Η Κομισιόν επισημαίνει ότι η χώρα συμμορφώθηκε με τις δημοσιονομικές συστάσεις το 2025 και εκτιμά ότι θα παραμείνει εντός των συνιστώμενων ορίων και το 2026, γεγονός που αντανακλά τη βελτίωση των δημόσιων οικονομικών και την αποτελεσματικότητα της δημοσιονομικής πολιτικής.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σημαντική αποκλιμάκωση του δημόσιου και εξωτερικού χρέους, καθώς και στη συνεχιζόμενη ενίσχυση του τραπεζικού συστήματος. Σύμφωνα με την έκθεση, η σταθερή οικονομική ανάπτυξη σε συνδυασμό με τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα έχουν συμβάλει καθοριστικά στη βελτίωση των βασικών μακροοικονομικών δεικτών της χώρας.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει επίσης τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί στο πεδίο των μεταρρυθμίσεων, επισημαίνοντας ότι οι παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στόχευσαν αποτελεσματικά στις διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό αποδίδει εύσημα για τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης, τη βελτίωση της λειτουργίας του κράτους και τη σημαντική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στις τράπεζες.

Παρά τη θετική εικόνα, η έκθεση υπογραμμίζει ότι εξακολουθούν να υφίστανται προκλήσεις και ευπάθειες που απαιτούν προσοχή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι το διεθνές περιβάλλον παραμένει αβέβαιο, με την ενεργειακή κρίση που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή να δημιουργεί νέους κινδύνους για την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.

Η αξιολόγηση της Κομισιόν έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα καταγράφει ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις, συνεχή μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ και βελτιωμένη εικόνα του τραπεζικού κλάδου, στοιχεία που ενισχύουν τη θέση της χώρας έναντι των διεθνών επενδυτών και των αγορών.

Το μήνυμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι σαφές: η Ελλάδα έχει διανύσει μεγάλη απόσταση στην αντιμετώπιση των ανισορροπιών που χαρακτήριζαν την οικονομία της κατά την προηγούμενη δεκαετία, ωστόσο η διατήρηση της μεταρρυθμιστικής δυναμικής και της δημοσιονομικής πειθαρχίας παραμένει κρίσιμη προϋπόθεση για τη θωράκιση της οικονομίας απέναντι στις νέες διεθνείς προκλήσεις.

Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού εξαμήνου, η Κομισιόν προτείνει:

1. Τήρηση των δημοσιονομικών ορίων και του πλαφόν δαπανών, με αξιοποίηση της ευελιξίας που προσφέρει η ρήτρα διαφυγής στις αμυντικές δαπάνες. Σε ό,τι αφορά τα μέτρα για την απορρόφηση του ενεργειακού κόστους, προτείνει να παραμείνουν προσωρινά και στοχευμένα, χωρίς να «τεντώνουν» τα δημοσιονομικά όρια. Σημειώνει ότι πρέπει να συνεχίσουν οι προσπάθειες για βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης και της διαφάνειας του φορολογικού συστήματος. Σημαντική θεωρεί και την περαιτέρω βελτίωση της αποδοτικότητας της δημόσιας διοίκησης. Επίσης, τονίζει ότι πρέπει να συνεχίσει η περαιτέρω μείωση των κόκκινων δανείων, με επιτάχυνση των νομικών διαδικασιών ρευστοποίησης ή εκκαθάρισης.
2. Συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που εφαρμόστηκαν στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής.
3. Απλούστευση και ψηφιοποίηση των διοικητικών διαδικασιών, άρση των κανονιστικών εμποδίων στην επιχειρηματικότητα (κυρίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις), βελτίωση της πρόσβασης των νεοφυών επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση, επιτάχυνση της δικαιοσύνης και ολοκλήρωση κρίσιμων μεταρρυθμίσεων στις περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις και τον χωροταξικό σχεδιασμό.
4. Προώθηση της φθηνότερης ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών πάρκων και της ενίσχυσης των ενεργειακών διασυνδέσεων, την αναμόρφωση της φορολογίας στην ενέργεια και τη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα, την επιτάχυνση της απανθρακοποίησης των μεταφορών, την ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας και τη βελτίωση της διαχείρισης των υδάτων και των σχετικών υποδομών.
5. Αύξηση της συμμετοχής των γυναικών, των νέων και των ευάλωτων ομάδων στην αγορά εργασίας, καθώς και βελτίωση της ποιότητας της απασχόλησης. Παράλληλα, ζητεί βελτίωση των εκπαιδευτικών επιδόσεων μέσω της ενίσχυσης της κατάρτισης και της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, αλλά και της μεγαλύτερης αυτονομίας των σχολικών μονάδων. Επίσης, προτείνει συνέχιση της μεταρρύθμισης του συστήματος κοινωνικών παροχών, ενίσχυση της πρόσβασης σε υπηρεσίες, επέκταση της προσιτής και κοινωνικής στέγασης και βελτίωση της πρόσβασης σε ποιοτικές και προσιτές υπηρεσίες υγείας.

«Υψηλός συμβολισμός»

Για εξέλιξη ιδιαίτερα υψηλού συμβολισμού και ουσιαστικής σημασίας για την ελληνική οικονομία κάνει λόγο το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αναφερόμενο στην αφαίρεση της χώρας από την κατηγορία παρακολούθησης των χωρών με μακροοικονομικές ανισορροπίες για πρώτη φορά μετά το ξέσπασμα της ελληνικής κρίσης χρέους.

«Πρόκειται για μια εξέλιξη με ιδιαίτερο ιστορικό βάρος. Μετά τη δεκαετία των μνημονίων (2010-2018), το καθεστώς Ενισχυμένης Εποπτείας (2018-2022), την πολυετή παραμονή της Ελλάδας στην κατηγορία των Υπερβολικών Μακροοικονομικών Ανισορροπιών (Excessive Macroeconomic Imbalances) κατά την περίοδο 2019-2024 και την ένταξή της στην κατηγορία των Μακροοικονομικών Ανισορροπιών το 2025, η χώρα επιστρέφει πλέον στην πλήρη ευρωπαϊκή κανονικότητα», αναφέρει το υπουργείο.

«Η σημασία της εξέλιξης είναι ακόμη μεγαλύτερη αν ληφθεί υπόψη ότι πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία δέκα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης βρίσκονται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, γεγονός που αναδεικνύει όχι μόνο την θεαματική βελτίωση της δημοσιονομικής θέσης αλλά και το γεγονός ότι οι εξωτερικές ανισορροπίες και οι διαρθρωτικές αδυναμίες της οικονομίας έχουν πλέον περιοριστεί σε βαθμό που δεν συνιστούν συστημικό κίνδυνο για την οικονομική σταθερότητα της χώρας», τονίζει.

 Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει τη μεγάλη πρόοδο της ελληνικής οικονομίας 

Στην αξιολόγησή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημειώνει ότι οι ευπάθειες που σχετίζονται με το δημόσιο και εξωτερικό χρέος έχουν υποχωρήσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, η σταθερή ανάπτυξη, τα δημοσιονομικά πλεονάσματα, η βελτίωση των τραπεζικών ισολογισμών και η εφαρμογή μεταρρυθμίσεων συνέβαλαν καθοριστικά στη μείωση των κινδύνων που χαρακτήριζαν την ελληνική οικονομία επί σειρά ετών.

Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι:

• το δημόσιο χρέος ακολουθεί σταθερή πτωτική πορεία,
• οι εξωτερικές ανισορροπίες έχουν περιοριστεί,
• οι τράπεζες έχουν ενισχύσει σημαντικά τους ισολογισμούς τους,
• η αγορά εργασίας έχει βελτιωθεί περαιτέρω,
• ενώ η χώρα έχει υλοποιήσει ένα ευρύ φάσμα μεταρρυθμίσεων στο επιχειρηματικό περιβάλλον, στην αγορά εργασίας και στη φορολογική διοίκηση.

Ισχυρή ανάπτυξη παρά το αβέβαιο διεθνές περιβάλλον

Η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε κατά 2,1% το 2025, σε ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας για την ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομία.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ότι η ανάπτυξη θα συνεχιστεί με ρυθμό 1,8% το 2026 έναντι 0,9% του μέσου όρου της Ευρωζώνης, επιβεβαιώνοντας την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας.

Δημοσιονομικά πλεονάσματα και ισχυρή δημοσιονομική επίδοση

Η Ελλάδα κατέγραψε πλεόνασμα Γενικής Κυβέρνησης 1,7% του ΑΕΠ το 2025, έναντι 1,3% του ΑΕΠ το 2024.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, η επίδοση αυτή επιτεύχθηκε χάρη:

• στη συγκράτηση των τρεχουσών δαπανών,
• στη μείωση των δαπανών εξυπηρέτησης του χρέους,
• και στην αυξημένη απόδοση των φορολογικών εσόδων.

Η Ελλάδα πέτυχε την επίδοση αυτή παράλληλα με μειώσεις ασφαλιστικών εισφορών, αυξήσεις μισθών στο Δημόσιο και στοχευμένα μέτρα στήριξης νοικοκυριών.

Η ταχύτερη αποκλιμάκωση χρέους στην Ευρώπη συνεχίζεται

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει περαιτέρω σημαντική μείωση του δημόσιου χρέους:

• 154,2% του ΑΕΠ το 2024
• 146,1% του ΑΕΠ το 2025
• 140,7% του ΑΕΠ το 2026 (πρόβλεψη)
• 134,4% του ΑΕΠ το 2027 (πρόβλεψη)

Μέσα σε μόλις τρία χρόνια, η Ελλάδα προβλέπεται να μειώσει τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ κατά σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες.

Η Επιτροπή αποδίδει την εξέλιξη αυτή στην ισχυρή ονομαστική ανάπτυξη της οικονομίας και στη διατήρηση πλεονασματικών δημοσιονομικών αποτελεσμάτων.

Αναγνώριση των μεταρρυθμίσεων και της ψηφιακής μετάβασης

Η έκθεση αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στις μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια.

Ειδική αναφορά γίνεται:

• στην ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης,
• στην ψηφιοποίηση των τελωνειακών ελέγχων,
• στην ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων συμμόρφωσης,
• στη σημαντική μείωση του κενού ΦΠΑ,
• καθώς και στη συνολική ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης.

Η Επιτροπή υπογραμμίζει επίσης ότι η Ελλάδα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης, ενώ σημειώνει ότι το μισθολογικό κόστος του Δημοσίου διαμορφώθηκε στο 10,2% του ΑΕΠ το 2025, παραμένοντας κοντά στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (10,3%).

Πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στην υλοποίηση ευρωπαϊκών προγραμμάτων 

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώνει ότι η εφαρμογή των προγραμμάτων Πολιτικής Συνοχής στην Ελλάδα εξελίσσεται με ταχύτερο ρυθμό από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τόσο ως προς την επιλογή έργων όσο και ως προς τις πληρωμές.

Παράλληλα, αναγνωρίζεται η σημαντική συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στην προώθηση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα της οικονομίας.

ΝΕΑ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε επίσης τη δυνατότητα επέκτασης του πεδίου εφαρμογής της υφιστάμενης Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής ώστε να συμπεριληφθούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, δαπάνες και επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια και μειώνουν την εξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.

Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται ειδικό ετήσιο όριο 0,3% του ΑΕΠ για την περίοδο 2026-2028 και σωρευτικό όριο 0,6% του ΑΕΠ για επενδύσεις ενεργειακής ανθεκτικότητας, εντός του συνολικού πλαισίου ευελιξίας που έχει ήδη θεσπιστεί για την άμυνα.

Η πρωτοβουλία αυτή δημιουργεί πρόσθετες δυνατότητες επιτάχυνσης στρατηγικών επενδύσεων που χρηματοδοτούνται από εθνικούς πόρους σε κρίσιμους τομείς όπως η ενέργεια, οι σχετικές υποδομές και η ανθεκτικότητα, διευρύνοντας παράλληλα το περιθώριο αξιοποίησης διαθέσιμων δημοσιονομικών δυνατοτήτων στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών κανόνων.

Ένα ακόμη ορόσημο στην πορεία της χώρας 

Η σημερινή απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θεσμικές αναγνωρίσεις της προόδου που έχει επιτύχει η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια.

Η έξοδος από το καθεστώς Μακροοικονομικών Ανισορροπιών, η διατήρηση δημοσιονομικών πλεονασμάτων, η συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, η βελτίωση της αγοράς εργασίας, η πρόοδος στις μεταρρυθμίσεις και η ισχυρή αξιοποίηση των ευρωπαϊκών εργαλείων χρηματοδότησης συνθέτουν την εικόνα μιας οικονομίας που έχει αφήσει οριστικά πίσω της τα χαρακτηριστικά της κρίσης και συνεχίζει την πορεία της με όρους σταθερότητας, αξιοπιστίας και ανθεκτικότητας.

