Αναλυτικά προβλέπει ότι η μητέρα του παιδιού μπορεί να μεταβιβάσει την ειδική άδεια αλλά και την παροχή στον πατέρα, χωρίς να απαιτείται να έχει η ίδια κάνει χρήση τμήματος αυτής προηγουμένως. Η μητέρα επιλέγει το πώς θα ασκήσει το δικαίωμά της και ειδικότερα αν θα κάνει η ίδια χρήση του συνόλου της ειδικής άδειας μητρότητας (9 μήνες) ή αν θα μεταβιβάσει τμήμα του δικαιώματος της ειδικής άδειας και παροχής προστασίας της μητρότητας –έως 7 μήνες– στον πατέρα του παιδιού.

Η μητέρα μπορεί επίσης να καθορίσει διαστήματα που θα κάνει χρήση της ειδικής άδειας η ίδια εναλλακτικά με τον πατέρα του τέκνου. Μάλιστα, στην απόφαση ξεκαθαρίζεται ότι δεν έχει σημασία η σειρά που οι γονείς θα κάνουν χρήση της άδειας συμπληρωματικά μεταξύ τους. Με άλλα λόγια, η μητέρα μπορεί να ασκήσει πρώτη τμήμα του ως άνω δικαιώματος και να μεταβιβάσει το υπόλοιπο στον πατέρα, έως του ορίου των επτά μηνών.

Εναλλακτικά, ο πατέρας μπορεί πρώτος να κάνει χρήση τμήματος της ειδικής άδειας και της παροχής που του μεταβιβάσθηκε από τη μητέρα έως και 7 μήνες και στη συνέχεια η μητέρα να ασκήσει η ίδια το υπόλοιπο του δικαιώματός της μέχρι και τη συμπλήρωση των 9 μηνών της άδειας ή και αντιστρόφως. Η κατανομή διαστημάτων της άδειας και παροχής, κατόπιν μεταβίβασης, μπορεί να γίνει συνεχόμενα και συμπληρωματικά μεταξύ των γονέων και για περισσότερες από μία εναλλαγές.

Η ετήσια άδεια της μητέρας ή του πατέρα χορηγείται υποχρεωτικά πριν από την ειδική άδεια προστασίας της μητρότητας, μόνο σε περίπτωση που με βάση τις ετήσιες προθεσμίες κινδυνεύει να χαθεί.

Οσο για τις μητέρες, οι οποίες ήδη σήμερα και από 25/11/2022 (χρόνο έναρξης ισχύος του ν. 4997/2022) κάνουν χρήση της ειδικής άδειας, μπορούν να μεταβιβάσουν στον πατέρα το δικαίωμα για όσο χρόνο απομένει μέχρι τη συμπλήρωση των 9 μηνών. Η άδεια χορηγείται στον εργαζόμενο έπειτα από αίτησή του προς τον εργοδότη, τον οποίο οφείλει να προειδοποιήσει εγγράφως ένα μήνα πριν.

Ο χρόνος απουσίας του εργαζομένου από την εργασία του κατά τη διάρκεια της ειδικής άδειας προστασίας της μητρότητας λογίζεται ως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας για τον υπολογισμό της ετήσιας κανονικής άδειας, της προϋπηρεσίας για τον καθορισμό της αμοιβής και της αποζημίωσης σε περίπτωση απόλυσης αλλά και κάθε δικαιώματος που απορρέει από τις διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας. Ο εργαζόμενος πατέρας που κάνει χρήση της ειδικής άδειας δικαιούται όλες τις παροχές και τις συνέπειες ως προς την ασφαλιστική κάλυψη, όπως και η μητέρα.

Σύμφωνα με σχετικό δελτίο Τύπου, η ρύθμιση προβλέπει ότι η μητέρα δικαιούται να μεταβιβάσει έως 7 μήνες από την ειδική άδεια προστασίας μητρότητας προς τον πατέρα, αν αυτός εργάζεται με σχέση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου ή αορίστου χρόνου σε επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις με πλήρη ή μερική απασχόληση.

Η μεταβίβαση της ειδικής άδειας και παροχής στον πατέρα προϋποθέτει να είναι η μητέρα του παιδιού δικαιούχος αυτών, χωρίς να απαιτείται να έχει η ίδια κάνει χρήση τμήματος αυτής προηγουμένως.

Εναλλακτικά, ο πατέρας μπορεί πρώτος να κάνει χρήση τμήματος της ειδικής άδειας και της παροχής που του μεταβιβάσθηκε από τη μητέρα, έως και 7μηνών και στη συνέχεια η μητέρα να ασκήσει η ίδια το υπόλοιπο του δικαιώματός της μέχρι και τη συμπλήρωση των εννέα μηνών της άδειας ή και αντιστρόφως. Η κατανομή διαστημάτων της άδειας και παροχής, κατόπιν μεταβίβασης μπορεί να γίνει συνεχόμενα και συμπληρωματικά μεταξύ των γονέων και για περισσότερες από μία εναλλαγές.

α) το ονοματεπώνυμο, ο ΑΜΚΑ και ο ΑΦΜ του πατέρα,

β) το/τα διάστημα/τα της άδειας που έχει λάβει ή προτίθεται να λάβει η ίδια,

Η υπεύθυνη δήλωση μπορεί να τροποποιηθεί με νεότερη δήλωση της μητέρας.

