Συγκεκριμένα, αναβαθμίζονται ενεργειακά τα κτίρια στα:

• Γενικό Νοσοκομείο Καρδίτσας και Κέντρο Φυσικής και Ιατρικής Αποκατάστασης (ΚΕ.Φ.Ι.ΑΠ), ωφέλιμου εμβαδού 20.335 τ.μ. και 1.785 τ.μ. αντιστοίχως. Προβλέπονται η αναβάθμιση με τοποθέτηση σύνθετων συστημάτων θερμομόνωσης, ενεργειακών κουφωμάτων, νέων συστημάτων θέρμανσης-ψύξης, λαμπτήρων τεχνολογίας LED και άλλων συστημάτων ενεργειακής διαχείρισης. Επίσης, οι ανελκυστήρες προσώπων και φορείων θα αντικατασταθούν με νέους ενεργειακής κατηγορίας Α και θα εγκατασταθεί φωτοβολταϊκό σύστημα με τη μέθοδο του ενεργειακού συμψηφισμού. Παράλληλα, θα αντικατασταθεί ιατροτεχνολογικός εξοπλισμός με νέο, σύγχρονης τεχνολογίας, χαμηλής εκπεμπόμενης ακτινοβολίας και χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης (τέσσερις προβολείς θαλάμων χειρουργείων, ένας γαστρεντερολογικός πύργος ενδοσκοπήσεων και ένας λαπαροσκοπικός πύργος). Με την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, το κτιριακό συγκρότημα του νοσοκομείου θα αναβαθμιστεί από την κατηγορία Ε στην κατηγορία Β και του ΚΕ.Φ.Ι.ΑΠ από Γ σε Β. Η παρέμβαση έχει συνολική δημόσια δαπάνη 5.300.566,36 ευρώ.
• Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης. Στο πλαίσιο της παρέμβασης, σε ωφέλιμο εμβαδόν 75.634 τ.μ., θα τοποθετηθούν αναβαθμισμένο σύστημα διαχείρισης κτιρίου με ελεγκτές, αισθητήρες, μετρητές και αναβαθμισμένο λογισμικό, 8.562 λαμπτήρες φωτισμού χαμηλής εκπομπής διόδου (LED), θερμομόνωση τοιχοποιίας, επιφάνειας 15.500m², νέα ενεργειακά κουφώματα, επιφάνειας 2.710m², σίτες αερισμού, λοιπές παρεμβάσεις θερμομόνωσης, καθώς και φωτοβολταϊκό σύστημα συνολικής ισχύος 2MWp. Με την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, το κτιριακό συγκρότημα του νοσοκομείου θα αναβαθμιστεί από την κατηγορία Δ στην κατηγορία Β. Η συνολική δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε 8.568.672,07 ευρώ.

Συνολικά προγραμματίζονται 10 νέες προσκλήσεις προϋπολογισμού 495,9 εκατ. ευρώ, με σημαντικό μέρος των χρημάτων να κατευθύνεται σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, στρατηγικές τεχνολογίες, άμυνα και ασφάλεια, αλλά και σε δράσεις κατάρτισης εργαζομένων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι περίπου 200 εκατ. ευρώ συνδέονται με την ευρωπαϊκή πλατφόρμα STEP και τους τομείς Άμυνας και Ασφάλειας, ανοίγοντας έναν νέο δρόμο χρηματοδότησης ακόμη και για επιχειρήσεις που μέχρι σήμερα είχαν περιορισμένη πρόσβαση στα κλασικά προγράμματα του ΕΣΠΑ.

Δέκα νέες προσκλήσεις έως το τέλος του 2026

Ο σχεδιασμός του προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα» προβλέπει την ενεργοποίηση δέκα προσκλήσεων συνολικού ύψους 495,9 εκατ. ευρώ μέχρι το τέλος της χρονιάς.

Δεν πρόκειται για μία ενιαία δράση.

Τα κονδύλια κατανέμονται σε διαφορετικά εργαλεία, ώστε να χρηματοδοτηθούν επενδύσεις επιχειρήσεων, νέες τεχνολογίες, παραγωγικές δραστηριότητες και κατάρτιση ανθρώπινου δυναμικού.

Για τις επιχειρήσεις, επομένως, το κρίσιμο είναι να εντοπίσουν ποια από τις νέες δράσεις ταιριάζει στο μέγεθος, στον κλάδο και στο επενδυτικό σχέδιό τους.

€200 εκατ. για STEP και Άμυνα

Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν οι τρεις δράσεις που συνδέονται με τις Στρατηγικές Τεχνολογίες για την Ευρώπη (STEP) και τους τομείς Άμυνας και Ασφάλειας.

Ο συνολικός προϋπολογισμός τους προσεγγίζει τα 200 εκατ. ευρώ.

Οι δράσεις έχουν ήδη προδημοσιευθεί και το επόμενο βήμα είναι η έκδοση των αναλυτικών προσκλήσεων, όπου θα καθοριστούν οι τελικές προϋποθέσεις, οι επιλέξιμες δαπάνες και οι ημερομηνίες υποβολής αιτήσεων.

Η ευρωπαϊκή πλατφόρμα STEP επικεντρώνεται σε τεχνολογίες κρίσιμης σημασίας και στη δημιουργία ή ενίσχυση ευρωπαϊκών αλυσίδων αξίας.

