Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι επιστρέφουν στις ΗΠΑ χωρίς αποτέλεσμα, καθώς το Ιράν δεν παρείχε διαβεβαιώσεις ότι δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού όπλου. Το δολάριο αναμένεται να κινηθεί ανοδικά τη Δευτέρα, μετά από πτώση 1,4% την περασμένη εβδομάδα, όπως και οι τιμές του πετρελαίου. Οι μετοχές προβλέπεται να δεχθούν πιέσεις. Οι προοπτικές για τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα εμφανίζονται πιο σύνθετες, καθώς η ζήτηση για ασφαλή καταφύγια συγκρούεται με τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό. Η αγορά πετρελαίου θα επηρεαστεί από τους συνεχιζόμενους περιορισμούς στη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενώ ο χρυσός ενδέχεται να κινηθεί υψηλότερα.

Οι αναλυτές επισημαίνουν επίσης ότι η αντίδραση των αγορών μπορεί να αποδειχθεί περιορισμένη, εφόσον οι επενδυτές εκλάβουν την εξέλιξη ως προσωρινή εμπλοκή στις προοπτικές αποκλιμάκωσης της κρίσης.

Tι εκτιμούν οι αναλυτές
«Για τα αμερικανικά ομόλογα, το βασικό σενάριο προβλέπει μια αρχική ανοδική αντίδραση στο άνοιγμα, ακολουθούμενη από μεταβλητότητα, καθώς οι αγορές σταθμίζουν τη ζήτηση για ασφαλή καταφύγια έναντι των πληθωριστικών πιέσεων. Το κατά πόσο αυτή η κίνηση θα διατηρηθεί εξαρτάται κυρίως από την πορεία του πετρελαίου. Αν οι τιμές αυξηθούν λόγω ανησυχιών για το Ορμούζ, οι πληθωριστικές προσδοκίες θα κινηθούν ανοδικά, περιορίζοντας τα περιθώρια περαιτέρω ενίσχυσης των ομολόγων.

Το βασικό ερώτημα για τη Δευτέρα είναι αν οι αγορές θα θεωρήσουν την εξέλιξη ως προσωρινή εμπλοκή στις διαπραγματεύσεις ή ως βαθύτερη αποδόμηση του πλαισίου εκεχειρίας. Αυτό θα καθορίσει αν η αποστροφή ρίσκου θα υποχωρήσει γρήγορα ή θα ενταθεί. Η κατάσταση παραμένει ρευστή και θα εξαρτηθεί από πιθανές νέες εξελίξεις ή από την ένταση της ρητορικής ΗΠΑ και Ιράν», αναφέρει η Kyle Rodda της Capital.com.

«Η αποτυχία επίτευξης συμφωνίας αποτελεί αρνητική εξέλιξη. Για τις αγορές αυτό σημαίνει ότι η πρόσφατη ανακούφιση θα εξασθενήσει. Το πετρέλαιο ενδέχεται να ενισχυθεί, το επενδυτικό κλίμα θα επιδεινωθεί και το Ορμούζ θα παραμείνει κρίσιμο σημείο κινδύνου, ακόμη κι αν δεν έχει κλείσει πλήρως. Ωστόσο, αυτό δεν προκαλεί έκπληξη, δεδομένων των σημαντικών διαφορών μεταξύ των δύο πλευρών. Το δολάριο πιθανότατα θα ενισχυθεί ως ασφαλές καταφύγιο, χωρίς όμως έντονη άνοδο εκτός αν υπάρξει νέα στρατιωτική κλιμάκωση. Ο χρυσός ενδέχεται επίσης να ωφεληθεί», αναφέρει η Charu Chanana της Saxo Markets.

«Ενδέχεται να υπάρξει απογοήτευση, αλλά η εξέλιξη δεν ήταν απρόβλεπτη. Το δολάριο μπορεί να ενισχυθεί περαιτέρω, ενώ ασιατικά νομίσματα χωρών που εισάγουν ενέργεια ενδέχεται να παραμείνουν υπό πίεση» αναφέρει η Fiona Lim της Malayan Banking Berhad.

«Η αποτυχία συμφωνίας διατηρεί αυξημένο το γεωπολιτικό ρίσκο. Ιστορικά, τέτοιες εξελίξεις ενισχύουν τη ζήτηση για ασφαλή καταφύγια, όπως το δολάριο και τα ομόλογα. Αν όμως συνεχιστούν οι περιορισμοί στο Ορμούζ, οι αγορές μπορεί να στραφούν προς ένα σενάριο στασιμοπληθωρισμού», λέει η Kenneth Goh της UOB Kay Hian.

«Η μη επίτευξη συμφωνίας διατηρεί την αβεβαιότητα. Βραχυπρόθεσμα, αναμένεται ισχυρότερο δολάριο και χαμηλότερες αποδόσεις. Ωστόσο, αν το πετρέλαιο συνεχίσει την ανοδική πορεία, οι πληθωριστικές πιέσεις θα ενισχυθούν εκ νέου. Τη Δευτέρα, οι κλάδοι ενέργειας και άμυνας αναμένεται να υπεραποδώσουν, ενώ οι μεταφορές και οι αεροπορικές εταιρείες θα δεχθούν πιέσεις» αναφέρει η Dilin Wu της Pepperstone.

«Υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια: το Ιράν άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισης των συνομιλιών. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρόκειται για πλήρη κατάρρευση, αλλά για παρατεταμένη αβεβαιότητα — κάτι που θα επηρεάσει και την ένταση της αντίδρασης των αγορών. Συνολικά, ο κλάδος ενέργειας αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο, καθώς το Ορμούζ παραμένει ουσιαστικά μπλοκαρισμένο, ενώ οι τομείς μεταφορών και κατανάλωσης ενδέχεται να δεχθούν πιέσεις» λέει από την πλευρά του ο Dionissios Kontos της Meyka AI.

