Η τιμή του πολύτιμου μετάλλου κατέγραψε άνοδο έως και 2,8%, ξεπερνώντας τα 4.600 δολάρια ανά ουγγιά, επεκτείνοντας τα κέρδη της προηγούμενης συνεδρίασης. Η κίνηση αυτή έρχεται μετά από έντονη διόρθωση άνω του 15% από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου — μια εξέλιξη που ανέδειξε την ιδιόμορφη συμπεριφορά του χρυσού σε ένα περιβάλλον ταυτόχρονης γεωπολιτικής έντασης και αυστηρής νομισματικής πολιτικής.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ουάσιγκτον έχει καταρτίσει ένα σχέδιο 15 σημείων με στόχο τον τερματισμό του πολέμου, ενώ το Πεκίνο καλεί την Τεχεράνη να εμπλακεί σε διάλογο. Παράλληλα, εξετάζεται η πιθανότητα υψηλού επιπέδου συνομιλιών ακόμη και εντός των επόμενων ημερών, γεγονός που ενισχύει τις προσδοκίες για αποκλιμάκωση.

Η αγορά αντέδρασε άμεσα σε αυτό το σενάριο: το πετρέλαιο υποχώρησε, οι μετοχές κινήθηκαν ανοδικά και ο δείκτης του δολαρίου κατέγραψε πτώση. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, κατά τη διάρκεια των τελευταίων εβδομάδων, ο χρυσός κινήθηκε σε μεγάλο βαθμό παράλληλα με τις μετοχές και αντίστροφα από το πετρέλαιο — μια ασυνήθιστη δυναμική που αντανακλά τις αντικρουόμενες δυνάμεις στην αγορά.

Από τη μία πλευρά, η άνοδος των ενεργειακών τιμών ενίσχυσε τους φόβους για πληθωρισμό, οδηγώντας τους επενδυτές να αναθεωρήσουν τις προσδοκίες τους για τα επιτόκια. Η προοπτική διατήρησης ή και αύξησης των επιτοκίων από τη Fed και άλλες κεντρικές τράπεζες λειτουργεί παραδοσιακά ως «βαρίδι» για τον χρυσό, καθώς πρόκειται για asset χωρίς απόδοση.

Από την άλλη, η πίεση στις παγκόσμιες αγορές μετοχών και ομολόγων οδήγησε πολλούς επενδυτές σε ρευστοποιήσεις θέσεων σε χρυσό προκειμένου να καλύψουν ανάγκες ρευστότητας, επιταχύνοντας τη διόρθωση των προηγούμενων ημερών.

Σύμφωνα με τον στρατηγικό αναλυτή της Oversea-Chinese Banking Corp, Κρίστοφερ Γουόνγκ, η πορεία του χρυσού το επόμενο διάστημα θα εξαρτηθεί από τρεις βασικούς παράγοντες: τη στάση της Fed, την πορεία του δολαρίου και τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Όπως σημειώνει, η πρόσφατη ανάκαμψη υποδηλώνει ότι οι πτώσεις πιθανόν να βρίσκουν στήριξη, εκτός αν υπάρξει σημαντική άνοδος των πραγματικών αποδόσεων.

Παρά τα σημάδια αποκλιμάκωσης, η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή. Οι λεπτομέρειες της αμερικανικής πρότασης δεν έχουν αποσαφηνιστεί, ενώ ούτε το Ιράν ούτε το Ισραήλ δείχνουν διάθεση άμεσης υποχώρησης. Ταυτόχρονα, η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να ενισχύσει τη στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή, με ανάπτυξη δυνάμεων της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας, υπενθυμίζει ότι το γεωπολιτικό ρίσκο παραμένει ενεργό.

Στο μέτωπο των κεντρικών τραπεζών, καταγράφονται κινήσεις που προσθέτουν νέα διάσταση στην αγορά χρυσού. Η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας εξετάζει τη χρήση των αποθεμάτων χρυσού για τη στήριξη της λίρας, μέσω swap με ξένο συνάλλαγμα, σε μια προσπάθεια αντιμετώπισης της μεταβλητότητας που προκαλεί ο πόλεμος.

Αν και τέτοιες κινήσεις μπορεί να επηρεάσουν βραχυπρόθεσμα το επενδυτικό κλίμα, δεν συνιστούν αποεπένδυση από τον χρυσό. Αντιθέτως, αναδεικνύουν τον ρόλο του ως στρατηγικού εργαλείου στη διαχείριση αποθεμάτων.

Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η επενδυτική υπόθεση του χρυσού παραμένει ισχυρή. Η ανάγκη διαφοροποίησης από το δολάριο, σε συνδυασμό με τις ανησυχίες για το αμερικανικό χρέος και τη διεθνή ηγεσία των ΗΠΑ, συνεχίζει να τροφοδοτεί τη ζήτηση. Όπως επισημαίνουν διαχειριστές κεφαλαίων, η πρόσφατη διόρθωση μπορεί να αποτελεί ευκαιρία επανατοποθέτησης ενόψει μιας νέας ανοδικής φάσης.

Τα συμβόλαια αναφοράς σημείωσαν άνοδο άνω του 5% στις πρώτες συναλλαγές, καλύπτοντας πλήρως τις απώλειες της προηγούμενης συνεδρίασης. Το Σάββατο, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ έδωσε τελεσίγραφο δύο ημερών στο Ιράν να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ, διαφορετικά θα βομβαρδιστούν οι ενεργειακές του υποδομές. Η Τεχεράνη απάντησε ότι θα πλήξει κρίσιμες υποδομές σε όλη τη Μέση Ανατολή εάν πραγματοποιήσει την απειλή.

Αγορά υπό πίεση

Ο πόλεμος έχει εισέλθει στην τέταρτη εβδομάδα χωρίς ενδείξεις αποκλιμάκωσης. Η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει ουσιαστικά διακοπεί μέσα στον μήνα, επηρεάζοντας περίπου το 20% των παγκόσμιων ροών LNG.

Την ίδια στιγμή, ο μεγαλύτερος τερματικός σταθμός LNG στο Κατάρ παραμένει εκτός λειτουργίας, ενώ περίπου το 17% της παραγωγικής του δυναμικότητας έχει υποστεί ζημιές. Η χώρα εκτιμά ότι μπορεί να χρειαστούν έως και πέντε χρόνια για την πλήρη αποκατάσταση στα προπολεμικά επίπεδα.

Σύμφωνα με αναλυτές της Goldman Sachs, οι τιμές φυσικού αερίου σε Ευρώπη και Ασία ενδέχεται να κινηθούν ακόμη υψηλότερα, λόγω της σημαντικής επιδείνωσης της παγκόσμιας προσφοράς LNG.

Όπως επισημαίνεται, οι εκτεταμένες επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή την περασμένη εβδομάδα υποδηλώνουν ότι οι διαταραχές στην προσφορά θα έχουν μεγαλύτερη διάρκεια από ό,τι αρχικά εκτιμήθηκε, οδηγώντας σε αναθεώρηση προς τα πάνω των προβλέψεων τιμών.

Αγώνας δρόμου για αποθέματα στην Ευρώπη

Οι traders στρέφουν την προσοχή τους και στα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη, καθώς η ήπειρος χρειάζεται μεγάλες ποσότητες LNG για να αναπληρώσει τα μειωμένα αποθέματα.

Ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, κάλεσε τα κράτη-μέλη να ξεκινήσουν νωρίτερα την πλήρωση των αποθηκών, ώστε να αποφευχθεί έντονος ανταγωνισμός για προμήθειες κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Τα ολλανδικά συμβόλαια front-month, που αποτελούν σημείο αναφοράς για την ευρωπαϊκή αγορά, ενισχύθηκαν κατά 4,7%, φτάνοντας τα 62,02 ευρώ ανά μεγαβατώρα στις 8:33 π.μ. στο Άμστερνταμ.

Συγκεκριμένα, σήμερα ο πανευρωπαϊκός Stoxx 600 έκλεισε τη συνεδρίαση με άνοδο 0,5% στις 570,45 μονάδες, σημειώνοντας νέο σερί ρεκόρ, ενώ τα κέρδη του δείκτη σε εβδομαδιαία βάση ξεπέρασαν το 2%. Οι κλάδοι εξόρυξης και υγειονομικής περίθαλψης οδήγησαν τα κέρδη, ενώ οι κλάδοι τροφίμων και χημικών προϊόντων παρουσίασαν τη μεγαλύτερη υστέρηση.