Έως €200.000 για μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Μία από τις σημαντικότερες σχεδιαζόμενες δράσεις αφορά ειδικά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Ο προϋπολογισμός της ανέρχεται σε 80 εκατ. ευρώ και κατανέμεται σε τέσσερις κατηγορίες.

Προβλέπονται 20 εκατ. ευρώ για υφιστάμενες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε STEP, άλλα 20 εκατ. για υφιστάμενες επιχειρήσεις στους τομείς Άμυνας και Ασφάλειας και αντίστοιχα ποσά για νέες ή υπό σύσταση επιχειρήσεις στις δύο κατηγορίες.

Με βάση την προδημοσίευση, η δημόσια χρηματοδότηση μπορεί να φτάσει στο 50% για τις υφιστάμενες επιχειρήσεις και στο 67% για τις υπό σύσταση, με ανώτατη ενίσχυση 200.000 ευρώ ανά επιχείρηση.

Παράδειγμα επένδυσης €300.000

Πρακτικά, μία υφιστάμενη μικρομεσαία επιχείρηση που σχεδιάζει επιλέξιμη επένδυση 300.000 ευρώ και εντάσσεται σε ποσοστό ενίσχυσης 50% θα μπορούσε, εφόσον πληροί όλους τους τελικούς όρους της πρόσκλησης, να λάβει δημόσια χρηματοδότηση 150.000 ευρώ.

Για τις νέες επιχειρήσεις το ποσοστό μπορεί να είναι υψηλότερο.

Ωστόσο, τα ακριβή ποσά που θα δικαιούται κάθε επενδυτικό σχέδιο θα εξαρτηθούν από τους τελικούς όρους των προσκλήσεων. Οι προδημοσιεύσεις αποτελούν το πλαίσιο προετοιμασίας και όχι ακόμη την έναρξη υποβολής αιτήσεων.

Χρήματα και για μεγαλύτερες επιχειρήσεις

Η δεύτερη σημαντική αλλαγή είναι ότι το συγκεκριμένο πακέτο δεν περιορίζεται αποκλειστικά στις ΜμΕ.

Προβλέπεται δράση για μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις που πραγματοποιούν επενδύσεις σε στρατηγικές τεχνολογίες STEP και σε τεχνολογίες Άμυνας και Ασφάλειας.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι μεγάλες επιχειρήσεις συνήθως δεν αποτελούν τον βασικό στόχο των κλασικών δράσεων κρατικών ενισχύσεων του ΕΣΠΑ.

Στόχος είναι η ενίσχυση παραγωγικών επενδύσεων σε κρίσιμες τεχνολογίες, η ανάπτυξη ευρωπαϊκών αλυσίδων αξίας και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Κατάρτιση εργαζομένων σε νέες τεχνολογίες

Ξεχωριστό κομμάτι του σχεδιασμού αφορά το ανθρώπινο δυναμικό.

Έχει ήδη προδημοσιευθεί δράση για ενδοεπιχειρησιακή κατάρτιση εργαζομένων σε αντικείμενα STEP και στους τομείς Άμυνας και Ασφάλειας.

Η χρηματοδότηση στοχεύει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων που απαιτούνται για τις νέες τεχνολογίες και τις παραγωγικές δραστηριότητες που επιχειρεί να αναπτύξει η Ευρώπη.

Για τις επιχειρήσεις, αυτό σημαίνει ότι η χρηματοδότηση δεν αφορά μόνο αγορά εξοπλισμού ή δημιουργία εγκαταστάσεων αλλά και την εκπαίδευση του προσωπικού που θα χρησιμοποιήσει τις νέες τεχνολογίες.

Το ΕΣΠΑ έχει ήδη πατήσει γκάζι

Το νέο πακέτο έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία το ΕΣΠΑ 2021-2027 βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο ενεργοποίησης.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, έχουν ήδη εκδοθεί προσκλήσεις που αντιστοιχούν στο 100% του συνολικού προϋπολογισμού των 26,2 δισ. ευρώ, ενώ οι εντάξεις έργων έχουν φτάσει στο 90,4%.

Παράλληλα συνεχίζονται οι εγκρίσεις σε υφιστάμενες δράσεις. Χαρακτηριστικό είναι το «Ερευνώ – Καινοτομώ 2021-2027», όπου εγκρίθηκαν πρόσφατα 199 αιτήσεις στη δράση συμπράξεων επιχειρήσεων με ερευνητικούς οργανισμούς, με συνολικό επιχορηγούμενο προϋπολογισμό άνω των 303 εκατ. ευρώ.

Τι πρέπει να κάνουν από τώρα οι επιχειρήσεις

Για μια επιχείρηση που εξετάζει επένδυση το επόμενο διάστημα, η προετοιμασία πριν ανοίξει μια πρόσκληση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.

Το πρώτο βήμα είναι να ελεγχθεί αν ο ΚΑΔ και η δραστηριότητα μπορούν να ενταχθούν στη συγκεκριμένη δράση. Ακολουθούν το επενδυτικό σχέδιο, η εξασφάλιση της απαιτούμενης ιδιωτικής συμμετοχής και η συγκέντρωση των οικονομικών και εταιρικών δικαιολογητικών.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις νέες δράσεις STEP και Άμυνας, καθώς απευθύνονται σε περισσότερο εξειδικευμένες δραστηριότητες και δεν σημαίνει ότι κάθε εταιρεία τεχνολογίας ή μεταποίησης είναι αυτομάτως επιλέξιμη.

