Κέρκυρα στην πρώτη γραμμή – Ανεβαίνουν Κεφαλονιά και Ζάκυνθος

Η Κέρκυρα κατέγραψε 727.422 διεθνείς αφίξεις, σημειώνοντας ισχυρή αύξηση 9,3%. Στη Ζάκυνθο οι αφίξεις έφτασαν τις 359.988, αυξημένες κατά 4,9%, ενώ η Κεφαλονιά υποδέχθηκε 128.421 ταξιδιώτες από το εξωτερικό, καταγράφοντας άνοδο 6%.Θετική ήταν και η κίνηση στο Άκτιο, με 141.452 διεθνείς αφίξεις και αύξηση 6,9%. Τα στοιχεία αποκτούν μεγαλύτερη σημασία καθώς συνολικά οι διεθνείς αεροπορικές αφίξεις στα κυριότερα αεροδρόμια της χώρας αυξήθηκαν κατά 3,8% στο πρώτο εξάμηνο, γεγονός που δείχνει ότι αρκετοί προορισμοί του Ιονίου κινήθηκαν ταχύτερα από τον εθνικό μέσο όρο.

Το 13% των διανυκτερεύσεων της χώρας

Το οικονομικό βάρος των Ιονίων δεν περιορίζεται στις αφίξεις. Η Περιφέρεια συγκεντρώνει περίπου το 13% των τουριστικών διανυκτερεύσεων της Ελλάδας, αποτελώντας μαζί με το Νότιο Αιγαίο και την Κρήτη έναν από τους τρεις μεγάλους πυλώνες του ελληνικού τουρισμού.Η δυναμική αυτή στηρίζει ένα ευρύ οικοσύστημα τοπικής οικονομίας: ξενοδοχεία και καταλύματα, εστίαση, μεταφορές, εμπόριο, θαλάσσιο τουρισμό, ενοικιάσεις αυτοκινήτων και δραστηριότητες αναψυχής.

Το στοίχημα της επόμενης ημέρας

Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η αύξηση του αριθμού των επισκεπτών αλλά η μεγαλύτερη τουριστική δαπάνη, η επιμήκυνση της περιόδου και η ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού.Κεφαλονιά και Λευκάδα, για παράδειγμα, διαθέτουν φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο που επιτρέπει τη δημιουργία ενός πιο διαφοροποιημένου τουριστικού προϊόντος, ενώ για τα μικρότερα νησιά κρίσιμοι παράγοντες παραμένουν οι υποδομές και η συνδεσιμότητα. Η κυβέρνηση έχει θέσει ως προτεραιότητα τη βιώσιμη ανάπτυξη των μικρών νησιών και τη βελτίωση των αναγκαίων υποδομών.

Για τα Ιόνια Νησιά, λοιπόν, το επόμενο μεγάλο βήμα είναι η ισχυρή τουριστική ζήτηση να μετατραπεί σε μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία για τις τοπικές οικονομίες, χωρίς να χαθούν τα χαρακτηριστικά που καθιστούν τους προορισμούς ελκυστικούς διεθνώς.

]]> https://www.moneypress.gr/airbnb-i-ee-etoimazei-freno-stis-vraxyxro/ Thu, 03 Sep 2026 18:00:26 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=219139 Νέο τοπίο στις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb επιχειρεί να διαμορφώσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, δίνοντας μεγαλύτερα περιθώρια στις πόλεις και στις τοπικές αρχές να επιβάλλουν περιορισμούς σε περιοχές όπου η στεγαστική κρίση έχει λάβει μεγάλες διαστάσεις.Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο που θα ενισχύει τα εργαλεία των κρατών-μελών και των δήμων απέναντι στη μεγάλη συγκέντρωση τουριστικών καταλυμάτων. Στόχος είναι να αντιμετωπιστεί η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών για τους μόνιμους κατοίκους, χωρίς όμως να τεθεί συνολικά υπό αμφισβήτηση η αγορά των βραχυχρόνιων μισθώσεων.

Γιατί η ΕΕ παρεμβαίνει στα Airbnb

Η μεγάλη ανάπτυξη των Airbnb έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε δημοφιλείς ευρωπαϊκούς προορισμούς. Πόλεις όπως η Φλωρεντία έχουν επιχειρήσει να περιορίσουν τις νέες βραχυχρόνιες μισθώσεις, όμως οι σχετικές αποφάσεις συχνά οδηγούνται σε μακροχρόνιες νομικές αντιπαραθέσεις.Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο επιδιώκει να δημιουργήσει μεγαλύτερη νομική ασφάλεια, ώστε οι τοπικές αρχές να μπορούν να παρεμβαίνουν όταν αποδεικνύεται ότι υπάρχει σοβαρή στεγαστική πίεση.Η συζήτηση αφορά άμεσα και την Ελλάδα, όπου η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων έχει δημιουργήσει μια μεγάλη αγορά γύρω από πλατφόρμες όπως η Airbnb.

Τι μπορεί να αλλάξει για ιδιοκτήτες και επενδυτές

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι δεν σχεδιάζεται μια οριζόντια ευρωπαϊκή απαγόρευση των Airbnb. Αντίθετα, η κατεύθυνση είναι να αποκτήσουν οι τοπικές αρχές μεγαλύτερη ευχέρεια να θεσπίζουν στοχευμένους περιορισμούς σε περιοχές όπου υπάρχει σοβαρό πρόβλημα προσφοράς κατοικίας.Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει αυστηρότερα όρια στις νέες άδειες, περιορισμούς στον αριθμό των ημερών μίσθωσης ή ειδικούς κανόνες για περιοχές με ιδιαίτερα μεγάλη τουριστική πίεση, ανάλογα με το τελικό πλαίσιο που θα υιοθετηθεί.

Για την ελληνική αγορά το ζήτημα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Μελέτη που έχει δημοσιευθεί στο MoneyPress δείχνει πολύ υψηλή ένταση βραχυχρόνιων μισθώσεων σε τουριστικές περιοχές, με χαρακτηριστικές περιπτώσεις τη Μύκονο και τη Σαντορίνη.Το μεγάλο στοίχημα για τις Βρυξέλλες είναι επομένως να βρεθεί ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της κατοικίας και στη διατήρηση μιας αγοράς που δημιουργεί σημαντικά έσοδα για ιδιοκτήτες, τουριστικές οικονομίες και τοπικές επιχειρήσεις.

Η παραδοσιακή εικόνα της ελληνικής τουριστικής περιόδου, που κορυφωνόταν τον Αύγουστο και υποχωρούσε απότομα μετά τις πρώτες ημέρες του Σεπτεμβρίου, αλλάζει.Ξενοδοχεία παραμένουν ανοιχτά περισσότερο, αεροπορικές εταιρείες διατηρούν διεθνείς συνδέσεις και tour operators επεκτείνουν τα προγράμματά τους.Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την ελληνική οικονομία.

Ο Σεπτέμβριος δεν είναι πλέον «τέλος σεζόν»

Πριν από μερικές δεκαετίες, ο Σεπτέμβριος σηματοδοτούσε ουσιαστικά την αρχή του τέλους της τουριστικής περιόδου.Σήμερα η κατάσταση είναι διαφορετική.Σε μεγάλους τουριστικούς προορισμούς, η σεζόν επεκτείνεται στον Οκτώβριο και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη περισσότερο.Η αλλαγή αυτή δεν έγινε τυχαία.Οι ξένοι ταξιδιώτες εμφανίζονται περισσότερο πρόθυμοι να ταξιδέψουν εκτός της παραδοσιακής περιόδου αιχμής, ενώ η Ελλάδα διαθέτει ένα σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα: το κλίμα.

Γιατί οι ξένοι προτιμούν τον Σεπτέμβριο

Για πολλούς Ευρωπαίους ο Σεπτέμβριος μπορεί να είναι καλύτερος μήνας διακοπών από τον Αύγουστο.Η θερμοκρασία παραμένει υψηλή, η θάλασσα είναι ζεστή και οι ημέρες εξακολουθούν να είναι μεγάλες.Ταυτόχρονα, όμως, αποφεύγονται οι ακραίες θερμοκρασίες και ο μεγάλος συνωστισμός του Αυγούστου.

Υπάρχει και ένας ακόμη παράγοντας: το κόστος.Ανάλογα με τον προορισμό και τις ημερομηνίες, οι ταξιδιώτες μπορούν να βρουν πιο ανταγωνιστικές τιμές σε καταλύματα και μετακινήσεις μετά την κορύφωση της υψηλής περιόδου.