Η BofA σημειώνει ότι η διατάραξη στις προμήθειες LNG από το Κατάρ δεν προκάλεσε την εκτίναξη των τιμών φυσικού αερίου που αναμενόταν, κυρίως λόγω ενός συνδυασμού παραγόντων όπως οι ήπιες θερμοκρασίες, η αυξημένη παραγωγή πυρηνικής ενέργειας και ΑΠΕ, αλλά και η ταχεία ενίσχυση των προμηθειών LNG από τη Βόρεια Αμερική.

Στο πλαίσιο αυτό, ο οίκος προχωρά σε σημαντική αναθεώρηση των προβλέψεών του για τις τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Συγκεκριμένα, μειώνει την εκτίμησή του για το TTF στα 55 ευρώ/MWh για το 2026 και στα 35 ευρώ/MWh για το 2027, έναντι προηγούμενων προβλέψεων για 75 ευρώ και 50 ευρώ αντίστοιχα.

Η αποκλιμάκωση αυτή μεταφράζεται σε αισθητά χαμηλότερες πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρωζώνη. Η Bank of America μειώνει τις προβλέψεις της για τον πληθωρισμό κατά 40 μονάδες βάσης στο 2,9% για το 2026 και κατά 20 μονάδες βάσης στο 1,9% για το 2027, ενώ και ο δομικός πληθωρισμός αναθεωρείται χαμηλότερα, στο 2,2% και 2,1% αντίστοιχα.

Σύμφωνα με το νέο βασικό σενάριο της BofA, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αναμένεται πλέον να κορυφώσει στο 3,3% στα τέλη του τρίτου τριμήνου, αντί για 4% στα τέλη του τέταρτου τριμήνου που προέβλεπε προηγουμένως ο οίκος, πριν υποχωρήσει ξανά κάτω από το 2% από το δεύτερο τρίμηνο του 2027.

Η βελτιωμένη εικόνα στις τιμές φυσικού αερίου οδηγεί παράλληλα και σε αναβάθμιση των εκτιμήσεων για την οικονομική ανάπτυξη της Ευρωζώνης. Η BofA αυξάνει τις προβλέψεις της κατά 10 μονάδες βάσης στο 0,7% για το 2026 και κατά 20 μονάδες βάσης στο 1,2% για το 2027.

Όπως επισημαίνει ο οίκος, οι χαμηλότερες τιμές φυσικού αερίου περιορίζουν περίπου κατά ένα τρίτο το πραγματικό οικονομικό σοκ της ενεργειακής κρίσης για την Ευρώπη. Παρά ταύτα, οι πιέσεις από τις υψηλές τιμές πετρελαίου και η γεωπολιτική αβεβαιότητα εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικούς κινδύνους για την οικονομική δραστηριότητα.

Σε ό,τι αφορά τη νομισματική πολιτική, η Bank of America διατηρεί αμετάβλητες τις προβλέψεις της για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, εκτιμώντας ότι θα υπάρξουν δύο ακόμη αυξήσεις επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, οδηγώντας το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,5%.

Ωστόσο, η BofA αναγνωρίζει ότι αυξάνονται πλέον οι πιθανότητες η δεύτερη αύξηση να μετατεθεί χρονικά για τον Σεπτέμβριο, εφόσον συνεχιστεί η αποκλιμάκωση των πληθωριστικών πιέσεων.

Παράλληλα, ο οίκος προβλέπει ότι από τον Ιούνιο του 2027 η ΕΚΤ θα ξεκινήσει σταδιακές μειώσεις επιτοκίων, με ρυθμό μία μείωση ανά τρίμηνο, οδηγώντας το επιτόκιο στο 1,75% μέχρι το τέλος του έτους.

Η αλλαγή του σεναρίου της BofA επηρεάζει διαφορετικά τις ευρωπαϊκές οικονομίες, καθώς η επίδραση από τις χαμηλότερες τιμές φυσικού αερίου είναι ισχυρότερη σε χώρες με μεγαλύτερη ενεργειακή εξάρτηση, όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία.

Για την Ελλάδα, η Bank of America προχωρά επίσης σε αναβάθμιση των προβλέψεών της, εκτιμώντας πλέον ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί με ρυθμό 1,8% τόσο το 2026 όσο και το 2027, έναντι προηγούμενων προβλέψεων για 1,6% και 1,7% αντίστοιχα.

Ουσιαστικά, η BofA σχεδόν αναιρεί τις υποβαθμίσεις που είχε πραγματοποιήσει στις αρχές Απριλίου εξαιτίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή και του πολέμου στο Ιράν. Υπενθυμίζεται ότι πριν από την ενεργειακή αναταραχή, ο οίκος προέβλεπε ανάπτυξη 1,8% για φέτος και 1,9% για το 2027.

Οι νέες εκτιμήσεις της BofA ευθυγραμμίζονται πλέον περισσότερο με τις προβλέψεις άλλων διεθνών οργανισμών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία τοποθετεί επίσης την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας κοντά στο 1,8%, ελαφρώς χαμηλότερα από τον επίσημο στόχο του οικονομικού επιτελείου για ανάπτυξη 2%.

Σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό στην Ελλάδα, η Bank of America εκτιμά ότι θα διαμορφωθεί στο 4,1% φέτος και θα αποκλιμακωθεί στο 2,9% το 2027, παραμένοντας ωστόσο υψηλότερος σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Στις εαρινές οικονομικές προβλέψεις της, η Κομισιόν εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να υπεραποδίδει σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ωστόσο προειδοποιεί ότι η ενεργειακή κρίση και η επιβράδυνση της κατανάλωσης περιορίζουν πλέον τις αναπτυξιακές δυναμικές.

Το μεγαλύτερο «αγκάθι» για την ελληνική οικονομία παραμένει ο πληθωρισμός, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβλέπει σημαντική επιτάχυνση στο 3,7% το 2026, έναντι πρόβλεψης 2,3% στις προηγούμενες εκτιμήσεις του Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με την Κομισιόν, το νέο ενεργειακό σοκ μειώνει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και επιβραδύνει την κατανάλωση, παρά τις αυξήσεις μισθών και τα μέτρα στήριξης που έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση.

Οι φορολογικές ελαφρύνσεις του 2025, οι ενισχύσεις για το κόστος της ενέργειας και η συνεχιζόμενη άνοδος των αποδοχών εκτιμάται ότι θα περιορίσουν μέρος της πίεσης στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, χωρίς όμως να αποτρέψουν την επιβράδυνση της ιδιωτικής κατανάλωσης.