Το σημαντικότερο είναι ότι τα 495,9 εκατ. ευρώ δεν έχουν ακόμη ανοίξει όλα προς υποβολή αιτήσεων. Οι προσκλήσεις αναμένονται σταδιακά μέχρι το τέλος του έτους.

Για όσους όμως σχεδιάζουν επένδυση, το επόμενο τρίμηνο δημιουργεί ένα νέο παράθυρο χρηματοδότησης που αξίζει να παρακολουθούν στενά.

Κάθε νέα προκήρυξη δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες για επιχειρήσεις όλων των μεγεθών, ωστόσο η επιτυχής ένταξη δεν είναι αποτέλεσμα μόνο της υποβολής μιας αίτησης.

Η προετοιμασία πριν από την έναρξη μιας δράσης αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την επιτυχία. Η έγκαιρη οργάνωση, η αξιολόγηση της επιλεξιμότητας της επιχείρησης, η συγκέντρωση των απαραίτητων δικαιολογητικών και ο σωστός σχεδιασμός του επενδυτικού πλάνου αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες έγκρισης.

Παράλληλα, η γνώση των όρων της προκήρυξης και η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του προγράμματος συμβάλλουν στην αποφυγή λαθών που ενδέχεται να οδηγήσουν σε απόρριψη της αίτησης

Η εταιρία σύμβουλων Anodos Consulting σε ενημερωτικό οδηγό παρουσιάζει τις βασικές προϋποθέσεις, τα σημαντικότερα βήματα προετοιμασίας και χρήσιμες συμβουλές που μπορούν να βοηθήσουν κάθε επιχείρηση να οργανωθεί αποτελεσματικά και να αξιοποιήσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις ευκαιρίες χρηματοδότησης που προσφέρουν τα προγράμματα ΕΣΠΑ.

Γιατί τα προγράμματα ΕΣΠΑ αποτελούν εργαλείο ανάπτυξης για τις επιχειρήσεις;

Τα προγράμματα ΕΣΠΑ αποτελούν βασικό μοχλό ανάπτυξης για τις επιχειρήσεις, καθώς διευκολύνουν την υλοποίηση επενδύσεων που διαφορετικά θα ήταν δύσκολο να χρηματοδοτηθούν. Μέσω των επιδοτήσεων ενισχύονται ο τεχνολογικός εκσυγχρονισμός, η καινοτομία, η εξωστρέφεια και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Παράλληλα, βελτιώνεται η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, συμβάλλοντας στη βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.

Ποιες επιχειρήσεις μπορούν να ενταχθούν σε ένα πρόγραμμα ΕΣΠΑ;

Οι δράσεις του ΕΣΠΑ απευθύνονται σε ένα ευρύ φάσμα επιχειρήσεων, από νεοσύστατες και υπό ίδρυση έως υφιστάμενες μικρομεσαίες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μεγάλες επιχειρήσεις. Οι προϋποθέσεις συμμετοχής διαφοροποιούνται ανά πρόγραμμα και αφορούν, μεταξύ άλλων, τον κλάδο δραστηριότητας, το μέγεθος της επιχείρησης, την έδρα και το επενδυτικό σχέδιο. Η προσεκτική αξιολόγηση των κριτηρίων αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιτυχή ένταξη.

Πόσο χρόνο χρειάζεται η προετοιμασία μιας αίτησης;

Ο απαιτούμενος χρόνος προετοιμασίας μιας αίτησης εξαρτάται από την πολυπλοκότητα του επενδυτικού σχεδίου και τις απαιτήσεις της εκάστοτε πρόσκλησης. Συνήθως απαιτούνται από λίγες ημέρες έως αρκετές μέρες για τη συγκέντρωση των απαραίτητων δικαιολογητικών, τη σύνταξη του επιχειρηματικού σχεδίου και τον έλεγχο της επιλεξιμότητας. Η έγκαιρη προετοιμασία αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχούς υποβολής.

Τι πρέπει να προσέξει μια επιχείρηση πριν υποβάλει αίτηση;

Πριν από την υποβολή αίτησης, μια επιχείρηση θα πρέπει να εξετάσει προσεκτικά αν πληροί τα κριτήρια επιλεξιμότητας και αν το επενδυτικό της σχέδιο ανταποκρίνεται στους στόχους της δράσης. Ιδιαίτερη σημασία έχουν η ορθή προετοιμασία των δικαιολογητικών, η τεκμηρίωση του προϋπολογισμού και η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του προγράμματος, ώστε να αποφευχθούν λάθη που ενδέχεται να επηρεάσουν την αξιολόγηση. Τέλος, σημαντικό είναι να εξασφαλιστεί η ιδιωτική συμμετοχή.

Ποια είναι τα συνηθέστερα λάθη που κάνουν οι επιχειρήσεις;

Τα συνηθέστερα λάθη αφορούν την ελλιπή προετοιμασία του φακέλου, την εσφαλμένη ερμηνεία των όρων της πρόσκλησης και την υποβολή ανεπαρκώς τεκμηριωμένων επενδυτικών σχεδίων. Επιπλέον, πολλές επιχειρήσεις υποτιμούν τη σημασία της ορθής κοστολόγησης και της τήρησης των προθεσμιών. Η συνεργασία με εξειδικευμένους συμβούλους μπορεί να περιορίσει σημαντικά τα λάθη και να ενισχύσει τις πιθανότητες έγκρισης.

