Η άδεια ειδικού σκοπού θεσπίστηκε με το άρθρο 4 της ΠΝΠ της 11/3/2020 (Α΄55), η οποία κυρώθηκε με το άρθρο 2 του Ν. 4682/2020 (Α΄76).

Αφορά σε εργαζόμενους γονείς:

α) παιδιών που είναι εγγεγραμμένα σε βρεφικούς, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς
β) παιδιών που φοιτούν σε σχολικές μονάδες υποχρεωτικής εκπαίδευσης (Νηπιαγωγείο, Δημοτικό, Γυμνάσιο),
γ) παιδιών που φοιτούν σε ειδικά σχολεία ή σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής (ανεξαρτήτως ηλικίας των παιδιών),
δ) ατόμων με αναπηρία, τα οποία ανεξαρτήτως ηλικίας είναι ωφελούμενα σε δομές παροχής υπηρεσιών ανοιχτής φροντίδας για άτομα με αναπηρία.

Όπως αναφέρεται, "κατόπιν ερωτημάτων που τίθενται στην Υπηρεσία μας σχετικά με τη χορήγηση της άδειας ειδικού σκοπού της παρ. 3 του άρθρου 4 της από 11.03.2020 ΠΝΠ, Α' 55, η οποία κυρώθηκε με το άρθρο 2 του ν. 4682/2020, ως ισχύει, κατά την επερχόμενη περίοδο των σχολικών διακοπών του Πάσχα 2021 διευκρινίζονται τα ακόλουθα:

2. Προκειμένου για τους βρεφικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς η χορήγηση της άδειας ειδικού σκοπού συνεχίζεται κανονικά κατά τις ημερομηνίες που βάσει προγράμματος αυτοί θα λειτουργούσαν κατά το ανωτέρω διάστημα, ωστόσο η λειτουργία τους παραμένει σε αναστολή με εντολή δημόσιας Αρχής, καθόσον αυτό το διάστημα δεν εντάσσεται στην περίοδο διακοπών του σταθμού. Σε διαφορετική περίπτωση ισχύουν τα αναφερόμενα στην ανωτέρω παράγραφο. Οι εργαζόμενοι προσκομίζουν στους εργοδότες σχετικές βεβαιώσεις των σταθμών.

3. Σε περίπτωση που σύμφωνα με τα ανωτέρω η συνέχιση της χορήγησης της άδειας ειδικού σκοπού δεν είναι δυνατή και ο τελευταίος κύκλος της άδειας δεν ολοκληρώνεται κατά την έναρξη των διακοπών του Πάσχα τότε μπορεί, είτε να ολοκληρωθεί ο κύκλος της άδειας (3 ημέρες άδειας ειδικού σκοπού συν 1 κανονική άδεια) μετά την περίοδο των διακοπών, εφόσον η λειτουργία της σχετικής μονάδας παραμείνει/ τεθεί εκ νέου σε αναστολή λόγω κρούσματος, είτε διαφορετικά να χορηγηθεί ετήσια κανονική άδεια ή άλλη άδεια. Διευκρινίζεται τέλος ότι σε αυτή την περίπτωση εντός της περιόδου των διακοπών του Πάσχα και με την επιφύλαξη όσων προαναφέρονται στην παρούσα είναι αποδεκτή η χορήγηση της μίας ημέρας κανονικής άδειας προκειμένου για την ολοκλήρωση του σχήματος των τεσσάρων ημερών της εν λόγω άδειας.

Τι ισχύει για την άδεια ειδικού σκοπού και ποιους αφορά

Η άδεια ειδικού σκοπού έχει διάρκεια κατ’ ελάχιστον τριών ημερών, την οποία ακολουθεί στη συνέχεια η χορήγηση μίας ημέρας κανονικής άδειας, σχήμα το οποίο επαναλαμβάνεται κυκλικά για όσο διάστημα χρειαστεί μέχρι τη λήξη του έκτακτου και προσωρινού μέτρου.

Η χρήση της άδειας ειδικού σκοπού δύναται να γίνει είτε από τον έναν γονέα εξ ολοκλήρου είτε και από τους δύο, εφόσον μοιραστούν μεταξύ τους διαστήματα αυτής, ενώ δεν μπορεί να γίνει ταυτόχρονα χρήση της και από τους δύο.

Η άδεια ειδικού σκοπού αφορά σε εργαζόμενους γονείς παιδιών Νηπιαγωγείου, Δημοτικού, Γυμνασίου, όπως επίσης παιδιών που είναι εγγεγραμμένα σε βρεφικούς, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς. Η άδεια ειδικού σκοπού χορηγείται εναλλακτικά, εφόσον δεν είναι δυνατή η τηλεργασία, σε 4ήμερα που επαναλαμβάνονται, εκ των οποίων 1 μέρα προέρχεται από την ετήσια άδεια αναψυχής του εργαζόμενου.

