"Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα" λέει το γνωστό ρητό, το οποίο ταιριάζει... γάντι στην περίπτωση του νέου ενεργειακού μείγματος που θα προωθήσει η Ευρώπη, προκειμένου να απεξαρτηθεί όσο γίνεται περισσότερο από το ρωσικό αέριο και να μην μπει στον... πάγο ή να μη μείνει στο... σκοτάδι, τον προσεχή χειμώνα.

Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης

Ό,τι μπορεί να μας γλιτώσει από το αέριο της Ρωσίας και ότι παραπάνω μπορεί να επιστρατεύσει η Ευρώπη για να καλύψει τις ανάγκες της με ίδια μέσα, αποτελεί το... δόγμα της τρέχουσας συγκυρίας. Η μη αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας εν μέσω θέρους, αποτελεί προμήνυμα για τον χειμώνα που έρχεται. Χθες, η Ολλανδία ανακοίνωσε την άρση των περιορισμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύση άνθρακα ώστε να αντισταθμίσει μια πτώση των προμηθειών φυσικού αερίου από τη Ρωσία, μια μέρα μετά τη λήψη παρόμοιου μέτρου από τη Γερμανία.

Από την άλλη, η Γαλλία πρέπει πρώτα να αποκτήσει... κυβέρνηση και μετά να προχωρήσει στην εφαρμογή των σχεδίων της για τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας από εναλλακτικές πηγές. Προφανώς ο Μακρόν και ο εταίρος του στη νέα κυβέρνηση (όταν προκύψει...), πρέπει να ακολουθήσουν το παράδειγμα της Γερμανίας και της Ολλανδίας. Επιπλέον, η Γαλλία είναι η μεγαλύτερη πυρηνική δύναμη της Ευρώπης, οπότε, είναι εξαιρετικά πιθανό να έχουμε εξελίξεις και προς αυτήν την κατεύθυνση. Ο καιρός θα δείξει...

Χθες, οι Ολλανδοί αποφάσισαν την άμεση άρση των περιορισμών παραγωγής για τα εργοστάσια ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2024. Στο εξής τα εργοστάσια θα δουλεύουν στο 100% με άνθρακα, αντί του μέγιστου ορίου 35% που είχε θεσμοθετηθεί στο πλαίσιο της ενεργειακής μετάβασης. Τώρα, δεν υπάρχουν αυτά, καθώς μας προέκυψε... Πούτιν! Οι έκτακτες καταστάσεις απαιτούν έκτακτες αποφάσεις και προσαρμογή στα νέα δεδομένα. Η ζωή έχει αποδείξει ότι τίποτα δεν είναι γραμμένο σαν τις 10 εντολές στις πλάκες του Μωυσή!

Η Ευρώπη θα επιστρατεύσει όλα της τα όπλα, από τη στιγμή που το φυσικό αέριο με τα... παιχνίδια των Ρώσων βρέθηκε σε διάστημα 10 ημερών να κινείται από τα 79 στα 145 ευρώ ανά μεγαβατώρα, για να διορθώσει στη συνέχεια στα 126 ευρώ. Το πετρέλαιο μας κάνει τη... χάρη, να διατηρείται αρκετά χαμηλότερα από τα 120 δολάρια το βαρέλι, όπου είχε κολλήσει την τελευταία περίοδο. Προς το παρόν, βέβαια.

Ο πόλεμος των επιτοκίων

Η αντιμετώπιση των πληθωριστικών τάσεων φέρνει τις κεντρικές τράπεζες αντιμέτωπες με το... μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα. Ο πληθωρισμός αντιμετωπίζεται με άνοδο των επιτοκίων, αλλά η άνοδος των επιτοκίων μέσα σε συνθήκες όπως οι τρέχουσες, οδηγούν σε στασιμοπληθωρισμό ή και ύφεση. Η ισχυρή άνοδος των επιτοκίων από τη FED έχει δώσει σήμα για διορθωτικές τάσεις σε πολλά επίπεδα. Τα τρόφιμα παρουσιάζουν μικρή υποχώρηση, ενώ πρέπει να καταγραφεί και η υποχώρηση της τιμής του χαλκού σε χαμηλά 9 μηνών. Ο φόβος της ύφεσης και των επιπτώσεων στη ζήτηση χαλκού, είναι κάτι που τιμολογείται με ιδιαιτέρως... βίαιο τρόπο στην τιμή του μετάλλου, κατά την τελευταία περίοδο.