Κρήτη, Ρόδος και μεγάλα νησιά κρατούν περισσότερο

Οι μεγάλοι ελληνικοί προορισμοί έχουν ένα σημαντικό πλεονέκτημα στην προσπάθεια επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου.Διαθέτουν μεγαλύτερες ξενοδοχειακές μονάδες, διεθνή αεροδρόμια και περισσότερες απευθείας συνδέσεις με τις μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές.

Η Κρήτη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα προορισμού στον οποίο η τουριστική δραστηριότητα μπορεί να παραμένει ιδιαίτερα έντονη και μετά το τέλος Αυγούστου.Ανάλογη δυναμική εμφανίζουν η Ρόδος, η Κως και άλλοι μεγάλοι νησιωτικοί προορισμοί.

Το μεγάλο στοίχημα είναι ο Οκτώβριος

Για την τουριστική οικονομία, όμως, η πραγματική επιτυχία δεν είναι πλέον να γεμίσουν τα ξενοδοχεία τον Σεπτέμβριο.Το επόμενο στοίχημα είναι ο Οκτώβριος.

Εάν η Ελλάδα καταφέρει να διατηρεί ισχυρές τουριστικές ροές μέχρι τα μέσα ή ακόμη και το τέλος Οκτωβρίου, η πραγματική διάρκεια της υψηλής περιόδου αλλάζει δραστικά.

Ένα ξενοδοχείο που αντί για πέντε μήνες λειτουργεί έξι ή επτά αποκτά μεγαλύτερο ετήσιο τζίρο και μπορεί να διατηρεί τους εργαζομένους του για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.Το ίδιο συμβαίνει με εστιατόρια, τουριστικά καταστήματα, εταιρείες μεταφορών και δεκάδες άλλες δραστηριότητες που εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από τον τουρισμό.

Περισσότερα έσοδα χωρίς περισσότερους τουρίστες τον Αύγουστο

Εδώ βρίσκεται και ένα από τα σημαντικότερα οικονομικά πλεονεκτήματα της επιμήκυνσης της σεζόν.Η Ελλάδα δεν χρειάζεται απαραίτητα να συγκεντρώνει συνεχώς περισσότερους τουρίστες μέσα στον Ιούλιο και τον Αύγουστο.

Σε αρκετούς δημοφιλείς προορισμούς, οι υποδομές βρίσκονται ήδη στα όριά τους κατά τις εβδομάδες αιχμής.Περισσότεροι επισκέπτες τον Σεπτέμβριο, τον Οκτώβριο, τον Απρίλιο και τον Μάιο μπορούν να αυξήσουν τα συνολικά τουριστικά έσοδα χωρίς να επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τους προορισμούς στις πιο πολυσύχναστες εβδομάδες.

Το «κλειδί» της εποχικότητας

Η εποχικότητα αποτελεί ένα από τα παλαιότερα προβλήματα του ελληνικού τουρισμού.Εκατοντάδες επιχειρήσεις λειτουργούν μόνο για μερικούς μήνες τον χρόνο και χιλιάδες εργαζόμενοι απασχολούνται εποχικά.

Η επέκταση της τουριστικής περιόδου κατά έναν ή δύο μήνες μπορεί να αλλάξει σημαντικά αυτή την εικόνα.Περισσότερες διανυκτερεύσεις σημαίνουν μεγαλύτερο κύκλο εργασιών, περισσότερες ημέρες εργασίας και μεγαλύτερα έσοδα για την τοπική οικονομία.

Οι τουρίστες αναζητούν πλέον και διαφορετική Ελλάδα

Η αλλαγή δεν περιορίζεται στις ημερομηνίες.Μεταβάλλεται και το είδος των διακοπών που αναζητούν οι επισκέπτες.Η Ελλάδα δεν είναι πλέον μόνο το μοντέλο «ήλιος και θάλασσα».

Γαστρονομικός τουρισμός, οινοτουρισμός, πεζοπορία, πολιτιστικές διαδρομές, city breaks και ορεινοί προορισμοί μπορούν να προσελκύσουν ταξιδιώτες σε περιόδους κατά τις οποίες η παραδοσιακή παραθαλάσσια τουριστική δραστηριότητα υποχωρεί.

Αυτό δημιουργεί ευκαιρίες και για περιοχές που μέχρι σήμερα βρίσκονταν εκτός των μεγάλων τουριστικών ροών.

Αθήνα και Θεσσαλονίκη μπορούν να λειτουργούν 12 μήνες

Ιδιαίτερο ρόλο στην επιμήκυνση της περιόδου έχουν οι δύο μεγαλύτερες πόλεις.Η Αθήνα έχει εξελιχθεί σε αυτόνομο διεθνή τουριστικό προορισμό και όχι απλώς σε ενδιάμεσο σταθμό για τα ελληνικά νησιά.

Η ανάπτυξη των city breaks, η κρουαζιέρα, η γαστρονομία και η πολιτιστική δραστηριότητα μπορούν να υποστηρίζουν τουριστική κίνηση σχεδόν ολόκληρο τον χρόνο.Αντίστοιχες δυνατότητες υπάρχουν στη Θεσσαλονίκη, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με τον συνεδριακό, γαστρονομικό και πολιτιστικό τουρισμό.

Και η κλιματική αλλαγή αλλάζει τον χάρτη

Υπάρχει όμως και μια νέα παράμετρος.Οι ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες του Ιουλίου και του Αυγούστου μπορεί σταδιακά να επηρεάσουν τις ταξιδιωτικές επιλογές ορισμένων επισκεπτών.Τα θερμότερα καλοκαίρια μπορούν να ενισχύσουν την προτίμηση για ταξίδια την άνοιξη και το φθινόπωρο.Για την Ελλάδα αυτό δημιουργεί ταυτόχρονα πρόκληση και ευκαιρία.Το ζητούμενο είναι η τουριστική περίοδος να γίνει μεγαλύτερη και όχι απλώς να μετακινηθεί χρονικά.

Το μεγάλο οικονομικό όφελος

Ένας ισχυρός Σεπτέμβριος έχει πολλαπλασιαστική επίδραση στην οικονομία.Δεν κερδίζουν μόνο τα ξενοδοχεία.Κερδίζουν εστιατόρια, καταστήματα, ακτοπλοϊκές και αεροπορικές εταιρείες, ταξί, εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων, οργανωτές εκδρομών και προμηθευτές.Παράλληλα, αυξάνονται τα δημόσια έσοδα από ΦΠΑ και φόρους και παρατείνεται η απασχόληση χιλιάδων εποχικών εργαζομένων.

Από τον Σεπτέμβριο στον τουρισμό 365 ημερών

Ο Σεπτέμβριος είναι επομένως κάτι περισσότερο από έναν καλό μήνα στο τέλος του καλοκαιριού.Είναι το πρώτο μεγάλο τεστ για το εάν η Ελλάδα μπορεί να πετύχει έναν στρατηγικό στόχο δεκαετιών: να περιορίσει την εποχικότητα του τουρισμού της.Το επόμενο βήμα είναι ακόμη δυσκολότερο.Να αποκτήσουν μεγαλύτερη δυναμική ο Οκτώβριος και ο Νοέμβριος και ταυτόχρονα να ξεκινά η σεζόν νωρίτερα την άνοιξη.Εάν αυτό επιτευχθεί, η Ελλάδα θα μπορεί να αυξάνει τα τουριστικά της έσοδα χωρίς να εξαρτάται αποκλειστικά από δύο υπερφορτωμένους μήνες.Και τότε ο Σεπτέμβριος δεν θα θεωρείται πλέον το τέλος του ελληνικού καλοκαιριού.

Θα είναι απλώς η αρχή της δεύτερης τουριστικής σεζόν της χώρας.

Ένας στους δύο εργαζόμενους νέους σε τέσσερις κλάδους

Τα στοιχεία που παρουσιάζονται με βάση έκθεση του ΟΟΣΑ είναι αποκαλυπτικά. Περίπου το 36% των νέων ηλικίας 15 έως 29 ετών στην Ελλάδα εργάζεται και, μεταξύ αυτών που έχουν δουλειά, το 55% απασχολείται στο εμπόριο, στις μεταφορές, στη διαμονή και στην εστίαση. Το 2008 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 39%, με το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης να προέρχεται από τους κλάδους διαμονής και εστίασης.