Η χορήγηση της άδειας στον πατέρα έπειτα από μεταβίβαση σε αυτόν μπορεί να γίνει αμέσως μετά τη λήξη της άδειας μητρότητας (τοκετού και λοχείας) της μητέρας, είτε αμέσως μετά τη λήξη της ισόχρονης προς το μειωμένο ωράριο αδείας από την μητέρα ή από τον πατέρα, ως ισχύουν κάθε φορά, είτε ακόμη μετά τη λήξη της ετήσιας κανονικής άδειας του πατέρα ή της μητέρας, εφόσον τα διαστήματα των ανωτέρω αδειών είναι συνεχόμενα. Η ετήσια άδεια της μητέρας ή του πατέρα χορηγείται υποχρεωτικά πριν την ειδική άδεια προστασίας της μητρότητας σε περίπτωση που με βάση τις ετήσιες προθεσμίες κινδυνεύει να χαθεί.

Η προθεσμία αυτή δεν ισχύει εφόσον η μητέρα που μεταβιβάζει το δικαίωμά της στον πατέρα έχει υπόλοιπο ειδικής άδειας μικρότερο των δυο μηνών. Ο εργαζόμενος μπορεί να διακόψει την ειδική άδεια με έγγραφη συμφωνία του εργοδότη. Σε αυτή την περίπτωση το υπόλοιπο της άδειας δεν μεταφέρεται σε άλλη χρονική περίοδο αλλά μπορεί να χορηγηθεί και πάλι στη μητέρα.

Ο χρόνος απουσίας του εργαζόμενου από την εργασία του κατά τη διάρκεια της ειδικής άδειας προστασίας της μητρότητας, λογίζεται ως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας για τον υπολογισμό της ετήσιας κανονικής άδειας, της προϋπηρεσίας για τον καθορισμό της αμοιβής και της αποζημίωσης σε περίπτωση απόλυσης αλλά και κάθε δικαιώματος που απορρέει από τις διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας.

Ο εργαζόμενος πατέρας που κάνει χρήση της ειδικής άδειας δικαιούται όλες τις παροχές και τις συνέπειες ως προς την ασφαλιστική κάλυψη όπως και η μητέρα. Τονίζεται ότι εφαρμόζονται στον πατέρα όλες οι γενικές και ειδικές διατάξεις που αφορούν στην ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας με τον ίδιο τρόπο που εφαρμόζονται και στην μητέρα εργαζόμενη που ασκεί το ίδιο δικαίωμα, ιδίως όσον αφορά στην προστασία και στην διατήρηση της απασχόλησής του και των όρων εργασίας του, την επιστροφή του στην ίδια θέση εργασίας ή σε ισοδύναμη θέση εργασίας, με όχι λιγότερο ευνοϊκούς επαγγελματικούς όρους και συνθήκες και να επωφεληθεί από οποιαδήποτε βελτίωση των συνθηκών εργασίας την οποία θα εδικαιούτο κατά την απουσία του.

Το καταβαλλόμενο στον πατέρα εργαζόμενο ποσό επιδότησης είναι αυτό το οποίο θα ελάμβανε η ίδια η μητέρα εργαζόμενη σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία που προβλέπει ότι κατά τη διάρκεια της ειδικής άδειας η ΔΥΠΑ καταβάλλει στην εργαζόμενη μητέρα μηνιαίως ποσό ίσο με τον κατώτατο μισθό, όπως κάθε φορά καθορίζεται, καθώς και αναλογία δώρων εορτών και επιδόματος αδείας με βάση το προαναφερόμενο ποσό.

Τη δήλωση πρέπει να υποβάλλουν όλες οι δικαιούχοι με ημερομηνίες έναρξης της ειδικής άδειας προστασίας μητρότητας από τις 26.05.2022 έως και τις 24.11.2022, ανεξάρτητα αν έχουν ήδη στείλει σχετικό ηλεκτρονικό μήνυμα ή αν έχουν υποβάλει σχετική δήλωση στις υπηρεσίες της ΔΥΠΑ.

Πιο αναλυτικά, οι δικαιούχοι θα πρέπει να αναφέρουν στη δήλωση πότε έλαβαν ή θα λάβουν την επέκταση της ειδικής άδειας προστασίας μητρότητας, δηλαδή:

α) είτε σε συνέχεια της αρχικής λήξης της,

β) είτε μετά την παρεμβολή κανονικής άδειας έτους 2022,

γ) είτε μετά τη μεσολάβηση πραγματικής εργασίας στον εργοδότη, καταγράφοντας και τα ακριβή χρονικά διαστήματα κανονικής αδείας ή πραγματικής εργασίας.

 Συγκεκριμένα, η συνημμένη Υπεύθυνη Δήλωση θα πρέπει να δηλώνει:

«Επιθυμώ την επέκταση της Ειδικής Παροχής Προστασίας της Μητρότητας:

1) σε συνέχεια από την αρχική λήξη αυτής ή

2) μετά την παρεμβολή της κανονικής άδειας του έτους 2022, η οποία ελήφθη ή θα ληφθεί από ……. έως ……. ή

3) μετά τη μεσολάβηση πραγματικής εργασίας στον εργοδότη από ……. έως …….»

Υπενθυμίζεται πως από τις 25 Νοεμβρίου 2022 ξεκίνησε η εφαρμογή των νέων ευνοϊκών ρυθμίσεων για την επέκταση της ειδικής άδειας προστασίας της μητρότητας από 6 σε 9 μήνες.

