Μετά από δεκαετίες ως η κινητήριος δύναμη της ευρωπαϊκής μεταποίησης, η χώρα βρίσκεται στη μακροβιότερη περίοδο στασιμότητας από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς αντιμετωπίζει τον ανταγωνισμό από την Κίνα και τη μείωση της ζήτησης. Η απάντηση στην κρίση είναι ξεκάθαρη και δραστική: η Γερμανία μετατρέπει τη βιομηχανική της βάση σε οπλοστάσιο της Δύσης.

Μια σειρά στοιχείων δείχνει ότι το παλιό μοντέλο δεν λειτουργεί πλέον. Κάθε μήνα, περίπου 15.000 θέσεις εργασίας χάνονται στη γερμανική μεταποίηση, συμπεριλαμβανομένου του άλλοτε κυρίαρχου τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία. Η Mercedes-Benz κατέγραψε πτώση κερδών κατά 49% για το 2025, ενώ η Volkswagen, ο δεύτερος μεγαλύτερος κατασκευαστής αυτοκινήτων στον κόσμο, ανακοίνωσε μείωση κερδών κατά 44% την ίδια περίοδο και σχέδια για περικοπή 50.000 θέσεων εργασίας στη Γερμανία έως το 2030.

Ακόμη και εμβληματικές μάρκες όπως η Porsche αναφέρουν εντυπωσιακές απώλειες, με τα λειτουργικά κέρδη να μειώνονται κατά 98% σε σύγκριση με το 2024, που ήταν ήδη μία από τις χειρότερες χρονιές στη σύγχρονη ιστορία της. Μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας της Γερμανίας προέρχεται πλέον από τον τομέα των υπηρεσιών, που αντιστοιχεί περίπου στο 70% της παραγωγής, αν και η μεταποίηση εξακολουθεί να καλύπτει το 20%—και έως το ένα πέμπτο των υπηρεσιών συνδέεται με βιομηχανικές επιχειρήσεις όπως οι αυτοκινητοβιομηχανίες.

Στροφή προς την άμυνα

Τώρα, καθώς οι αμερικανικές εγγυήσεις ασφάλειας φαίνονται λιγότερο βέβαιες και η Ευρώπη επιταχύνει τον επανεξοπλισμό της, το Βερολίνο επιδιώκει να καταστεί ο βασικός πυλώνας της αμυντικής βιομηχανίας της ηπείρου.

Η αυτοκινητοβιομηχανία περνά κρίση λόγω της παγκόσμιας ύφεσης, των γεωπολιτικών κινδύνων και του αυξανόμενου ανταγωνισμού από την Κίνα, δήλωσε ο Κλάους Ρόζενφελντ, διευθύνων σύμβουλος της Schaeffler, ενός από τους κορυφαίους προμηθευτές αυτοκινήτων στον κόσμο, που παράγει από συστήματα μετάδοσης έως ρουλεμάν—και πλέον αποτελεί ανερχόμενο παίκτη στον αμυντικό τομέα.

Ταυτόχρονα, πρόσφατες κανονιστικές αλλαγές στη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν διευκολύνει την πρόσβαση των αμυντικών εταιρειών στις κεφαλαιαγορές, ενώ μεγάλα κρατικά συμβόλαια και δημόσια χρηματοδοτικά προγράμματα έχουν ενεργοποιήσει σχεδόν ένα τρισεκατομμύριο ευρώ για την άμυνα, λόγω των φόβων για ρωσική επέκταση και ενός ολοένα πιο εχθρικού παγκόσμιου περιβάλλοντος.

«Μια σημαντική τάση στη γερμανική οικονομία είναι ότι οι άνθρωποι αναρωτιούνται πολύ περισσότερο από πριν “πώς μπορούμε να συμβάλουμε σε αυτό που δεν έχει γίνει τα τελευταία χρόνια—να ανακτήσουμε την ικανότητά μας να αμυνόμαστε”—και αυτό ακριβώς κάνουμε», δήλωσε ο Ρόζενφελντ.

Η εταιρεία του κατασκευάζει πλέον κινητήρες για drones, συστήματα για τεθωρακισμένα οχήματα και εξαρτήματα για πολεμική αεροπορία. Στόχος του είναι το 10% του κύκλου εργασιών της εταιρείας —που σήμερα ανέρχεται σε 24 δισ. ευρώ— να προέρχεται από τον αμυντικό τομέα που συστάθηκε πέρυσι, με μεγάλο μέρος της παραγωγής να πραγματοποιείται από τους περισσότερους από 100.000 εργαζομένους της και τα 100 εργοστάσια παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων οκτώ στις ΗΠΑ.

«Στη Γερμανία υπάρχει πολλή γκρίνια—αν όλοι παραπονιούνται συνεχώς ότι τα πράγματα είναι άσχημα, τίποτα δεν θα λειτουργήσει. Πρέπει να σηκώσουμε τα μανίκια».

Σε όλη τη βιομηχανική ζώνη της Γερμανίας, γραμμές παραγωγής που κάποτε τροφοδοτούσαν το εξαγωγικό θαύμα της χώρας μετατρέπονται τώρα σε μηχανές του ευρωπαϊκού επανεξοπλισμού, μεταδίδει το αμερικανικό μέσο.

Η κυβέρνηση στηρίζει την προσπάθεια. Η προσέγγιση του Βερολίνου δεν είναι η αναβίωση της παλιάς οικονομίας, αλλά η αντικατάστασή της. Εργοστάσια σε αδράνεια και ένας αυξανόμενος αριθμός απολυμένων εξειδικευμένων εργαζομένων κατευθύνονται προς τον μοναδικό τομέα που εξακολουθεί να αναπτύσσεται σε μεγάλη κλίμακα.

Η Volkswagen βρίσκεται σε συνομιλίες με ισραηλινές εταιρείες με στόχο την έναρξη παραγωγής εξαρτημάτων για το σύστημα Iron Dome έως το 2027. Πολλές εταιρείες έχουν προσθέσει τρίτες βάρδιες για την παραγωγή όπλων και πυρομαχικών για την Ουκρανία. Πύραυλοι Patriot, που για χρόνια κατασκευάζονταν αποκλειστικά στις ΗΠΑ, πρόκειται σύντομα να παράγονται και στη Γερμανία για να καλυφθεί η αυξημένη ζήτηση.

Σχεδόν το 90% των ευρωπαϊκών κεφαλαίων που κατευθύνονται στην αμυντική τεχνολογία πηγαίνει σε γερμανικές εταιρείες, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία.