Η σύγκριση δείχνει πόσο έχει αλλάξει μέσα σε λιγότερο από δύο δεκαετίες η αγορά εργασίας για τη νέα γενιά. Η ελληνική οικονομία κατάφερε μετά τη μεγάλη κρίση να δημιουργήσει ξανά θέσεις απασχόλησης, αλλά σημαντικό μέρος αυτών συγκεντρώθηκε σε υπηρεσίες που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τον τουρισμό και την κατανάλωση. Έτσι, ένας νέος που αναζητά την πρώτη του δουλειά συναντά πολύ συχνότερα μια θέση σε ξενοδοχείο, εστιατόριο, καφέ ή τουριστική επιχείρηση από μια θέση σε βιομηχανία ή σε έναν τεχνολογικά προηγμένο παραγωγικό κλάδο.

Από το 48,7% της ανεργίας στη λύση της «σεζόν»

Για να κατανοήσει κανείς πώς φτάσαμε εδώ πρέπει να επιστρέψει στην οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας. Η ανεργία των νέων είχε εκτοξευθεί στο 48,7%, καθώς χιλιάδες επιχειρήσεις έκλεισαν και πολλές θέσεις εργασίας χάθηκαν οριστικά. Μέχρι το 2025 η ανεργία των νέων είχε περιοριστεί στο 16,5%, όμως η συμμετοχή τους στην απασχόληση δεν επέστρεψε στα προ κρίσης επίπεδα. Το ποσοστό των νέων που εργάζονται βρίσκεται στο 36%, έναντι 43% το 2008, όταν ο αντίστοιχος δείκτης φτάνει περίπου στο 55% στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο 50% στις χώρες του ΟΟΣΑ.

Την ίδια περίοδο, η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας συνέπεσε με την παγκόσμια έκρηξη του τουρισμού και ιδιαίτερα με την εντυπωσιακή άνοδο της ταξιδιωτικής ζήτησης μετά την πανδημία. Ξενοδοχεία, εστιατόρια και τουριστικές επιχειρήσεις χρειάζονταν δεκάδες χιλιάδες εργαζομένους και η «σεζόν» εξελίχθηκε για πολλούς νέους στην πιο άμεσα διαθέσιμη λύση. Μερικοί επιλέγουν συνειδητά να χτίσουν καριέρα στον τουρισμό, όμως άλλοι καταλήγουν εκεί επειδή απλώς δεν βρίσκουν κάτι καλύτερο.

Το ανησυχητικό παράδοξο των πτυχιούχων

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο όταν εξετάζονται τα στοιχεία για τους νέους με πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Στην ηλικιακή ομάδα 25–34 ετών, η ανεργία των πτυχιούχων στην Ελλάδα έφτανε το 12,3% το 2024, το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ και περίπου 2,4 φορές υψηλότερο από τον μέσο όρο του Οργανισμού.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και ένα πανεπιστημιακό πτυχίο δεν εξασφαλίζει εύκολη είσοδο σε μια θέση αντίστοιχη των σπουδών. Όταν ένας νέος έχει μπροστά του την επιλογή να παραμείνει άνεργος ή να φύγει για έξι μήνες σε ένα νησί, η δεύτερη λύση είναι συχνά αναπόφευκτη. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η προσωρινή λύση γίνεται μόνιμη και οι γνώσεις που αποκτήθηκαν στις σπουδές σταδιακά απαξιώνονται επειδή δεν χρησιμοποιούνται.

Η μεγάλη υποχώρηση βιομηχανίας και κατασκευών

Η άλλη όψη του προβλήματος βρίσκεται στους παραγωγικούς κλάδους. Το 2008 οι κατασκευές και η βιομηχανία απασχολούσαν περίπου το 13% των εργαζομένων στην Ελλάδα, ενώ το 2023 το ποσοστό είχε περιοριστεί μόλις στο 3%. Στην Ε.Ε. και στις χώρες του ΟΟΣΑ η αντίστοιχη υποχώρηση ήταν σαφώς μικρότερη, από περίπου 11% σε 7%.

Η διαφορά είναι καθοριστική. Όταν μειώνονται δραματικά οι θέσεις σε βιομηχανία και κατασκευές και ταυτόχρονα αυξάνονται οι ανάγκες ξενοδοχείων και εστίασης, η μετακίνηση του εργατικού δυναμικού είναι αναμενόμενη. Η ελληνική οικονομία χρειάζεται τον τουρισμό, αλλά χρειάζεται παράλληλα περισσότερες επενδύσεις σε βιομηχανία, μεταποίηση, τεχνολογία, ενέργεια, κατασκευές και άλλες δραστηριότητες που μπορούν να προσφέρουν στους νέους περισσότερες εναλλακτικές επαγγελματικές διαδρομές.

Οι νέοι Έλληνες αμείβονται 40% λιγότερο

Υπάρχει όμως και η διάσταση των αποδοχών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται από την έκθεση του ΟΟΣΑ, οι εργαζόμενοι κάτω των 30 ετών στην Ελλάδα κερδίζουν κατά μέσο όρο 40% λιγότερα από τους συνομηλίκους τους σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, λαμβάνοντας υπόψη την ισοτιμία αγοραστικής δύναμης.

Αυτό βοηθά να εξηγηθεί και η συνέχιση του brain drain. Για έναν νέο με υψηλές δεξιότητες, η διαφορά στις αποδοχές μπορεί να είναι αρκετά μεγάλη ώστε η μετανάστευση να αποτελεί οικονομικά πολύ πιο συμφέρουσα επιλογή. Όσοι παραμένουν στη χώρα αναζητούν εναλλακτικές λύσεις, με αποτέλεσμα να εμφανίζεται και υψηλό ποσοστό αυτοαπασχόλησης μεταξύ των νέων, περίπου 11%.

Όταν η «σεζόν» γίνεται επαγγελματική παγίδα

Η εποχική εργασία δεν είναι από μόνη της αρνητική. Μπορεί να αποτελέσει μια εξαιρετική πρώτη επαγγελματική εμπειρία, να προσφέρει εισόδημα σε φοιτητές και νέους και να εξελιχθεί ακόμη και σε μια ιδιαίτερα επιτυχημένη καριέρα για όσους επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν επαγγελματικά στον τουρισμό. Η Ελλάδα διαθέτει άλλωστε έναν διεθνώς ανταγωνιστικό τουριστικό κλάδο που χρειάζεται εξειδικευμένα στελέχη.

Ο κίνδυνος δημιουργείται όταν η εποχική απασχόληση αποτελεί λύση ανάγκης χωρίς προοπτική εξέλιξης. Ένας νέος μπορεί να δουλεύει έξι μήνες τη σεζόν, να καλύπτει τους υπόλοιπους μήνες με περιστασιακές εργασίες και να επαναλαμβάνει τον ίδιο κύκλο επί χρόνια. Εάν στο μεταξύ δεν αποκτά νέες δεξιότητες ή επαγγελματική εξειδίκευση, όσο περνά ο χρόνος γίνεται δυσκολότερη η μετάβαση σε διαφορετικό κλάδο.

Το πρόβλημα δεν είναι ο τουρισμός – Είναι η έλλειψη εναλλακτικών

Θα ήταν λάθος να θεωρηθεί ότι η λύση βρίσκεται στον περιορισμό του τουρισμού. Ο κλάδος αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας και μπορεί να δημιουργήσει πολύ περισσότερη προστιθέμενη αξία μέσα από ποιοτικές επενδύσεις, επιμήκυνση της σεζόν και ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού. Άλλωστε, η επίσημη στρατηγική περιλαμβάνει επενδύσεις σε ορεινό, ιαματικό και αγροτουρισμό, γαστρονομία και τουριστικούς λιμένες με στόχο τη διαφοροποίηση του προϊόντος και την επιμήκυνση της περιόδου.

Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι η ελληνική οικονομία δεν προσφέρει ακόμη αρκετές εναλλακτικές στους νέους. Χρειάζεται ένα παραγωγικό μοντέλο όπου ένας 25χρονος θα μπορεί να επιλέξει ανάμεσα στον τουρισμό, στη βιομηχανία, στην τεχνολογία, στην ενέργεια, στις κατασκευές, στην αγροδιατροφή και σε νέες εξαγωγικές επιχειρήσεις – και όχι να κατευθύνεται στη σεζόν επειδή αυτή είναι η μοναδική άμεσα διαθέσιμη δουλειά.

Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας

Η Ελλάδα κατάφερε να μειώσει δραστικά την ανεργία των νέων σε σχέση με τα χρόνια της κρίσης. Το επόμενο βήμα όμως είναι δυσκολότερο: δεν αρκεί να δημιουργούνται θέσεις εργασίας, πρέπει να δημιουργούνται θέσεις με προοπτική, αξιοπρεπείς αποδοχές και δυνατότητα επαγγελματικής εξέλιξης.