Το διάστημα αυτό η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) κατέβαλε στην εργαζόμενη μητέρα μηνιαίως ποσό ίσο με τον κατώτατο μισθό, καθώς και αναλογία δώρων εορτών και επιδόματος αδείας.

Έτσι, για όσες εργαζόμενες βρίσκονταν ήδη από τις 25/11/2022 σε επιδοτούμενη άδεια διάρκειας 6 μηνών, η διάρκεια της άδειας παρατάθηκε μέχρι τους 9 μήνες.

Τη δήλωση πρέπει να υποβάλλουν όλες οι δικαιούχοι με ημερομηνίες έναρξης της ειδικής άδειας προστασίας μητρότητας από τις 26.05.2022 έως και τις 24.11.2022, ανεξάρτητα αν έχουν ήδη στείλει σχετικό ηλεκτρονικό μήνυμα ή αν έχουν υποβάλει σχετική δήλωση στις υπηρεσίες της ΔΥΠΑ.

 Πιο αναλυτικά, οι δικαιούχοι θα πρέπει να αναφέρουν στη δήλωση πότε έλαβαν ή θα λάβουν την επέκταση της ειδικής άδειας προστασίας μητρότητας, δηλαδή:

α) είτε σε συνέχεια της αρχικής λήξης της,
β) είτε μετά την παρεμβολή κανονικής άδειας έτους 2022

γ) είτε μετά τη μεσολάβηση πραγματικής εργασίας στον εργοδότη, καταγράφοντας και τα ακριβή χρονικά διαστήματα κανονικής αδείας ή πραγματικής εργασίας.

Συγκεκριμένα, η συνημμένη Υπεύθυνη Δήλωση θα πρέπει να δηλώνει:

«Επιθυμώ την επέκταση της Ειδικής Παροχής Προστασίας της Μητρότητας:

1) σε συνέχεια από την αρχική λήξη αυτής ή

2) μετά την παρεμβολή της κανονικής άδειας του έτους 2022, η οποία ελήφθη ή θα ληφθεί από ……. έως ……. ή

3) μετά τη μεσολάβηση πραγματικής εργασίας στον εργοδότη από ……. έως …….»

Το διάστημα αυτό η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) κατέβαλε στην εργαζόμενη μητέρα μηνιαίως ποσό ίσο με τον κατώτατο μισθό, καθώς και αναλογία δώρων εορτών και επιδόματος αδείας.

Έτσι, για όσες εργαζόμενες βρίσκονταν ήδη από τις 25/11/2022 σε επιδοτούμενη άδεια διάρκειας 6 μηνών, η διάρκεια της άδειας παρατάθηκε μέχρι τους 9 μήνες.

Αυτό, μεταξύ άλλων, αναφέρεται σε εγκύκλιο της Γενικής Γραμματέως Εργασιακών Σχέσεων Άννας Στρατινάκη που εκδόθηκε χθες με την οποία παρέχονται διευκρινίσεις για την εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων που περιλαμβάνονται στο άρθρο 43 του Ν. 4997/2022 για τον εκσυγχρονισμό της ασφαλιστικής νομοθεσίας).

Με την εγκύκλιο δίνονται επίσης οδηγίες για την πρώτη εφαρμογή τους σε συνάρτηση με την περίοδο χορήγησης της κανονικής ετήσιας άδειας του 2022, ώστε να διασφαλιστεί η λήψη του συνόλου των αδειών από τις δικαιούχους.

Με την εγκύκλιο διευκρινίζεται μεταξύ άλλων ότι:

1.Με δεδομένο ότι η επέκταση της άδειας μητρότητας ισχύει από τις 25 Νοεμβρίου, δικαιούνται να επωφεληθούν της νέας ρύθμισης ακόμη και οι εργαζόμενες που στις 25.11.2022 είχαν την τελευταία ημέρα της ως άνω άδειας, σύμφωνα με το προγενέστερο καθεστώς που προέβλεπε την εξάμηνη διάρκειά της.

3. Σε σχέση με την πρώτη εφαρμογή της παράτασης της άδειας, από έξι σε εννέα μήνες, αποσαφηνίζεται ότι

α) Σε περίπτωση που οι εργαζόμενες έχουν υπόλοιπο ετήσιας άδειας του έτους 2022 το οποίο, κάνοντας χρήση της παράτασης αυτής, δεν δύναται να χορηγηθεί εμπρόθεσμα πριν τις 31/03/2023 ή σε περίπτωση που η ετήσια άδειά τους είχε ήδη προγραμματισθεί να χορηγηθεί μετά την εξάμηνη άδεια, τότε η ετήσια άδεια θα πρέπει να παρεμβληθεί, αμέσως μετά τη λήξη της εξάμηνης άδειας προστασίας της μητρότητας ως ίσχυε μέχρι πρότινος, και της τρίμηνης παράτασής της, προκειμένου να μην υπάρξει απώλεια κανενός δικαιώματος.

Αυτό, αναφέρεται σε σχετική εγκύκλιο που εκδόθηκε χθες για διευκρινίσεις των νέων ρυθμίσεων. Στο πλαίσιο αυτό δίνονται επίσης οδηγίες για την πρώτη εφαρμογή τους σε συνάρτηση με την περίοδο χορήγησης της κανονικής ετήσιας άδειας του 2022, ώστε να διασφαλιστεί η λήψη του συνόλου των αδειών από τις δικαιούχους.