«Η Ευρώπη πρέπει να είναι σε θέση να αμύνεται [και] αυτό σημαίνει επίσης την οικοδόμηση μιας ισχυρής βιομηχανίας ασφάλειας και άμυνας στην οποία μπορούμε να βασιζόμαστε», δήλωσε η υπουργός Οικονομίας της Γερμανίας, Κατερίνα Ράιχε.

Η Ράιχε, μαζί με άλλα μέλη του υπουργικού συμβουλίου, συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Άμυνας, προωθεί τη μετατροπή προβληματικών βιομηχανικών επιχειρήσεων σε αμυντικούς προμηθευτές. «Η επαναχρησιμοποίηση υφιστάμενων εγκαταστάσεων παραγωγής από άλλους κλάδους μπορεί να μειώσει τα εμπόδια στην αύξηση της εγχώριας παραγωγικής ικανότητας», ανέφερε.

Το υπουργείο Οικονομίας χρηματοδοτεί πλέον μια πλατφόρμα διασύνδεσης, που έχει δημιουργηθεί από την κύρια ένωση της αμυντικής βιομηχανίας BDSV, με στόχο τη σύνδεση των υφιστάμενων αλυσίδων εφοδιασμού με εταιρείες άλλων κλάδων.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ αντιτάχθηκε σε οποιαδήποτε προσπάθεια της ΕΕ να περιορίσει την πρόσβαση των Αμερικανών κατασκευαστών όπλων στην ευρωπαϊκή αγορά και προειδοποίησε ότι αυτό θα πυροδοτούσε μια αμοιβαία απάντηση.

Η προειδοποίηση αυτή έγινε κατά τη διάρκεια διαβούλευσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής νωρίτερα αυτόν τον μήνα, όταν η ΕΕ ζήτησε σχόλια από κυβερνήσεις και τη βιομηχανία, σχετικά με τους ευρωπαϊκούς κανόνες προμήθειας όπλων.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιτίθενται σθεναρά σε οποιεσδήποτε αλλαγές στην Οδηγία οι οποίες θα περιόριζαν την ικανότητα της αμερικανικής βιομηχανίας να υποστηρίζει ή να συμμετέχει σε εθνικές αμυντικές προμήθειες των κρατών μελών της ΕΕ», έγραψε η κυβέρνηση των ΗΠΑ.

«Οι προστατευτικές και αποκλειστικές πολιτικές που επιβάλλουν την εξαναγκαστική απομάκρυνση αμερικανικών εταιρειών από την αγορά – όταν οι μεγαλύτερες αμυντικές εταιρείες της Ευρώπης συνεχίζουν να επωφελούνται σε μεγάλο βαθμό από την πρόσβαση στην αγορά στις Ηνωμένες Πολιτείες – είναι η λάθος πορεία δράσης», πρόσθεσε.

Τα σχόλια της Ουάσινγκτον υπογραμμίζουν ένα παράδοξο στην προσέγγιση των ΗΠΑ απέναντι στην Ευρώπη, σχολιάζει το Politico: Ενώ η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα πει στους Ευρωπαίους ότι θέλει να επωμιστούν το μεγαλύτερο μέρος της συμβατικής άμυνας της ηπείρου, οι ΗΠΑ δεν θέλουν αυτό να γίνει εις βάρος των αμερικανικών αμυντικών εταιρειών.

Το Politico ανέφερε προηγουμένως ότι ο υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Κρίστοφερ Λαντάου επέκρινε τους Ευρωπαίους συμμάχους του ΝΑΤΟ επειδή έδωσαν προτεραιότητα στη δική τους αμυντική βιομηχανία έναντι των Αμερικανών προμηθευτών όπλων κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης κεκλεισμένων των θυρών τον Δεκέμβριο. Το Υπουργείο Εξωτερικών συνυπέγραψε τη συμβολή της κυβέρνησης Τραμπ στην έρευνα της Επιτροπής.

Τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσπαθεί να αυξήσει το μερίδιο των ευρωπαϊκών όπλων στα οπλοστάσια και τις συμβάσεις προμηθειών του μπλοκ, ενώ παράλληλα προετοιμάζεται για πιθανή σύγκρουση με τη Ρωσία. Για δεκαετίες, η ήπειρος βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον αμερικανικό στρατιωτικό εξοπλισμό, που κυμαίνεται από μαχητικά αεροσκάφη F-35 έως συστήματα πυροβολικού HIMARS και συστήματα αεράμυνας Patriot. Σχεδόν τα δύο τρίτα των εισαγόμενων όπλων του μπλοκ προέρχονται από τις ΗΠΑ.

Αυτή η δυναμική αντίδραση από την κυβέρνηση Τραμπ απειλεί επίσης να περιπλέξει οποιαδήποτε ευρύτερη βιομηχανική προσπάθεια της Επιτροπής για την αγορά της Ευρώπης και θα δοκιμάσει πόσο μακριά είναι πρόθυμες να φτάσουν οι ευρωπαϊκές χώρες για να γίνουν πιο ανεξάρτητες από τις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν γίνει ένας ολοένα και πιο αναξιόπιστος εταίρος στην εποχή του Τραμπ, σημειώνει το Politico.

Εντός του τρίτου τριμήνου του 2026, η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ αναμένεται να παρουσιάσει μια ενημέρωση της οδηγίας για τις δημόσιες συμβάσεις του 2009, εν μέσω μιας ευρύτερης, αμφιλεγόμενης πίεσης για περισσότερους «Αγοράστε ευρωπαϊκά» κανόνες. Δεν είναι ακόμη σαφές εάν το νέο κείμενο θα περιλαμβάνει δεσμευτικούς κανόνες που θα ευνοούν τους εγχώριους κατασκευαστές.

Η ΕΕ ευνοεί ήδη τις τοπικές εταιρείες σε έργα όπως το πρόγραμμα SAFE για δάνεια όπλων ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ και για αγορές όπλων που μπορεί να κάνει η Ουκρανία με το πρόσφατα συμφωνημένο δάνειο των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς το Κίεβο. Τα χρήματα της ΕΕ μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού μόνο εάν τουλάχιστον το 65% της αξίας του εξοπλισμού προέρχεται από την Ευρώπη.

