησυχητικό επίπεδο τριών και πλέον ετών, υποδηλώνοντας ότι ο πληθωρισμός μπορεί να φτάσει κοντά στο 4% τους επόμενους μήνες.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