Στους επιμέρους δείκτες, ο γερμανικός DAX υποχώρησε 0,15% στις 24.386 μονάδες, ενώ ο γαλλικός CAC 40 κέρδισει 0,31% στις 8.081 μονάδες. Στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου, ο FTSE 100 -ο οποίος επίσης έφτασε σε ιστορικό υψηλό νωρίτερα αυτή την εβδομάδα- έκλεισε ανοδικά κατά 0,67% στις 9.491 μονάδες. Στην περιφέρεια, ο ιταλικός FTSE MIB με +0,42% έκλεισε στις 43.258 μονάδες ενώ ο ισπανικός IBEX 35 κατέγραψε κέρδη 0,67% στις 15.600 μονάδες.

Στα μάκρο της ημέρας, ο κλάδος των υπηρεσιών της Ευρωζώνης κατέγραψε ανάπτυξη τον Σεπτέμβριο φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 8 μηνών. Παρά το γεγονός πως η επέκταση ήταν ήπια, με τις προσλήψεις προσωπικού να παραμένουν στάσιμες, σημειώθηκε ελαφριά βελτίωση στη ζήτηση.

Ο δείκτης επιχειρηματικής δραστηριότητας PMI για τις υπηρεσίες που καταρτίζει της HCOB αυξήθηκε στις 51,3 μονάδες τον Σεπτέμβριο από 50,5 τον Αύγουστο, σύμφωνα με την S&P Global. Πρόκειται για τον τέταρτο συναπτό μήνα που ο κλάδος σημειώνει ανάπτυξη καθώς βρίσκεται πάνω από το όριο του 50 που την διαχωρίζει από τη συρρίκνωση.

Από την άλλη, ο δείκτης τιμών παραγωγού στην Ευρωζώνη κατέγραψε πτώση 0,6% σε ετήσια βάση τον Αύγουστο, σε μία ένδειξη αποκλιμάκωσης των πληθωριστικών πιέσεων. Σύμφωνα με προκαταρκτική έκθεση της Eurostat, σε μηνιαία βάση, οι τιμές παραγωγού εμφάνισαν μείωση με ρυθμό 0,4% μετά την αύξηση κατά 0,6% τον Ιούλιο.

Στη Γαλλία, η βιομηχανική παραγωγή σημείωσε απροσδόκητη πτώση τον Αύγουστο, ακόμα μία ένδειξη ότι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης ολοένα επιβραδύνεται, καθώς οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά βρίσκονται αντιμέτωπα με την αυξημένη πολιτική και δημοσιονομική αβεβαιότητα που επικρατεί.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε το Insee, η βιομηχανική παραγωγή μειώθηκε κατά 0,7% σε σχέση με τον Ιούλιο, όπως μεταδίδει το Bloomberg. Οικονομολόγοι που συμμετείχαν στην έρευνα της Bloomberg ανέμεναν αύξηση 0,3%. Ο δείκτης της μεταποιητικής παραγωγής σημείωσε επίσης πτώση 0,7%.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης Brent αυξήθηκαν κατά 0,7% στα 67,46 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI κατέγραψε άνοδο 0,8% στα 63,17 δολάρια. Και τα δύο συμβόλαια είχαν κέρδη άνω του 1% την προηγούμενη εβδομάδα, καθώς η Ουκρανία ενέτεινε τα πλήγματα σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές, περιλαμβανομένου του Primorsk, του μεγαλύτερου τερματικού εξαγωγών πετρελαίου, και του διυλιστηρίου Kirishi, ενός από τα δύο μεγαλύτερα στη Ρωσία.

«Η επίθεση δείχνει αυξανόμενη διάθεση να διαταραχθούν οι διεθνείς αγορές πετρελαίου, κάτι που μπορεί να προσθέσει ανοδικές πιέσεις στις τιμές», σημείωσαν αναλυτές της JPMorgan με επικεφαλής τη Νατάσα Κάνεβα, αναφερόμενοι στο Primorsk, που έχει δυνατότητα φόρτωσης 1 εκατ. βαρελιών την ημέρα. Το διυλιστήριο Kirishi της Surgutneftegaz επεξεργάζεται περίπου 355.000 βαρέλια ημερησίως, δηλαδή 6,4% της συνολικής παραγωγής της Ρωσίας.

«Αν παρατηρείται στρατηγική στροφή της Ουκρανίας προς τα ρωσικά εξαγωγικά πετρελαϊκά assets, αυτό δημιουργεί ανοδικούς κινδύνους στις προβλέψεις», τόνισε ο αναλυτής της IG Markets, Τόνι Σάικαμορ, παρά τις ανησυχίες για υπερπροσφορά λόγω της πρόθεσης του OPEC+ να αυξήσει την παραγωγή.