Ο τουρισμός μπορεί και πρέπει να συνεχίσει να αποτελεί ισχυρό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας. Δεν μπορεί όμως να είναι η μοναδική απάντηση για μια ολόκληρη γενιά. Αν η Ελλάδα θέλει να κρατήσει τους νέους της στη χώρα και να αξιοποιήσει τις σπουδές και τις δεξιότητές τους, το πραγματικό στοίχημα είναι να δημιουργήσει περισσότερους δρόμους προς την οικονομική ανεξαρτησία – και όχι απλώς περισσότερες θέσεις για την επόμενη τουριστική σεζόν.

Τα δύο διαδοχικά ρεκόρ αποτυπώνουν τη δυναμική που καταγράφει φέτος το αεροδρόμιο «Νίκος Καζαντζάκης», καθώς έως τις 23 Αυγούστου η συνολική επιβατική κίνηση είχε ανέλθει σε 6,81 εκατομμύρια, σημειώνοντας αύξηση 4,6%. Την ίδια περίοδο, οι αφίξεις επιβατών από το εξωτερικό διαμορφώθηκαν σε 2,88 εκατομμύρια, καταγράφοντας άνοδο 5,1%.

Ο αερολιμενάρχης Ηρακλείου, Ιάκωβος Ουρανός, δήλωσε στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ότι μέχρι τις 23 του μήνα, οι διακινούμενοι επιβάτες έφτασαν τα 1,38 εκατομμύρια, αυξημένοι κατά 3,1%, ενώ οι πτήσεις ανήλθαν σε 8.413, επίσης αυξημένες κατά 3,1%. Οι αφίξεις εσωτερικού έφτασαν τις 72.790 (+4,9%) και οι αφίξεις εξωτερικού τις 615.656 (+3,6%).

«Όταν μιλάμε για τέτοια ποσοστά τον Αύγουστο, αντιλαμβάνεστε ότι μεταφράζονται σε πολύ μεγάλους απόλυτους αριθμούς», ανέφερε χαρακτηριστικά ο αερολιμενάρχης, επιβεβαιώνοντας με έμμεσο τρόπο ότι οι αριθμοί «δείχνουν» ότι εντός του 2026 αναμένεται να καταγραφεί νέο ρεκόρ σε ό,τι αφορά στους διακινούμενους επιβάτες.

Χρονιά – σταθμός το 2025

Το 2025 το «Νίκος Καζαντζάκης» ξεπέρασε για πρώτη φορά στην ιστορία του το όριο των 10 εκατομμυρίων διακινούμενων επιβατών, φτάνοντας τους 10.033.151. Με τα μέχρι σήμερα δεδομένα, η φετινή επιβατική κίνηση δείχνει ότι το ιστορικό αυτό όριο όχι μόνο μπορεί να ξεπεραστεί εκ νέου, αλλά και ότι το αεροδρόμιο μπορεί να καταγράψει ακόμη υψηλότερη επίδοση.

«Στην πράξη φάνηκε ότι η δυναμική μας παρέμεινε ισχυρή. Παρά τον πόλεμο του Ιράν, ο οποίος ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου, τα νούμερά μας είναι αυξημένα ακόμη και σε σχέση με το 2025. Να θυμίσω ότι το 2025 ήταν μια χρονιά-σταθμός για το αεροδρόμιό μας, καθώς για πρώτη φορά στην ιστορία του ξεπέρασε το φράγμα των 10 εκατομμυρίων διακινούμενων επιβατών. Φέτος, όλα δείχνουν ότι θα κλείσουμε ακόμα υψηλότερα», ανέφερε δήλωσε ο Ιάκωβος Ουρανός.

Ο ίδιος τόνισε ότι το στοίχημα πλέον δεν περιορίζεται στον Αύγουστο, καθώς οι εκτιμήσεις για την πορεία της τουριστικής περιόδου παραμένουν θετικές. Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος παραμένουν παραδοσιακά ισχυροί μήνες, ενώ η κίνηση φαίνεται, μέχρι αυτή την ώρα, ότι θα συνεχιστεί έως τα μέσα Νοεμβρίου.

Οι αφίξεις από το εξωτερικό

Σε ό,τι αφορά τις αφίξεις από το εξωτερικό, η Γερμανία βρίσκεται στην κορυφή με 780.809 επιβάτες. Ακολουθούν το Ηνωμένο Βασίλειο με 483.998 και η Γαλλία με 310.171. Έπονται η Πολωνία με 169.434, η Ολλανδία με 149.953, το Ισραήλ με 137.792 και η Ιταλία με 131.912.

«Οι εθνικότητες που παραδοσιακά προτιμούν το Ηράκλειο παραμένουν σταθερές στην πρώτη επτάδα», διευκρίνισε ο αερολιμενάρχης, προσθέτοντας ότι καταγράφονται σημαντικές αυξήσεις ή και μειώσεις από διαφορετικές περιοχές.

«Η πιο αξιοσημείωτη αύξηση αφορά στους επιβάτες από το Ισραήλ, η οποία ξεπερνά το 20%, παρά το γεγονός ότι τους πρώτους μήνες της σεζόν δεν είχαμε πτήσεις λόγω του πολέμου. Στις χαμηλότερες θέσεις, έχουμε εντυπωσιακές μεταβολές. Η Κύπρος κατέγραψε εκρηκτική αύξηση 172% (16.933 αφιχθέντες έναντι 6.223) και η Τουρκία 72% (14.256 έναντι 8.272), κάτι στο οποίο συνέβαλαν καθοριστικά οι πτήσεις της χειμερινής περιόδου. Επίσης, η Λιθουανία ανέβηκε κατά 42% (39.465 έναντι 27.807) και η Αυστρία κατά 12,6% (89.237 έναντι 79.221). Στον αντίποδα, οι πιο χαρακτηριστικές μειώσεις εντοπίζονται στη Σερβία κατά 50% (6.961 έναντι 13.965) και στο Βέλγιο κατά 14% (77.745 έναντι 90.564)».

«Η φετινή χρονιά ξεκίνησε με πολύ καλούς οιωνούς. Οι πτήσεις εξωτερικού που είχαμε κατά τη διάρκεια του χειμώνα κατάφεραν να ανεβάσουν σημαντικά την κίνηση, σε σύγκριση με τις αντίστοιχες περιόδους χαμηλής κίνησης των προηγούμενων ετών. Επιπλέον, τα αιτήματα για slots, καθώς και οι πληροφορίες που λαμβάναμε από τις αεροπορικές εταιρείες για την καλοκαιρινή περίοδο, ήταν κάτι παραπάνω από ενθαρρυντικά», εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο αερολιμενάρχης.

Όπως σημείωσε, σημαντική ήταν και η ενίσχυση του δικτύου εσωτερικού, καθώς πέρα από τις παραδοσιακές συνδέσεις με Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Ρόδο, προστέθηκαν απευθείας πτήσεις προς Κέρκυρα, Νάξο, Σαντορίνη, Πάρο, Σύρο, Καλαμάτα, Μυτιλήνη, Κω, Μύκονο και Βόλο.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη οικονομική σημασία για τον ελληνικό τουρισμό. Η χώρα επιχειρεί εδώ και χρόνια να περιορίσει την εξάρτησή της από το παραδοσιακό μοντέλο «ήλιος και θάλασσα» και να επεκτείνει την τουριστική δραστηριότητα σε περισσότερες περιοχές και περισσότερους μήνες του χρόνου.Η φετινή εικόνα από αρκετούς ορεινούς προορισμούς δείχνει ότι αυτή η αλλαγή αρχίζει σταδιακά να περνά και στις επιλογές των ταξιδιωτών.

Ζαγοροχώρια: Ισχυρή κίνηση και προσδοκίες για το φθινόπωρο

Στην Ήπειρο, τα Ζαγοροχώρια και γενικότερα οι ορεινές περιοχές του νομού Ιωαννίνων καταγράφουν σημαντική τουριστική κίνηση, παρά τις δυσκολίες που είχαν εμφανιστεί στην αρχή του καλοκαιριού εξαιτίας των διεθνών γεωπολιτικών αναταράξεων.

Σημαντικό χαρακτηριστικό της φετινής αγοράς είναι οι κρατήσεις της τελευταίας στιγμής. Οι ταξιδιώτες φαίνεται ότι αποφασίζουν πλέον πολύ πιο κοντά στην ημερομηνία αναχώρησης, γεγονός που κάνει δυσκολότερες τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις για τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις.Οι επιχειρηματίες της περιοχής εμφανίζονται αισιόδοξοι και για τη συνέχεια, καθώς ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος μπορούν να δώσουν πρόσθετη ώθηση στις πληρότητες.

Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται και η επαναφορά της ισραηλινής αγοράς, η οποία παραδοσιακά έχει ισχυρή παρουσία στην Ήπειρο.

Rafting, πεζοπορία και δραστηριότητες στη φύση

Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των ορεινών προορισμών είναι ότι μπορούν να προσφέρουν κάτι διαφορετικό από τις κλασικές καλοκαιρινές διακοπές.Στα Ζαγοροχώρια και την Κόνιτσα, για παράδειγμα, οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να κάνουν rafting και καγιάκ στον Βοϊδομάτη και τον Αώο, ενώ το Φαράγγι του Βίκου αποτελεί σταθερό πόλο έλξης για όσους αγαπούν την πεζοπορία.Οι διαδρομές προς τις Δρακολίμνες της Τύμφης και του Σμόλικα προσελκύουν επίσης πεζοπόρους και ορειβάτες.

Στα Βόρεια Τζουμέρκα, ο Άραχθος, οι καταρράκτες, τα φαράγγια και τα παραδοσιακά χωριά δημιουργούν ένα τουριστικό προϊόν που συνδυάζει τη φύση με την περιπέτεια, τη γαστρονομία και την τοπική παράδοση.

Πήλιο: Το πλεονέκτημα του «βουνό και θάλασσα»

Ιδιαίτερα θετική είναι η εικόνα και στο Νότιο Πήλιο, το οποίο διαθέτει ένα σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα: επιτρέπει στον επισκέπτη να συνδυάσει βουνό και θάλασσα στις ίδιες διακοπές.Παρά τη μικρή κάμψη που καταγράφηκε κατά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου, η τουριστική κίνηση επανήλθε σε υψηλά επίπεδα.Η ζήτηση είναι ισχυρή τόσο στα παραθαλάσσια όσο και στα ορεινά χωριά, με σημαντική παρουσία Ελλήνων αλλά και ξένων επισκεπτών.Μεταξύ των ξένων αγορών ξεχωρίζουν φέτος οι Γάλλοι, οι Ιταλοί, οι Γερμανοί και κυρίως οι ταξιδιώτες από τις βαλκανικές χώρες.Οι κρατήσεις έχουν ξεπεράσει σε αρκετές περιπτώσεις τις αρχικές προσδοκίες, ενώ θετική είναι και η εικόνα των πτήσεων προς το αεροδρόμιο της Νέας Αγχιάλου.

Οι Έλληνες δίνουν ώθηση στο τέλος Αυγούστου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συμπεριφορά της ελληνικής αγοράς. Προς το τέλος του Αυγούστου καταγράφεται ενίσχυση της εγχώριας ζήτησης, γεγονός που προσφέρει πρόσθετη στήριξη στις τουριστικές επιχειρήσεις.Το αυξημένο κόστος των διακοπών σε αρκετούς δημοφιλείς νησιωτικούς προορισμούς μπορεί επίσης να λειτουργεί υπέρ των ηπειρωτικών επιλογών.Οι ορεινοί προορισμοί προσφέρουν διαφορετικού τύπου καταλύματα, περισσότερες δυνατότητες μετακίνησης με αυτοκίνητο και, σε αρκετές περιπτώσεις, μεγαλύτερη ευελιξία στον συνολικό προϋπολογισμό των διακοπών.

Η Γορτυνία κερδίζει το στοίχημα των αυθεντικών εμπειριών

Στην Πελοπόννησο, η Ορεινή Αρκαδία αποτελεί ακόμη ένα παράδειγμα της νέας τάσης.Η Γορτυνία διαθέτει ισχυρά πλεονεκτήματα για ταξιδιώτες που αναζητούν παραδοσιακούς οικισμούς, φυσικό περιβάλλον, πεζοπορικές διαδρομές και τοπική γαστρονομία.Η τουριστική κίνηση μέχρι σήμερα χαρακτηρίζεται ικανοποιητική, με τη μεγαλύτερη ζήτηση να καταγράφεται φυσικά στις περιόδους αιχμής.

Για τον Σεπτέμβριο επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία, καθώς η τάση των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής καθιστά δυσκολότερη την ασφαλή πρόβλεψη της ζήτησης αρκετές εβδομάδες νωρίτερα.

Η μεγάλη ευκαιρία για τουρισμό 12 μήνες τον χρόνο

Η οικονομική σημασία αυτής της τάσης είναι μεγαλύτερη από τις καλές πληρότητες ορισμένων ξενοδοχείων.Η Ελλάδα έχει μπροστά της την ευκαιρία να δημιουργήσει ένα τουριστικό προϊόν που δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.

Οι ορεινοί προορισμοί μπορούν να λειτουργήσουν σχεδόν ολόκληρο τον χρόνο. Το καλοκαίρι μπορούν να προσελκύσουν επισκέπτες για πεζοπορία, ποτάμια και δραστηριότητες στη φύση, το φθινόπωρο για φυσιολατρικό και γαστρονομικό τουρισμό και τον χειμώνα για χιονοδρομικά κέντρα και χειμερινές αποδράσεις.Την άνοιξη, από την άλλη πλευρά, οι ίδιες περιοχές μπορούν να αξιοποιήσουν τον πεζοπορικό, ποδηλατικό και φυσιολατρικό τουρισμό.

Τα έσοδα μετακινούνται εκτός καλοκαιριού

Η τάση αυτή αρχίζει να αποτυπώνεται και στα συνολικά οικονομικά στοιχεία του ελληνικού τουρισμού.Σχεδόν 47% των ετήσιων τουριστικών εσόδων παράγεται πλέον εκτός του παραδοσιακού τρίτου τριμήνου, δηλαδή εκτός της περιόδου Ιουλίου-Σεπτεμβρίου.Πριν από την πανδημία το αντίστοιχο ποσοστό βρισκόταν περίπου στο 41%.

Η μετατόπιση κατά περίπου έξι ποσοστιαίες μονάδες αποτελεί σημαντική αλλαγή για μια χώρα της οποίας το τουριστικό προϊόν ήταν επί δεκαετίες έντονα εποχικό.

Τι σημαίνει για τις τοπικές οικονομίες

Η επέκταση της τουριστικής περιόδου έχει ιδιαίτερα μεγάλη σημασία για τις μικρότερες τοπικές οικονομίες.Ένα ξενοδοχείο που λειτουργεί περισσότερους μήνες δημιουργεί περισσότερες θέσεις εργασίας. Το ίδιο ισχύει για εστιατόρια, καφέ, επιχειρήσεις δραστηριοτήτων, τοπικά καταστήματα και παραγωγούς.

Παράλληλα, η αυξημένη επισκεψιμότητα μπορεί να δημιουργήσει κίνητρα για νέες επενδύσεις σε καταλύματα και υπηρεσίες.Για περιοχές που αντιμετωπίζουν δημογραφική συρρίκνωση, η ανάπτυξη ενός βιώσιμου τουριστικού μοντέλου μπορεί να λειτουργήσει και ως εργαλείο συγκράτησης οικονομικής δραστηριότητας στην περιφέρεια.

Η επόμενη μεγάλη αγορά του ελληνικού τουρισμού;

Τα βουνά δύσκολα θα αντικαταστήσουν τα ελληνικά νησιά ως βασικό «brand» της χώρας. Δεν χρειάζεται, όμως, να το κάνουν.Το ζητούμενο είναι να λειτουργήσουν συμπληρωματικά.

Η Ήπειρος, το Πήλιο, η Ορεινή Αρκαδία και δεκάδες ακόμη περιοχές διαθέτουν φυσικό πλούτο, παραδοσιακούς οικισμούς, γαστρονομία και δραστηριότητες που μπορούν να απευθυνθούν σε μια διαφορετική κατηγορία ταξιδιωτών.

Και αυτή ακριβώς μπορεί να είναι μία από τις σημαντικότερες ευκαιρίες για την επόμενη ημέρα του ελληνικού τουρισμού: περισσότεροι προορισμοί, μεγαλύτερη σεζόν και τουριστικά έσοδα που θα διαχέονται σε πολύ μεγαλύτερο μέρος της χώρας.

Στο σύνολο των επιχειρήσεων του κλάδου των Καταλυμάτων (κλάδος 55 της ταξινόμησης NACE Αναθ. 2), ο κύκλος εργασιών το δεύτερο τρίμηνο 2026 ανήλθε σε 3.303.871 χιλ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 6,1% σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο 2025, όπου είχε ανέλθει σε 3.112.772 χιλ. ευρώ.