Η επένδυση αυτή θα χρησιμοποιηθεί για την εξασφάλιση της ηγεσίας της Samsung στην τεχνολογία AI, όπως αναφέρεται σε μια σύντομη δήλωση της εταιρείας την Πέμπτη. Η Samsung, η SK Hynix Inc. και η Micron Technology Inc. απολαμβάνουν μια αξεπέραστη αύξηση της ζήτησης για υψηλής ποιότητας μνήμη, η οποία είναι κρίσιμη για τους επιταχυντές της Nvidia Corp. που χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη της AI.

Ωστόσο, η αλλαγή στην παραγωγή προκαλεί μια ιστορική έλλειψη συμβατικών τσιπ μνήμης, τα οποία χρησιμοποιούνται σε σύγχρονα προϊόντα, από αυτοκίνητα μέχρι smartphones.

Ο μέσος Έλληνας επενδυτής

Το προφίλ του Έλληνα επενδυτή χαρακτηρίζεται από νεαρή ηλικία και μέτρια κεφάλαια. Η μέση ηλικία διαμορφώνεται στα 34 έτη, ενώ το μέσο χαρτοφυλάκιο φτάνει τα 3.500 ευρώ, γεγονός που υποδηλώνει ότι για τους περισσότερους οι επενδύσεις αποτελούν συμπληρωματική δραστηριότητα. Η νέα γενιά κυριαρχεί στον χώρο, με έναν στους τρεις Έλληνες ηλικίας 18-34 ετών να επενδύει σε μετοχές και ETF. Η πλατφόρμα της Revolut έχει προσελκύσει συνολικά 1,8 εκατομμύρια πελάτες στην Ελλάδα, εκ των οποίων σημαντικό ποσοστό ασχολείται με επενδύσεις.

Η τεχνολογία κυριαρχεί

Ο τομέας της τεχνολογίας παραμένει αδιαμφισβήτητα στην κορυφή των επενδυτικών προτιμήσεων. Η Nvidia αναδείχθηκε σε απόλυτο πρωταγωνιστή των αγορών, με τους Έλληνες επενδυτές να την επιλέγουν ως κορυφαία μετοχή για την αξιοποίηση της έκρηξης στην τεχνητή νοημοσύνη. Αντίθετα, η Tesla κατέγραψε τις περισσότερες πωλήσεις, καθώς επενδυτές προχώρησαν σε ρευστοποιήσεις θέσεων. Η κίνηση αυτή πιθανώς συνδέεται με την αβεβαιότητα γύρω από την πορεία της εταιρείας και τις αλλαγές στη διοίκησή της.

Διαφοροποίηση με έμφαση στην ασφάλεια

Η κατανομή των επενδυτικών κεφαλαίων αποκαλύπτει προτίμηση στα προϊόντα που συνδυάζουν ασφάλεια με ευελιξία. Τα Ευέλικτα Κεφάλαια συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ποσοστό με 57%, ενώ ακολουθούν οι αμερικανικές μετοχές με 19% και τα ETF με 18%. Οι συνολικές επενδύσεις στα Ευέλικτα Κεφάλαια ξεπέρασαν τα 320 εκατομμύρια ευρώ, επιβεβαιώνοντας την εμπιστοσύνη των Ελλήνων σε αυτό το προϊόν. Η στρατηγική διαφοροποίησης με έμφαση στις διεθνείς αγορές αντανακλά την επιθυμία για μείωση του επενδυτικού κινδύνου.

Αυτοματοποίηση και παθητικές στρατηγικές

Οι επαναλαμβανόμενες αυτόματες επενδύσεις αποτελούν μια τάση που κερδίζει έδαφος στην ελληνική αγορά. Η μέση μηνιαία αυτοματοποιημένη επένδυση ανέρχεται στα 66 ευρώ, δείχνοντας ότι οι επενδυτές προτιμούν τη συστηματική τοποθέτηση μικρών ποσών αντί των μεγάλων εφάπαξ κινήσεων. Τα ETF με τη μεγαλύτερη απήχηση είναι το Vanguard S&P 500 που συγκεντρώνει το 55% των συναλλαγών σε ETF, και το Vanguard FTSE All-World με 4%.

Τα βασικά εμπόδια

Παρά την αυξημένη συμμετοχή, σοβαρά προβλήματα περιορίζουν την επενδυτική δραστηριότητα. Το 33% των επενδυτών δήλωσε ότι το κύριο πρόβλημα είναι η έλλειψη διαθέσιμων κεφαλαίων. Η ανεπαρκής γνώση των επενδυτικών προϊόντων και ο φόβος ζημιών αποτελούν επιπλέον ανασταλτικούς παράγοντες για όσους δεν έχουν ακόμη εισέλθει στις αγορές. Σημαντικό είναι ότι το 58% των Ελλήνων δεν διαθέτουν διαθέσιμο εισόδημα μετά την κάλυψη των βασικών δαπανών τους, γεγονός που εξηγεί τη δυσκολία πολλών να ασχοληθούν με επενδύσεις.

Προοπτικές και ανησυχίες

Κοιτώντας προς το μέλλον, το 43% των Ελλήνων εκφράζουν ανησυχία για την οικονομική τους κατάσταση το 2026. Ωστόσο, αναγνωρίζουν ότι η βελτίωση της χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης, η αυτοπειθαρχία στη διαχείριση των οικονομικών και η μεθοδική προσέγγιση στις επενδύσεις αποτελούν τα θεμέλια για μεγαλύτερη οικονομική σταθερότητα. Η συνεχιζόμενη αύξηση της επενδυτικής βάσης δείχνει ότι παρά τις προκλήσεις, όλο και περισσότεροι Έλληνες επιλέγουν να δώσουν μια ευκαιρία στις χρηματιστηριακές αγορές.

Ο FTSE 100 είναι έτοιμος να σημειώσει την καλύτερη χρονιά του από το 2009 και οι περισσότερες μεγάλες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων παρουσίασαν θετικές συνολικές αποδόσεις.
Επομένως, αξίζει να εξετάσουμε τι είχε την καλύτερη – και τη χειρότερη – απόδοση, για να δούμε αν υπάρχουν τάσεις που αξίζει να ακολουθήσουμε το 2026 και μετά, ή αν υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να μας περιμένει μια σημαντική αλλαγή στη δυναμική.

Κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων
Η κατηγορία περιουσιακών στοιχείων με την καλύτερη απόδοση το 2025, χωρίς αμφιβολία, είναι τα πολύτιμα μέταλλα. Το ασήμι και ο χρυσός προηγούνται. Στον τομέα των μετοχών, οι αναδυόμενες αγορές καταλαμβάνουν την πρώτη θέση, σε μια σημαντική αλλαγή σε σχέση με τα τελευταία χρόνια, όταν γενικά η Αμερική ήταν πρώτη και οι υπόλοιπες χώρες δεν είχαν καμία θέση.

Συνολικά 130 μειώσεις των επιτοκίων σε όλο τον κόσμο βοήθησαν τα ομόλογα, η απόδοση των οποίων σε τοπικό νόμισμα ήταν ισχυρότερη από αυτή που εμφανίζεται εδώ σε λίρες στερλίνες, λόγω της ανόδου της λίρας έναντι του δολαρίου. Αυτό μας υπενθυμίζει πόσο σημαντικές μπορεί να είναι οι διακυμάνσεις των νομισμάτων όταν οι επενδυτές επιλέγουν να διαθέσουν κεφάλαια στο εξωτερικό.

Τα εμπορεύματα επηρεάστηκαν αρνητικά από την αδυναμία του δολαρίου, καθώς και από το πετρέλαιο, το οποίο και πάλι είχε πολύ κακή απόδοση φέτος. Το Bitcoin πέρασε από την κορυφή το 2024, όταν κατέκτησε την πρώτη θέση, στο τέλος της κατάταξης το 2025.

Χρηματιστήρια
Η Κολομβία, η Νότια Κορέα, η Ελλάδα, η Πολωνία και η Νότια Αφρική ηγήθηκαν το 2025. Όπως αναφέρει η στήλη της Telegraph για την παγκόσμια οικονομία, αν η Ελλάδα δεν είχε επανακτήσει το καθεστώς της ανεπτυγμένης αγοράς το φθινόπωρο, αυτό θα είχε κάνει το αποτέλεσμα ιδανικό για τις αναδυόμενες αγορές.

Οι αμερικανικοί δείκτες Dow Jones, S&P 500 και Nasdaq παρουσίασαν θετικές συνολικές αποδόσεις. Και πάλι, η πτώση του δολαρίου εμπόδισε τις αποδόσεις σε στερλίνες, αλλά οι αμερικανικοί δείκτες αναφοράς, για μια φορά, υστέρησαν ακόμη και σε τοπικό νόμισμα, σε όρους συνολικής απόδοσης.

Από τους κύριους δείκτες, η Βραζιλία ηγήθηκε, βοηθούμενη από τις τιμές των εμπορευμάτων και την αδυναμία του δολαρίου, παράγοντες που βοήθησαν επίσης τον Καναδά. Ο FTSE 100 έκανε επίσης περήφανους τους υποστηρικτές του, ενώ η ανάγκη της Ευρώπης για επανεξοπλισμό και επανεκβιομηχάνιση έδωσε ώθηση, ιδίως στη Γερμανία, η οποία άλλαξε τους κανόνες της για τις δημόσιες δαπάνες και το έλλειμμα.

Τομείς μετοχών
Όσο δύσκολο και αν είναι να το πιστέψει κανείς, δεδομένης της φασαρίας γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, ο τομέας της πληροφορικής δεν ήταν ο τομέας με τις καλύτερες επιδόσεις το 2025, σύμφωνα με τους δείκτες S&P Global 1200 ως σημείο αναφοράς. Αυτή η τιμή έπεσε στους τομείς των υλικών, καθώς οι τιμές των βιομηχανικών και των πολύτιμων μετάλλων αυξήθηκαν.

Ο χρηματοπιστωτικός τομέας είχε καλές επιδόσεις, χάρη στην απουσία ύφεσης, τα υγιή καθαρά περιθώρια επιτοκίου για τις τράπεζες και τις ευνοϊκές συνθήκες στις χρηματοπιστωτικές αγορές για τις επενδυτικές τράπεζες. Η ισχυρή επίδοση των τηλεπικοινωνιών είναι κάπως παραπλανητική, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη κάνει αισθητή την παρουσία της εδώ μέσω της μητρικής εταιρείας της Google, Alphabet, της Meta Platforms και της κινεζικής Tencent, που είναι οι τρεις μεγαλύτερες μετοχές του δείκτη.

Οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας επωφελήθηκαν επίσης από τον ενθουσιασμό για την τεχνητή νοημοσύνη, καθώς οι hyperscalers αγωνίζονταν να εξασφαλίσουν αξιόπιστες πηγές ενέργειας για την τροφοδοσία των κέντρων δεδομένων τους.

Ο τομέας της υγειονομικής περίθαλψης είχε ένα τρομερό πρώτο εξάμηνο λόγω της έκκλησης του Προέδρου Τραμπ για μείωση των τιμών των φαρμάκων και της στάσης του Robert F Kennedy Jr. σχετικά με τους εμβολιασμούς, αλλά ο τομέας ανέκαμψε έντονα στο δεύτερο εξάμηνο.

Δεν είναι σαφές αν αυτό οφείλεται στην αίσθηση ότι η ρυθμιστική καταιγίδα στις ΗΠΑ έχει περάσει, στον ενθουσιασμό για τα φάρμακα απώλειας βάρους ή στην επιθυμία για αμυντική έκθεση ενόψει μιας πιθανής οικονομικής επιβράδυνσης, αλλά είναι μια τάση που πρέπει να σημειωθεί.