Την ίδια στιγμή, οι επενδύσεις συνεχίζουν να αποτελούν τον βασικό πυλώνα ανάπτυξης της οικονομίας, με την Κομισιόν να υπογραμμίζει ότι η απορρόφηση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης διατηρεί υψηλή τη δυναμική των επενδυτικών δαπανών.

Στο μέτωπο του δημόσιου χρέους, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξακολουθεί να βλέπει περαιτέρω αποκλιμάκωση, αν και εμφανίζεται πιο επιφυλακτική σε σχέση με τις προβλέψεις της ελληνικής κυβέρνησης και του ΔΝΤ.

Συγκεκριμένα, εκτιμά ότι το δημόσιο χρέος θα διαμορφωθεί στο 140,7% του ΑΕΠ το 2026 και στο 134,4% το 2027, γεγονός που σημαίνει ότι η Ελλάδα θα παραμείνει και τα επόμενα χρόνια η πιο χρεωμένη χώρα της Ευρωζώνης.

Παράλληλα, η Κομισιόν προειδοποιεί ότι οι κίνδυνοι για την οικονομία παραμένουν κυρίως προς την αρνητική πλευρά, καθώς μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση ή περαιτέρω γεωπολιτική κλιμάκωση θα μπορούσαν να πλήξουν ιδιαίτερα τις εξαγωγές υπηρεσιών και κυρίως τον τουρισμό.

Για το 2027, οι Βρυξέλλες προβλέπουν περαιτέρω επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 1,6%, καθώς σταδιακά εξαντλείται και η ώθηση από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης.

Στο μέτωπο του πληθωρισμού, η Κομισιόν αναμένει αποκλιμάκωση στο 2,4% το 2027, επίπεδο όμως που παραμένει υψηλότερο από τον στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Μάλιστα, η Επιτροπή επισημαίνει ότι ακόμη και αν αποκλιμακωθούν οι τιμές ενέργειας και τροφίμων, οι πληθωριστικές πιέσεις αναμένεται να παραμείνουν ισχυρές, καθώς το σοκ τιμών έχει ήδη περάσει σε μεγάλο μέρος των μη ενεργειακών προϊόντων και υπηρεσιών.

Στην αγορά εργασίας, η εικόνα παραμένει θετική, με την ανεργία να συνεχίζει να μειώνεται, αν και με βραδύτερους ρυθμούς. Η Κομισιόν προβλέπει ότι η ανεργία θα διαμορφωθεί στο 7,9% το 2027.

Σε δημοσιονομικό επίπεδο, η Ελλάδα εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να εμφανίζει πλεονάσματα έως και το 2027, παρά τα νέα μέτρα στήριξης και τις φορολογικές παρεμβάσεις.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ότι το δημοσιονομικό αποτέλεσμα θα παραμείνει πλεονασματικό κατά 0,8% του ΑΕΠ το 2026 και κατά 0,6% το 2027, ενώ υπογραμμίζει ότι η υπεραπόδοση του 2025 οφείλεται κυρίως στα υψηλότερα έσοδα από ΦΠΑ και στη βελτίωση των μηχανισμών καταπολέμησης της φοροδιαφυγής.

Ο ελβετικός επενδυτικός οίκος επισημαίνει ότι το δημόσιο χρέος στην Ευρωζώνη αυξήθηκε συνολικά στο 87,9% του ΑΕΠ, καθώς περίπου τα δύο τρίτα των χωρών εμφάνισαν επιδείνωση των δημοσιονομικών τους μεγεθών μέσα στο 2025.

Ωστόσο, η Ελλάδα αποτέλεσε τη μεγαλύτερη θετική εξαίρεση, καθώς το δημόσιο χρέος της μειώθηκε κατά 8,1 ποσοστιαίες μονάδες, υποχωρώντας στο 146% του ΑΕΠ.

Η UBS σημειώνει ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη μείωση μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης, με την Κύπρος να ακολουθεί με πτώση 7,7 ποσοστιαίων μονάδων στο 55% του ΑΕΠ, την Ιρλανδία με μείωση 5,4 μονάδων στο 33%, ενώ η Πορτογαλία κατέγραψε υποχώρηση κατά 3,8 μονάδες στο 90% του ΑΕΠ.

Στον αντίποδα, οι μεγαλύτερες επιβαρύνσεις χρέους εντοπίστηκαν στη Γαλλία, όπου το δημόσιο χρέος αυξήθηκε κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες στο 116% του ΑΕΠ, στο Βέλγιο με αύξηση 4 μονάδων στο 108%, αλλά και στη Φινλανδία, όπου το χρέος αυξήθηκε κατά 6,1 μονάδες φτάνοντας το 89% του ΑΕΠ.

Στη Γερμανία, παρά το μεγάλο πακέτο δημοσίων επενδύσεων, το χρέος αυξήθηκε συγκρατημένα κατά 1,3 ποσοστιαίες μονάδες, στο 63,5% του ΑΕΠ, ενώ στην Ιταλία σημειώθηκε αύξηση κατά 2,4 μονάδες στο 137%. Αντίθετα, το χρέος της Ισπανία υποχώρησε κατά μία μονάδα στο 101% του ΑΕΠ.

Η UBS επισημαίνει ότι η ισχυρή θετική επίδραση του πληθωρισμού στη μείωση των χρεών, που ήταν εμφανής την περίοδο 2022-2023, εξασθενεί πλέον σημαντικά, γεγονός που σημαίνει ότι οι κυβερνήσεις θα χρειαστεί να καταβάλουν μεγαλύτερη προσπάθεια μέσω δημοσιονομικών πολιτικών για να συνεχιστεί η αποκλιμάκωση του χρέους.

Παρότι το νέο ενεργειακό σοκ από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή ενισχύει ξανά τον πληθωρισμό, οι αναλυτές της UBS δεν θεωρούν ότι αυτό θα επηρεάσει ουσιαστικά τη δυναμική των χρεών, καθώς οι αποπληθωριστές ΑΕΠ ακολουθούν κυρίως τον δομικό πληθωρισμό και όχι τον βασικό δείκτη τιμών καταναλωτή.

Η εκτίμηση της τράπεζας είναι ότι το επόμενο διάστημα οι περισσότερες ευρωπαϊκές οικονομίες θα εμφανίσουν σταθερά ή αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους.