Τα αντίποινα

Το Πεντάγωνο προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε κίνηση για την συμπερίληψη μιας ισχυρής ρήτρας «Αγοράστε ευρωπαϊκά» στη μελλοντική νομοθεσία για τις δημόσιες συμβάσεις, θα πυροδοτούσε αντίποινα από τις ΗΠΑ.

«Εάν εφαρμοστούν ευρωπαϊκά μέτρα προτίμησης στους εθνικούς νόμους περί δημοσίων συμβάσεων των κρατών μελών, οι Ηνωμένες Πολιτείες πιθανότατα θα επανεξετάσουν όλες τις υπάρχουσες γενικές απαλλαγές και εξαιρέσεις από τους νόμους «Αγοράστε Αμερικανικά» που προβλέπονται ή γίνονται σε συνδυασμό με αυτές τις (Αμοιβαίες Συμφωνίες Προμηθειών Άμυνας)», έγραψε το Υπουργείο Άμυνας. Μία εξέλιξη που θα σημαίνει ότι οι ΗΠΑ θα κλείσουν την πρόσβαση σε ευρωπαϊκές εταιρείες.

Περίπου 19 από τις 27 πρωτεύουσες της ΕΕ έχουν υπογράψει τέτοιες συμφωνίες με την Ουάσινγκτον, οι οποίες επιτρέπουν σε ευρωπαϊκές εταιρείες να ανταγωνίζονται για ορισμένες συμφωνίες του Πενταγώνου.

«Στη συνέχεια», τόνισαν οι ΗΠΑ, «τυχόν μελλοντικές εξαιρέσεις θα εξετάζονται σε κάθε σύμβαση ξεχωριστά και μόνο όταν κρίνεται απαραίτητο για την υποστήριξη των απαιτήσεων διαλειτουργικότητας και τυποποίησης του ΝΑΤΟ».

Σύμφωνα με την Ουάσινγκτον, μια ρήτρα «Αγοράστε Ευρώπη» για εθνικές προμήθειες θα περιόριζε την ελευθερία των πρωτευουσών, θα αποδυνάμωνε το ΝΑΤΟ και θα έθετε σε κίνδυνο την ικανότητα των ευρωπαϊκών χωρών να επιτύχουν τους στόχους ικανότητας της συμμαχίας που συμφωνήθηκαν πέρυσι. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ ισχυρίζεται επίσης ότι αυτό θα ήταν αντίθετο με τις δεσμεύσεις της ΕΕ στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ-ΕΕ που υπογράφηκε το περασμένο καλοκαίρι, στην οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεσμεύτηκε να αγοράσει περισσότερα αμερικανικά όπλα.

«Η διατύπωση των ευρωπαϊκών προτιμήσεων έχει ήδη εμφανιστεί σε όλα τα προγράμματα της ΕΕ, αλλά η ένταξή της στην Οδηγία θα αποτελούσε σημείο καμπής στον αντίκτυπο των κυρίαρχων, εθνικών προϋπολογισμών των μεμονωμένων κρατών μελών», έγραψε η κυβέρνηση Τραμπ.

Το μήνυμα του Πενταγώνου και του Κράτους επαναλήφθηκε από το Εμπορικό Επιμελητήριο των ΗΠΑ. Ενώ ο τόνος είναι ηπιότερος, ο οργανισμός προειδοποιεί επίσης στη συμβολή του κατά μιας ευρωπαϊκής προτίμησης.

Σύμφωνα με το Politico, η Ευρώπη φαίνεται να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες των ΗΠΑ, αυξάνοντας τις δαπάνες άμυνας μειώνοντας παράλληλα, την εξάρτησή της από τη Βόρεια Αμερική. Όμως, ο Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να μην είναι ευχαριστημένος με το τι δημιουργεί η αμερικανική πίεση.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της Διάσκεψης Ασφαλείας στο Μόναχο την Παρασκευή, οι Ευρωπαίοι ηγέτες υποστήριξαν την ανάγκη ενίσχυσης των αμυντικών προϋπολογισμών και την αναδιάρθρωση της διατλαντικής συμμαχίας με έναν πιο ανεξάρτητο ρόλο για την Ευρώπη. Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: «Η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει τους δικούς της τομείς, όπως οι αμυντικές δυνάμεις, το διάστημα και η τεχνολογία, για να μειώσει την εξάρτησή της από εξωτερικές δυνάμεις, περιλαμβανομένων των ΗΠΑ», δήλωσαν οι ηγέτες, ενισχύοντας τη φωνή του ευρωπαϊκού πατριωτισμού.

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς,  επεσήμανε τη σημασία του ΝΑΤΟ για την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, λέγοντας πως «το να είμαστε μέρος του ΝΑΤΟ είναι πλεονέκτημα για την Ευρώπη, αλλά και για τις ΗΠΑ. Ας αποκαταστήσουμε και αναβιώσουμε την διατλαντική εμπιστοσύνη μαζί».

Από την πλευρά του, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν τόνισε την ανάγκη επιτάχυνσης της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης, προειδοποιώντας ότι οι μεγάλες δυνάμεις πρέπει να αναπτύξουν πλήρη στρατηγική ισχύ, περιλαμβανομένων των τεχνολογιών και της άμυνας, για να γίνουν λιγότερο εξαρτημένες από τρίτους, περιλαμβανομένων των ΗΠΑ.

«Όλα όσα αφορούν τους Ευρωπαίους πρέπει να αποφασιστούν και από τους Ευρωπαίους. Θα συνεχίσουμε να ζούμε πόρτα-πόρτα με τη Ρωσία και αυτή τη γειτονία θα πρέπει να την προσδιορίσουμε εμείς.»

«Πώς μπορούμε να βρεθούμε σε μια πιο ισχυρή διαπραγματευτική θέση; Σε αυτό το νέο πλαίσιο πρέπει να γίνουμε πιο ισχυροί, πιο ανεξάρτητοι. Δεν εννοώ τη Γαλλία. Δεν εννοώ τη Γερμανία. Εννοώ την Ευρώπη συνολικά. Να δούμε την ισχύ συνολικά ως Ευρωπαίοι. Να απαλλαγούμε από εξαρτήσεις σε μια σειρά τομείς. Να θέσουμε ξεκάθαρους στόχους», είπε ο Μακρόν, όπως μεταδίδει η DW, ενώ σε άλλα σημεία της ομιλίας του τόνισε:

Η αντίδραση των αμερικανών

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την αύξηση των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη, καθώς οι ΗΠΑ αναδιαρθρώνουν τη στρατηγική τους και επικεντρώνονται στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού. Ο Υφυπουργός Άμυνας, Έλμπριντζ Κόλμπι, εξήρε τη «ιστορική και τεράστια στροφή» της Γερμανίας στο ζήτημα των αμυντικών δαπανών.