Πλέον μπορεί να γίνει χρήση της άδειας αναψυχής του 2021 και για αυτό δεν υπάρχει το πρόβλημα του Νοεμβρίου, όταν οι εργαζόμενοι γονείς που είχαν εξαντλήσει τις ημέρες της κανονικής τους άδειας κλήθηκαν να δηλώσουν οποιαδήποτε άλλη άδεια δικαιούνταν, όπως παρακολούθησης σχολικής επίδοσης, άδεια λόγω ασθένειας τέκνου, άδεια άνευ αποδοχών κλπ.

Εάν και οι δυο γονείς είναι υπάλληλοι ιδιωτικού ή Δημόσιου τομέα λαμβάνει την ειδική άδεια είτε ο ένας αποκλειστικά είτε την μοιράζονται σε διαφορετικά διαστήματα, υποβάλλοντας υπεύθυνες δηλώσεις στον εργοδότη. Εάν ο ένας είναι μισθωτός και ο άλλος ελεύθερος επαγγελματίας, τότε την άδεια δικαιούται μόνο ο μισθωτός. Αν εργάζεται μόνο ο ένας γονέας, τότε δεν δικαιούται την άδεια, παρά μόνο αν ο άλλος νοσηλεύεται ή νοσεί από κορωνοϊό ή είναι άτομο με αναπηρία. Η άδεια μπορεί να χορηγηθεί και τμηματικά, ενώ δεν την δικαιούνται οι εργαζόμενοι γονείς σε επιχειρήσεις που μένουν κλειστές με κρατική εντολή.

Κατόπιν ερωτημάτων που τίθενται στην Υπηρεσία σχετικά με τη χορήγηση της άδειας ειδικού σκοπού της παρ. 3 του άρθρου 4 της από 11.03.2020 ΠΝΠ, Α’ 55, η οποία κυρώθηκε με το άρθρο 2 του ν. 4682/2020, ως ισχύει, κατά την επερχόμενη περίοδο των Χριστουγέννων 2020 οπότε και οι σχολικές μονάδες δεν θα λειτουργούν λόγω διακοπών, διευκρινίζεται από το Υπ. Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων ότι η χορήγησή της θα ήταν δυνατόν να εγκριθεί για την περίοδο αυτή εφόσον ο  εργαζόμενος αποδείξει ότι κατά το ίδιο διάστημα δεν είναι δυνατή η φροντίδα των τέκνων από τον άλλο γονέα ή άλλο πρόσωπο και εφόσον δεν διαθέτει επαρκές υπόλοιπο κανονικής άδειας η οποία θα πρέπει να χορηγηθεί μέχρι τέλος του έτους.

Η ως άνω κατ’ εξαίρεση χορήγηση της άδειας ειδικού σκοπού αφορά αποκλειστικά στο χρονικό διάστημα από 24/12/2020 έως και τις 31/12/2020, καθώς από 1/1/2021 στοιχειοθετείται το δικαίωμα κανονικής άδειας του έτους 2021. Σημειώνεται τέλος προκειμένου για τους βρεφικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς ότι η κανονική λειτουργία τους είχε προγραμματισθεί σε διαφορετικές ημερομηνίες ανά περίπτωση.

Άδεια Ειδικού Σκοπού για το Δημόσιο: Διευκρινίσεις για τα Χριστούγεννα – Ποιοι γονείς εξαιρούνται

Υπενθυμίζεται ότι σχετικές διευκρινίσεις για το Δημόσιο είχε δώσει πριν μερικές ημέρες με εγκύκλιο του, το υπουργείο Εσωτερικών.  Συγκεκριμένα, διευκρίνιζε ότι, Θα δοθεί κατ’ εξαίρεση άδεια ειδικούς σκοπού σε γονείς κατά τη διάρκεια των Χριστουγέννων, εφόσον

-Δεν είναι δυνατή η φροντίδα των τέκνων από έτερο πρόσωπο (πχ σύζυγο) και σε

-Σε κάθε περίπτωση για το χρονικό διάστημα της αιτούμενης άδειας δεν διαθέτει επαρκές υπόλοιπο κανονικής άδειας ή οποιασδήποτε άλλης άδειας δικαιούται (ιδίως αιμοδοτική ή υπηρεσιακή), η οποία θα πρέπει να χορηγηθεί μέχρι τέλος του έτους.