Τι ακολουθεί μετά την έγκριση ενός επενδυτικού σχεδίου;

Μετά την έγκριση του επενδυτικού σχεδίου, ακολουθεί η φάση της υλοποίησης, κατά την οποία η επιχείρηση πραγματοποιεί τις προβλεπόμενες δαπάνες σύμφωνα με τους όρους του προγράμματος. Παράλληλα, απαιτείται η τήρηση συγκεκριμένων διαδικασιών τεκμηρίωσης, η υποβολή αιτημάτων επαλήθευσης/πληρωμών και η συμμόρφωση με τα προβλεπόμενα χρονοδιαγράμματα, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή εκταμίευση της επιχορήγησης. Απαραίτητη είναι η βοήθεια ενός εξειδικευμένου συμβούλου.

Πώς μπορεί μια επιχείρηση να ενημερώνεται έγκαιρα για νέα προγράμματα;

Η έγκαιρη ενημέρωση αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών ευκαιριών. Οι επιχειρήσεις μπορούν να παρακολουθούν τις επίσημες ανακοινώσεις των αρμόδιων φορέων, να εγγράφονται σε ενημερωτικά δελτία και να συνεργάζονται με εξειδικευμένους συμβούλους. Με αυτόν τον τρόπο αποκτούν άμεση πληροφόρηση για νέες προσκλήσεις, προθεσμίες και τις προϋποθέσεις συμμετοχής, προετοιμάζοντας έγκαιρα τον επενδυτικό τους σχεδιασμό.

Ποιος είναι ο ρόλος ενός εξειδικευμένου συμβούλου;

Ο εξειδικευμένος σύμβουλος διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε όλα τα στάδια της επενδυτικής διαδικασίας, από την επιλογή του κατάλληλου προγράμματος έως την ολοκλήρωση του έργου. Παρέχει τεχνική και στρατηγική υποστήριξη, διασφαλίζει την ορθή προετοιμασία και υποβολή του φακέλου, ενώ παρακολουθεί την υλοποίηση του επενδυτικού σχεδίου, συμβάλλοντας στη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του προγράμματος και στη βέλτιστη αξιοποίηση της χρηματοδότησης.

H αξιοποίηση ενός προγράμματος ΕΣΠΑ δεν περιορίζεται μόνο στην υποβολή μιας αίτησης, αλλά αποτελεί μια ολοκληρωμένη διαδικασία που απαιτεί στρατηγικό σχεδιασμό, σωστή προετοιμασία και συστηματική παρακολούθηση σε όλα τα στάδια υλοποίησης.

Από την επιλογή της κατάλληλης δράσης έως την ολοκλήρωση της επένδυσης και την τήρηση των υποχρεώσεων του προγράμματος, κάθε βήμα είναι καθοριστικό για την επιτυχή έκβαση της χρηματοδότησης. Οι επιχειρήσεις που προετοιμάζονται έγκαιρα, οργανώνουν σωστά τον επενδυτικό τους σχεδιασμό και αξιοποιούν εξειδικευμένη καθοδήγηση όπου απαιτείται, αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες ένταξης και ομαλής υλοποίησης του επενδυτικού τους σχεδίου. Με αυτόν τον τρόπο, τα προγράμματα ΕΣΠΑ μπορούν να αποτελέσουν ένα ουσιαστικό εργαλείο ανάπτυξης, συμβάλλοντας στον εκσυγχρονισμό, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και τη βιώσιμη ανάπτυξη των ελληνικών επιχειρήσεων, αναφέρει η Anodos Consuling.

Η νέα Πρόσκληση διασφαλίζει τη συνέχεια του Προγράμματος μετά την πιλοτική εφαρμογή που χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και υποστηρίζει τη μετάβασή του στο επόμενο στάδιο υλοποίησης.

Σύμφωνα με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό, το πρόγραμμα θα περάσει τον Ιούνιο σε φάση καθολικής εφαρμογής. Η χρηματοδότηση θα καλυφθεί από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους. Από το συνολικό ποσό, περίπου 30 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στην παροχή της υπηρεσίας του Προσωπικού Βοηθού σε ορίζοντα τριετίας, με 10 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ περίπου 5 εκατ. ευρώ αφορούν τις αναγκαίες υποστηρικτικές δράσεις για την εφαρμογή του προγράμματος.

Τι περιλαμβάνει το πρόγραμμα του "Προσωπικού Βοηθού"

Η υπηρεσία προβλέπει την υποστήριξη του ατόμου με αναπηρία από Προσωπικό Βοηθό της επιλογής του ή της επιλογής του εκπροσώπου του, όπως γονέα ή δικαστικού συμπαραστάτη. Ο Προσωπικός Βοηθός μπορεί να υποστηρίζει τον ωφελούμενο τόσο μέσα στο σπίτι όσο και έξω από αυτό, σύμφωνα με τις οδηγίες και τις υποδείξεις του ίδιου του ατόμου με αναπηρία. Η υποστήριξη προσαρμόζεται στις εξατομικευμένες ανάγκες, στις συνθήκες ζωής, στις επιλογές και στην εργασιακή κατάσταση του ωφελούμενου, με στόχο την ενίσχυση της αυτονομίας του και της ουσιαστικής συμμετοχής του στην κοινωνική ζωή. Η υπηρεσία μπορεί να παρέχεται είτε απευθείας είτε μέσω τρίτου παρόχου, σύμφωνα με το πλαίσιο του προγράμματος.