Μεμονωμένες μετοχές-αστέρια
Οι εταιρείες εξόρυξης πολύτιμων μετάλλων, οι εταιρείες των αναδυόμενων αγορών και οι μετοχές του τομέα της άμυνας ηγήθηκαν της ανόδου του FTSE 350 το 2025, σύμφωνα με τις παγκόσμιες τάσεις που αναφέρθηκαν παραπάνω. Οι μετοχές που απευθύνονται στους καταναλωτές, συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών μέσων ενημέρωσης και των λιανοπωλητών, ήταν μεταξύ αυτών με τις χαμηλότερες επιδόσεις.

Στις ΗΠΑ, κυριάρχησαν οι μετοχές τεχνολογίας, αλλά η εταιρεία εξόρυξης Newmont ξεχώρισε χάρη στην τιμή του χρυσού, ενώ μια μάχη προσφορών ώθησε τις μετοχές του ομίλου μέσων ενημέρωσης Warner Bros. Discovery στα τέλη του έτους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι καμία από τις λεγόμενες «Magnificent Seven» (Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, Nvidia ή Tesla) δεν συμπεριλήφθηκε στις 10 πρώτες θέσεις στις ΗΠΑ, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι εταιρείες μέσων ενημέρωσης, οι λιανοπωλητές και οι ιδιοκτήτες καταστημάτων λιανικής πώλησης αντιμετώπισαν ιδιαίτερες δυσκολίες.

Τότε είχε επισημάνει ότι οι νομοθέτες οφείλουν να αναγνωρίσουν τον κρίσιμο ρόλο της ενεργητικής διαχείρισης στην οικονομία και να λάβουν μέτρα ώστε να μη διαβρωθεί ο κλάδος.

Η «δυστοπική συμβίωση» παθητικών επενδύσεων και Big Tech

Σήμερα, ο ίδιος αναλυτής επανέρχεται με ακόμη πιο αιχμηρές επισημάνσεις. Όπως υποστηρίζει, οι στρεβλωτικές επιπτώσεις της παθητικής διαχείρισης έχουν πλέον συνδυαστεί με την κυριαρχία των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών, δημιουργώντας μια «δυστοπική συμβίωση» με σοβαρές συνέπειες τόσο για τις αγορές όσο και για την ευρύτερη οικονομία.

Σύμφωνα με τον Φρέιζερ-Τζένκινς, οι παθητικοί επενδυτικοί μηχανισμοί ευνοούν δυσανάλογα τις μεγαλύτερες εταιρείες, χωρίς να συμβάλλουν ουσιαστικά στη διοχέτευση κεφαλαίων προς την πραγματική οικονομία.

Όπως αναφέρει, μιλώντας στο MarketWatch, τα συστήματα αυτά παρέχουν αδικαιολόγητα οφέλη σε ήδη καθιερωμένους παίκτες, οι οποίοι απολαμβάνουν ισχυρά δικτυακά πλεονεκτήματα.

Αποδυνάμωση ανταγωνισμού και οικονομικής δυναμικής

Το τελικό αποτέλεσμα, κατά τον αναλυτή, είναι ότι αποδυναμώνεται η οικονομική δυναμική, περιορίζεται ο ανταγωνισμός και υπονομεύεται ο ίδιος ο καπιταλισμός, ενώ ταυτόχρονα καταστέλλεται το «πνεύμα» της αγοράς.

Τα μεγέθη αποτυπώνουν τη μεταβολή αυτή. Τα υπό διαχείριση περιουσιακά στοιχεία των παθητικών ETF και αμοιβαίων κεφαλαίων στις ΗΠΑ ανήλθαν σε 19,1 τρισ. δολάρια στα τέλη Οκτωβρίου, σύμφωνα με στοιχεία της Morningstar.

Το αντίστοιχο μέγεθος για τα ενεργά διαχειριζόμενα αμοιβαία κεφάλαια διαμορφώθηκε στα 16,2 τρισ. δολάρια.

Τα στοιχεία αυτά αφορούν όχι μόνο μετοχικά προϊόντα, αλλά και ομολογιακά, εμπορεύματα και εναλλακτικές επενδύσεις.

Η αυξανόμενη συγκέντρωση στους μεγάλους δείκτες

Η στροφή προς την παθητική διαχείριση δεν είναι νέα, ωστόσο τα τελευταία χρόνια συμπίπτει με έντονη αύξηση της συγκέντρωσης σε βασικούς αμερικανικούς δείκτες, όπως ο S&P 500 και ο Nasdaq-100.

Όπως επισημαίνει ο Φρέιζερ-Τζένκινς, οι 10 μεγαλύτερες εταιρείες του S&P 500 αντιπροσωπεύουν περίπου το 40% της συνολικής κεφαλαιοποίησης του δείκτη.

Αν και τέτοια επίπεδα συγκέντρωσης δεν είναι άγνωστα διεθνώς, ο ίδιος εκτιμά ότι η σημερινή κατάσταση εγκυμονεί κινδύνους για την αμερικανική οικονομία.

Ρυθμιστικά κενά, φορολογία και «εταιρική φεουδαρχία»

Ο αναλυτής αναγνωρίζει ότι οι νέες τεχνολογίες συνέβαλαν στην ανάπτυξη, ωστόσο θεωρεί ότι το γεγονός πως ορισμένες εταιρείες απέκτησαν τόσο δεσπόζουσα θέση υποδηλώνει ανεπαρκή εφαρμογή της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας.

Παράλληλα, οι μεγάλες επιχειρήσεις έχουν επωφεληθεί δυσανάλογα από τη μακροχρόνια μείωση των εταιρικών φορολογικών συντελεστών, γεγονός που αύξησε την κερδοφορία τους, αλλά δημιούργησε κοινωνικό κόστος μέσω της διόγκωσης του δημόσιου χρέους.

Τέλος, επικαλούμενος το έργο του Γιάννης Βαρουφάκης, ο Φρέιζερ-Τζένκινς υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ έχουν οδηγηθεί, ίσως άθελά τους, σε ένα σύστημα όπου οι κυρίαρχες εταιρείες εισπράττουν αντί να καινοτομούν, δημιουργώντας μια οικονομία που μοιάζει περισσότερο με φεουδαρχία παρά με καπιταλισμό.