Αντίστοιχα, άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες, όπως ο πρωθυπουργός της Σουηδίας, Ούλφ Κρίστερσον, επεσήμαναν τη σημασία της διατήρησης της διατλαντικής σχέσης και του αμοιβαίου οφέλους από τη συμμαχία.

Η Ευρώπη, με τη βοήθεια της Γερμανίας και της Γαλλίας, φαίνεται να προχωρά σε ένα νέο συμφωνημένο μοντέλο άμυνας, το οποίο βασίζεται στην ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας και στην ανάγκη αποφυγής της υπερβολικής εξάρτησης από τις ΗΠΑ. Εντωμεταξύ, το θέμα της ενίσχυσης των αμυντικών δαπανών παραμένει κεντρικό, καθώς οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν να λάβουν πιο ανεξάρτητο ρόλο στον παγκόσμιο γεωπολιτικό χάρτη.

Ο τομέας της Άμυνας, ενώ σχεδόν απουσίαζε από το χαρτοφυλάκιό της πριν ακόμη και από τρία χρόνια, στο εξής αντιπροσωπεύει περίπου το 5% της χρηματοδότησης της ΕΤΕπ.

Μεταξύ των χρηματοδοτήσεων αυτών το 2025, η τράπεζα αναφέρει τη χρηματοδότηση στο έργο κατασκευής γερμανικής στρατιωτικής βάσης στη Λιθουανία ή ακόμη ένα δάνειο 450 εκατομμυρίων στην εταιρία Thales, εκ των οποίων 400 εκατομμύρια στη Γαλλία, για ένα πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης στην αεροναυπηγική και τα ραντάρ.

Στη Γαλλία, η ΕΤΕπ χορήγησε εξάλλου χρηματοδότηση 37 εκατομμυρίων ευρώ στη μικρομεσαία επιχείρηση Cailabs, στη Ρεν, ειδική στις επικοινωνίες με λέιζερ και 25 εκατομμύρια ευρώ στην εταιρία Gatewatcher, ενεργή στην κυβερνοασφάλεια.

“Οι επενδύσεις αυτές δεν θα ήταν επιλέξιμες πριν ακόμη και από δύο χρόνια”, δήλωσε σήμερα ο Αμπρουάζ Φαγιόλ, αντιπρόεδρος της τράπεζας κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

Καθώς, απέναντι στη ρωσική απειλή και στις απειλές της αποδέσμευσης των ΗΠΑ, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέλιξε το δόγμα της για τη χρηματοδότηση της άμυνας από το 2024. Συνεπεία αυτού: η ΕΤΕπ άλλαξε τους κανόνες της και δεν περιορίζει πλέον τις χρηματοδοτήσεις της στα έργα με κυρίως αστικό εύρος.

Επί του παρόντος, η τράπεζα συνεχίζει ωστόσο να απαγορεύει τη χρηματοδότηση έργων που συνδέονται άμεσα με τα όπλα και τα πολεμοφόδια.

“Αυτό έγινε μια από τις προτεραιότητες”, δήλωσε ο Φαγιόλ. “Υπήρχε το κλίμα, η καινοτομία, η συνοχή των εδαφών, υπάρχει τώρα επίσης η ασφάλεια και η άμυνα”.

Η ΕΤΕπ δανείζεται από τις αγορές για να χρηματοδοτεί, κυρίως μέσω δανείων, έργα εντός της ΕΕ. Με έδρα το Λουξεμβούργο, οι μέτοχοί της είναι τα κράτη μέλη της Ένωσης.

Η Γαλλία ήταν ο κύριος δικαιούχος των χρηματοδοτήσεων της ΕΤΕπ το 2025, με 13 δισ. ευρώ χρηματοδοτούμενα από την τράπεζα και τη θυγατρική της, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων, το οποίο μπορεί να επενδύει απευθείας στο κεφάλαιο των εταιριών, κυρίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Η ΕΤΕπ δάνεισε συγκεκριμένα 400 εκατομμύρια ευρώ στην Orano για να επεκτείνει ένα εργοστάσιο εμπλουτισμού ουρανίου και να μειώσει την εξάρτηση της Γαλλίας από τη Ρωσία.

Στην ίδια εκδήλωση, κατόπιν ομόφωνης απόφασης του διοικητικού συμβουλίου του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς, απονεμήθηκε στον κ. Δένδια ο τίτλος του επιτίμου μέλους για τη «μακρά και πολύτιμη παρουσία του στην εγχώρια και διεθνή πολιτική σκηνή, υπηρετώντας πιστά και αποτελεσματικά, από καίριες θέσεις, το δημοκρατικό μας πολίτευμα, το Σύνταγμα και τον εθνικό μας θυρεό».

Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, είπε ο κ. Δένδιας, «είναι πάροχος υπηρεσιών ασφαλείας στον ελληνικό λαό, στην πατρίδα μας. Αυτό είναι το κύριο, το συνταγματικό του καθήκον».

«Βρισκόμαστε στον 21ο αιώνα και το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, αφενός μεν για να επιτελέσει το συνταγματικό του ρόλο, οφείλει το ίδιο να αλλάξει και να γίνει ένας μηχανισμός επεξεργασίας πληροφορίας και γνώσης. Αυτό σημαίνει η μεγάλη 'Ατζέντα 2030'» πρόσθεσε.

«Αποτελεί βαθιά αλλαγή της ίδιας της φύσης τους, το πώς λειτουργούν πλέον οι Ένοπλες Δυνάμεις, ακριβώς για να επιτελέσουν το συνταγματικό τους ρόλο, και από την άλλη πώς το υπουργείο μπορεί να είναι μοχλός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας» είπε.

Εξήγησε ότι η πατρίδα μας στο παρελθόν, «με ευθύνη σχεδόν όλων όσων κυβέρνησαν, δεν κατάφερε να μοχλεύσει οικονομική ανάπτυξη μέσα από τις πολλές δαπάνες για την Εθνική Άμυνα».

«Μέχρι το 2004» ανέλυσε, «είχαμε δαπανήσει για την Εθνική μας Άμυνα 270 περίπου δισεκατομμύρια ευρώ. Εάν αυτά τα χρήματα είχαν σωστά δαπανηθεί, τότε οι ρυθμοί ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας θα ήταν διαφορετικοί».