Στο σκέλος των υποστηρικτικών δράσεων περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η αναβάθμιση του πληροφοριακού συστήματος υποστήριξης της λειτουργίας του προγράμματος, ο επανασχεδιασμός του εκπαιδευτικού υλικού, η αναβάθμιση της πλατφόρμας εκπαίδευσης Προσωπικών Βοηθών, η εκπαίδευση Προσωπικών Βοηθών και ωφελουμένων, η λειτουργία ειδικών επιτροπών αξιολόγησης, η λειτουργία Γραφείου Υποστήριξης, οι υπηρεσίες τεχνικής υποστήριξης και οι ενέργειες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης.

Η εφαρμογή του Προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός» συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους, στην ενίσχυση της ανεξάρτητης διαβίωσης, στην κοινωνική ένταξη και στην αποϊδρυματοποίηση. Παράλληλα, ενισχύει την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και τη διαμόρφωση ενός πιο οργανωμένου πλαισίου για τον ρόλο των Προσωπικών Βοηθών.

Δυνητικοί δικαιούχοι της Πρόσκλησης είναι η Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας, ο Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.

Ειδικότερα, στην Ελλάδα συνολικά 2,13 δισ. ευρώ ενωσιακών πόρων, ανακατευθύνθηκαν από τα Προγράμματα ΕΣΠΑ 2021-2027 για την αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων, που έθεσε σε ισχύ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Από το ποσό αυτό, 1,91 δις ευρώ, αφορούν στην εισαγωγή νέων στρατηγικών προτεραιοτήτων, ενώ 224εκ ευρώ αφορούν σε, ήδη, υφιστάμενες κρίσιμες προτεραιότητες.

Οι ακόλουθες νέες στρατηγικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε κρίσιμους τομείς, κρίθηκαν αναγκαίες, προκειμένου η Ευρώπη να προετοιμαστεί και να καταστεί περισσότερο ανταγωνιστική και ανθεκτική απέναντι στις νέες προκλήσεις, που προκύπτουν από τις σύγχρονες γεωπολιτικές εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο:

• προσιτή και βιώσιμη στέγαση.
• ασφαλής πρόσβαση στο νερό και βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων
•ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας μέσω χρηματοδότησης κρίσιμων τεχνολογιών από την Πλατφόρμα Στρατηγικών Τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP),
• στήριξη της άμυνας, της ασφάλειας και της πολιτικής ετοιμότητας,
• επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης

Η Ελλάδα, παρά το προχωρημένο στάδιο υλοποίησης των Προγραμμάτων, ανταποκρίθηκε άμεσα και αποτελεσματικά στην πρόκληση αυτή, επιτυγχάνοντας σχεδόν σε όλα τα Προγράμματα, τους στόχους, που έθεσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εξασφαλίζοντας σημαντικά οφέλη για τα Προγράμματα ΕΣΠΑ 2021-2027 και για τη χώρα, όπως:

• παράταση της επιλεξιμότητας των δαπανών των Προγραμμάτων ΕΣΠΑ 2021-2027 κατά ένα έτος (έως το 2030) καθώς και
• χορήγηση επιπλέον προκαταβολών ύψους 650 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 450 εκατ. ευρώ έχουν, ήδη, εισρεύσει στη χώρα.

Ειδικά στον τομέα της προσιτής και βιώσιμης στέγασης η Ελλάδα σχεδίασε και διαπραγματεύτηκε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μία πρωτοποριακή δράση για τη χρηματοδότηση με επιδότηση για ανακαίνιση ιδιωτικών κατοικιών με ήπια ενεργειακή αναβάθμιση συνολικού προϋπολογισμού περίπου 500εκ ευρώ ποσό που έχει, ήδη, δεσμευθεί για τη δράση αυτή με εκχωρήσεις πόρων από 14 διαφορετικά Προγράμματα του ΕΣΠΑ 2021-2027.

Η συγκεκριμένη δράση θα χρηματοδοτήσει με επιδότηση, που ξεκινά από 70% και φτάνει έως το 95% «κλειστά» και «ανοικτά» παλαιά σπίτια. Η δράση θα απευθύνεται σε νοικοκυριά με χαμηλά αλλά και μεσαία εισοδήματα, που δεν διαθέτουν τους αναγκαίους πόρους για την ανακαίνιση και αξιοποίηση της περιουσίας τους. Τα αυξημένα ποσοστά επιδότησης προβλέπονται για άτομα με αναπηρία, τρίτεκνους, πολύτεκνους, μονογονεϊκές οικογένειες, νέους από 25-35 ετών, καθώς και για ακίνητα, που βρίσκονται σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές. Στόχος της σημαντικής αυτής δράσης είναι η αύξηση της προσφοράς κατοικιών και η ενίσχυση της ποιοτικής ιδιοκατοίκησης.

Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης επεσήμανε: « Η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της ενδιάμεσης αναθεώρησης των προγραμμάτων ΕΣΠΑ 2021-2027 αποτελεί μια εθνική επιτυχία. Αποτυπώνει με τον πλέον επίσημο τρόπο ότι η συστηματική δουλειά παράγει μετρήσιμο αποτέλεσμα. Πιστοποιεί ότι η βούληση να μην χαθεί ούτε ένα ευρώ από τους πόρους που έχουμε στη διάθεσή μας, γίνεται πράξη. Σηματοδοτεί επίσης την ορθότητα της ελληνικής θέσης ως προς την ανάγκη να εξασφαλιστούν περισσότερα κονδύλια για την αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων, όπως το στεγαστικό, η άμυνα και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας. Ειδικά για τη στέγαση, είναι σημαντικό ότι η πρωτοβουλία και η διαπραγμάτευση του Πρωθυπουργού για την εξασφάλιση ευρωπαϊκών πόρων που θα χρηματοδοτήσουν με επιδότηση ανακαινίσεις ιδιωτικών κατοικιών, σε συνδυασμό με την ενεργειακή τους αναβάθμιση, όχι μόνο βρίσκει ανταπόκριση σε κορυφαίο θεσμικό επίπεδο της Ε.Ε. αλλά, πλέον, αποτελεί μια πρωτοπόρο δράση πανευρωπαϊκά για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος. Με σχέδιο και αποφασιστικότητα επιταχύνουμε την πραγματοποίηση των δεσμεύσεών μας με στόχο την Ελλάδα που αξίζει στους συμπολίτες μας.

Θα ήθελα να συγχαρώ την Γενική Γραμματεία ΕΣΠΑ και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, εντός και εκτός Κυβέρνησης, για την εξαιρετική δουλειά. Το αποτέλεσμα είναι πολύ σημαντικό για το σήμερα και για το αύριο της χώρας. »

Η Γενική Γραμματέας ΕΣΠΑ, Βασιλική Παντελοπούλου, τόνισε: «Η επιτυχής ολοκλήρωση της ενδιάμεσης αναθεώρησης των Προγραμμάτων ΕΣΠΑ 2021–2027, υπό το συνολικό συντονισμό της Γενικής Γραμματείας ΕΣΠΑ,σηματοδοτεί για τη χώρα μας μια ουσιαστική ανακατανομή των ευρωπαϊκών πόρων στις σύγχρονες ανάγκες της οικονομίας και της κοινωνίας. Η Ελλάδα ανταποκρίθηκε άμεσα και αποτελεσματικά, εξασφαλίζοντας την ανακατεύθυνση 2,13 δισ. ευρώ στην αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων διασφαλίζοντας παράλληλα σημαντικά δημοσιονομικά και διαχειριστικά οφέλη για τη χώρα. Ένα σημαντικό σημείο της αναθεώρησης αποτελεί η δράση προσιτής και βιώσιμης στέγασης, ύψους περίπου 500 εκ.ευρώ, με την επιδότηση ανακαίνισης ιδιωτικών παλαιών κλειστών και ανοικτών κατοικιών, που συμβάλλει στην αντιμετώπιση του προβλήματος της προσιτής στέγασης και στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής”.

Η πρώτη δράση, που αναμένεται να προκηρυχθεί εντός Φεβρουαρίου, στοχεύει σε υφιστάμενες μεσαίες, μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις της μεταποίησης, καθώς και κλάδους όπου καταγράφεται σημαντική απόκλιση μεταξύ εγχώριας προσφοράς και ζήτησης.

Η επιδότηση μπορεί να φτάσει έως το 50% του επενδυτικού σχεδίου. Ο ελάχιστος προϋπολογισμός κάθε πρότασης ορίζεται στις 100.000 ευρώ, ενώ το ανώτατο ποσό ενίσχυσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 200.000 ευρώ.

Ο συνολικός επιχορηγούμενος προϋπολογισμός δεν δύναται να ξεπερνά τον υψηλότερο κύκλο εργασιών που σημείωσε η επιχείρηση σε μία από τις τρεις τελευταίες διαχειριστικές χρήσεις πριν από την αίτηση. Σε επενδύσεις άνω των 200.000 ευρώ, το επιπλέον ποσό καλύπτεται εξ ολοκλήρου από ιδιωτική συμμετοχή.

Οι επιλέξιμοι ΚΑΔ θα εξειδικευτούν στην αναλυτική πρόσκληση, ωστόσο στους βασικούς τομείς περιλαμβάνονται φαρμακευτικά και ιατροτεχνολογικά προϊόντα, χημικά, μέταλλα, ηλεκτρονικά, μηχανήματα, μεταφορικός εξοπλισμός και καταναλωτικά βιομηχανικά αγαθά όπως ένδυση και έπιπλα.

Τι καλύπτει η δράση

Οι επιλέξιμες δαπάνες αφορούν:

• Εκσυγχρονισμό παραγωγικού εξοπλισμού και αύξηση δυναμικότητας
• Τεχνολογική αναβάθμιση με αυτοματισμούς και ψηφιακά συστήματα
• Έρευνα και Ανάπτυξη για νέα ή βελτιωμένα προϊόντα
• Πιστοποιήσεις ποιότητας και συμμόρφωση με διεθνή πρότυπα
• Σχεδιασμό, συσκευασία και branding
• Μισθολογικό κόστος εξειδικευμένου προσωπικού

Απαραίτητη προϋπόθεση ένταξης είναι η ύπαρξη τουλάχιστον δύο πλήρως κλεισμένων διαχειριστικών χρήσεων.

Οι επιχειρήσεις θα μπορούν να συνδυάσουν την επιχορήγηση με δάνειο της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, με επιδότηση επιτοκίου 40% ή εγγύηση έως 80%.