Υπενθυμίζεται ότι την ειδική παροχή προστασίας μητρότητας δικαιούνται και οι γυναίκες που αποκτούν παιδιά με τη διαδικασία της παρένθετης μητρότητας, καθώς και οι εργαζόμενες που υιοθετούν, από τη ένταξη του παιδιού στην οικογένεια και έως την ηλικία των 8 ετών. Επίσης, η μητέρα δικαιούται να μεταβιβάσει έως επτά μήνες από την εν λόγω άδεια στον πατέρα, εφόσον ο τελευταίος  εργάζεται με σχέση εξαρτημένης εργασίας πλήρους ή μερικής απασχόλησης. Oι προϋποθέσεις, η διαδικασία και όλες οι λεπτομέρειες για τη μεταβίβαση καθώς και για την καταβολή των σχετικών παροχών και την ασφαλιστική κάλυψη του πατέρα από τη ΔΥΠΑ, θα ρυθμιστούν με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων.

Με την εγκύκλιο διευκρινίζεται μεταξύ άλλων ότι:

1. Με δεδομένο ότι η επέκταση της άδειας μητρότητας ισχύει από τις 25 Νοεμβρίου, δικαιούνται να επωφεληθούν της νέας ρύθμισης ακόμη και οι εργαζόμενες που στις 25.11.2022 είχαν την τελευταία ημέρα της ως άνω άδειας, σύμφωνα με το προγενέστερο καθεστώς που προέβλεπε την εξάμηνη διάρκειά της.

2. Η χορήγηση της ετήσιας άδειας πριν την ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας, συνεχόμενα με την άδεια μητρότητας ή την ισόχρονη άδεια φροντίδας παιδιού, ακόμη και αν με βάση τις ετήσιες προθεσμίες δεν κινδυνεύει να χαθεί, είναι συμβατή με τις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας που σκοπό έχουν την προστασία της μητρότητας και δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να οδηγεί σε απώλεια του επιδόματος της ειδικής παροχής προστασίας της μητρότητας από τη ΔΥΠΑ. Ως εκ τούτου οι αρμόδιες Υπηρεσίες της ΔΥΠΑ θα πρέπει να κάνουν δεκτές τις αιτήσεις επιδότησης των εργαζομένων σε τέτοιες περιπτώσεις.

3. Σε σχέση με την πρώτη εφαρμογή της παράτασης της άδειας, από έξι σε εννέα μήνες, αποσαφηνίζεται ότι

α) Σε περίπτωση που οι εργαζόμενες έχουν υπόλοιπο ετήσιας άδειας του έτους 2022 το οποίο, κάνοντας χρήση της παράτασης αυτής, δεν δύναται να χορηγηθεί εμπρόθεσμα πριν τις 31/03/2023 ή σε περίπτωση που η ετήσια άδειά τους είχε ήδη προγραμματισθεί να χορηγηθεί μετά την εξάμηνη άδεια, τότε η ετήσια άδεια θα πρέπει να παρεμβληθεί, αμέσως μετά τη λήξη της εξάμηνης άδειας προστασίας της μητρότητας ως ίσχυε μέχρι πρότινος, και της τρίμηνης παράτασής της, προκειμένου να μην υπάρξει απώλεια κανενός δικαιώματος.

β) Σε περίπτωση που εργαζόμενη η οποία εμπίπτει στη μεταβατική διάταξη της παρ. 2 του άρ. 83 του ν. 4799/2022 και δικαιούται να ευεργετηθεί της τρίμηνης παράτασης, μετά το τέλος της εξάμηνης άδειας, έχει επιστρέψει στην εργασία της, λόγω ελλείμματος ενημέρωσης (δικό της, του εργοδότη ή των αρμόδιων Υπηρεσιών) ωστόσο στη συνέχεια, έχοντας λάβει σχετική ενημέρωση, επιθυμεί να κάνει χρήση της σχετικής παράτασης της άδειας/επιδόματος από τη ΔΥΠΑ, θα μπορεί να κάνει χρήση αυτής, χωρίς κώλυμα από τις αρμόδιες Υπηρεσίες ή από τον εργοδότη.

Ειδικότερα, το άρθρο 43 του εν λόγω νόμου, το οποίο τροποποιεί το άρθρο 142 του Ν.3655/2008 περι της ειδικής παροχής προστασία μητρότητας, αναφέρει:

• αυξάνεται η χρονική διάρκεια της ειδικής άδειας προστασίας μητρότητας από έξι (6) σε εννέα (9) μήνες, για τις μητέρες ασφαλισμένες στον e-Ε.Φ.Κ.Α. (τ. Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ.), οι οποίες εργάζονται με σχέση εργασίας ορισμένου ή αορίστου χρόνου σε επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις του ιδιωτικού τομέα, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα και
• παρέχεται στη μητέρα το δικαίωμα μεταβίβασης έως επτά (7) μήνες, από την ειδική άδεια προστασίας μητρότητας, προς τον πατέρα υπό τις οριζόμενες προϋποθέσεις.

Μετά τις διατάξεις, που εισάγονται με το σχέδιο νόμου, οι άδειες αυτές διαμορφώνονται ως εξής:

Δικαιούχοι – διάρκεια άδειας

Η μητέρα που είναι ασφαλισμένη στον e-Ε.Φ.Κ.Α. (τ. Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ.) και εργάζεται με σχέση εργασίας ορισμένου ή αορίστου χρόνου σε επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις δικαιούται –μετά τη λήξη της άδειας λοχείας και της ισόχρονης προς το μειωμένο ωράριο άδειας– να λάβει ειδική άδεια προστασίας μητρότητας εννέα (9) μηνών (ΣΣ από έξη (6) με τις μέχρι σήμερα ισχύουσες διατάξεις].