Παράλληλα, η UBS υπενθυμίζει ότι χώρες όπως η Αυστρία, το Βέλγιο, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Μάλτα και η Σλοβακία παραμένουν σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, μαζί με χώρες εκτός Ευρωζώνης όπως η Ουγγαρία, η Πολωνία και η Ρουμανία.

Για την Ελλάδα, η UBS υπολογίζει ότι το συνολικό ύψος δημόσιου και ιδιωτικού χρέους ανέρχεται περίπου στα 713 δισ. ευρώ, ή στο 288% του ΑΕΠ, σημαντικά χαμηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης που φτάνει το 351,6% του ΑΕΠ.

Σε ό,τι αφορά τον ιδιωτικό τομέα, το συνολικό ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 97,4% του ΑΕΠ στα τέλη του 2025.

Η επιβάρυνση των νοικοκυριών υπολογίζεται στο 38,1% του ΑΕΠ, ενώ τα στεγαστικά δάνεια βρίσκονται μόλις στο 11,1% του ΑΕΠ, επίπεδο ιδιαίτερα χαμηλό σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης που ανέρχεται στο 34,2%.

Τα χρέη των μη χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων ανέρχονται στο 59,3% του ΑΕΠ, έναντι 103,1% στην Ευρωζώνη, ενώ ο χρηματοοικονομικός τομέας εμφανίζει χρέος μόλις 15,5% του ΑΕΠ, όταν στην Ευρωζώνη ο αντίστοιχος μέσος όρος φτάνει το 106%.

Οπως προκύπτει από τη μελέτη, η Γερμανία παρέμεινε στην πρώτη θέση των εισαγωγών της Ελλάδας και στη δεύτερη θέση των προορισμών για τις ελληνικές εξαγωγές.

Ειδικότερα, οι ελληνικές εξαγωγές προϊόντων προς τη Γερμανία διαμορφώθηκαν στα €3,7 δισεκ. το 2025, έναντι €3,4 δισεκ. το 2024, ενώ οι εισαγωγές γερμανικών προϊόντων στην Ελλάδα διατηρήθηκαν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, φτάνοντας τα €9,1 δισεκ.

Το μερίδιο της Γερμανίας στις συνολικές εισαγωγές της Ελλάδας αυξήθηκε στο 11,3% το 2025, από 10,8% το 2024, ενώ αντίστοιχα το μερίδιο των ελληνικών εξαγωγών προς τη Γερμανία ενισχύθηκε στο 7,7%, από 7,0% το προηγούμενο έτος.

Καθοριστική η συμβολή του τουρισμού

Στις υπηρεσίες, το πλεόνασμα της Ελλάδας στο διμερές εμπόριο με τη Γερμανία ανήλθε στα €2,8 δισεκ. το 2025, με τις συνολικές εισπράξεις να διαμορφώνονται στα €5,2 δισεκ. και τις πληρωμές στα €2,4 δισεκ.

Το μερίδιο των εισπράξεων υπηρεσιών από κατοίκους Γερμανίας στο σύνολο των εισπράξεων υπηρεσιών της Ελλάδας αυξήθηκε στο 10,2%.

Καθοριστική παραμένει η συμβολή του τουρισμού στις οικονομικές σχέσεις των δύο χωρών. Οι τουριστικές εισπράξεις από τη Γερμανία ανήλθαν στα €3,8 δισεκ. το 2025, αντιπροσωπεύοντας το 16,0% των συνολικών τουριστικών εισπράξεων της χώρας και κατατάσσοντας τη Γερμανία στην πρώτη θέση μεταξύ των αγορών προέλευσης επισκεπτών.

Παράλληλα, οι αφίξεις Γερμανών τουριστών στην Ελλάδα έφτασαν τα 6 εκατ. επισκέπτες, με τη μέση δαπάνη ανά ταξίδι να διαμορφώνεται στα €636, σημαντικά υψηλότερα από τον μέσο όρο των χωρών (€546).

Η εικόνα των επενδύσεων

Ιδιαίτερα σημαντική παραμένει και η παρουσία της Γερμανίας στις άμεσες επενδύσεις στην Ελλάδα.

Το συνολικό απόθεμα άμεσων επενδύσεων γερμανικών συμφερόντων στην ελληνική οικονομία διαμορφώθηκε στα €9,3 δισεκ. το 2024, κατατάσσοντας τη Γερμανία στη δεύτερη θέση μεταξύ των χωρών προέλευσης επενδύσεων, μετά το Λουξεμβούργο.

Παράλληλα, οι καθαρές ροές άμεσων επενδύσεων από τη Γερμανία ανήλθαν στα €823 εκατ. το 2025, έναντι €674 εκατ. το 2024, ενώ οι καθαρές επενδύσεις Γερμανών σε ακίνητα στην Ελλάδα έφτασαν τα €142 εκατ. το 2025.

Το στίγμα των επιχειρήσεων-μελών του ΕΓΕΒΕ

Στην Εκθεση του ΙΟΒΕ αναδεικνύεται παράλληλα η σημαντική παρουσία και η συμβολή των επιχειρήσεων-μελών του Ελληνογερμανικού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου (ΕΓΕΒΕ) στην ελληνική οικονομία.

Οι επιχειρήσεις αυτές δραστηριοποιούνται κυρίως στους τομείς της μεταποίησης, του εμπορίου, των τηλεπικοινωνιών, των ασφαλειών και των υπηρεσιών υποστήριξης μεταφορών, δημιουργώντας σημαντική προστιθέμενη αξία και απασχόληση σε ολόκληρη τη χώρα.

Το 2024 ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων-μελών του ΕΓΕΒΕ διαμορφώθηκε στα €11,8 δισεκ., αυξημένος κατά 3,8% σε σχέση με το 2023, ενώ η συνολική απασχόληση ανήλθε σε 26,3 χιλ. εργαζόμενους. Οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου που πραγματοποίησαν οι επιχειρήσεις-μέλη του Επιμελητηρίου έφτασαν τα €805 εκατ. το 2024, ενώ σωρευτικά την περίοδο 2018-2024 ξεπέρασαν τα €5,3 δισεκ.

Το αποτύπωμα της ελληνογερμανικής συνεργασίας

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ, η συνολική συμβολή των επιχειρήσεων-μελών του ΕΓΕΒΕ στην ελληνική οικονομία, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τη λειτουργία τους όσο και το επενδυτικό τους πρόγραμμα, ανήλθε στα €8,9 δισεκ. το 2024, ποσό που αντιστοιχεί στο 3,7% του ελληνικού ΑΕΠ.