Το μεγάλο στοίχημα για τις ελληνικές επενδύσεις

Το μεγάλο στοίχημα είναι η συρρίκνωση του επενδυτικού κενού απέναντι στην ευρωζώνη. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η διαφορά των ελληνικών επενδύσεων από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, που σήμερα ξεπερνά τις 5 ποσοστιαίες μονάδες, αναμένεται να περιοριστεί στις 2,9 μονάδες το 2026 - το χαμηλότερο επίπεδο από το 2010. Οι επενδυτικές δαπάνες ακολουθούν σταθερά ανοδική πορεία από το 2019, όταν αντιστοιχούσαν μόλις στο 11% του ΑΕΠ. Σήμερα φθάνουν στο 15,3%, ενώ οι προβλέψεις για το 2026 κάνουν λόγο για άνοδο στο 18% του ΑΕΠ - το υψηλότερο ποσοστό από το 2009, που μεταφράζεται σε περίπου 47 δισ. ευρώ επενδυτικής δαπάνης, σε μια οικονομία που αναμένεται να αγγίξει τα 261 δισ. ευρώ.

Η επίτευξη αυτού του στόχου θα σηματοδοτήσει μια ιστορική μεταστροφή, καθώς για πρώτη φορά έπειτα από 15 χρόνια η χώρα θα πλησιάσει τον ευρωπαϊκό πήχη των επενδύσεων, ο οποίος σήμερα ανέρχεται στο 21,2% του ΑΕΠ. Πρακτικά, το 2026 θα είναι η χρονιά της πιο κρίσιμης επενδυτικής αναμέτρησης, κάτι που επιβεβαιώνεται και από το προσχέδιο του νέου Προϋπολογισμού, ο οποίος προβλέπει επενδυτικό άλμα 10,2% το 2026, έναντι 5,7% το 2025, με τις δαπάνες του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων να εκτοξεύονται στα 17 δισ. ευρώ.

Η απορρόφηση των πόρων

Κομβικό ρόλο στη νέα επενδυτική πολιτική αναλαμβάνει η ενίσχυση των διασυνοριακών συγχωνεύσεων και εξαγορών (cross-border M&As), όπως έχει ήδη επισημάνει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης. Πρόκειται για έναν μηχανισμό που, σύμφωνα με τις εκθέσεις Ντράγκι και Λέτα, μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής της ευρωπαϊκής ανάπτυξης, υπό την προϋπόθεση ότι θα αρθούν τα εμπόδια που εξακολουθούν να υφίστανται εντός της ενιαίας αγοράς.

Σύμφωνα με τον υπουργό, τα εμπόδια αυτά λειτουργούν ως «αόρατοι δασμοί» που φθάνουν έως 110% στις υπηρεσίες και 45% στη μεταποίηση. Η άρση τους μπορεί να απελευθερώσει κεφάλαια, τεχνογνωσία και συνέργειες, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Χαρακτηριστικά παραδείγματα εφαρμογής της στρατηγικής αυτής αποτελούν η πρόταση εξαγοράς του Χρηματιστηρίου Αθηνών από τη Euronext, η αύξηση του ποσοστού της UniCredit στην Alpha Bank και η εξαγορά της HSBC Malta από την Credia Bank.

Κρίσιμο στοιχείο για την επιτυχία του επενδυτικού στόχου είναι η έγκαιρη απορρόφηση των διαθέσιμων πόρων. Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι απαιτείται εντατικοποίηση των προσπαθειών για την εκταμίευση και αξιοποίηση των κονδυλίων του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας προς τον ιδιωτικό τομέα, ώστε να διατηρηθούν οι προβλεπόμενοι ρυθμοί αύξησης των επενδύσεων κατά την περίοδο 2025-2026. Κάθε καθυστέρηση μειώνει την αποτελεσματικότητα των πόρων και περιορίζει τη δυνατότητα της οικονομίας να σταθεί στα πόδια της μετά τη λήξη των ευρωπαϊκών ενισχύσεων.

Ρευστότητα και στήριξη στον ιδιωτικό τομέα

Αν και το 2026 ολοκληρώνεται η περίοδος των επιχορηγήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης, τα δάνεια του μηχανισμού θα συνεχίσουν να εκταμιεύονται μέσω των τραπεζών έως το 2028, παρέχοντας ρευστότητα και στήριξη στον ιδιωτικό τομέα. Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει αποφασίσει μόνιμη αύξηση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων κατά 500 εκατ. ευρώ ετησίως, με εθνικούς πόρους που θα προέρχονται από τα πρωτογενή πλεονάσματα, τα οποία κινούνται πάνω από τους επίσημους στόχους. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Προϋπολογισμός του 2025 προβλέπεται να εμφανίσει πλεόνασμα 3,6% του ΑΕΠ, έναντι επίδοσης 4,8% του ΑΕΠ το 2024. Για το 2026, ο πήχης έχει τεθεί στο 2,8% του ΑΕΠ.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η αξιοποίηση των τριών νέων ευρωπαϊκών Ταμείων -του Κοινωνικού Κλιματικού, του Ταμείου Εκσυγχρονισμού και του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νήσων-, καθώς και οι νέες μορφές χρηματοδότησης με φορολογικά κίνητρα και ταχείες αδειοδοτήσεις που προβλέπει ο νέος αναπτυξιακός νόμος. Στόχος, όπως αναφέρουν υψηλόβαθμες πηγές του υπουργείου, είναι να εξασφαλιστεί μια «ομαλή μετάβαση» στην εποχή μετά το Ταμείο Ανάκαμψης και να αποφευχθεί οποιαδήποτε «επενδυτική κενότητα» την περίοδο από το 2027 και μετά, καθώς τον Αύγουστο του 2026 το Ταμείο Ανάκαμψης φτάνει στο τέλος του.