Στήριξη Πτυχιούχων: Έως 36.000 ευρώ για νέα επαγγελματική αρχή

Το δεύτερο πρόγραμμα, προϋπολογισμού 70 εκατ. ευρώ και με προκήρυξη εντός Μαρτίου, αφορά νέους πτυχιούχους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που ξεκινούν επαγγελματική δραστηριότητα.

Η ενίσχυση διαμορφώνεται ως εξής:

• 13.000 ευρώ για ίδρυση ατομικής επιχείρησης
• 21.000 ευρώ για σύσταση εταιρείας από δύο πτυχιούχους
• Επιπλέον 15.000 ευρώ σε περίπτωση πρόσληψης ενός εργαζομένου, με υποχρέωση διατήρησης της θέσης για έναν χρόνο
• Δικαίωμα συμμετοχής έχουν πτυχιούχοι μετά το 2016, καθώς και όσοι ξεκίνησαν δραστηριότητα εντός του 2025. Προβλέπεται μοριοδότηση για περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές και για άτομα με αναπηρία.

«Ανακαινίζω»: Επιδότηση έως 90% για παλαιές κατοικίες

Η τρίτη δράση, με προϋπολογισμό 400 εκατ. ευρώ και αναμενόμενο άνοιγμα πλατφόρμας τον Μάιο, προβλέπει επιδότηση έως 90% για ανακαίνιση κατοικιών που έχουν κατασκευαστεί έως το 1990.

Το πρόγραμμα αφορά τόσο κατοικημένες όσο και κενές κατοικίες που προορίζονται για ενοικίαση, υπό την προϋπόθεση ότι το μίσθωμα θα παραμείνει σταθερό για τρία χρόνια.

Επιλέξιμες εργασίες

• Ανακαίνιση κουζίνας και μπάνιου
• Αντικατάσταση δαπέδων και πλακιδίων
• Βαφές και εσωτερικές παρεμβάσεις

Τα εισοδηματικά κριτήρια ευθυγραμμίζονται με το «Σπίτι μου 2», με ανώτατο όριο τα 45.000 ευρώ για τετραμελή οικογένεια. Πρόκειται για την πρώτη ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που επιδοτεί σε τόσο υψηλό ποσοστό μη ενεργειακές παρεμβάσεις.

Για όλα τα προγράμματα, οι αιτήσεις θα υποβάλλονται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης Κρατικών Ενισχύσεων (ΟΠΣΚΕ), χωρίς φυσικό φάκελο δικαιολογητικών.

Οι τελικοί όροι, τα δικαιολογητικά και οι προθεσμίες θα καθοριστούν στις αναλυτικές προσκλήσεις που θα δημοσιευθούν το προσεχές διάστημα.

Πρόκειται για το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο και το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, τα οποία θα χρηματοδοτηθούν με 250.000 ευρώ και 229.994 ευρώ αντιστοίχως. Με τα συγκεκριμένα δύο πανεπιστημιακά Ιδρύματα, ο αριθμός των ΑΕΙ που έχουν ήδη ενταχθεί στην Δράση ανέρχεται στα 16, ενώ  η διαδικασία υποβολής, αξιολόγησης και ένταξης συνεχίζεται για τα υπόλοιπα Πανεπιστήμια της χώρας.

Η σχετική Πρόσκληση προς τα 25 Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της χώρας, έχει συνολικό προϋπολογισμό 12 εκατομμύρια ευρώ, και στο πλαίσιο της Πράξης αναμένεται να υλοποιηθεί σε κάθε ΑΕΙ:

• Σύσταση και λειτουργία Γραφείου υποστήριξης της Επιτροπής ισότητας των φύλων και καταπολέμησης των διακρίσεων.

• Ανάπτυξη και εφαρμογή καινοτομικών μεθόδων οργάνωσης της εργασίας και των διοικητικών διαδικασιών με στόχο τη δημιουργία συμπεριληπτικής κουλτούρας προς το φύλο.

• Δράσεις συλλογής δεδομένων σχετιζόμενων με το φύλο της πανεπιστημιακής κοινότητας του ΑΕΙ, ενημέρωσης και εκπαίδευσης στη χρήση συμπεριληπτικής γλώσσας, ένταξης της διάστασης του φύλου στα προγράμματα σπουδών.

• Σύνταξη σχετικών οδηγών και εργαλειοθήκης.

• Ενέργειες που διευκολύνουν την ισόρροπη συμμετοχή γυναικών και ανδρών στα κέντρα αποφάσεων των ΑΕΙ, αλλά και την απρόσκοπτη και ισότιμη ανέλιξη ανδρών και γυναικών στην ακαδημαϊκή ιεραρχία.

• Δράσεις καταπολέμησης της σεξουαλικής βίας και παρενόχλησης.

Δικαιούχος ορίστηκε η Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και οι Ειδικοί Λογαριασμοί Κονδυλίων Έρευνας των ΑΕΙ. Η Πράξη χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο.

Οι συγκεκριμένες αποφάσεις αφορούν το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, με προϋπολογισμό 1.040.000 ευρώ, και το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο,  με προϋπολογισμό 520.000 ευρώ.