Η επίδραση αυτή είναι αυξημένη κατά €2,7 δισεκ. σε σχέση με το 2019 (έτος πρώτης Έκθεσης του ΙΟΒΕ για το Ελληνογερμανικό Επιμελητήριο).

Σε όρους απασχόλησης, η συνολική συνεισφορά εκτιμάται σε 100,6 χιλ. θέσεις εργασίας το 2024, που αντιστοιχούν στο 2,0% της συνολικής απασχόλησης στην Ελλάδα, ενώ τα δημόσια έσοδα από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές που συνδέονται άμεσα και έμμεσα με τη δραστηριότητα των επιχειρήσεων-μελών του ΕΓΕΒΕ ξεπερνούν τα €2,5 δισεκ.

Η μελέτη αναδεικνύει επίσης τον ισχυρό πολλαπλασιαστικό αντίκτυπο της ελληνογερμανικής επιχειρηματικής κοινότητας στην ελληνική οικονομία.

Συγκεκριμένα, για κάθε €1 προστιθέμενης αξίας που δημιουργείται από τη λειτουργία και τις επενδύσεις των επιχειρήσεων-μελών του ΕΓΕΒΕ, δημιουργούνται επιπλέον €1,2 ΑΕΠ στην υπόλοιπη οικονομία, με τον συνολικό πολλαπλασιαστή να ανέρχεται σε 2,2.

Αντίστοιχα, κάθε θέση εργασίας στις επιχειρήσεις της κοινότητας στηρίζει επιπλέον 2,4 θέσεις εργασίας στην ελληνική οικονομία, με το συνολικό πολλαπλασιαστή απασχόλησης να διαμορφώνεται σε 3,4.

Εχουμε εξασφαλίσει όλους τους αναγκαίους εθνικούς και ευρωπαϊκούς χρηματοδοτικούς πόρους στήριξης των επενδύσεων για την επόμενη μέρα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, υπογράμμισε μεταξύ άλλων ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Νίκος Παπαθανάσης στην ψηφιακή εκδήλωση για την παρουσίαση της έκθεσης σήμερα.

Τους διαχρονικά στενούς οικονομικούς δεσμούς Ελλάδας και Γερμανίας και τη σημασία τους ιδιαίτερα σε περιόδους αβεβαιότητας στο παγκόσμιο περιβάλλον, υπογράμμισε ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, Καθηγητής Νίκος Βέττας. Ο κ. Βέττας αναφέρθηκε στις μεγάλες προκλήσεις που διαμορφώνονται για την Ευρώπη και την παγκόσμια οικονομία από τις πιέσεις στο διεθνές εμπόριο αλλά και από τον κίνδυνο μιας ενεργειακής κρίσης. Ειδικότερα, υπάρχει η ανάγκη αλλά και η ευκαιρία για την Ευρωπαϊκή Ενωση να προχωρήσει σε πολιτικές που θα αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητά της, με ζητούμενο την αύξηση της ευημερίας των πολιτών. Σε ό,τι αφορά τις οικονομικές σχέσεις Ελλάδας και Γερμανίας, σημείωσε ότι παρά το ρευστό ​οικονομικό περιβάλλον η Γερμανία παρέμεινε ένας από τους μεγαλύτερους εμπορικούς και επενδυτικούς εταίρους της Ελλάδας το 2024 και το 2025, επιβεβαιώνοντας την ανθεκτικότητα των σχέσεων των δύο χωρών, με αυξημένη την επίδραση του γερμανικού επιχειρείν στην ελληνική οικονομία.

Από την πλευρά του ο γενικός διευθυντής και μέλος ΔΣ του Ελληνογερμανικού Επιμελητηρίου, Dr Ilja Nothnagel, υπογράμμισε ως εξαιρετικά σημαντικό το γεγονός ότι οι δύο εθνικές αγορές δομούν μεθοδικά επί δεκαετίες τις διμερείς εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις τους, ενισχύοντάς τες ακόμη και σε αρνητικές διεθνείς συγκυρίες. «Σήμερα που η παγκόσμια οικονομία δοκιμάζεται εκ νέου, οι διακρατικές συμπράξεις προσφέρουν διεξόδους και ευκαιρίες στο επενδυτικό και επιχειρηματικό κοινό. Το Ελληνογερμανικό Επιμελητήριο συνεχίζει να υπηρετεί αυτόν τον στόχο, αφιερώνοντας όλες τις δυνάμεις του σε έναν κοινό σκοπό: Ελλάδα και Γερμανία, Γερμανία και Ελλάδα, μέσα από διμερείς συνέργειες να δρουν προς όφελος των οικονομιών τους», τόνισε ο Dr Ilja Nothnagel.

Σύμφωνα με την ανάλυση του οίκου, η χώρα αναμένεται να οδηγηθεί σε εκλογές έως τα μέσα του 2027, ωστόσο οι σημερινές πολιτικές ισορροπίες καθιστούν δύσκολη την επίτευξη αυτοδυναμίας. Η Moody’s εκτιμά ότι ένα σενάριο παρατεταμένων διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό κυβέρνησης ή ακόμη και αλλεπάλληλων εκλογικών αναμετρήσεων θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις επενδύσεις, την οικονομική δραστηριότητα και τις αγορές.

Ο αμερικανικός οίκος αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα έχει καταγράψει εντυπωσιακή πρόοδο μετά την κρίση χρέους. Η ανάπτυξη κινείται σταθερά υψηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης από το 2021, η ανεργία υποχώρησε στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2008, ενώ το δημόσιο χρέος μειώθηκε στο 148% του ΑΕΠ το 2025, από το ιστορικό υψηλό του 206% το 2020.

Παρά ταύτα, η Moody’s σημειώνει ότι οι πληγές της δεκαετούς κρίσης παραμένουν εμφανείς. Το ελληνικό δημόσιο χρέος εξακολουθεί να είναι το υψηλότερο στην Ευρωζώνη, ενώ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ παραμένει από τα χαμηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και εξακολουθεί να βρίσκεται 7,3% χαμηλότερα από τα προ κρίσης επίπεδα του 2008.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στον οίκο η επιδείνωση του πολιτικού κλίματος. Από την υπόθεση των Τεμπών μέχρι τις πρόσφατες εντάσεις με Ευρωπαίους εισαγγελείς για τη διαχείριση κοινοτικών κονδυλίων και τις εξελίξεις γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, η Ελλάδα βρέθηκε επανειλημμένα στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής.