«Προσπαθούμε», συνέχισε, «να δημιουργήσουμε ένα ενάρετο παράδειγμα. Και να αντιμετωπίσουμε μέσω του τρόπου που διαχειριζόμαστε στο υπουργείο Εθνικής 'Αμυνας, το υστέρημα του Έλληνα φορολογούμενου και να μελετήσουμε τα δύο βασικά προβλήματα που οδήγησαν την πατρίδα μας στην πολύ δύσκολη κρίση του 2010. Το δημόσιο χρέος και το έλλειμα στο ισοζύγιο εξωτερικών πληρωμών».

«Για το πρώτο, αυτό που κάνουμε είναι ότι κινούμαστε αυστηρά μέσα στο δημοσιονομικό μας πλαίσιο. Δεν φεύγουμε από αυτό. Δεν μπορούμε να υπερχρεώσουμε τη χώρα. Μια χώρα υπερχρεωμένη είναι εξ ορισμού ανίσχυρη. Και το δεύτερο, όμως, το οποίο κάνουμε, είναι ακόμη πιο σημαντικό. Είναι η προσπάθεια να μοχλεύσουμε ανάπτυξη αντιμετωπίζοντας επίσης το έλλειμα στο ισοζύγιο εξωτερικών πληρωμών. Δηλαδή, να επενδύσουμε τα χρήματα με έναν τέτοιο τρόπο και σε προϊόντα διπλής χρήσης ώστε να μπορέσουμε να έχουμε εξαγώγιμη δραστηριότητα και προϊόντα» ξεκαθάρισε ο κ. Δένδιας.

Για την επίτευξη του στόχου αυτού, «δημιουργήσαμε το μακροχρόνιο εξοπλιστικό, 12 συν 8 χρόνια, ώστε οι επιχειρήσεις να έχουν ορίζοντα, να ξέρουν πού πάμε. Οι επιχειρήσεις που ασχολούνται παραδείγματος χάριν με τη ναυτιλία και την κατασκευή και επισκευή πλοίων, πρέπει να ξέρουν, για να μπορούν να επενδύσουν, τι θα χρειαστεί η χώρα τα επόμενα χρόνια. Και από την άλλη, πρέπει να φέρουμε μέσα στον μηχανισμό των Ενόπλων Δυνάμεων την καινοτομία» υπογράμμισε.

Στο πλαίσιο αυτό «δημιουργήσαμε εδώ και λίγα χρόνια το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας, το οποίο ακολουθώντας ένα ενάρετο διεθνές παράδειγμα, μοχλεύει τις ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων».

«Παλιότερα οι Ένοπλες Δυνάμεις πήγαιναν στο εξωτερικό αν χρειαζόντουσαν κάτι, πήγαιναν και το αγόραζαν και το έφερναν στη χώρα. Τωρα, οι Ένοπλες Δυνάμεις διατυπώνουν ερωτήματα μέσω του ΕΛΚΑΚ στο ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας και το ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας πρέπει να παράξει απάντηση, πρώτα σε θεωρητικό επίπεδο, και μετά σε πρακτικό επίπεδο» τόνισε ο κ. Δένδιας.

Ο ίδιος αναφέρθηκε στο αντί-drone σύστημα «Κένταυρος», χαρακτηρίζοντάς το ως «το καλύτερο σύστημα αντιμετώπισης BAYRACTAR στον πλανήτη αυτή τη στιγμή. Και αυτό είναι ελληνική τεχνογνωσία και ελληνική κατασκευή».

«Είμαστε», είπε, «μια μικρή χώρα με ένα ΑΕΠ μικρό επίσης, 230-240 δισεκατομμύρια ευρώ. Είμαστε μια μικρή οικονομία. Για να επιβιώσουμε πρέπει να πάμε πολύ πιο ψηλά. Και υπάρχουν παραδείγματα, υπάρχουν κράτη στην ευρύτερη περιοχή μας με ανάλογο πληθυσμό με εμάς, που έχουν διπλάσιο ΑΕΠ. Μπορούμε λοιπόν και εμείς».

Στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο του ΕΒΕΠ, στην αίθουσα «Γ. Κασιμάτης», παρέστησαν επίσης, η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως, η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου, o υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας Γεώργιος Κώτσηρας, ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Κώστας Κατσαφάδος, ο υφυπουργός Ναυτιλίας Στέφανος Γκίκας, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ - Π.Σ. Σωκράτης Φάμελλος, οι βουλευτές Νικόλαος Βλαχάκος, Γεώργιος Βρεττάκος, Δημήτριος Μαρκόπουλος, Ιωάννης Τραγάκης, η αντιπεριφερειάρχης Αττικής Σταυρούλα Αντωνάκου, ο αντιπεριφερειάρχης Πειραιώς Σταύρος Βοϊδονικόλας, ο δήμαρχος Πειραιά Ιωάννης Μώραλης και ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ.

Ακόμη, παρέστησαν επικεφαλής ξένων διπλωματικών αρχών στην Ελλάδα, ο αρχηγός του Λιμενικού Σώματος - Ελληνικής Ακτοφυλακής αντιναύαρχος Λ.Σ. Τρύφων Κοντιζάς, γενικοί γραμματείς υπουργείων, ο αντιδήμαρχος Προγραμματισμού και Βιώσιμης Ανάπτυξης του δήμου Πειραιώς Δημήτρης Καρύδης, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών Σπύρος Θεοδωρόπουλος, ο πρόεδρος του Ναυτικού Επιμελητηρίου Ελλάδος Γεώργιος Αλεξανδράτος, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Αττικής - Πειραιώς Σταύρος Θεοδωρόπουλος, ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Πειραιώς Νικόλαος Πλατανησιώτης, ο πρόεδρος του Ιδρύματος Αικατερίνη Λασκαρίδη υποναύαρχος ε.τ. Πάνος Λασκαρίδης, περιφερειακοί και δημοτικοί σύμβουλοι, εκπρόσωποι των Σωμάτων Ασφαλείας, πρόεδροι και μέλη διοικητικών συμβουλίων επιμελητηρίων, της ναυπηγοεπισκευαστικής βιομηχανίας, κοινωνικών εταίρων, παραγωγικών και επιστημονικών φορέων.

