Όπως επισημαίνει το CNN, παρατηρείται το φαινόμενο όλο και περισσότερες αλυσίδες λιανεμπορίου να κλείνουν καταστήματα σε μεγάλα κέντρα και να τα μεταφέρουν σε μικρότερες πόλεις. Πρόσφατα η Target τάραξε τα νερά της αγοράς ανακοινώνοντας ότι θα κλείσει εννέα καταστήματα σε τέσσερις πολιτείες λόγω κλοπών μεγάλης κλίμακας.

Τι είναι το οργανωμένο έγκλημα λιανικής

Το «οργανωμένο έγκλημα λιανικής» (Organized retail crime – ORC)- δεν είναι μικροκλοπές από μεμονωμένα άτομα, που μπορεί να κλέψουν ένα-δυο προϊόντα, όπως βρεφικό γάλα ή φαγητό. Είναι πιο ύπουλο και με μεγάλο κόστος για τις επιχειρήσεις, επισημαίνουν οι αρχές και οι ίδιες οι εταιρείες.

Πρόκειται για οργανωμένες ομάδες ατόμων που στοχεύουν καταστήματα που μεταφέρουν εμπορεύματα υψηλότερης αξίας, όπως ηλεκτρονικά ή αθλητικά είδη, καλλυντικά, ρούχα, τσάντες και παπούτσια, επισημαίνει το CNN.

Οι ομάδες αυτές κλέβουν μεγάλες ποσότητες προϊόντων και στη συνέχεια τα μεταπωλούν σε δευτερεύουσες αγορές, όπως το eBay, το Facebook Marketplace και το OfferUp – ή ακόμα και πίσω στη νόμιμη αλυσίδα εφοδιασμού, σύμφωνα με τις αρχές επιβολής του νόμου. Κανονική μαφία δηλαδή.

Τι συμβαίνει

Η αλυσίδα καταστημάτων Target υπολογίζει τις απώλειές της φέτος λόγω των κλοπών αυτού του τύπου σε 500.000 δολάρια.

Την περασμένη εβδομάδα, ανακοίνωσε ότι προγραμματίζει το κλείσιμο συγκεκριμένων καταστημάτων, χωρίς, ωστόσο, να είναι σαφές εάν αυτά τα καταστήματα είχαν μεγάλες απώλειες λόγω των κλοπών ή εάν δεν πέτυχαν τους στόχους πωλήσεων.

Apple, Lululemon, Foot Locker και άλλα καταστήματα λεηλατήθηκαν τις προηγούμενες μέρες στη Φιλαδέλφεια, προκαλώντας δεκάδες συλλήψεις.

Η Dick’s Sporting Goods έχει ήδη γνωστοποιήσει ότι οι μεγάλης έκτασης κλοπές θα περιορίσουν τα ετήσια κέρδη της.

Οι εκπτωτικές Five Below και η TJX (η οποία κατέχουν τα TJ Maxx, Home Goods και Marshall) καθώς και τα καταστήματα που στην Ελλάδα είναι γνωστά ως «ό, τι πάρεις 1 ευρώ», κρούουν επίσης τον κώδωνα του κινδύνου για την αύξηση των κλοπών. Το πρόβλημα είναι τόσο μεγάλο ώστε ορισμένοι σκέφτονται να ασφαλίσουν με λουκέτα κάποια προϊόντα ή να τα αφαιρέσουν εντελώς από την γκάμα τους.

Η Nordstrom και η Whole Foods είναι μεταξύ άλλων μεγάλων αλυσίδων που εγκαταλείπουν το Σαν Φρανσίσκο λόγω των μεταβαλλόμενων οικονομικών συνθηκών και των ανησυχιών για την ασφάλεια των εργαζομένων.

Οι πέντε κορυφαίες περιοχές που επλήγησαν από το οργανωμένο έγκλημα λιανεμπορίου το περασμένο έτος ήταν το Λος Άντζελες, το Σαν Φρανσίσκο/Όκλαντ, το Χιούστον, η Νέα Υόρκη και το Σιάτλ, σύμφωνα με έρευνα της αμερικανικής Ομοσπονδίας Λιανικής που δημοσιεύτηκε την περασμένη εβδομάδα.

Τέλεια θύελλα

Παρατηρητές του κλάδου επισημαίνουν ότι οι κλοπές στα καταστήματα συνδέονται με την επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης και με αλλαγές στην αστυνόμευση.

Η αποποινικοποίηση κάποιων πλημμελημάτων σε ορισμένες πολιτείες παίζει επίσης ρόλο. Είναι χαρακτηριστικό ότι σύμφωνα με στατιστική έρευνα της αμερικανικής ομοσπονδία λιανεμπορίου, περισσότεροι από 7 στους 10 ερωτηθέντες ανέφεραν αύξηση στο μέσο κόστος ανά περιστατικό σε περιοχές όπου αυξήθηκαν τα ελάχιστα όρια για να θεωρηθεί μια κλοπή κακούργημα.

Το κόστος

Το μέσο ποσοστό «συρρίκνωσης» –όπως ορίζεται η απώλεια εμπορευμάτων λόγω κλοπής, απάτης, ζημιάς και άλλων λόγων– ως ποσοστό των πωλήσεων αυξήθηκε στο 1,6% το οικονομικό 2022, ελαφρώς αυξημένο από το 1,4% του 2021, σύμφωνα με την ομοσπονδία. Το 36% αποδίδεται στο οργανωμένο έγκλημα λιανεμπορίου.