«Η ως άνω κατ’ εξαίρεση χορήγηση της άδειας ειδικού σκοπού αφορά αποκλειστικά το χρονικό διάστημα έως και τις 31/12/2020, καθώς από 1/1/2021 στοιχειοθετείται το δικαίωμα κανονικής άδειας του έτους 2021», τονίζεται χαρακτηριστικά.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων:

α. Στο πεδίο κανονική άδεια εμφανίζεται πλέον η επιλογή κανονική ή άλλη άδεια.

β. Στο έντυπο Ε11.1 καταχωρείται ξεχωριστή εγγραφή για κάθε εργαζόμενο και για κάθε ημερομηνία για το διάστημα από 14/9 έως 30/11/2020. Συνεπώς, η ανωτέρω καρτέλα θα συμπληρώνεται τόσες φορές για κάθε εργαζόμενο, όσες ημέρες αδείας (ειδικού σκοπού και κανονική άδεια ή/και άλλη άδεια) έχει πάρει για το διάστημα 14/9-30/11/2020, όπου σε κάθε εγγραφή καταχωρείται η ημερομηνία και το είδος της άδειας. Κατά την υποβολή, ελέγχεται η αντιστοίχιση 3+1, δηλαδή 3 ημέρες άδειας ειδικού σκοπού στις οποίες αντιστοιχεί μία ημέρα κανονικής άδειας ή άλλη άδεια.

γ. Αν κατά τις τελευταίες ημέρες του μήνα Νοεμβρίου υποβάλλονται ημέρες αδείας, οι οποίες δεν συμπληρώνουν τετράδα (3+1), τότε οι ημέρες αυτές θα μπορούν να συμπεριληφθούν στη δήλωση για το μήνα Δεκέμβριο.

Οι δηλώσεις των αναστολών από πληττόμενες για τον Νοέμβριο επιχειρήσεις ολοκληρώνονται στις 7 Δεκεμβρίου, ενώ η πληρωμή των ειδικών αποζημιώσεων που θα υπολογιστούν με βάση τα 800 ευρώ, θα γίνει μετά τις 7 Δεκεμβρίου και έως τις 21 Δεκεμβρίου, πιθανότατα στις 11 Δεκεμβρίου.

Αντίθετα εξοφλήθηκαν οι εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις που έκλεισαν με κρατική εντολή τον Νοέμβριο την ειδική αποζημίωση της αναστολής με βάση τα 800 ευρώ.

Το ύψος της ειδικής αποζημίωσης ήταν κυμαινόμενο, ανάλογα με τις ημέρες της αναστολής, με την μέση αποζημίωση να φτάνει στα 677 ευρώ. Οι αποζημιώσεις τους υπολογίστηκαν με βάση τα 800 ευρώ για 30 ημέρες, δηλαδή 26,66 ευρώ ανά ημερολογιακή ημέρα αναστολής

Για παράδειγμα, ένας εργαζόμενος που θα τεθεί σε αναστολή από 1-7 Δεκεμβρίου αναμένεται να λάβει για τον Δεκέμβριο ποσό ειδικής αποζημίωσης 125 ευρώ.

Αν ο ίδιος εργαζόμενος ήταν για παράδειγμα σε αναστολή από 3 έως 30 Νοεμβρίου από πληττόμενη επιχείρηση θα λάβει για τον Νοέμβριο 747 ευρώ. Σύνολο 872 ευρώ.

Σύμφωνα με την σχετική εγκύκλιο, το μέτρο της άδειας ειδικού σκοπού χορηγείται υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις για όλο το διάστημα που διαρκεί η αναστολή λειτουργίας των σχολείων, χωρίς να χρειάζεται να εκδοθεί νέα ρύθμιση.

Ειδικότερα η εναλλακτική λύση της άδειας ειδικού σκοπού ενεργοποιείται σε περίπτωση που δεν είναι εφικτή η απασχόληση των γονέων με τηλεργασία.

Η φόρμουλα της άδειας ειδικού σκοπού προβλέπει άδεια τριών ημερών και μια ημέρα ετήσιας κανονικής άδειας, σχήμα το οποίο επαναλαμβάνεται κυκλικά ανά τέσσερις ημέρες.

Αναλυτικότερα, οι δύο πρώτες ημέρες χορηγούνται με αποδοχές από τον εργοδότη, η τρίτη ημέρα επιδοτείται από τον τακτικό προϋπολογισμό και η τέταρτη ημέρα αφαιρείται από την ετήσια κανονική άδεια του εργαζόμενου.