Η Moody’s υπογραμμίζει ότι η πολιτική αβεβαιότητα επηρεάζει άμεσα την πραγματική οικονομία μέσω πολλών διαύλων, όπως οι επενδύσεις, οι προσλήψεις, η κατανάλωση, οι τραπεζικές χορηγήσεις και οι κεφαλαιακές ροές. Μάλιστα, επισημαίνει ότι ο δείκτης Οικονομικής Πολιτικής Αβεβαιότητας εκτινάχθηκε τον Μάρτιο στις 153 μονάδες, στο υψηλότερο επίπεδο από την περίοδο της πανδημίας.

Παράλληλα, ο οίκος βλέπει ήδη σημάδια επιβάρυνσης της οικονομίας. Η ανεργία, που υποχωρούσε σταθερά τα προηγούμενα χρόνια, αυξήθηκε από 7,9% τον Δεκέμβριο στο 9% τον Μάρτιο του 2026, ενώ ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 4,6% έως τον Απρίλιο, κυρίως λόγω της ανόδου στις τιμές ενέργειας και των εισαγόμενων πιέσεων.

Στην ανάλυσή της, η Moody’s παρουσιάζει τέσσερα διαφορετικά σενάρια για την πορεία προς τις εκλογές.

Το βασικό και πιο θετικό σενάριο προβλέπει εκλογές το δεύτερο τρίμηνο του 2027 και σχηματισμό κυβέρνησης μέσα σε έναν ή δύο γύρους, χωρίς σοβαρή αναταραχή στις αγορές και με διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής.

Το δεύτερο σενάριο προβλέπει πρόωρες εκλογές το 2026, με προσωρινή επιβάρυνση του κλίματος αλλά σχετικά γρήγορη σταθεροποίηση.

Ωστόσο, η Moody’s προειδοποιεί ιδιαίτερα για τα δύο αρνητικά σενάρια. Στο σενάριο «σοβαρής αρνητικής εξέλιξης», η χώρα οδηγείται σε παρατεταμένη πολιτική αστάθεια και επαναλαμβανόμενες εκλογικές αναμετρήσεις, με σημαντική άνοδο στις αποδόσεις των ομολόγων, επιδείνωση των συνθηκών χρηματοδότησης και κατάρρευση των επενδύσεων.

Ακόμη πιο ανησυχητικό εμφανίζεται το σενάριο «πρωτοφανούς αβεβαιότητας», στο οποίο μία πρόωρη εκλογική αναμέτρηση εξελίσσεται σε βαθύ πολιτικό αδιέξοδο χωρίς ιστορικό προηγούμενο. Σε αυτή την περίπτωση, η Moody’s προειδοποιεί ότι η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας θα μπορούσε να περιοριστεί μόλις στο 0,6% το 2027, ενώ οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων θα μπορούσαν να επιστρέψουν σε επίπεδα που είχαν καταγραφεί μόνο την περίοδο της κρίσης χρέους και του 2015.

Ο οίκος τονίζει ότι το βασικό του σενάριο παραμένει η διατήρηση της πολιτικής σταθερότητας μετά από το πολύ δύο εκλογικούς γύρους. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι για μια οικονομία με τόσο υψηλό δημόσιο χρέος, το περιθώριο λάθους παραμένει περιορισμένο και οι αγορές θα συνεχίσουν να παρακολουθούν στενά τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα.

ΟΟΣΑ: Οι παράγοντες που στήριξαν την αύξηση του εισοδήματος νοικοκυριών στην Ελλάδα

Κινητήριες δυνάμεις της αύξησης του πραγματικού εισοδήματος ήταν οι αυξήσεις αφενός στο καθαρό εισόδημα από ακίνητη περιουσία και αφετέρου στις αποδοχές των εργαζομένων, με τον Οργανισμό να σημειώνει πως το ποσοστό ανεργίας περιορίστηκε στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2009. Η βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος καταγράφηκε μάλιστα πριν τεθούν σε ισχύ οι μειώσεις στις φορολογικές κρατήσεις κατά τουλάχιστον 2 ποσοστιαίες μονάδες ανά κλιμάκιο για τα χαμηλά και τα μεσαία στρώματα, που ανακοινώθηκαν στην περσινή ΔΕΘ και ενεργοποιήθηκαν στις αρχές του τρέχοντος έτους. Ακόμα μεγαλύτερες ελαφρύνσεις προβλέπονται για οικογένειες με παιδιά και νέους εργαζόμενους. Η επίδοση της χώρας μας καθίσταται ακόμη πιο σημαντική εάν ληφθεί υπ’ όψιν ότι στο σύνολο των χωρών-μελών του ΟΟΣΑ η αύξηση κινήθηκε μόλις στο 0,7%.

Real household income per capita in the @OECD
increased by 0.7% in Q4 2025, up from 0.3% in Q3, and outpaced real GDP per capita growth of 0.2%.

Read the full press releasehttps://t.co/8G9OOPS5aS#OECDStats pic.twitter.com/ysINtjFhUk

— OECD Statistics (@OECD_Stat) May 13, 2026

https://platform.twitter.com/widgets.js

Στάσιμες μεγάλες οικονομίες, υποχώρηση σε Ιταλία και Γαλλία

Είναι χαρακτηριστικό ότι μερικές από τις σημαντικότερες οικονομίες του πλανήτη  κινήθηκαν σε «ρηχά νερά». Το κατά κεφαλήν εισόδημα των νοικοκυριών στις ΗΠΑ και στη Γερμανία παρέμεινε στάσιμο, ενώ σε τέσσερις χώρες το εισόδημα υποχώρησε. Σε αυτές περιλαμβάνονται δύο από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές οικονομίες, η Ιταλία, όπου η πτώση έφτασε στο -0,9% και η Γαλλία, όπου παρατηρήθηκε μείωση της τάξης του -0,2%. Συνολικά στις χώρες του G7, δηλαδή στις ισχυρότερες οικονομίες παγκοσμίως, η βελόνα μετά βίας κινήθηκε, με την αύξηση να ανέρχεται μόλις στο 0,1%.

Υψηλότερη από τον μέσο όρο η επίδοση της Ελλάδας και στο σύνολο του 2025

Στο σύνολο του 2025, το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα των νοικοκυριών αυξήθηκε στην Ελλάδα κατά 1,8%, αύξηση υπερδιπλάσια του μέσου όρου των χωρών του ΟΟΣΑ (0,8%) και πολύ μεγαλύτερη μεγάλων οικονομιών όπως της Γαλλίας (0,2%), της Γερμανίας (0,6%), του Ηνωμενου Βασιλείου (0,7%) και της Ιταλίας (0,8%). Υπήρξαν, μάλιστα, χώρες στις οποίες το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα μειώθηκε, με χαρακτηριστικά παραδείγματα την Αυστρία (-1,8%) και τη Φινλανδία (-0,7%).