Στο μεταξύ, ρωσική πετρελαϊκή εταιρεία στην περιοχή Μπασκορτοστάν δήλωσε ότι θα διατηρήσει την παραγωγή παρά επίθεση με drone το Σάββατο. Η πίεση προς τη Ρωσία εντείνεται, καθώς ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε την Κυριακή ότι είναι έτοιμος να επιβάλει κυρώσεις, ζητώντας ταυτόχρονα από την Ευρώπη να ευθυγραμμιστεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι αγορές παρακολουθούν επίσης τις συνομιλίες ΗΠΑ–Κίνας που ξεκίνησαν στη Μαδρίτη, με την Ουάσιγκτον να απαιτεί από τους συμμάχους της δασμούς στις κινεζικές εισαγωγές λόγω των αγορών ρωσικού πετρελαίου. Στις ΗΠΑ, η ασθενέστερη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και ο υψηλότερος πληθωρισμός εντείνουν τις ανησυχίες για την ανάπτυξη, ακόμη κι αν η Fed αναμένεται να μειώσει τα επιτόκια στη συνεδρίαση της 16–17 Σεπτεμβρίου.

Τα συμβόλαια Brent ενισχύθηκαν κατά 1,10 δολάρια ή 1,66% στα 67,49 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI κατέγραψε άνοδο 1,04 δολαρίων ή 1,66% στα 63,67 δολάρια.

Οι τιμές είχαν κινηθεί ανοδικά και στην προηγούμενη συνεδρίαση 0,6%, αμέσως μετά την ανακοίνωση του Ισραήλ για την επίθεση στη Ντόχα, με τα κέρδη να φθάνουν προσωρινά το 2% πριν εξανεμιστούν.

Κλιμάκωση γεωπολιτικών εντάσεων

Η κατάρριψη drones από την Πολωνία στο πλαίσιο ρωσικής επίθεσης στη δυτική Ουκρανία, αποτέλεσε σημείο καμπής καθώς για πρώτη φορά χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ εμπλέκεται με πυρά στον πόλεμο. Παρόλα αυτά, δεν διαπιστώθηκε άμεση απειλή για τη ροή πετρελαίου.

Αναλυτές της SEB τόνισαν πως το «σύννεφο της υπερβάλλουσας προσφοράς» εξακολουθεί να σκιάζει την αγορά, με το Brent να παραμένει χαμηλότερα κατά δύο δολάρια σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα. «Τα γεωπολιτικά premium στις τιμές πετρελαίου σπάνια διαρκούν, αν δεν υπάρξει πραγματική διαταραχή στην προσφορά», ανέφεραν.

Αμερικανική πίεση για κυρώσεις

Την ίδια στιγμή ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να επιβάλει δασμούς 100% σε Ινδία και Κίνα, μεγάλους αγοραστές ρωσικού πετρελαίου, με στόχο την πίεση προς τη Μόσχα για ειρηνευτικές συνομιλίες στην Ουκρανία.

Κατά τις διαβουλεύσεις στην Ουάσιγκτον, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι εξετάζεται ταχύτερη απεξάρτηση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Ωστόσο, πηγές της ΕΕ χαρακτήρισαν απίθανη την επιβολή βαριών δασμών σε Κίνα ή Ινδία.

Οι traders πάντως αναμένουν μείωση επιτοκίων από τη Fed στη συνεδρίαση της 16-17 Σεπτεμβρίου, κάτι που θα μπορούσε να στηρίξει τη ζήτηση. Ωστόσο, τα στοιχεία προσφοράς εμφανίζονται ιδιαίτερα αρνητικά.

Η αμερικανική Υπηρεσία Ενέργειας (EIA) ανακοίνωσε αύξηση των αποθεμάτων αργού κατά 3,9 εκατ. βαρέλια την περασμένη εβδομάδα, έναντι εκτίμησης για μείωση 1 εκατ. βαρελιού. Παράλληλα, τα αποθέματα βενζίνης αυξήθηκαν κατά 1,5 εκατ. βαρέλια (αντί για μείωση 200 χιλ.) και τα αποθέματα ντίζελ και πετρελαίου θέρμανσης κατά 4,7 εκατ. βαρέλια (έναντι πρόβλεψης για άνοδο μόλις 35.000).

Η EIA προειδοποίησε πως οι τιμές πετρελαίου θα δεχθούν ισχυρές πιέσεις το επόμενο διάστημα λόγω αύξησης αποθεμάτων, καθώς ο ΟΠΕΚ+ ανεβάζει την παραγωγή του.