Αν έχουν ήδη εξαντλήσει το δικαίωμα της ετήσιας κανονικής άδειας για το έτος 2020, γίνεται αποδεκτό ότι, κατά την τέταρτη μέρα του ανωτέρω σχήματος, μπορεί να δηλωθεί οποιαδήποτε άλλη νόμιμη άδεια δικαιούται ο εργαζόμενος, είτε αυτή χορηγείται με αποδοχές είτε χωρίς αποδοχές, όπως π.χ. άδεια για την παρακολούθηση της σχολικής επίδοσης των παιδιών, άδεια λόγω ασθένειας τέκνου, άδεια άνευ αποδοχών.

Με την ίδια εγκύκλιο διευκρινίζεται επίσης ότι η άδεια ειδικού σκοπού δύναται να χορηγείται και στην περίπτωση που παιδί το οποίο φοιτά στο δημοτικό σχολείο τίθεται σε κατ' οίκον περιορισμό έπειτα από επαφή του με επιβεβαιωμένο κρούσμα εντός της σχολικής μονάδας, όπως τμήμα του ολοήμερου σχολείου ή μαθήματα ειδικότητας (π.χ. γαλλικών ή γερμανικών), τα οποία τα παιδιά παρακολουθούν διατμηματικά, εξαιτίας του οποίου αναστέλλεται η λειτουργία του τμήματος το οποίο παρακολούθησε το παιδί που νόσησε αλλά και το παιδί που τίθεται σε κατ' οίκον περιορισμό, χωρίς ωστόσο να ανασταλεί η λειτουργία του βασικού τμήματος στο οποίο φοιτά το τελευταίο. Στην περίπτωση αυτή τα σχολεία θα πρέπει να χορηγούν στους γονείς σχετικές βεβαιώσεις.

Εάν δεν είναι εφικτή η παροχή εξ' αποστάσεως εργασίας συστήνεται η εύλογη προσαρμογή του ωραρίου του/της εργαζόμενου/ης για το επίμαχο διάσημα προκειμένου να μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες φροντίδας του παιδιού κατά το διάστημα της υποχρεωτικής παραμονής του στο σπίτι και εάν ούτε και αυτό είναι εφικτό τότε ο/η εργαζόμενος/η δύναται να απουσιάζει δικαιολογημένα από την εργασία του/της.

Στην τελευταία περίπτωση και καθώς δεν δικαιολογείται η χρήση της άδειας ειδικού σκοπού, συστήνεται να γίνεται αναλογική εφαρμογή της διάταξης για τον κατ' οίκον περιορισμό των εργαζομένων, σύμφωνα με την οποία μετά τη λήξη του κατ' οίκον περιορισμού (εν προκειμένω του παιδιού και όχι του ιδίου), ο εργαζόμενος δύναται να αναπληρώνει το ήμισυ των ωρών που αντιστοιχούν στις εργάσιμες ημέρες παραμονής του κατ' οίκον, κατά 1 ώρα ημερησίως, σε άλλες εργάσιμες ημέρες, ενώ ο εργοδότης καταβάλλει κανονικά το σύνολο των αποδοχών και των ασφαλιστικών εισφορών, ως αναλυτικά ορίζεται από τη σχετική διάταξη.

Ο εργοδότης έχει την υποχρέωση να καταχωρίσει στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ» του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων τους εργαζομένους που έκαναν χρήση της άδειας ειδικού σκοπού. Για τη χορήγηση της άδειας ειδικού σκοπού γίνεται συσχέτιση με το δικαίωμα λήψης ετήσιας κανονικής άδειας.

Ακόμα, δίνονται συστάσεις για τη διευκόλυνση των γονέων σε περίπτωση κατ' οίκον περιορισμού των παιδιών, ενώ η μονάδα φροντίδας ή εκπαίδευσης τους δεν έχει αναστείλει τη λειτουργία της.

Η εγκύκλιος αναφέρεται πως για τους εργαζόμενους γονείς παιδιών Γυμνασίου συστήνεται κατ' αρχήν η παροχή εξ αποστάσεως εργασίας, εφόσον αυτή είναι εφικτή. Εάν δεν είναι δυνατή τότε ως εναλλακτική χορηγείται η άδεια ειδικού σκοπού, ως ισχύει και σύμφωνα με τις σχετικές εγκύκλιες οδηγίες που έχουν ήδη εκδοθεί.