Στο σύνολο των επιχειρήσεων του κλάδου των Υπηρεσιών Εστίασης (κλάδος 56 της ταξινόμησης NACE Αναθ. 2), ο κύκλος εργασιών το δεύτερο τρίμηνο 2026 ανήλθε σε 3.164.801 χιλ. ευρώ, σημειώνοντας μείωση 2,5% σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο 2025, όπου είχε ανέλθει σε 3.244.944 χιλ. ευρώ.

Για τις επιχειρήσεις στον κλάδο των Καταλυμάτων (κλάδος 55 της ταξινόμησης NACE Αναθ. 2), των Περιφερειακών Ενοτήτων με συνεισφορά στον συνολικό κύκλο εργασιών του έτους 2025 μεγαλύτερη ή ίση του 1%, η μεγαλύτερη αύξηση στον κύκλο εργασιών το δεύτερο τρίμηνο 2026 σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο 2025 παρατηρήθηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης (13,8%) και η μικρότερη αύξηση (2%) καταγράφηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Χαλκιδικής, ενώ μείωση καταγράφηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Μυκόνου (1,5%).

Για τις επιχειρήσεις στον κλάδο των Υπηρεσιών Εστίασης (κλάδος 56 της ταξινόμησης NACE Αναθ. 2), των Περιφερειακών Ενοτήτων με συνεισφορά στον συνολικό κύκλο εργασιών του έτους 2025 μεγαλύτερη ή ίση του 1%, η μεγαλύτερη μείωση στον κύκλο εργασιών το δεύτερο τρίμηνο 2026 σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο 2025 παρατηρήθηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Αχαΐας (11,7%) και η μικρότερη μείωση (0,2%) καταγράφηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Θήρας, ενώ η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Πάρου (6,1%).

Η εικόνα επιβεβαιώνει τη δυναμική του ελληνικού τουρισμού και δημιουργεί προσδοκίες για μια ακόμη ιδιαίτερα ισχυρή χρονιά, καθώς στο εξάμηνο δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί οι επιδόσεις της κορύφωσης της θερινής περιόδου.

Στα 8,8 δισ. ευρώ οι τουριστικές εισπράξεις

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις στο πρώτο εξάμηνο του 2026 κινήθηκαν στα επίπεδα των 8,8 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 14,8% σε ετήσια βάση.

Η επίδοση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς έρχεται μετά από μία ήδη πολύ ισχυρή προηγούμενη χρονιά για τον ελληνικό τουρισμό.

Το 2025, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις στο σύνολο του έτους είχαν ανέλθει περίπου στα 23,63 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος.

Είχε προηγηθεί άλμα 25,8% στο πεντάμηνο

Η δυναμική είχε γίνει εμφανής ήδη από τα στοιχεία του Μαΐου.

Στην περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου 2026, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις είχαν αυξηθεί κατά 25,8% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Παράλληλα, η εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση είχε αυξηθεί κατά 20,9%.

Η εικόνα αυτή έδειχνε ότι η φετινή τουριστική περίοδος είχε ξεκινήσει με σημαντική δυναμική πριν ακόμη φτάσει στους μήνες αιχμής.

Τι συνέβη τον Μάιο

Μόνο τον Μάιο του 2026, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις είχαν φτάσει τα 2,430 δισ. ευρώ, από 2,192 δισ. ευρώ τον Μάιο του 2025.

Η ετήσια αύξηση διαμορφώθηκε στο 10,9%.

Τον ίδιο μήνα, στην Ελλάδα ταξίδεψαν περίπου 3,329 εκατ. επισκέπτες, αριθμός αυξημένος κατά 12,2% σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα.

Γερμανία και Βρετανία τροφοδοτούν την άνοδο

Οι δύο παραδοσιακά σημαντικές αγορές για τον ελληνικό τουρισμό συνέχισαν να εμφανίζουν ισχυρή παρουσία.

Τον Μάιο, οι αφίξεις από τη Γερμανία αυξήθηκαν κατά 14,6%, φτάνοντας περίπου τις 693.000.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η αύξηση από το Ηνωμένο Βασίλειο, από όπου η ταξιδιωτική κίνηση ενισχύθηκε κατά 25,1%, ξεπερνώντας τις 520.000 αφίξεις.

Από τη Γαλλία καταγράφηκε επίσης αύξηση 13,4%, ενώ οι επισκέπτες από τις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 1,9%.

Το μεγάλο στοίχημα της τουριστικής δαπάνης

Ο αριθμός των αφίξεων, ωστόσο, δεν είναι ο μοναδικός δείκτης που έχει σημασία.

Κρίσιμο στοιχείο είναι το πόσα χρήματα αφήνει κατά μέσο όρο κάθε επισκέπτης στην ελληνική οικονομία.

Τον Μάιο, για παράδειγμα, η μέση δαπάνη ανά ταξίδι είχε υποχωρήσει κατά 1,4%, παρά τη σημαντική αύξηση των συνολικών εισπράξεων.

Αυτό δείχνει γιατί η στρατηγική για τον τουρισμό δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην αύξηση του αριθμού των επισκεπτών.

Το ζητούμενο είναι η ενίσχυση της κατά κεφαλήν δαπάνης, η προσέλκυση ταξιδιωτών υψηλότερου εισοδήματος και η μεγαλύτερη διάρκεια παραμονής.

Ο τουρισμός στηρίζει το ισοζύγιο

Η συμβολή του τουρισμού στην ελληνική οικονομία φαίνεται και στο εξωτερικό ισοζύγιο.

Ήδη τον Μάιο, οι καθαρές ταξιδιωτικές εισπράξεις αντιστάθμισαν το 95,7% του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών και αντιστοιχούσαν στο 88% των συνολικών καθαρών εισπράξεων από υπηρεσίες.

Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες οικονομικές λειτουργίες του τουρισμού, καθώς οι εισροές συναλλάγματος περιορίζουν μέρος της πίεσης που δημιουργεί το εμπορικό έλλειμμα.

Προς νέα ισχυρή χρονιά

Το ενδιαφέρον μεταφέρεται πλέον στο τρίτο τρίμηνο, όπου παραδοσιακά καταγράφεται το μεγαλύτερο μέρος των ετήσιων τουριστικών εσόδων.

Ιούλιος, Αύγουστος και Σεπτέμβριος αποτελούν τους μήνες που μπορούν να καθορίσουν εάν το 2026 θα οδηγήσει σε νέα υψηλά επίπεδα ταξιδιωτικών εισπράξεων.

Υπενθυμίζεται ότι ο ελληνικός τουρισμός έκλεισε το 2025 με ταξιδιωτικές εισπράξεις περίπου 23,6 δισ. ευρώ.

Με περίπου 8,8 δισ. ευρώ ήδη στο πρώτο εξάμηνο, η φετινή επίδοση δημιουργεί ισχυρή βάση. Η τελική εικόνα, όμως, θα εξαρτηθεί από την πορεία της υψηλής περιόδου, τις αφίξεις και –κυρίως– τη δαπάνη των ξένων επισκεπτών.

Με στοχευμένες παρεμβάσεις μετά τη δημόσια διαβούλευση θεσμοθετήθηκε το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, το οποίο κατηγοριοποιεί τις περιοχές της χώρας ανάλογα με την τουριστική πίεση και καθορίζει τους όρους ανάπτυξης νέων ξενοδοχειακών και τουριστικών επενδύσεων ενώ φιλοδοξεί να αποτελέσει το βασικό εργαλείο για τον χωρικό σχεδιασμό της τουριστικής ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια.

Από τις αλλαγές στις περιοχές με τη μεγαλύτερη τουριστική ανάπτυξη και τα νέα κίνητρα για τις παραμεθόριες ζώνες έως τη διευκόλυνση της αξιοποίησης παραδοσιακών και διατηρητέων κτιρίων, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό ενσωματώνει τις βασικές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν κατά τη δημόσια διαβούλευση.