Στελέχη της Αμερικανικής Κεντρικής Τράπεζας, θεωρούν λίγη τη νέα αύξηση του βασικού επιτοκίου κατά 0,75% και ζητούν άλλη μία ισόποση μέσα στον επόμενο μήνα! Από την άλλη πλευρά, η Κριστίν Λαγκάρντ μιλάει για αύξηση του επιτοκίου κατά 0,25% μέσα στον Ιούλιο και μεγαλύτερη τον Σεπτέμβριο (0,50%). Μάλιστα, προειδοποίησε τους επενδυτές, ότι το σκηνικό που διαμορφώνεται, μάλλον θα είναι εχθρικό για τους επενδυτές στα χρηματιστήρια, οπότε όλοι πρέπει να είναι προετοιμασμένοι για... ταρακούνημα. Άλλωστε ο NASDAQ στις ΗΠΑ έχει περάσει εδώ και αρκετές ημέρες σε ζώνη "αρκούδων", ενώ οριακά έχει περάσει στην ίδια ζώνη και ο Dow Jones.
Οι εξελίξεις των τελευταίων 24ώρων θα αποτυπωθούν σήμερα και στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, το οποίο χθες είχε αργία. Πάντως, τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια βρήκαν χθες την ευκαιρία για να... αναθαρρήσουν και να κλείσουν προς υψηλότερα επίπεδα, παρά τη... φωτιά που άναψε το αποτέλεσμα των γαλλικών εκλογών. Βέβαια, χθες ήταν μια άλλη μέρα και σήμερα είναι μια άλλη μέρα. Και ως γνωστόν, μέσα σε λίγα λεπτά ή δευτερόλεπτα, γυρίζουν τα πάνω κάτω και τα κάτω πάνω...

Περιμένοντας τη... σωτήρια αναβάθμιση

Ο ενεργειακός και επιτοκιακός πονοκέφαλος αγγίζει όλες τις χώρες και βεβαίως την Ελλάδα. Οι εξελίξεις στο μέτωπο των επιτοκίων τις τελευταίες ημέρες είναι θετικές, καθώς σημειώνεται σημαντική αποκλιμάκωση στους κρατικούς τίτλους των χωρών του προβληματικού ευρωπαϊκού νότου, όπως η Ιταλία, η Ελλάδα, η Ισπανία και η Πορτογαλία.

Χθες, η Ελλάδα δέχθηκε ένα ακόμη "δώρο" σε επίπεδο αξιολόγησης, καθώς ο ιαπωνικός οίκος R&I, μας αναβάθμισε στην κατηγορία ΒΒ+. Η κατηγορία αυτή είναι η τελευταία πριν ενταχθούμε σε επενδυτική βαθμίδα. Και όπως δείχνουν τα πράγματα, κάτι τέτοιο, μπορεί να μην αργήσει να συμβεί. Ο ιαπωνικός οίκος είναι ο τέταρτος μετά τις Standard & Poor's, DBRS και SCOPE Ratings, που δίνει ψήφο εμπιστοσύνης στην Ελλάδα, αναβαθμίζοντας το αξιόχρεο της. Και το νόημα τέτοιων αναβαθμίσεων, συμπυκνώνεται στις δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών Χρήστου Σταϊκούρα, ο οποίος, τόνισε ότι πρόκειται για την 11η αναβάθμιση του αξιόχρεου της χώρας μέσα στην τελευταία τριετία, παρά το γεγονός ότι έχει μεσολαβήσει μια διετία με διαδοχικές και εξωγενείς κρίσεις.

Με απλά λόγια, με την υπεύθυνη πολιτική της κυβέρνησης, αν δεν μας είχαν προκύψει ο κορωνοϊός και η ρωσική εισβολή, θα ήμασταν ήδη στο... Champions League των αξιολογήσεων. Αν μη τι άλλο, μέσα σε 27 μήνες, τα έχουμε δει... όλα και η χώρα είναι όρθια. Συνειρμικά μπορούμε να σκεφτούμε τι θα γινόταν αν είχαν άλλοι τις τύχες της χώρας στα χέρια τους. Τόσο σε υγειονομικό και οικονομικό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής. Άγιο είχαμε...