Διευκρινίζεται πως η άδεια ειδικού σκοπού μπορεί να χορηγείται και στην περίπτωση που παιδί το οποίο φοιτά στο δημοτικό σχολείο τίθεται σε κατ' οίκον περιορισμό έπειτα από επαφή του με επιβεβαιωμένο κρούσμα εντός της σχολικής μονάδας, όπως τμήμα του ολοήμερου σχολείου ή μαθήματα ειδικότητας (π.χ. γαλλικών ή γερμανικών), τα οποία τα παιδιά παρακολουθούν διατμηματικά, εξαιτίας του οποίου αναστέλλεται η λειτουργία του τμήματος το οποίο παρακολούθησε το παιδί που νόσησε αλλά και το παιδί που τίθεται σε κατ' οίκον περιορισμό, χωρίς ωστόσο να ανασταλεί η λειτουργία του βασικού τμήματος στο οποίο φοιτά το τελευταίο. Στην περίπτωση αυτή τα σχολεία θα πρέπει να χορηγούν στους γονείς σχετικές βεβαιώσεις.

Η φόρμουλα της άδειας ειδικού σκοπού προβλέπει άδεια τριών ημερών και μια ημέρα ετήσιας κανονικής άδειας, σχήμα το οποίο επαναλαμβάνεται κυκλικά ανά τέσσερις ημέρες.

Οι δύο πρώτες ημέρες χορηγούνται με αποδοχές από τον εργοδότη, η τρίτη ημέρα επιδοτείται από τον τακτικό προϋπολογισμό και η τέταρτη ημέρα αφαιρείται από την ετήσια κανονική άδεια του εργαζόμενου.

Τα σχήμα αυτό επαναλαμβάνεται κυκλικά, σύμφωνα με την αίτηση του εργαζόμενου, κατά το διάστημα της προσωρινής αναστολής λειτουργίας της εν λόγω σχολικής ή μονάδας φροντίδας του παιδιού. Προκειμένου για εργαζόμενους που έχουν ήδη εξαντλήσει το δικαίωμα της ετήσιας κανονικής άδειας για το έτος 2020, γίνεται αποδεκτό ότι, κατά την τέταρτη μέρα του ανωτέρω σχήματος, μπορεί να δηλωθεί οποιαδήποτε άλλη νόμιμη άδεια δικαιούται ο εργαζόμενος, είτε αυτή χορηγείται με αποδοχές είτε χωρίς αποδοχές, όπως π.χ. άδεια για την παρακολούθηση της σχολικής επίδοσης των παιδιών, άδεια λόγω ασθένειας τέκνου, άδεια άνευ αποδοχών.

Για άλλες διαφορετικές περιπτώσεις, κατά τις οποίες το παιδί και όχι ο γονέας, εξαιτίας άλλης επαφής του με επιβεβαιωμένο κρούσμα κορωνοϊού απαιτείται να τεθεί σε κατ' οίκον περιορισμό, λόγω των έκτακτων μέτρων και κατόπιν οδηγιών που έχουν δοθεί αρμοδίως από τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (Ε.Ο.Δ.Υ.), ενώ η μονάδα/το τμήμα παροχής φροντίδας ή εκπαίδευσης των παιδιών δεν έχει αναστείλει τη λειτουργία της/του, τότε ο εργαζόμενος, με απόφαση του εργοδότη, δύναται να παρέχει εξ' αποστάσεως εργασία για το διάστημα αυτό, εφόσον είναι εφικτό.

Εφόσον δεν είναι εφικτή η παροχή εξ' αποστάσεως εργασίας συστήνεται η εύλογη προσαρμογή του ωραρίου του/της εργαζόμενου για το επίμαχο διάσημα προκειμένου να μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες φροντίδας του παιδιού κατά το διάστημα της υποχρεωτικής παραμονής του στο σπίτι και εάν ούτε και αυτό είναι εφικτό τότε ο/η εργαζόμενος/η δύναται να απουσιάζει δικαιολογημένα από την εργασία του/της.

Στην τελευταία περίπτωση και καθώς δεν δικαιολογείται η χρήση της άδειας ειδικού σκοπού, συστήνεται, να γίνεται αναλογική εφαρμογή της διάταξης για τον κατ' οίκον περιορισμό των εργαζομένων, σύμφωνα με την οποία μετά τη λήξη του κατ' οίκον περιορισμού (εν προκειμένω του παιδιού και όχι του ιδίου), ο εργαζόμενος δύναται να αναπληρώνει το ήμισυ των ωρών που αντιστοιχούν στις εργάσιμες ημέρες παραμονής του κατ' οίκον, κατά μία ώρα ημερησίως, σε άλλες εργάσιμες ημέρες.

Ο εργοδότης καταβάλλει κανονικά το σύνολο των αποδοχών και των ασφαλιστικών εισφορών, ως αναλυτικά ορίζεται από τη σχετική διάταξη.