«Πιστεύω ότι συμμεριζόμαστε τις ίδιες ανησυχίες για τις απειλές που αντιμετωπίζει η Ευρώπη», αναφέρει ο Κόστα στην επιστολή πρόσκλησης προς τους ευρωπαίους ηγέτες για την άτυπη Σύνοδο με θέμα την άμυνα, που θα πραγματοποιηθεί στο «Château de Limont», κοντά στις Βρυξέλλες.

«Η επιθετικότητα της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας έχει επαναφέρει τον πόλεμο υψηλής έντασης στην ήπειρό μας – παραβιάζοντας τις βασικές αρχές του διεθνούς δικαίου και απειλώντας την ευρωπαϊκή ασφάλεια – σε συνδυασμό με τις αυξανόμενες υβριδικές απειλές και τις κυβερνοεπιθέσεις στα κράτη μέλη, στις οικονομίες και τις κοινωνίες τους. Η ειρήνη στην Ευρώπη εξαρτάται από το να εξασφαλίσει η Ουκρανία μια συνολική, δίκαιη και διαρκή ειρήνη. Αυτό το γεωπολιτικό πλαίσιο, το οποίο χαρακτηρίζεται επίσης από την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, θα είναι γεμάτο προκλήσεις στο άμεσο μέλλον», τονίζει ο Α. Κόστα στην επιστολή του.

Ο Α. Κόστα τονίζει ότι η ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια, θα πρέπει να γίνει πιο ανθεκτική, αποτελεσματική, αυτόνομη και αξιόπιστη. Με τον τρόπο αυτό, η Ευρώπη «θα γίνει επίσης ισχυρότερος διατλαντικός εταίρος, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, με πλήρη σεβασμό της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών μελών και λαμβάνοντας υπόψη τα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας όλων των κρατών μελών».

Σημειώνει, επίσης, ότι τα τελευταία χρόνια, τα κράτη μέλη έχουν ήδη αυξήσει τις εθνικές αμυντικές δαπάνες τους, αλλά απαιτούνται «σημαντικές πρόσθετες αμυντικές επενδύσεις για την αναπλήρωση των αποθεμάτων, την αναβάθμιση της αμυντικής μας ετοιμότητας μπροστά σε ένα ευρύ φάσμα απειλών – εστιάζοντας σε στρατηγικές προτεραιότητες και κρίσιμα κενά ικανότητας – και για την ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Αμυντικής Τεχνολογικής και Βιομηχανικής Βάσης αναλόγως».

Η συνάντηση των ηγετών θα ξεκινήσει αργά το πρωί, θα ακολουθήσει το γεύμα των «27» με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ και μια δεύτερη συνάντηση σε δείπνο με το Βρετανό πρωθυπουργό, Κιρ Στάρμερ.

Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης

Χθες, η ρωσική Gazprom ανακοίνωσε ότι παρατείνει τη διακοπή λειτουργίας του αγωγού Nord Stream 1 για το προσεχές Σάββατο 3 Σεπτεμβρίου, απαντώντας ενδεχομένως και στην πρόθεση της γερμανικής κυβέρνησης για κρατικοποίηση της θυγατρικής Gazprom Germany. Το φυσικό αέριο παρά τη φυσιολογική διόρθωση για την κατοχύρωση κερδών από όσους αγοράζουν συμβόλαια, εξακολουθεί να κινείται σε δυσθεώρητα ύψη, τέτοια που μάλλον θα πρέπει να... χωνέψουμε ότι για τον φετινό χειμώνα, πρέπει να ξεχάσουμε τη χρήση φυσικού αερίου. Ωστόσο, η τιμή του αερίου επιδρά έντονα ανοδικά και στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες κινούνται σε... διαστημικά επίπεδα.

Μέσα σε όλα αυτά, η Ευρώπη δηλώνει έτοιμη για την εφαρμογή του σχεδίου έκτακτης κατάστασης. το οποίο στοχεύει στη βραχυπρόθεσμη συμπίεση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας και μακροπρόθεσμα στην αναζήτηση ενός νέου μοντέλου τιμολόγησης της ενέργειας με απώτερο στόχο τη διακοπή της σύνδεσης του φυσικού αερίου με την ηλεκτρική ενέργεια. Τα πράγματα είναι λίγο πιο... περίπλοκα, καθώς χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει διαφορετικό ενεργειακό μείγμα. Άλλος είναι εξαρτημένος από το αέριο, άλλος από τα ορυκτά καύσιμα και άλλος χρησιμοποιεί τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Και βέβαια, όταν η συζήτηση φτάνει στο ποιος θα πληρώσει το... μάρμαρο του ευρωπαϊκού σχεδίου, αρχίζουν τα "ναι μεν, αλλά" και τα... ίσως!

Το μόνο σίγουρο είναι ότι η... λύση για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης βρίσκεται στην εξοικονόμηση ενέργειας, στην επιβολή δελτίου κατανάλωσης και στη δημιουργία εναλλακτικών πηγών. Άντε να πείσεις τις ευρωπαϊκές κοινωνίες ότι θα έχει ρεύμα λιγότερες ώρες την ημέρα, θα χρησιμοποιεί τις ηλεκτρικές συσκευές λιγότερο και πάει λέγοντας....

Σαστισμένες οι αγορές

Το βαρόμετρο των εξελίξεων είναι τα χρηματιστήρια, τα ομόλογα και οι αγορές εμπορευμάτων.

Η τάση στα χρηματιστήρια είναι πτωτική, από τη στιγμή που βλέπουμε την ηλεκτρική ενέργεια να έχει αναρριχηθεί στα 1.000 ευρώ ανά μεγαβατώρα, όπως συμβαίνει στην περίπτωση της Γερμανίας. Επιπλέον, οι αναλυτές εκτιμούν ότι ολόκληρο το 2023, ο πληθωρισμός θα "τρέχει" με υψηλούς ρυθμούς, ενώ στελέχη εταιρειών, κάνουν αναφορές για 5 έως 10 πολύ δύσκολους χειμώνες! Από τη στιγμή που κινούμαστε σε αχαρτογράφητα ύδατα, κάθε πρόβλεψη είναι... ευπρόσδεκτη!

Τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια έκλεισαν με απώλειες για τρίτη σερί συνεδρίαση, η Wall Street εμφανίστηκε εκ νέου αδύναμη να υποστηρίξει υψηλότερα επίπεδα τιμών, ενώ στο Χρηματιστήριο Αθηνών τα αρχικά κέρδη της τάξης του 1%, μετατράπηκαν σε ζημίες 1,45% στο κλείσιμο. Στα θετικά της χθεσινής ημέρας η σημαντική υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου άνω του 5%, μετά το μίνι ράλι της Δευτέρας. Ταυτόχρονα, οι τιμές των εμπορευμάτων κινήθηκαν προς χαμηλότερα επίπεδα, λόγω της ενίσχυσης του δολαρίου. Στα ομόλογα επικράτησε η ίδια κατάσταση, καθώς οι επενδυτές, λόγω του υψηλού πληθωρισμού και της διαρκούς ανόδου των επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες κρατούν επιφυλακτική στάση και αποφεύγουν το ρίσκο, όπως ο... διάολος το λιβάνι!

"Γλυκό" νερό από την ΕΥΔΑΠ

Μέσα στις απογοητευτικές εξελίξεις στις αγορές, αποτελούν όαση ορισμένες θετικές ειδήσεις, όπως αυτές που βγήκαν χθες από την ΕΥΔΑΠ.

Η τακτική γενική συνέλευση των μετόχων ενέκρινε τη διανομή μερίσματος, ύψους 0,28 ευρώ ανά μετοχή, ενώ ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Χάρης Σαχίνης, δήλωσε ότι μέσα στον Οκτώβριο θα εξεταστεί η διανομή επιπλέον μερίσματος, εφόσον "ζυγιστούν" καλά οι παράμετροι του κόστους και των προγραμματισμένων επενδύσεων. Σημειώνεται ότι η ΕΥΔΑΠ έχει "παγώσει" για το 2022 τα τιμολόγια, ενώ προσπαθεί μέσα από στοχευμένες και συντονισμένες κινήσεις να περιορίσει το λειτουργικό κόστος και να μην κάνει εκπτώσεις στο επενδυτικό πρόγραμμα. Τα πράγματα είναι δύσκολα για όλους και οι τελικές αποφάσεις πρέπει να είναι πολύ καλά ζυγισμένες, ενώ σύμφωνα με όσα ανέφερε ο κ. Σαχίνης, οι υψηλές τιμές των υλικών και του κόστους του χρήματος, περιπλέκουν την κατάσταση και δεν δημιουργούν συνθήκες μεγάλης ορατότητας, προκειμένου να ακολουθηθούν γαλαντόμες μερισματικές πολιτικές.

Εξάλλου, σύμφωνα με τον κ. Σαχίνη, η ΕΥΔΑΠ δεν θα συμμετάσχει στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας Αττικής, στην οποία διαθέτει μικρό ποσοστό μετοχών, εκτιμώντας πως ως επένδυση έχει απομειωθεί, ενώ παραλλήλως βρίσκεται πέραν της περιμέτρου των βασικών δραστηριοτήτων της ΕYΔΑΠ.

Το συνολικό πακέτο της πρότασης ίσως παρουσιασθεί αμέσως μετά την έκτακτη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών στις Βερσαλίες στις 10 και 11 Μαρτίου, σύμφωνα με αξιωματούχους με γνώση των εν εξελίξει προπαρασκευαστικών εργασιών.

Όπως αναφέρει το Bloomberg, αξιωματούχοι της Ε.Ε επεξεργάζονται επίσης τις λεπτομέρειες για τον τρόπο που θα λειτουργούσε η διαδικασία πώλησης χρέους και για το πόσα κεφάλαια προτίθεται να αντλήσει η Ε.Ε.

Σύμφωνα με το σχέδιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εκδώσει ομόλογα και μετέπειτα θα διοχετεύσει τα κέρδη στα κράτη-μέλη υπό τη μορφή δανείων με ευνοϊκούς όρους για τη χρηματοδότηση των δαπανών στους τομείς της ενέργειας και της άμυνας.

Κάποιοι αξιωματούχοι επισήμαναν ότι μια επιλογή είναι το σχέδιο αυτό να δομηθεί με βάση το πρόγραμμα SURE, το οποίο χρησιμοποιήθηκε για τη χρηματοδότηση πρωτοβουλιών υποστήριξης της απασχόλησης στον απόηχο της πανδημίας.

Εκπρόσωπος της Κομισιόν αρνήθηκε να σχολιάσει τις λεπτομέρειες αυτού του σχεδίου, αλλά ανέφερε ότι οι ευρωπαϊκές αρχές συνεχίζουν να παρατηρούν την κατάσταση και είναι έτοιμες να αντιδράσουν στις νέες συνθήκες.

«Πρέπει να βρούμε νέα εργαλεία για να αντιμετωπίσουμε τα νέα προβλήματα που δημιουργεί αυτή η κρίση» ανέφερε τη Δευτέρα ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την οικονομία, Πάολο Τζεντιλόνι.

Σε μια πρώτη αντίδραση της αγοράς μετά από την αποκάλυψη της είδησης αυτής, το spread μεταξύ των αποδόσεων του 10ετούς ιταλικού και γερμανικου ομολόγου μειώθηκε κατά 10 μονάδες βάσης στις 151 μονάδες βάσης, καθώς οι αποδόσεις των ομολόγων της ΕΕ αυξήθηκαν με την προοπτική αύξησης της προσφοράς.

Το ευρώ επέκτεινε τα κέρδη, σημειώνοντας άνοδο 0,6% στα 1,0920 δολάρια. Άνοδο κατέγραψαν και οι ευρωπαϊκές μετοχές.

Σε μια περίοδο κατά την οποία η οικονομία βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση το δημόσιο είναι υποχρεωμένο να εκταμιεύσει 10 δισεκατομμύρια ευρώ για την άμυνα της χώρας.

Ειδικότερα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ υπολογίζεται το κόστος των F-35.

• 1,5 δισ. ευρώ πρέπει να διατεθεί για τη σύμβαση με τα RAFALE.
• Σε πέντε δισεκατομμύρια ευρώ ανέρχεται ο προϋπολογισμός για τις τέσσερις φρεγάτες.
• Σε ένα δισ. ευρώ ανέρχεται το κόστος της αναβάθμισης πολεμικών πλοίων.

Όπως αντιλαμβάνεστε το Ελληνικό Δημόσιο θα πρέπει να διαθέσει ένα τεράστιο ποσό για εξοπλιστικά, που ξεπερνάει κατά πολύ τις αντοχές της οικονομίας, αλλά είναι απαραίτητο προκειμένου να αποκατασταθεί η ισορροπία με την Τουρκία.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το βασικότερο από αυτό αφορά τους τρόπους αμυντικής αντενέργειας της χώρας μας στην πιθανότητα μίας συγχρονισμένης τουρκικής επιθετικής κίνησης στην περιοχή του Έβρου, στο Αιγαίο και στη Ν.Α Μεσόγειο, διαφορετικής φύσεως και εντάσεως σε κάθε περίπτωση.