Οι ενεργειακές συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία, η απεξάρτηση από το ρωσικό πετρέλαιο και  φυσικό αέριο αλλά και ο ευρύτερος στόχος της σταδιακής κατάργησης της χρήσης άνθρακα και ορυκτών καυσίμων μέσα στα επόμενα χρόνια ήταν τα βασικά θέματα που απασχόλησαν αυτές τις μέρες τους υπουργούς του G7. Την ώρα που οι τιμές ενέργειας και τροφίμων εκτοξεύονται παγκοσμίως σε υψηλά επίπεδα εξαιτίας του πολέμου, πολλοί εκτιμούν ότι οι κλιματικοί στόχοι που προϋπήρχαν του Ουκρανικού, θα μπορούσαν να εκτροχιαστούν ή να τεθούν απλώς σε δεύτερη μοίρα.

Συμφωνία ως προς τους στόχους

Ορισμένες χώρες εξετάζουν μάλιστα την επιστροφή στα ορυκτά καύσιμα που έχουν κριθεί επιβλαβή για το περιβάλλον, ως απόρροια του πολέμου στην Ουκρανία. Οι υπουργοί του G7 εξέτασαν ακριβώς αυτό: πώς θα αποφευχθεί ένα τέτοιο πισωγύρισμα για το περιβάλλον και το κλίμα. Όπως τόνισε η Γερμανίδα υπ. Υπουργός, η προστασία του περιβάλλοντος και η προστασία του κλίματος είναι αλληλένδετες. «Η κλιματική αλλαγή, η χρήση πλαστικών και η εξαφάνιση ειδών εξετάστηκαν μαζί» ανέφερε η Στέφι Λέμκε.

Για πρώτη φορά η ομάδα του G7 συμφώνησε στον κοινό στόχο της σταδιακής κατάργησης της χρήσης άνθρακα, μολονότι ΗΠΑ και Ιαπωνία διατηρούν επιφυλάξεις. Επιπλέον οι επτά κορυφαίες βιομηχανικές χώρες (Γερμανία, Γαλλία, ΗΠΑ, Μεγάλη Βρετανία, Καναδάς, Ιαπωνία, Ιταλία) συμφώνησαν στη μετάβαση σε μορφές «καθαρού» ηλεκτρικού ρεύματος μέχρι το 2035.

Σημαντικό είναι επίσης ότι συμφώνησαν και στην κατάργηση των επιβλαβών επιδοτήσεων που στηρίζουν τη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων μέχρι το 2025, καθώς και στην διάθεση 100 δις ευρώ για τη λήψη μέτρων προστασίας του κλίματος σε αδύναμες οικονομικά χώρες.

Δύσκολη η τήρηση του «1,5 βαθμού Κελσίου»

Ο Ρόμπερτ Χάμπεκ από την πλευρά του τόνισε πάντως ότι  η τήρηση του στόχου για μη αύξηση της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας άνω του 1,5 βαθμού Κελσίου είναι δύσκολο να επιτευχθεί.  «Πρέπει να δράσουμε τώρα δυναμικά», ανέφερε ο Χάμπεκ.Σύμφωνα με τον Γερμανό υπουργό, χρειάζονται σαφή και βραχυπρόθεσμα μέτρα κατά της υπερθέρμανσης του πλανήτη, προκειμένου να συνεχίσουν να υπάρχουν περιθώρια ελιγμών μέχρι το 2040.

Για τον οικοδεσπότη της συνόδου, «οι μεγάλες διαρθρωτικές κρίσεις της εποχής μας», η κλιματική αλλαγή και τώρα ο πόλεμος, θα πρέπει να αντιμετωπιστούν χωρίς η μια να αποτελεί τροχοπέδη για την επίλυση της άλλης. Πάντως από την πλευρά των ΗΠΑ, ο ειδικός απεσταλμένος για θέματα κλιματικής αλλαγής Τζον Κέρυ εξέφρασε την ανησυχία ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία μπορεί να πάει πίσω τον πλανήτη και ως προς την επίτευξη των δύσκολων κλιματικών στόχων.

Πηγη: DW