Παράλληλα, διατηρεί τη δυνατότητα «ήπιας ανάπτυξης» μέσω ειδικών πολεοδομικών σχεδίων, υπό αυστηρές προϋποθέσεις και μετά από έγκριση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Με τις παρεμβάσεις αυτές, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και το υπουργείο Τουρισμού προχώρησαν στη θεσμοθέτηση του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό,

Οι σημαντικότερες αλλαγές που ενσωματώθηκαν στην ΚΥΑ που υπέγραψαν σήμερα οι συναρμόδιοι υπουργοί Παπασταύρου και Κεφαλογιάννη αφορούν τις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης (Περιοχές Α), δηλαδή τους προορισμούς με τη μεγαλύτερη τουριστική συγκέντρωση της χώρας. Παράλληλα, ενισχύθηκαν οι προβλέψεις για τις Περιοχές Ειδικής Ανάπτυξης (Περιοχές Ε), στις οποίες περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι παραμεθόριες περιοχές, με στόχο τη δημιουργία ισχυρότερων αναπτυξιακών κινήτρων. Επιπλέον, διευκολύνεται η αξιοποίηση ήδη χαρακτηρισμένων παραδοσιακών και διατηρητέων κτιρίων ακόμη και σε περιοχές όπου ισχύουν αυστηρότεροι περιορισμοί για νέες τουριστικές επενδύσεις.

Την απόφαση συνυπογράφει η υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Μαριλένα Σούκουλη.

Το τελικό κείμενο διατηρεί επίσης τη δυνατότητα «ήπιας ανάπτυξης» μέσω ειδικών πολεοδομικών σχεδίων, με ανώτατο συντελεστή δόμησης ίσο με το ήμισυ του ισχύοντος στην εκάστοτε περιοχή. Η πρόβλεψη αυτή θα ενεργοποιείται μόνο μετά την εκπόνηση εξειδικευμένων μελετών, τη διενέργεια Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, τη δημόσια διαβούλευση και την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος, κατόπιν επεξεργασίας από το Συμβούλιο της Επικρατείας.

Νέοι κανόνες για τις τουριστικές επενδύσεις

Το νέο πλαίσιο εισάγει ενιαίους κανόνες για τη χωροθέτηση ξενοδοχείων και τουριστικών υποδομών, με στόχο η ανάπτυξη του κλάδου να γίνεται με πιο οργανωμένο και βιώσιμο τρόπο, προστατεύοντας παράλληλα το φυσικό περιβάλλον, τις τοπικές κοινωνίες και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα κάθε περιοχής.

Κεντρικός άξονας του σχεδιασμού αποτελεί η κατηγοριοποίηση του συνόλου της χώρας ανάλογα με την ένταση του τουριστικού φαινομένου. Οι περιοχές κατατάσσονται σε ζώνες Α έως Ε, ενώ τα νησιά διακρίνονται σε τρεις ομάδες, με βασικό κριτήριο τον αριθμό των τουριστικών κλινών σε σχέση με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό κάθε Δημοτικής Ενότητας.

Η κατάταξη αυτή καθορίζει στην πράξη τους όρους ανάπτυξης των νέων τουριστικών επενδύσεων, επηρεάζοντας τα ελάχιστα όρια αρτιότητας για νέες ξενοδοχειακές μονάδες, τη μέγιστη δυναμικότητα σε κλίνες, αλλά και τους όρους προστασίας του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος. Παράλληλα, θεσπίζονται αυστηρότεροι κανόνες για τις παράκτιες ζώνες, με στόχο τη διατήρηση του φυσικού τοπίου και τον περιορισμό της άναρχης δόμησης, ιδιαίτερα στις περιοχές που δέχονται ήδη έντονες τουριστικές πιέσεις.

Σύμφωνα με την κυβέρνηση, το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό καλύπτει ένα διαχρονικό θεσμικό κενό, δημιουργώντας μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου για τις επενδύσεις και παρέχοντας σαφείς κατευθύνσεις για τον πολεοδομικό σχεδιασμό των επόμενων ετών.

Σαφείς κανόνες

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, χαρακτήρισε το νέο πλαίσιο «στρατηγικό εργαλείο εθνικού σχεδιασμού», υποστηρίζοντας ότι θέτει για πρώτη φορά σαφείς κανόνες για την οργανωμένη και βιώσιμη ανάπτυξη του τουρισμού. Όπως ανέφερε, το νέο θεσμικό πλαίσιο συνδυάζει την ενίσχυση της τουριστικής δραστηριότητας με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, παρέχει ασφάλεια δικαίου στις επενδύσεις και δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε η ανάπτυξη να συμβαδίζει με τη διαφύλαξη του φυσικού πλούτου και της ταυτότητας των τοπικών κοινωνιών.

Από την πλευρά της, η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη τόνισε ότι το νέο χωροταξικό αποτελεί βασικό εργαλείο για την υλοποίηση της στρατηγικής της κυβέρνησης για ποιοτική και βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη. Όπως επισήμανε, το πλαίσιο προστατεύει τους ώριμους και επιβαρυμένους προορισμούς, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί νέες δυνατότητες ανάπτυξης για λιγότερο τουριστικά ανεπτυγμένες περιοχές, με στόχο την καλύτερη γεωγραφική και χρονική κατανομή της τουριστικής δραστηριότητας και τη διάχυση των οφελών σε περισσότερες τοπικές κοινωνίες.

Στόχος του πλαισίου είναι η τουριστική ανάπτυξη να γίνεται με πιο οργανωμένο και βιώσιμο τρόπο, προστατεύοντας παράλληλα το φυσικό περιβάλλον, τις τοπικές κοινωνίες και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα κάθε περιοχής.

Συνοπτικά, το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό:

• θέτει σαφείς, ενιαίους και διαφανείς κανόνες για τις νέες τουριστικές επενδύσεις,
• οργανώνει καλύτερα την ανάπτυξη ξενοδοχείων και άλλων τουριστικών υποδομών,
• προστατεύει τις περιοχές που δέχονται αυξημένες τουριστικές πιέσεις,
• δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα νησιά και στις ευαίσθητες περιοχές,
• καθοδηγεί τον πολεοδομικό σχεδιασμό για τα επόμενα χρόνια.

Σύμφωνα με το νέο ΕΧΠ-Τ, η βασική κατηγοριοποίηση των περιοχών γίνεται με βάση την ένταση του τουριστικού φαινομένου, λαμβάνοντας κυρίως υπόψη τον αριθμό των τουριστικών κλινών σε σχέση με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό κάθε Δημοτικής Ενότητας. Η κατηγοριοποίηση των περιοχών σε ζώνες Α–Ε και των νησιών σε Ομάδες Ι–ΙΙΙ καθορίζει στην πράξη τους όρους με τους οποίους μπορεί να αναπτυχθεί ο τουρισμός σε κάθε περιοχή. Επηρεάζει το είδος των τουριστικών επενδύσεων που επιτρέπονται, τα ελάχιστα όρια αρτιότητας για νέα ξενοδοχεία, τη μέγιστη δυναμικότητα σε κλίνες, καθώς και τους όρους προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας κάθε περιοχής. Συγχρόνως, το ΕΧΠ-Τ προβλέπει αυστηρούς κανόνες προστασίας για την παράκτια ζώνη, με στόχο τη διατήρηση του φυσικού τοπίου και την προστασία του παράκτιου χώρου.

Μετά την ευρύτατη διαβούλευση με τη συμμετοχή πολλών φορέων, επιστημόνων, επιχειρηματιών του κλάδου και πολιτών, καθώς και κατόπιν διατύπωσης της γνώμης του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας και του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΧΩΘΑ) οριστικοποιήθηκαν με ευρεία αποδοχή κατευθύνσεις, ρυθμίσεις και λύσεις σε σειρά ζητημάτων. Ενώ παρέμεινε η αρχιτεκτονική, η κατηγοριοποίηση και οι θεμελιώδεις αρχές του ΕΧΠ-Τ, τρεις ήταν κυρίως οι σημειακές βελτιώσεις, σε συνέχεια ενσωμάτωσης σχολίων και παρατηρήσεων της διαβούλευσης: πρώτον, σχετικά τις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης (Περιοχές Α) με έντονη τουριστική δραστηριότητα, δεύτερον, ως προς τις Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης (Περιοχές Ε), όπως μεταξύ άλλων οι συνοριακές περιοχές, και τρίτον, σχετικά με την αξιοποίηση των ήδη χαρακτηρισμένων παραδοσιακών και διατηρητέων (νεοκλασικών) κτηρίων στις Περιοχές (Α). Παράλληλα, παρέμεινε η πρόβλεψη για την διατήρηση της «ήπιας ανάπτυξης» (ανώτατος συντελεστής δόμησης ίσος με το ½ του ισχύοντος στην περιοχή), μέσω εξειδικευμένων μελετών (γεωτεχνικών, οριοθέτηση ρεμάτων κ.ά.), ΣΜΠΕ, διαβούλευσης και έκδοσης ΠΔ, μετά από έγκριση του ΣτΕ.