Το πρόγραμμα αφορά στην υποστήριξη των υπηρεσιών των λειτουργικών μονάδων των Πανεπιστημίων και πιο συγκεκριμένα:

• τη Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας,
• τη Μονάδα Στρατηγικού Σχεδιασμού,
• το Κέντρο Υποστήριξης Διδασκαλίας και Μάθησης και
• τη Μονάδα Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Στο Πρόγραμμα είχαν ήδη ενταχθεί 16 Α.Ε.Ι. και η διαδικασία υποβολής, αξιολόγησης και ένταξης πράξεων συνεχίζεται για τα υπόλοιπα Πανεπιστημιακά Ιδρύματα της χώρας.

Τους πρώτους μήνες του 2026 αναμένεται η νέα δράση «Παράγουμε Εδώ» που θα ενισχύσει με 50 εκατ. ευρώ παραγωγικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε τομείς όπως: Φαρμακευτικά προϊόντα, ιατροτεχνολογικός εξοπλισμός και υλικά, χημικά προϊόντα και πλαστικά, βασικά μέταλλα, ηλεκτρονικά, ηλεκτρικός εξοπλισμός και συσκευές, βιομηχανικά μηχανήματα, μεταφορικός εξοπλισμός καθώς και καταναλωτικά βιομηχανικά προϊόντα (ένδυση, υπόδηση, έπιπλα).

Σύμφωνα με την προδημοσίευση της δράσης το «Παράγουμε Εδώ» έχει ως στόχο την ενίσχυση της παραγωγικής βάσης της χώρας και της διεθνούς ανταγωνιστικότητας σε τομείς με υψηλό εξωτερικό προσανατολισμό.

Αίτηση για επιδοτήσεις θα μπορούν να κάνουν υφιστάμενες μικρομεσαίες επιχειρήσεις με τουλάχιστον 2 χρόνια λειτουργίας που δραστηριοποιούνται στη μεταποίηση και σε κλάδους με σημαντική ανισορροπία μεταξύ εγχώριας προσφοράς και ζήτησης για επενδυτικά σχέδια προϋπολογισμού τουλάχιστον 100 χιλιάδων ευρώ.

Ακόμη τους πρώτους μήνες του 2026 θα ξεκινήσει και μια δράση προϋπολογισμού 70 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση της αυτοαπασχόλησης πτυχιούχων που ενδιαφέρονται να αναπτύξουν νέα επιχειρηματική δραστηριότητα. Ουσιαστικά θα επιδοτείται η έναρξη επιχείρησης από νέους μηχανικούς, γιατρούς, δικηγόρους και επιστήμονες άλλων ειδικότητων.

Ταυτόχρονα θα ξεκινήσει και ξεχωριστό πρόγραμμα για την ενίσχυση νεοσύστατων επιχειρήσεων από πτυχιούχους στην Περιφέρεια Θεσσαλίας με προϋπολογισμό 12 εκατ. ευρώ

Νέα χρηματοδοτικά ταμεία

Στο προγραμματισμό του Ανταγωνιστικότητα προβλέπεται και η θεσμοθέτηση νέων ταμείων το 2026, όπως το Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας (έως 170 εκατ. ευρώ), το Ταμείο Εγγυοδοσίας DeLFI Plus (έως 500 εκατ. ευρώ) και το Patent Fund (41,4 εκατ. ευρώ) για τη στήριξη της κατοχύρωσης ευρεσιτεχνιών.

Αντικείμενο του προγράμματος είναι η χορήγηση αξιών τοποθέτησης (voucher) έως 500 ευρώ μηνιαίως, σε ωφελούμενες μητέρες ή πατέρες, οι οποίοι ασκούν την αποκλειστική γονική μέριμνα, για την κάλυψη μέρους της αμοιβής διαπιστευμένων επιμελητών/τριών που θα παρέχουν υπηρεσίες φροντίδας του/των παιδιού/ών τους, ηλικίας από 2 μηνών έως 2,5 ετών, κατά τη διάρκεια της εργασίας τους ή της αναζήτησης εργασίας. Η παροχή των υπηρεσιών δύναται να πραγματοποιείται είτε εντός της οικογενειακής εστίας είτε στο σπίτι του/της επιμελητή/τριας.

Η πράξη θα υλοποιηθεί πανελλαδικά και θα περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες επιμέρους ενέργειες:

*Αναβάθμιση Πληροφοριακού Συστήματος Πιλοτικής Φάσης για την Καθολική Εφαρμογή

*Πληρωμές Ωφελούμενων της Πανελλαδικής Καθολικής Εφαρμογής

*Συντονισμός- Υποστήριξη και Διενέργεια Ελέγχων

*Λειτουργία Call Center

*Δράσεις Ενημέρωσης- Ευαισθητοποίησης

Στόχος της δράσης είναι η προώθηση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών στην απασχόληση, η εναρμόνιση της επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής των εργαζόμενων γονέων, η υποστήριξη της αναζήτησης εργασίας και ευρύτερα της πρόσβασης και της θέσης των γυναικών στην αγορά εργασίας και η βελτίωση του οικογενειακού προγραμματισμού και της καθημερινότητας των εργαζόμενων γονέων.

Μέσω της πράξης αναμένεται να ωφεληθούν περίπου 3.600 γονείς στους οποίους θα χορηγηθούν οι αξίες τοποθέτησης (vouchers) προκειμένου στη συνέχεια να επιλέξουν τους επιμελητές που επιθυμούν για τα παιδιά τους από το Μητρώο της Δράσης.

Δικαιούχος ορίστηκε η Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.