• η τεκμαιρόμενη μητέρα του άρθρου 1464 του Αστικού Κώδικα, που αποκτά τέκνο με τη διαδικασία της παρένθετης μητρότητας και
• η εργαζόμενη που υιοθετεί τέκνο από την ένταξη του παιδιού στην οικογένεια και έως την ηλικία των οκτώ (8) ετών.

Την άδεια αυτή δικαιούνται επίσης οι μητέρες που είναι εργαζόμενες στον δημόσιο τομέα, κατά το μέρος που εφαρμόζεται σε αυτούς η εργατική νομοθεσία (π.χ. ΙΔΟΧ), καθώς και οι εργαζόμενες στο Δημόσιο με σύμβαση έμμισθης εντολής.

Αν δεν κάνει χρήση της ισόχρονης προς το μειωμένο ωράριο άδειας (άδεια φροντίδας τέκνου), η μητέρα δικαιούται αμέσως μετά τη λήξη της άδειας λοχείας την ως άνω ειδική άδεια προστασίας της μητρότητας, στη συνέχεια δε και το μειωμένο ωράριο (άδεια φροντίδας τέκνου).

Την ειδική άδεια προστασίας μητρότητας δικαιούνται και οι εργαζόμενες μητέρες που μετά την άδεια μητρότητας και την άδεια θηλασμού και φροντίδας τέκνου έκαναν χρήση της ετήσιας κανονικής τους άδειας, εάν αυτό ήταν απαραίτητο λόγω των θεσμοθετημένων ετήσιων προθεσμιών για τη χορήγησή της.

1. Ως «εργαζόμενη που υιοθετεί τέκνο» νοείται η εργαζόμενη γυναίκα, η οποία είναι εγγεγραμμένη στο Εθνικό Μητρώο Υποψηφίων Θετών Γονέων και μετά από απόφαση της αρμόδιας κοινωνικής υπηρεσίας παραλαμβάνει, για φροντίδα και ανατροφή με σκοπό την υιοθεσία, παιδί από κοινωνική υπηρεσία της κατά περίπτωση Μονάδας Παιδικής Προστασίας και Φροντίδας ή άλλου φορέα που έχει υπό την προστασία του το παιδί ή από τον φυσικό γονέα ή τους φυσικούς γονείς του παιδιού ακόμη και πριν την έκδοση της δικαστικής απόφασης υιοθεσίας, και
2. Ως «ένταξη του παιδιού στην οικογένεια» νοείται:

• Η ημερομηνία φυσικής παράδοσης, για φροντίδα και ανατροφή με σκοπό την υιοθεσία, του παιδιού στην «εργαζόμενη που υιοθετεί τέκνο» από την κατά περίπτωση Μονάδα Παιδικής Προστασίας και Φροντίδας ή από όποιον άλλον φορέα έχει υπό την προστασία του το παιδί, όπως αποδεικνύεται από σχετικό έγγραφο της αρμόδιας κοινωνικής υπηρεσίας, ή από τον φυσικό γονέα ή τους φυσικούς γονείς του παιδιού ακόμη και πριν την έκδοση της δικαστικής απόφασης υιοθεσίας, όπως αποδεικνύεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο που συνάπτει η «εργαζόμενη που υιοθετεί τέκνο» με τον φυσικό γονέα ή τους φυσικούς γονείς του παιδιού, ή
• Η ημερομηνία, κατά την οποία καθίσταται τελεσίδικη η δικαστική απόφαση που αναγνωρίζει αλλοδαπή απόφαση υιοθεσίας από την εργαζόμενη που υιοθετεί τέκνο.

Αποδοχές

Κατά τη διάρκεια της ως άνω ειδικής άδειας, η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ τ. ΟΑΕΔ) υποχρεούται να καταβάλλει στην εργαζόμενη μητέρα μηνιαίως ποσό ίσο με τον κατώτατο μισθό, όπως κάθε φορά καθορίζεται, σήμερα 713,00€ τον μήνα, καθώς και αναλογία δώρων εορτών και επιδόματος αδείας με βάση το προαναφερόμενο ποσό.

Σε περίπτωση απασχόλησης μέχρι και 4 ώρες ημερησίως ή μέχρι 13 ημέρες το μήνα κατά τη διάρκεια του εξαμήνου που προηγείται της άδειας κυοφορίας, το καταβαλλόμενο από τη ΔΥΠΑ (τ. ΟΑΕΔ) ποσό ισούται με το μισό του ανωτέρω αναφερόμενου ποσού δηλαδή σήμερα 713,00 χ 50% = 356,50€.

Προϋποθέσεις

Προϋπόθεση για τη χορήγηση της ειδικής άδειας μητρότητας είναι η υποβολή αίτησης από την ίδια τη δικαιούχο ή διά αντιπροσώπου της στην αρμόδια υπηρεσία της ΔΥΠΑ (τ. ΟΑΕΔ) εντός αποκλειστικής προθεσμίας 60 ημερών από τη λήξη

• της άδειας μητρότητας (τοκετού και λοχείας),
• της ισόχρονης προς το μειωμένο ωράριο άδειας ή και
• της ετήσιας κανονικής άδειας.

Η ασφαλισμένη δύναται, με αίτησή της, να κάνει χρήση του συνόλου ή τμήματος αυτής.