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ για τη Δυναμική των Πληθυσμών, η χώρα ενδέχεται έως το 2050 να χάσει μέχρι και 1,9 εκατομμύρια δυνητικούς εργαζόμενους, λόγω της συνεχούς μείωσης του πληθυσμού παραγωγικής ηλικίας.

Τα στοιχεία της έκθεσης είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά. Ο πληθυσμός ηλικίας 15 έως 64 ετών, που το 2024 εκτιμάται σε 6,6 εκατομμύρια άτομα, προβλέπεται να μειωθεί στα 4,7 εκατομμύρια μέσα στις επόμενες τρεις δεκαετίες, σημειώνοντας πτώση σχεδόν 30%.

Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, αναμένεται να έχει άμεση επίδραση στην οικονομική ανάπτυξη. Εάν δεν εφαρμοστούν ουσιαστικά μέτρα για την ενίσχυση της απασχόλησης, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας μπορεί να υποχωρήσει έως και 15% μέχρι το 2050, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο όρο των χωρών του Οργανισμού.

Παράλληλα, η μείωση του εργατικού δυναμικού δημιουργεί έντονες πιέσεις και στις επιχειρήσεις, οι οποίες ήδη δυσκολεύονται να βρουν προσωπικό. Ιδιαίτερα έντονα εμφανίζονται τα προβλήματα σε κλάδους όπως η υγεία, η πληροφορική και οι τηλεπικοινωνίες, οι κατασκευές και η βιομηχανία.

Η μελέτη επισημαίνει επίσης ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια αξιοποίησης ανθρώπινου δυναμικού που σήμερα παραμένει εκτός αγοράς εργασίας. Ενδεικτικά, σχεδόν το 44% των πολιτών ηλικίας 55-64 ετών δεν εργάζονται, ενώ χαμηλό παραμένει και το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών, το οποίο ανέρχεται μόλις στο 55%.

Ο ΟΟΣΑ προτείνει στοχευμένες πολιτικές για την αύξηση της συμμετοχής των γυναικών και των μεγαλύτερων σε ηλικία εργαζομένων στην αγορά εργασίας, καθώς και καλύτερη στήριξη των οικογενειών μέσω ποιοτικών δομών παιδικής φροντίδας και προσχολικής εκπαίδευσης.

Την ίδια στιγμή, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση και στην ανάγκη προσέλκυσης εργαζομένων από το εξωτερικό, μέσα από οργανωμένα προγράμματα νόμιμης μετανάστευσης, κυρίως σε κλάδους όπου οι ελλείψεις προσωπικού είναι ήδη έντονες.

Περιορισμένα κονδύλια από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις

Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν διαθέσει μέχρι σήμερα σημαντικά μειωμένα κονδύλια για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας συγκριτικά με το 2022, όταν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία είχε προκαλέσει ανατιμήσεις ρεκόρ. Η μείωση αυτή αντανακλά μια πιο συγκρατημένη στάση των κυβερνήσεων απέναντι στις τρέχουσες ενεργειακές προκλήσεις. Πολλές χώρες επιλέγουν κυρίως οριζόντια μέτρα, όπως γενικευμένες μειώσεις φόρων στα καύσιμα, παρά τις προειδοποιήσεις των οικονομολόγων. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η προτεραιότητα θα έπρεπε να δοθεί σε στοχευμένες παρεμβάσεις που απευθύνονται αποκλειστικά στα ευάλωτα νοικοκυριά, τα οποία πλήττονται περισσότερο από την ενεργειακή ακρίβεια.

Ελάχιστα ποσοστά ΑΕΠ για την ενεργειακή στήριξη - Κίνδυνοι για τα δημόσια οικονομικά

Σύμφωνα με τον Φεντερίκο Μπαρίγκα Σαλαζάρ, αναλυτή του οίκου Fitch, τα μέτρα στήριξης που εφαρμόζονται σήμερα παραμένουν εξαιρετικά περιορισμένα. Τα ποσοστά κυμαίνονται από 0,3% του ΑΕΠ στην Ισπανία έως κάτω από 0,01% σε χώρες όπως η Γαλλία και η Βρετανία, γεγονός που χαρακτηρίζεται ως ανεπαρκές για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος. Ο οίκος Fitch εκφράζει ανησυχίες σχετικά με τις δημοσιονομικές επιπτώσεις μιας πιθανής επέκτασης των μέτρων στήριξης. Η ενίσχυση των παρεμβάσεων θα μπορούσε να επιβαρύνει σοβαρά τα δημόσια οικονομικά των ευρωπαϊκών χωρών, ειδικά εάν οι πιέσεις στις αγορές ενέργειας συνεχιστούν ή εντατικοποιηθούν στο άμεσο μέλλον.

Η Ελλάδα ως θετικό παράδειγμα

Ο αναλυτής του διεθνούς οίκου υπογράμμισε ότι η Ελλάδα διαφοροποιείται θετικά από την πλειονότητα των ευρωπαϊκών κρατών, καθώς έχει υιοθετήσει στοχευμένα μέτρα στήριξης. Αυτή η προσέγγιση αποτελεί εξαίρεση στο ευρωπαϊκό τοπίο και αναγνωρίζεται από τον οίκο Fitch ως πιο αποτελεσματική μέθοδος αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης, καθώς εξασφαλίζει ότι η βοήθεια φτάνει εκεί που πραγματικά χρειάζεται.

Παράλληλα, το 21,3% των απασχολούμενων στην ΕΕ ηλικίας 15–64 ετών εργαζόταν συνήθως τα Σαββατοκύριακα. Η εργασία τα Σαββατοκύριακα ήταν πιο συχνή στους εργαζόμενους στις υπηρεσίες και στις πωλήσεις (47,6%), στους ειδικευμένους εργαζόμενους στη γεωργία, δασοκομία και αλιεία (47,2%) και σε όσους απασχολούνται σε στοιχειώδη επαγγέλματα (25,7%).

Σχετικά με τους αυτοαπασχολούμενους που εργάζονται τα Σαββατοκύριακα, η Ελλάδα βρέθηκε και πάλι στην κορυφή με ποσοστό 75,0%. Ακολούθησαν το Βέλγιο με 65,9% και η Γαλλία με 61,0%. Τα χαμηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στην Ουγγαρία με 9,9%, στη Σλοβακία με 15,0% και στην Πολωνία με 15,1%.