Με τη σημερινή υπογραφή της Κοινής Υπουργικής Απόφασης, η χώρα μας αποκτά έτσι, για πρώτη φορά επί της ουσίας, ένα στρατηγικό θεσμικό κείμενο για την χωρική ανάπτυξη του τουρισμού.

Πιο αναλυτικά ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, δήλωσε: «Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό αποτελεί στρατηγικό εργαλείο εθνικού σχεδιασμού, που θέτει τις προϋποθέσεις για μια οργανωμένη, ισόρροπη και βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη. Με σαφείς κανόνες και στρατηγικές κατευθύνσεις, συνδυάζει την ενίσχυση της τουριστικής δραστηριότητας με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, τη διαφύλαξη της ταυτότητας των τοπικών κοινωνιών και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα των προορισμών της χώρας. Ευχαριστώ θερμά την Υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, τους Γενικούς Γραμματείς και τα στελέχη των δύο Υπουργείων για την ουσιαστική και εποικοδομητική συνεργασία.

Ο χωρικός σχεδιασμός δεν είναι απλώς ένα θεσμικό εργαλείο· είναι επιλογή ευθύνης για το μέλλον της χώρας. Βάζουμε κανόνες εκεί όπου υπήρχε ασάφεια, στρατηγική εκεί όπου κυριαρχούσε η αποσπασματικότητα και μακροπρόθεσμη προοπτική εκεί όπου συχνά επικρατούσε ο βραχυπρόθεσμος σχεδιασμός. Προστατεύουμε το περιβάλλον, ενισχύουμε την οικονομία και αναβαθμίζουμε την ποιότητα ζωής των πολιτών. Ο τουρισμός, ως εθνικό κεφάλαιο και βαριά βιομηχανία της χώρας, αποκτά για πρώτη φορά ένα σύγχρονο και σταθερό χωρικό πλαίσιο που παρέχει ασφάλεια δικαίου, ενθαρρύνει τις υπεύθυνες επενδύσεις και διασφαλίζει ότι η ανάπτυξη θα συμβαδίζει με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού μας πλούτου. Με σχέδιο, συνέπεια και συνεργασία, διαμορφώνουμε τις προϋποθέσεις για έναν τουρισμό που δημιουργεί μεγαλύτερη αξία για τη χώρα, τις τοπικές κοινωνίες και τις επόμενες γενιές».

Η υπουργός Τουρισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη, δήλωσε: «Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό αποτελεί βασικό εργαλείο για την εφαρμογή της στρατηγικής μας για ποιοτική ανάπτυξη του τουρισμού, με μέτρο και ισορροπία, με σεβασμό στο φυσικό και το πολιτιστικό περιβάλλον, με βάση τις πραγματικές δυνατότητες κάθε περιοχής. Το νέο πλαίσιο προστατεύει τους προορισμούς που δέχονται αυξημένες πιέσεις και δημιουργεί προϋποθέσεις ανάπτυξης για τις λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές της χώρας. Επιδίωξή μας είναι η τουριστική δραστηριότητα να επεκταθεί σε περισσότερους προορισμούς και σε μεγαλύτερο μέρος του έτους, ώστε τα οφέλη της να φτάνουν σε περισσότερες τοπικές κοινωνίες. Με σαφείς κανόνες και συγκεκριμένες κατευθύνσεις, καθορίζεται πού και με ποιους όρους μπορεί να αναπτυχθεί ο τουρισμός, χωρίς να παραβλέπονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και οι ανάγκες κάθε τόπου. Παράλληλα, οι τοπικοί φορείς διατηρούν τον αναγκαίο χώρο για να σχεδιάσουν λύσεις προσαρμοσμένες στις συνθήκες της περιοχής τους. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρο Παπασταύρου για τη συνεργασία, καθώς και όλους τους φορείς για την ευρεία και ουσιαστική συμμετοχή τους στη διαβούλευση. Κοινός μας στόχος είναι να διαφυλάξουμε την αξία του ελληνικού τουρισμού και να την ενισχύσουμε με ποιοτικούς και βιώσιμους όρους, δημιουργώντας πραγματική υπεραξία για την οικονομία και την κοινωνία».

Υπερωρίες στην τουριστική σεζόν: Η εφαρμογή του νόμου και η απόκλιση πραγματικού και δηλωμένου ωραρίου

Παρά την πίεση της τουριστικής αιχμής, το θεσμικό πλαίσιο παραμένει αμετάβλητο για τους εργοδότες, οι οποίοι υποχρεούνται να καταγράφουν κάθε επιπλέον ώρα εργασίας ως υπερωρία και να καταβάλλουν τις αντίστοιχες νόμιμες αποδοχές. Ο χρόνος αυτός θεωρείται κανονικός χρόνος εργασίας όταν παρέχεται για τις ανάγκες της επιχείρησης και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως άτυπη ή εθελοντική απασχόληση.

Οι αυξημένες αφίξεις επισκεπτών, η υψηλή πληρότητα των καταλυμάτων και η εντατική λειτουργία των επιχειρήσεων εστίασης οδηγούν συχνά σε επέκταση του ωραρίου εργασίας. Ωστόσο, κάθε επιπλέον απασχόληση πρέπει να πληροί τις προϋποθέσεις που θέτει η εργατική νομοθεσία, τόσο ως προς τη δήλωσή της όσο και ως προς την αμοιβή της.

Τι προβλέπει ο νόμος

Η υπερεργασία και οι υπερωρίες συνοδεύονται από συγκεκριμένες προσαυξήσεις στις αποδοχές. Στο πενθήμερο, η εργασία από την 41η έως και την 45η ώρα εβδομαδιαίως θεωρείται, κατά κανόνα, υπερεργασία και αμείβεται με προσαύξηση 20%, ενώ στο εξαήμερο το αντίστοιχο όριο φθάνει έως τις 48 ώρες. Η απασχόληση πέραν αυτών των ορίων χαρακτηρίζεται υπερωριακή και, όταν τηρούνται οι νόμιμες διαδικασίες, αμείβεται με προσαύξηση 40%.

Παρά τις αυξημένες ανάγκες της τουριστικής περιόδου, οι εργαζόμενοι σε ξενοδοχεία, τουριστικά καταλύματα, επιχειρήσεις εστίασης, μπαρ, υπηρεσίες catering και τουριστικά γραφεία καλύπτονται από το ίδιο εργασιακό πλαίσιο που εφαρμόζεται στο σύνολο της αγοράς εργασίας. Η εποχική ή ορισμένου χρόνου σύμβαση δεν αναιρεί τις υποχρεώσεις των εργοδοτών ως προς τη δήλωση του χρόνου απασχόλησης, την καταβολή των νόμιμων αποδοχών και των προβλεπόμενων προσαυξήσεων για κάθε επιπλέον ώρα εργασίας.

Ο έλεγχος του πραγματικού χρόνου εργασίας μέσω της Ψηφιακής Κάρτας

Η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας λειτουργεί ως βασικός μηχανισμός καταγραφής της πραγματικής απασχόλησης στις επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στο σύστημα. Η ώρα προσέλευσης και αποχώρησης πρέπει να ανταποκρίνεται στον πραγματικό χρόνο εργασίας, χωρίς να υπάρχουν αποκλίσεις μεταξύ της καταγραφής και της πραγματικής παραμονής του εργαζομένου στον χώρο εργασίας.

Οι εργαζόμενοι καλούνται να ελέγχουν ότι οι ώρες που καταγράφονται στην Ψηφιακή Κάρτα, στο πρόγραμμα εργασίας και στη μισθοδοσία συμπίπτουν με τον πραγματικό χρόνο απασχόλησης. Αντίστοιχα, οι επιχειρήσεις οφείλουν να δηλώνουν εγκαίρως τις αλλαγές στο ωράριο και να καταβάλλουν όλες τις νόμιμες προσαυξήσεις για υπερεργασία, υπερωρίες, νυχτερινή εργασία, καθώς και για απασχόληση τις Κυριακές και τις αργίες.

Τα δικαιώματα δεν αναστέλλονται

Η αυξημένη ένταση της τουριστικής περιόδου δεν μεταβάλλει τις διατάξεις για τον χρόνο ανάπαυσης. Οι εργαζόμενοι εξακολουθούν να δικαιούνται τις προβλεπόμενες ώρες ημερήσιας και εβδομαδιαίας ανάπαυσης, ενώ η συνεχόμενη εργασία χωρίς τα νόμιμα διαλείμματα ή ρεπό δεν προβλέπεται από το ισχύον εργασιακό πλαίσιο.