Σημειώνουμε ότι, σύμφωνα με την  υπ’ αριθ. 124/2018 γνωμοδότησή του, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους έκρινε πως ο χρόνος της εξάμηνης ειδικής παροχής προστασίας της μητρότητας δεν συμψηφίζεται στο διάστημα των 30 μηνών που διαρκεί η άδεια φροντίδας παιδιού («μειωμένο ωράριο»), το οποίο παρατείνεται αντίστοιχα, και το οποίο νομοθετήθηκε με τον ν. 4808/2021.

Χρόνος ασφάλισης στους κλάδους κύριας σύνταξης και ασθένειας

Ο χρόνος της ειδικής άδειας προστασίας της μητρότητας λογίζεται ως Χρόνος ασφάλισης στους κλάδους κύριας σύνταξης και ασθένειας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, καθώς και στους οικείους φορείς επικουρικής ασφάλισης, οι δε προβλεπόμενες εισφορές υπολογίζονται επί του κατά περίπτωση αναφερόμενου παραπάνω ποσού, από το οποίο ο ΟΑΕΔ παρακρατεί την προβλεπόμενη εισφορά ασφαλισμένου και την αποδίδει στους αρμόδιους φορείς μαζί με την προβλεπόμενη εισφορά εργοδότη που βαρύνει τον ΟΑΕΔ.

Επίσης, οι ημέρες ασφάλισης που προέρχονται από τον χρόνο της ειδικής άδειας προστασίας της μητρότητας δεν αναγνωρίζονται κατά τον Κανονισμό Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων.

• Η μητέρα δικαιούται να μεταβιβάσει έως επτά (7) μήνες από την ειδική άδεια προστασίας μητρότητας προς τον πατέρα, αν αυτός εργάζεται με σχέση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου ή αορίστου χρόνου σε επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις με πλήρη ή μερική απασχόληση. Για όσο χρόνο ο πατέρας λαμβάνει την άδεια που του έχει μεταβιβάσει η μητέρα, δικαιούται τις παροχές και τις συνέπειες ως προς την ασφαλιστική κάλυψη, όπως πιο πάνω αναπτύχτηκαν.

Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων ρυθμίζονται οι προϋποθέσεις και η διαδικασία για τη μεταβίβαση της ειδικής άδειας προστασίας μητρότητας σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο, καθώς και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή αυτής.

• Τίθενται οι ορισμοί ως προς τις έννοιες «εργαζόμενη που υιοθετεί τέκνο» και «ένταξη του παιδιού στην οικογένεια» προς άρση κάθε αμφιβολίας ως προς το περιεχόμενο αυτών των εννοιών. Έτσι θα καταστεί εφικτή η υλοποίηση της χορήγησης της ειδικής παροχής προστασίας της μητρότητας στην εργαζόμενη που υιοθετεί τέκνο, ακόμη και πριν την τελεσιδικία της απόφασης υιοθεσίας, με τη φυσική ένταξη του παιδιού στην οικογένεια.

Άδεια μητρότητας εγκύου

Χρονικό διάστημα άδειας μητρότητας

Οι εργαζόμενες μητέρες δικαιούνται άδεια μητρότητας συνολικής διάρκειας 17 εβδομάδων, από αυτές

• οι 8 εβδομάδες χορηγούνται υποχρεωτικά πριν από την πιθανή ημερομηνία τοκετού (λόγω κυοφορίας) και
• οι υπόλοιπες 9 μετά τον τοκετό (λόγω λοχείας).

Σε περίπτωση που ο τοκετός πραγματοποιηθεί νωρίτερα από την αρχικά προβλεπόμενη ημερομηνία, το υπόλοιπο των πρώτων 8 εβδομάδων χορηγείται μετά τον τοκετό, ώστε να συμπληρωθούν οι 17 εβδομάδες της χορηγουμένης άδειας μητρότητας.

Αν ο τοκετός πραγματοποιηθεί αργότερα από την ημερομηνία που είχε αρχικά προβλεφθεί, τότε παρατείνεται η άδεια λόγω κυοφορίας –μέχρι τον τοκετό– χωρίς αντίστοιχη μείωση του χρόνου αδείας λόγω λοχείας.

Διευκρινίζεται ότι σε περίπτωση που κατά τη διάρκεια της άδειας λήξει η ορισμένου χρόνου σύμβαση εργασίας, η διάρκεια της σύμβασης δεν παρατείνεται έως τη λήξη της άδειας μητρότητας.

Παράταση χρόνου άδειας μητρότητας

Σε περίπτωση ασθενείας που προέρχεται από την κύηση ή τον τοκετό, η άδεια παρατείνεται ανάλογα (πριν από ή μετά την περίοδο των 8 εβδομάδων), χωρίς όμως ταυτόχρονη καταβολή επιδομάτων μητρότητας και ασθενείας

Άδεια μητρότητας τεκμαιρόμενης μητέρας & υιοθετούσας

Η τεκμαιρόμενη μητέρα, δηλαδή εκείνη που αποκτά τέκνο με τη διαδικασία της παρένθετης μητρότητας, καθώς και η εργαζόμενη που υιοθετεί τέκνο από την ένταξη του παιδιού στην οικογένεια και έως την ηλικία των 8 ετών, δικαιούται το μεταγενέθλιο τμήμα της άδειας μητρότητας ήτοι των 9 εβδομάδων, όπως και τις πάσης φύσεως αποδοχές και επιδόματα που συνδέονται με αυτήν, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις που ορίζονται στις επιμέρους καταστατικές διατάξεις του φορέα ασφάλισής τους.