Αξιοσημείωτες είναι οι δυνητικές αλυσιδωτές επιπτώσεις όταν κλείνουν μεγάλα καταστήματα σε γειτονιές. Μια από αυτές είναι ότι, καθώς δεν κινούνται πλέον προς τα εκεί καταναλωτές, μικρότερες επιχειρήσεις τριγύρω έχουν μικρότερη κατανάλωση και σταδιακά οδηγούνται αναγκαστικά σε κλείσιμο. Αυτό, όπως εξήγησε στο CNN ο διευθυντής του Ερευνητικού Συμβουλίου για την Πρόληψη Απωλειών, μπορεί να οδηγήσει σε εγκαταλειμμένα κτίρια, και σε άλλα εγκλήματα, εξηγεί ο διευθυντής του Ερευνητικού Συμβουλίου για την Πρόληψη Απωλειών.

Το Εμπορικό Επιμελητήριο των ΗΠΑ επεσήμανε: «Κανένα κατάστημα δεν πρέπει να κλείσει λόγω κλοπής» και πιέζει για νέα νομοθεσία για να κλείσουν τα παραθυράκια που διευκολύνουν την πώληση κλοπιμαίων. Καλεί, δε, τις δικαστικές αρχές «να κάνουν τη δουλειά τους».

Συγκεκριμένα, το 69% των πολιτών ανησυχεί μήπως πέσει θύμα διάρρηξης, κλοπής, ληστείας, ή επίθεσης στον δρόμο μεταξύ άλλων, σύμφωνα με την έρευνα που πραγματοποιήθηκε από την ερευνητική ομάδα GEOCHOROS του ΕΜΠ.

Η πλειονότητα ανησυχεί για τη διάρρηξη στο σπίτι, σε ποσοστό 41,8%, ενώ ακολουθεί η ληστεία ή επίθεση στον δρόμο (31,3%) και η ασφάλεια των παιδιών σε δημόσια μέρη, όπως στο πάρκο ή στη διαδρομή για το σχολείο (30,7%).

Το 28% των ερωτηθέντων ανησυχεί για τη χρήση ή και τη διακίνηση ναρκωτικών, το 26,7% για «κλοπή του αυτοκινήτου τους» και το 26% μήπως πέσει «θύμα εγκληματικής ενέργειας όσο περιμένουν ή χρησιμοποιούν κάποιο μέσο μαζικής μεταφοράς» αναφέρει η έρευνα την οποία δημοσίευσε η εφημερίδα «Καθημερινή».

Από τις απαντήσεις προκύπτει ότι οι γυναίκες φοβούνται περισσότερο από τους άνδρες μήπως πέσουν θύματα σωματικής βίας (12,2%) και σεξουαλικής κακοποίησης (26,7%).

Σε ποιες περιοχές φοβούνται περισσότερο
Αν και το 53,7% θεωρεί ότι δεν έχει αλλάξει το επίπεδο της εγκληματικότητας στην περιοχή τους, ένα αρκετά μεγάλο ποσοστό- το 38,6%- εκτιμά ότι η εγκληματικότητα έχει αυξηθεί τα τελευταία δύο χρόνια.

Τα υψηλότερα ποσοστά στο ερώτημα πόσο φοβούνται τη ληστεία ή την επίθεση στον δρόμο, καταγράφονται στους Δήμους Αθηναίων, Καλλιθέας, Περιστερίου, Ιλίου και Πετρούπολης. Σε ελάχιστους δήμους οι ερωτηθέντες απάντησαν πως δεν ανησυχούν, όπως για παράδειγμα στις παραλιακές περιοχές των Δήμων Ελληνικού και Γλυφάδας, στη Φιλοθέη καθώς και σε κάποιες περιοχές των βορείων προαστίων.

Στην ερώτηση πόσο ανησυχείτε ότι θα πέσετε θύμα εγκληματικής ενέργειας στην περιοχή σας, το 35% ανησυχεί πολύ έως πάρα πολύ (30% για τους άνδρες και 39% για τις γυναίκες). Μάλιστα, για τις ηλικίες άνω των 55 ετών το ποσοστό αυτό γίνεται 60%.

Επιπλέον, υψηλά ποσοστά παρατηρούνται και σε σχέση με τα χρόνια που μένει κάποιος στην περιοχή του, καθώς όσο περισσότερα χρόνια ζει εκεί τόσο περισσότερο φοβάται. Οσοι μένουν περισσότερο από δέκα χρόνια ανησυχούν σε ποσοστό 45%.

Ακόμη, το ποσοστό ανεβαίνει στο 64% σε όσους έχουν υπάρξει θύματα εγκληματικής ενέργειας στο παρελθόν.

Σε ό,τι αφορά τον δήμο Αθηναίων, το αίσθημα του φόβου είναι διάχυτο σχεδόν σε όλη την έκτασή του. Περισσότερο ανησυχούν οι κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής των Εξαρχείων, του κέντρου των Αθηνών, της Ακαδημίας Πλάτωνος, των Πετραλώνων, του Γκύζη, της Κυψέλης και του Λυκαβηττού, του νότιου τμήματος του Δήμου Αχαρνών.

Η έρευνα, την οποία παρουσίασε η «Καθημερινή», πραγματοποιήθηκε από την ερευνητική ομάδα GEOCHOROS του ΕΜΠ, από τον καθηγητή Γεώργιο Ν. Φώτη, και τους κ. Παύλο Τσάγκη, υποψήφιο διδάκτορα ΕΜΠ και Δημήτρη Σβορώνο, αγρονόμο, τοπογράφο μηχανικό ΕΜΠ.