Βασικό ζητούμενο η σταθερότητα του φορολογικού περιβάλλοντος

Πέρα από τα χρηματοδοτικά εργαλεία, βασικό ζητούμενο παραμένει η σταθερότητα του φορολογικού περιβάλλοντος, η επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων και η πρόοδος των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, ώστε οι επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν στο έπακρο τα διαθέσιμα κεφάλαια. Οι ίδιοι παράγοντες τονίζουν ότι οι ξένοι επενδυτές παρακολουθούν με προσοχή την ελληνική οικονομία, αποτιμώντας τη σταθερότητα, τη συνέπεια και την προβλεψιμότητα της πολιτικής. Η εμπιστοσύνη τους θεωρείται κρίσιμη για τη μετάβαση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, όπου η Ελλάδα θα στηρίζεται όλο και περισσότερο στις δικές της δυνάμεις και στην επενδυτική της ωριμότητα.

Η ελβετική τράπεζα προβλέπει ότι η ανοδική πορεία των αμερικανικών μετοχών θα συνεχιστεί, υποστηριζόμενη από μια ευέλικτη Federal Reserve, τη δυναμική των εταιρικών κερδών και τη συνεχή επενδυτική ώθηση της τεχνητής νοημοσύνης.

Ωστόσο, προειδοποιεί ότι οι υψηλές αποτιμήσεις σε τμήματα της τεχνολογικής αγοράς και οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι καθιστούν αναγκαία τη διεύρυνση της έκθεσης σε άλλες περιοχές.

«Πιστεύουμε ότι οι αμερικανικές μετοχές μπορούν να συνεχίσουν την άνοδο, αλλά η διαφοροποίηση είναι το “κλειδί” για ανθεκτικά χαρτοφυλάκια μακροπρόθεσμα», σημείωσε η UBS και πρόσθεσε: «Πέρα από τις ΗΠΑ, βλέπουμε τις καλύτερες ευκαιρίες σε επιλεγμένες ασιατικές αγορές, ποιοτικά ομόλογα και χρυσό».

Κίνα και Ιαπωνία στο επίκεντρο

Η UBS θεωρεί ότι Κίνα και Ιαπωνία ξεχωρίζουν ως οι πιο ελκυστικές αγορές μετοχών στην Ασία.

Για την Κίνα, εκτιμά ότι ο τεχνολογικός τομέας αποτελεί δομικό επενδυτικό άξονα, καθώς το Πεκίνο προωθεί την καινοτομία, την τεχνολογική αυτονομία και την προηγμένη μεταποίηση στο πλαίσιο της στρατηγικής για την περίοδο 2026-2030.

Αναμένει διψήφια άνοδο του MSCI China τους επόμενους δώδεκα μήνες, υπενθυμίζοντας ότι ο δείκτης έχει ήδη ενισχυθεί πάνω από 35% από την αρχή του έτους. Η άφθονη ρευστότητα και η μετακίνηση κεφαλαίων των ιδιωτών επενδυτών από τις καταθέσεις προς τις μετοχές λειτουργούν επίσης ως μοχλοί στήριξης, παρά τις εντάσεις στις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας.

Για την Ιαπωνία, η τράπεζα βλέπει σημαντικά περιθώρια ανόδου σε κλάδους που συνδέονται με υποδομές, τεχνολογία και εθνική ασφάλεια, στο πλαίσιο της φιλοαναπτυξιακής ατζέντας της νέας πρωθυπουργού Σαναέ Τακαΐτσι.

Η Τακαΐτσι θεωρείται συνεχίστρια των Abenomics, με έμφαση στη χαλαρή νομισματική πολιτική, την ενίσχυση των δημοσίων δαπανών και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Ο δείκτης Nikkei έχει ήδη σημειώσει κέρδη άνω του 25% από τις αρχές του έτους, καταγράφοντας νέα ιστορικά υψηλά.

Τα ασφαλή καταφύγια: ομόλογα και χρυσός

Η UBS προτείνει ενίσχυση της έκθεσης σε ομόλογα υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης και αμερικανικά κρατικά ομόλογα, καθώς οι αποδόσεις παραμένουν ελκυστικές, παρά τη μικρή πτώση τους φέτος.

Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου έχει υποχωρήσει κατά περίπου 58 μονάδες βάσης, με την UBS να εκτιμά περαιτέρω πτώση.

Τα ποιοτικά ομόλογα προσφέρουν, σύμφωνα με την τράπεζα, ισορροπία κινδύνου-απόδοσης, αποδίδοντας καλύτερα σε περιόδους αναταραχής των αγορών και εξασφαλίζοντας σταθερό εισόδημα.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο χρυσός παραμένει κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής ανθεκτικότητας της UBS, λειτουργώντας ως αντιστάθμισμα σε πολιτικές και οικονομικές αναταράξεις.

Παρά την πρόσφατη πτώση –τη μεγαλύτερη ημερήσια από το 2020– οι τιμές του χρυσού κινούνται πάνω από τα 4.000 δολάρια ανά ουγγιά. Η UBS θεωρεί τη διόρθωση «υγιή παύση» και όχι αναστροφή της τάσης, διατηρώντας στόχο για το τέλος του έτους τα 4.200 δολάρια, με πιθανή άνοδο έως τα 4.700 δολάρια εάν ενταθούν οι γεωπολιτικές εντάσεις ή οι δημοσιονομικοί κίνδυνοι των ΗΠΑ.

Η τράπεζα προσθέτει ότι τα χαμηλότερα πραγματικά επιτόκια, το ασθενέστερο δολάριο και οι ανησυχίες για το δημόσιο χρέος ενισχύουν τις προοπτικές για νέες εισροές στον χρυσό.

Η αγορά των αμοιβαίων κεφαλαίων αναπτύσσεται σταθερά από το 2018, έχοντας αυξηθεί συνολικά κατά 22 δισ. ευρώ. Από τα 6,1 δισ. ευρώ στα τέλη του 2018, έφτασε στα 28 δισ. ευρώ σήμερα, ενώ μόνο μέσα στο 2025 έχουν εισρεύσει πάνω από 4 δισ. ευρώ.