Α. ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΡΟΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΜΗΤΡΟΤΗΤΑΣ

Συγκεκριμένα όσον αφορά την ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας σε συνέχεια των αναφερόμενων στην περ. 7 του Κεφαλαίου Β’ της αριθ. ΔΙΔΑΔ/Φ.69/185/οικ. 19379/8-10-2021 εγκυκλίου της Υπηρεσίας μας (ΑΔΑ: ΩΥΣΑ46ΜΤΛ6-ΒΤΡ) για υπαλλήλους με σχέση εργασίας ΙΔΟΧ με ή χωρίς οργανική θέση, σας γνωρίζουμε τα εξής:

Με τις διατάξεις του άρθρου 43 του ν.4997/2022 «Επέκταση ειδικής παροχής προστασίας μητρότητας – Τροποποίηση άρθρου 142 ν.3655/2008» τροποποιείται το πρώτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 142 του ν.3655/2008 ως προς τη χρονική διάρκεια της ειδικής άδειας προστασίας της μητρότητας και πλέον, από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του ν. 4997/2022 (25-11-2022), η μητέρα εργαζόμενη που είναι ασφαλισμένη του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ, νυν e-ΕΦΚΑ, μετά τη λήξη της άδειας λοχείας και της ισόχρονης προς το μειωμένο ωράριο άδειας, καθώς επίσης και η εργαζόμενη που αμέσως μετά τα ανωτέρω διαστήματα κάνει χρήση ετήσιας κανονικής αδείας, εφόσον αυτό είναι απαραίτητο με βάση της ετήσιες προθεσμίες για τη χορήγησή της, δικαιούται να λάβει ειδική άδεια προστασίας μητρότητας εννέα (9) μηνών. Αν δεν κάνει χρήση της προβλεπόμενης από την ως άνω ΕΓΣΣΕ ισόχρονης προς το μειωμένο ωράριο άδειας, η μητέρα δικαιούται αμέσως μετά τη λήξη της άδειας μητρότητας την ως άνω ειδική άδεια προστασίας της μητρότητας, στη συνέχεια δε και το μειωμένο ωράριο που προβλέπεται από το άρθρο 37 του ν.4808/2021. Ως ημερομηνία έναρξης της ειδικής άδειας προστασίας της μητρότητας ορίζεται η επομένη της λήξης των ανωτέρω αδειών.

Επιπρόσθετα, όσον αφορά τη χορήγηση της ειδικής παροχής προστασίας της μητρότητας στην τεκμαιρόμενη μητέρα του άρθρου 1464 του Αστικού Κώδικα, που αποκτά τέκνο με τη διαδικασία της παρένθετης μητρότητας και στην εργαζόμενη, που υιοθετεί τέκνο από την ένταξη του παιδιού στην οικογένεια και έως την ηλικία των οκτώ (8) ετών με το άρθρο 43 του ν.4997/2022 προστίθενται στο άρθρο 142 του ν.3655/2008 τα εξής: «α) ως «εργαζόμενη που υιοθετεί τέκνο» νοείται η εργαζόμενη γυναίκα, η οποία είναι εγγεγραμμένη στο Εθνικό Μητρώο Υποψηφίων Θετών Γονέων και μετά από απόφαση της αρμόδιας κοινωνικής υπηρεσίας παραλαμβάνει, για φροντίδα και ανατροφή με σκοπό την υιοθεσία, παιδί από κοινωνική υπηρεσία της κατά περίπτωση Μονάδας Παιδικής Προστασίας και Φροντίδας ή άλλου φορέα που έχει υπό την προστασία του το παιδί ή από τον φυσικό γονέα ή τους φυσικούς γονείς του παιδιού ακόμη και πριν την έκδοση της δικαστικής απόφασης υιοθεσίας, και β) ως «ένταξη του παιδιού στην οικογένεια» νοείται: βα) η ημερομηνία φυσικής παράδοσης, για φροντίδα και ανατροφή με σκοπό την υιοθεσία, του παιδιού στην «εργαζόμενη που υιοθετεί τέκνο» από την κατά περίπτωση Μονάδα Παιδικής Προστασίας και Φροντίδας ή από όποιον άλλον φορέα έχει υπό την προστασία του το παιδί, όπως αποδεικνύεται από σχετικό έγγραφο της αρμόδιας κοινωνικής υπηρεσίας, ή από τον φυσικό γονέα ή τους φυσικούς γονείς του παιδιού ακόμη και πριν την έκδοση της δικαστικής απόφασης υιοθεσίας, όπως αποδεικνύεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο που συνάπτει η «εργαζόμενη που υιοθετεί τέκνο» με τον φυσικό γονέα ή τους φυσικούς γονείς του παιδιού, ή ββ) η ημερομηνία, κατά την οποία καθίσταται τελεσίδικη η δικαστική απόφαση που αναγνωρίζει αλλοδαπή απόφαση υιοθεσίας από την εργαζόμενη που υιοθετεί τέκνο».

Επίσης, με τις διατάξεις του άρθρου 43 του ν.4997/2022 προστίθεται παρ. 2 στο άρθρο 142 του ν.3655/2008 σύμφωνα με την οποία: «2. Η μητέρα δικαιούται να μεταβιβάσει έως επτά (7) μήνες από την ειδική άδεια προστασίας μητρότητας της παρ. 1 προς τον πατέρα, αν αυτός εργάζεται με σχέση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου ή αορίστου χρόνου σε επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις με πλήρη ή μερική απασχόληση.