Η πλέον περίπλοκη από αυτές αφορά την αυξημένη πιθανότητα μίας κλιμάκωσης της έντασης στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κρήτης και Ρόδου.

Όπως προκύπτει με βάση και την συνεδρίαση του τουρκικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας (MGK) που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Τρίτη, μέσα στις προθέσεις της Άγκυρας είναι να προχωρήσει εντός του Σεπτεμβρίου ή του Οκτωβρίου στη διεξαγωγή παράνομων ερευνών για υδρογονάνθρακες σε μια σειρά από θαλάσσια οικόπεδα που βρίσκονται ανατολικά των νησιών της Κρήτης, Ικαρίας και Ρόδου, για τα οποία αναγνωρίζει μόνο τα χωρικά ύδατα των έξι ναυτικών μιλίων.

Η συγκεκριμένη απόφαση συνδέεται άμεσα με τη δημοσίευση πέντε αιτήσεων της τουρκικής κρατικής εταιρείας πετρελαίου (TPAO) οι οποίες αναρτήθηκαν στην τουρκική εφημερίδας της κυβέρνησης, στις 30 Μαΐου.

Στις εν λόγω αιτήσεις, η TPAO ζητούσε την πραγματοποίηση ερευνών σε συνολικά 24 θαλάσσια οικόπεδα «που ευρίσκοντο πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων» τα οποία οι τούρκοι προσδιορίζουν –εν αντιθέσει με τα δικά μας- σε 12 ναυτικά μίλια…

Παρά το γεγονός ότι στο σχετικό ΦΕΚ δεν αναρτήθηκαν χάρτες με τις ακριβείς περιοχές που οι τούρκοι σκοπεύουν να προχωρήσουν σε έρευνες, μέσα σε λίγες ώρες στα τουρκικά ΜΜΕ είχαν διαρρεύσει μια σειρά από έγγραφα που έδειχναν τα σχετικά οικόπεδα.

Μόνο τυχαίο δεν είναι πως υπεύθυνο για τη συγκεκριμένη διαρροή ήταν το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, υψηλόβαθμο στέλεχος του οποίου αποκάλυψε ότι οι εν λόγω περιοχές εμπεριέχονται εντός του χώρου που δημιουργήθηκε με την τουρκολυβική Συμφωνία που αφορούσε την -παράνομη- οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών στην Ν.Α Μεσόγειο.

Απέναντι στα τετελεσμένα που επιδιώκει να δημιουργήσει η Τουρκία στην Ν.Α Μεσόγειο, η χώρα μας έχει φροντίσει τις τελευταίες ημέρες να στείλει ξεκάθαρα μηνύματα, θέτοντας μια σειρά από «κόκκινες γραμμές», η καταπάτηση των οποίων θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε μία ελληνοτουρκική στρατιωτική σύγκρουση.

Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται η σταδιακή ενεργοποίηση του σχεδίου «Λερναία Ύδρα», το οποίο προβλέπει τις κινήσεις που θα πρέπει να γίνουν σε στρατιωτικό επίπεδο, στο ενδεχόμενο που η Τουρκία ξεπεράσει τα όρια που έχει θέσει η ελληνική διπλωματία.

Το συγκεκριμένο σχέδιο κινείται σε τέσσερα επίπεδα, με το ένα εξ αυτών να εστιάζει στην γκάμα των ενεργειών που έχει στη διάθεσή της η Ελλάδα προκειμένου να αντιμετωπίσει μία πιθανή τουρκική απειλή, η οποία θα εκφραστεί μέσω μιας προσπάθειας παράνομης έρευνας ή ακόμη και εξόρυξης υδρογονανθράκων εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Στο σχέδιο υπάρχει πρόβλεψη ακόμη και κατάληψης πλατφόρμας πετρελαίου, σε ένα ακραίο ενδεχόμενο που οι τούρκοι θα θελήσουν να εγκαταστήσουν πλωτό γεωτρύπανο εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας ή ακόμη και εντός της ελληνικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.

Την ίδια στιγμή ιδιαίτερα υψηλή είναι η ετοιμότητα που διατηρούν οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις τόσο στα χερσαία όσο και στα θαλάσσια ελληνοτουρκικά σύνορα.

Σε ό,τι αφορά τον Έβρο η απειλή επικεντρώνεται κυρίως στην εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών από τις τουρκικές αρχές σε μία προσπάθειά τους να δεσμεύσουν αλλά και να προκαλέσουν κόπωση στις ελληνικές αστυνομικές και στρατιωτικές δυνάμεις στην ελληνοτουρκική μεθόριο.

Προς αυτή την κατεύθυνση η απάντηση της ελληνικής πλευράς εντοπίζεται κυρίως ως προς την επιτάχυνση της κατασκευής του φράχτη κατά μήκος του ποταμού, αλλά και στην αύξηση του αριθμού των στρατευσίμων που υπηρετούν τη θητεία τους στην μεθόριο του Έβρου.

Από την άλλη πλευρά η τουρκική στόχευση στο Αιγαίο εμφανίζεται πιο πολυδιάστατη καθώς συγκλίνει στην επίτευξη δύο βασικών σκοπών: στην περαιτέρω επιβάρυνση των ελληνικών νησιών με χιλιάδες παράνομους μετανάστες και στην έναρξη μίας πολιτικής που σαν στόχο έχει να δημιουργήσει συνθήκες αποστρατιωτικόποίησης των νησιών του Βορείου Αιγαίου, είτε ερμηνεύοντας κατά το δοκούν τις σχετικές συνθήκες σε διπλωματικό επίπεδο, είτε πραγματοποιώντας σε εξαιρετικά συχνή βάση υπερπτήσεις πάνω από μεγάλα και κατοικημένα νησιά του ελληνικού Αρχιπελάγους.

Πρόκειται για μία στρατηγική η οποία φιλοδοξεί να αποτελέσει το επόμενο βήμα της τουρκικής πολιτικής των «γκρίζων ζωνών» στο Αιγαίο, δίνοντας τη δυνατότητα στην Άγκυρα να επεκτείνει την αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων από τις βραχονησίδες και σε κατοικημένα νησιά.