Η χειρότερη επίδοση είχε καταγραφεί το 2012 με 5,9 δισ. ευρώ και το 2022 με 5,2 δισ. ευρώ, γεγονός που αναδεικνύει την εντυπωσιακή ανάκαμψη της αγοράς.

Αύξηση θεσμικών κεφαλαίων και ενεργητικού

Παράλληλα, αυξάνεται κατακόρυφα το συνολικό ύψος των υπό διαχείριση κεφαλαίων στον κλάδο της θεσμικής διαχείρισης, που στο τέλος του τρίτου τριμήνου του 2025 ξεπέρασε τα 47 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 5,43% από το προηγούμενο τρίμηνο και 19,93% από το τέλος του 2024.

Στον κλάδο του Asset Management, τα υπό διαχείριση κεφάλαια αυξήθηκαν κατά 5,66% από το προηγούμενο τρίμηνο και 18,01% από την αρχή του έτους, φτάνοντας τα 12,4 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των θεσμικών χαρτοφυλακίων Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης.

Ισχυρές ροές και προτίμηση στα Ομολογιακά

Οι ροές κεφαλαίων προς τους Ο.Σ.Ε.Κ.Α. (Οργανισμοί Συλλογικών Επενδύσεων σε Κινητές Αξίες) που διαχειρίζονται ελληνικές Α.Ε.Δ.Α.Κ. συνέχισαν την ανοδική τους πορεία το τρίτο τρίμηνο του 2025 και ανήλθαν σε 1,33 δισ. ευρώ, με συνολικές εισροές από την αρχή του έτους 4,23 δισ. ευρώ.

Οι θετικές ροές επικεντρώνονται κυρίως στους Διεθνείς Ομολογιακούς Ο.Σ.Ε.Κ.Α., με εισροές 2,59 δισ. ευρώ από την αρχή του έτους.

Σημαντική αύξηση σημείωσαν τα Target Maturity Funds, καθώς οι επενδυτές επιλέγουν την κατηγορία αυτή για τη δυνατότητα δημιουργίας σταθερού εισοδήματος.

Επίσης, εισροές 432 εκατ. ευρώ καταγράφηκαν στους Ομολογιακούς Ο.Σ.Ε.Κ.Α. Ελλάδος.

Επενδυτική στροφή λόγω χαμηλών καταθέσεων

Με τις χαμηλές αποδόσεις των καταθέσεων, πολλοί αποταμιευτές στρέφονται στα αμοιβαία κεφάλαια, αναζητώντας καλύτερες προοπτικές κέρδους. Τα μετοχικά αμοιβαία παραμένουν οι μεγαλύτεροι κερδισμένοι, με τις υψηλότερες αποδόσεις στο εννεάμηνο.

Αποδόσεις ανά κατηγορία

• Μετοχικοί Ο.Σ.Ε.Κ.Α. Δείκτη: 44,10%

• Μετοχικοί Ο.Σ.Ε.Κ.Α. Ελλάδας: 37,17%

• Μετοχικοί Ο.Σ.Ε.Κ.Α. Ευρωζώνης: 12,06%

• Μικτοί Ο.Σ.Ε.Κ.Α.: 11,51%

• Μετοχικοί Ο.Σ.Ε.Κ.Α. Διεθνείς: 10,06%

Ανοδική πορεία και στις εναλλακτικές επενδύσεις

Το ενεργητικό των Οργανισμών Εναλλακτικών Επενδύσεων (Ο.Ε.Ε. και Α.Ε.Ε.Χ.), που διαχειρίζονται μέλη της Ε.Θ.Ε., ανέρχεται σε 771 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων Private Equity χαρτοφυλακίων άνω των 500 εκατ. ευρώ.

Στον κλάδο των Α.Ε.Ε.Α.Π. (Ανώνυμες Εταιρείες Επενδύσεων Ακίνητης Περιουσίας), η θετική πορεία συνεχίζεται, με τις επενδύσεις σε ακίνητα να ανέρχονται στις 30.06.2025 στα 5,93 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 7,53% σε ετήσια βάση.

Σύνθεση και πρωταγωνιστές της αγοράς

Η σύνθεση της αγοράς των αμοιβαίων κεφαλαίων στα τέλη Σεπτεμβρίου 2025 έχει ως εξής:

• 52% Ομολογιακά

• 16% Μεικτά

• 14% Μετοχικά

• 9% Funds of Funds

• 5% Χρηματαγοράς

• 4% Σύνθετα

Οι Α.Ε.Δ.Α.Κ. με το μεγαλύτερο ενεργητικό στο τέλος Σεπτεμβρίου ήταν:

• Eurobank Α.Ε.Δ.Α.Κ. (μερίδιο 25,23%)

• Alpha Α.Ε.Δ.Α.Κ. (μερίδιο 21,82%)

• Πειραιώς Α.Ε.Δ.Α.Κ. (μερίδιο 20,32%)

• Εθνική Α.Ε.Δ.Α.Κ. (μερίδιο 15,79%)

Η δυναμική των αμοιβαίων κεφαλαίων επιβεβαιώνει τη στροφή των επενδυτών σε πιο αποδοτικές μορφές τοποθετήσεων, σε μια περίοδο χαμηλών επιτοκίων καταθέσεων και αυξημένης επενδυτικής εμπιστοσύνης στην ελληνική αγορά.

Η τάση που κυριαρχεί είναι η «μετρημένη επιθετικότητα»: ισορροπία ανάμεσα στην προστασία του πλούτου και στην αξιοποίηση νέων ευκαιριών.

Οι βασικοί κίνδυνοι
Η γεωπολιτική αστάθεια θεωρείται η μεγαλύτερη απειλή για τα επενδυτικά χαρτοφυλάκια. Στη δεύτερη θέση ακολουθούν η πολιτική αβεβαιότητα και οι ανησυχίες για παγκόσμια ύφεση. Οι εύπορες οικογένειες ανησυχούν λιγότερο για βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις τιμών και περισσότερο για μακροπρόθεσμες πιέσεις, όπως οι ελλείψεις πρώτων υλών, η ενεργειακή κρίση και οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Πού κατευθύνονται οι επενδύσεις
Χρυσός
Ο χρυσός επανέρχεται δυναμικά ως ασφαλές καταφύγιο, με ολοένα και περισσότερες οικογένειες να τον χρησιμοποιούν ως εργαλείο αντιστάθμισης απέναντι σε αβέβαιες συνθήκες.