Με την παρ. 2 των μεταβατικών διατάξεων του άρθρου 83 του ν.4997/2022 προβλέπεται ότι: «2. Στο άρθρο 43 του παρόντος υπάγονται και οι δικαιούχοι που κάνουν χρήση της ειδικής άδειας προστασίας της μητρότητας της παρ. 1 του άρθρου 142 του ν. 3655/2008 (Α’ 58) κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος και για όσο χρόνο απομένει μέχρι τη συμπλήρωση των εννέα (9) μηνών».

Επομένως, σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις οι υπάλληλοι ΙΔΟΧ οι οποίοι κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του ν. 4997/2022 (25-11-2022) κάνουν χρήση της ειδικής άδειας προστασίας της μητρότητας δικαιούνται να λάβουν το υπόλοιπο της ειδικής άδειας προστασίας της μητρότητας μέχρι τη συμπλήρωση των εννέα (9) μηνών. Ωστόσο, σε περίπτωση που έχουν λάβει ήδη την ειδική άδεια προστασίας της μητρότητας διάρκειας έξι (6) μηνών και αυτή έληξε πριν την έναρξη ισχύος του ν. 4997/2022 (25-11-2022) δεν δικαιούνται το υπόλοιπο της ειδικής άδειας προστασίας της μητρότητας μέχρι τη συμπλήρωση των εννέα (9) μηνών.

Β. ΜΕΤΑΓΕΝΕΘΛΙΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΜΗΤΡΟΤΗΤΑΣ

Συγκεκριμένα όσον αφορά την ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας σε συνέχεια των αναφερόμενων στην περ. 4 του Κεφαλαίου Β’ της αριθ. ΔΙΔΑΔ/Φ.69/185/οικ. 19379/8-10-2021 εγκυκλίου της Υπηρεσίας μας (ΑΔΑ: ΩΥΣΑ46ΜΤΛ6-ΒΤΡ) για υπαλλήλους με σχέση εργασίας ΙΔΟΧ με ή χωρίς οργανική θέση, σας γνωρίζουμε τα εξής:

Γ. ΑΔΕΙΑ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΤΕΚΝΟΥ – ΟΜΟΙΕΣ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΕΙΣ

Σε συνέχεια της αριθ. ΔΙΔΑΔ/Φ.69/215/οικ. 14695/20-9-2022 (ΑΔΑ: 6Ζ6846ΜΤΛ6- 5ΩΩ) εγκυκλίου της Υπηρεσίας μας και κατόπιν ερωτημάτων που έχουν υποβληθεί στην Υπηρεσία μας διευκρινίζεται ότι τα αναφερόμενα στην ανωτέρω εγκύκλιο σχετικά με τον καθορισμό των όμοιων διευκολύνσεων προκειμένου να προσδιοριστεί η διάρκεια της άδειας για ανατροφή τέκνου σε περίπτωση που δικαιούχος όμοιων διευκολύνσεων είναι και ο/η σύζυγος, αφορούν όλες τις περιπτώσεις εφαρμογής της παρ. 3 του άρθρου 53 του Υπαλληλικού Κώδικα (ν.3528/2007) και όχι μόνο τους νεοδιοριζόμενους υπαλλήλους.

Δ. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

1. Ερωτήματα που αφορούν υπαλλήλους Ο.Τ.Α. α’ και β’ βαθμού θα απευθύνονται ή θα αποστέλλονται αρμοδίως στη Διεύθυνση Προσωπικού Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου Εσωτερικών (info@ypes.gr).

2. Οι αποδέκτες της παρούσας εγκυκλίου παρακαλούνται να την κοινοποιήσουν, με κάθε πρόσφορο τρόπο, στους υπαλλήλους και σε όλους τους φορείς που υπάγονται ή εποπτεύονται από αυτούς, εφόσον ανήκουν στο πεδίο εφαρμογής των σχετικών ρυθμίσεων.

3. Ερωτήματα που υποβάλλονται από Ν.Π.Ι.Δ. θα πρέπει να απευθύνονται στους εποπτευόμενους φορείς και δεδομένου ότι στα Ν.Π.Ι.Δ. εφαρμόζεται κατ’ αρχήν η εργατική νομοθεσία ή ο οικείος Κανονισμός Προσωπικού, εφόσον υπάρχει, και μόνο κατ’ εξαίρεση ο Υπαλληλικός Κώδικας, με την προϋπόθεση ρητής παραπομπής στις διατάξεις του, στα ερωτήματα αυτά θα πρέπει να προκύπτει το εφαρμοστέο νομοθετικό πλαίσιο.

5. Οι υπάλληλοι απευθύνονται αποκλειστικά στις Δ/νσεις Προσωπικού, στις οποίες υπάγονται για τη διατύπωση τυχόν ερωτημάτων. Η Υπηρεσία μας θα θέτει στο αρχείο ή θα διαβιβάζει αρμοδίως ερωτήματα μεμονωμένων υπαλλήλων, οι οποίοι δεν έχουν απευθυνθεί αρμοδίως στην Υπηρεσία τους.

Η παρούσα εγκύκλιος έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εσωτερικών, www.ypes.gr, στη διαδρομή «Ανθρώπινο Δυναμικό Δημοσίου Τομέα – Ανθρώπινο Δυναμικό».