Μετοχές και τεχνητή νοημοσύνη
Μεγάλο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν οι δημόσιες μετοχές, ιδιαίτερα στον τομέα της τεχνολογίας. Οι επενδύσεις σε εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην τεχνητή νοημοσύνη, σε νεοφυείς επιχειρήσεις και σε ειδικά διαμορφωμένα επενδυτικά κεφάλαια αυξάνονται σημαντικά.

Ιδιωτικά δάνεια και υποδομές
Τα υψηλά επιτόκια και οι περιορισμοί στον τραπεζικό δανεισμό κάνουν τα ιδιωτικά δάνεια πιο ελκυστικά. Παράλληλα, οι επενδύσεις σε υποδομές όπως κέντρα δεδομένων, δίκτυα logistics, αλλά και έργα στον τομέα της υγείας, θεωρούνται ασφαλής επιλογή με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.

Στρατηγική ρευστότητας
Παρά το ενδιαφέρον για επενδύσεις, τα family offices εξακολουθούν να κρατούν σημαντικά αποθέματα μετρητών. Αυτή η επιλογή προσφέρει ευελιξία, ώστε να εκμεταλλευτούν ευκαιρίες σε περιόδους κρίσης. Ωστόσο, αρκετοί σχεδιάζουν να μειώσουν τα διαθέσιμα μετρητά μέσα στον επόμενο χρόνο, καθώς αναμένουν ότι θα παρουσιαστούν καλύτερες προοπτικές σε συγκεκριμένους κλάδους.

Οι προκλήσεις
Η στροφή σε υποδομές και ιδιωτικά δάνεια ενέχει τον κίνδυνο μειωμένης ρευστότητας, αφού οι επενδύσεις αυτές απαιτούν βάθος χρόνου. Επιπλέον, η μεταβαλλόμενη νομοθεσία, οι φορολογικές πολιτικές και οι ρυθμιστικές πιέσεις μπορούν να επηρεάσουν απρόβλεπτα τις αποδόσεις. Στον τομέα της τεχνολογίας, οι ευκαιρίες συνοδεύονται από κινδύνους λόγω του έντονου ανταγωνισμού και της ταχύτητας εξέλιξης.

Το συμπέρασμα
Οι πλουσιότερες οικογένειες του πλανήτη κινούνται με προσοχή αλλά και διορατικότητα. Επενδύουν σε χρυσό για ασφάλεια, σε τεχνολογία για ανάπτυξη και σε υποδομές για σταθερότητα, κρατώντας παράλληλα «μαξιλάρια» ρευστότητας. Το μυστικό τους δεν είναι μόνο τα τεράστια διαθέσιμα κεφάλαια, αλλά η ικανότητα να σκέφτονται μακροπρόθεσμα, να προσαρμόζονται γρήγορα και να βλέπουν πέρα από τις τρέχουσες τάσεις.

Το Χρηματιστήριο Αθηνών καταγράφει εντυπωσιακή δυναμική, με τον Γενικό Δείκτη να ενισχύεται σε επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν πάνω από μία δεκαετία. Οι τράπεζες αποτελούν τον βασικό μοχλό της ανόδου, καθώς έχουν περάσει πλέον σε κερδοφορία και εμφανίζουν ισχυρούς ισολογισμούς, απαλλαγμένοι από τον εφιάλτη των «κόκκινων» δανείων.

Παράλληλα, τα ελληνικά ομόλογα προσελκύουν αυξημένο ενδιαφέρον. Η διαφορά απόδοσης (spread) σε σχέση με τα γερμανικά έχει υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά, ενώ τα ελληνικά δεκαετή τίτλοι συχνά αποδίδουν καλύτερα σε σχέση με ισπανικά ή ιταλικά. Αυτό αποτυπώνει την αλλαγή εικόνας της χώρας στις αγορές, από παράδειγμα κρίσης σε υπόδειγμα σταθερότητας.

Σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές, το επενδυτικό ενδιαφέρον τροφοδοτείται από:

• Ισχυρή ανάπτυξη που υπερβαίνει τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

• Σταθερό δημοσιονομικό προφίλ και μείωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ.

• Αναβαθμίσεις από τους οίκους αξιολόγησης, που ενισχύουν την εμπιστοσύνη.

• Ελκυστικές αποτιμήσεις στο ελληνικό χρηματιστήριο, σε σχέση με τις ανεπτυγμένες αγορές.

Η εικόνα αυτή δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Οι λεγόμενες χώρες της «περιφέρειας» —Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία— καταγράφουν επίσης σημαντικές εισροές κεφαλαίων, καθώς οι επενδυτές αναζητούν υψηλότερες αποδόσεις σε μια περίοδο που η νομισματική πολιτική χαλαρώνει και οι κεντρικές τράπεζες δείχνουν διάθεση για στήριξη.

Ωστόσο, η περίπτωση της Ελλάδας ξεχωρίζει. Από «μαύρο πρόβατο» στα χρόνια των μνημονίων, η χώρα εμφανίζεται σήμερα ως παράδειγμα μετασχηματισμού και σταθερότητας. Ο συνδυασμός τουριστικών εσόδων-ρεκόρ, επενδύσεων σε πράσινη ενέργεια και τεχνολογία, αλλά και η επανεκκίνηση της βιομηχανικής παραγωγής, δημιουργούν ένα νέο αφήγημα για την ελληνική οικονομία.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε διεθνής αναλυτής:
«Η Ελλάδα δεν είναι πλέον η χώρα του ρίσκου, αλλά η χώρα της ευκαιρίας».