Στην καρδιά του σχεδίου βρίσκεται ένα ψηφιακό “point system”, στο οποίο θα καταγράφεται με ακρίβεια το ιστορικό πληρωμών κάθε φορολογούμενου. Όσοι επιδεικνύουν συνέπεια θα απολαμβάνουν συγκεκριμένα φορολογικά προνόμια, ενισχύοντας την αίσθηση δικαιοσύνης. Οι τελικές αποφάσεις για τα οφέλη του συστήματος αναμένονται εντός του 2026.

Βαθμολογία φορολογικής συμπεριφοράς και ανταμοιβές
Το νέο σύστημα θα παρέχει αξιολόγηση των φορολογουμένων βάσει του ιστορικού τους. Οι πιο συνεπείς – δηλαδή όσοι δεν έχουν καθυστερήσει ποτέ, έχουν καθαρή φορολογική εικόνα και δεν έχουν παραβάσεις – θα κατατάσσονται ψηλά και θα κερδίζουν αντίστοιχα οφέλη. Αντίστοιχα, θα δίνονται κίνητρα και στους μη συνεπείς ώστε να αλλάξουν συμπεριφορά, αποκτώντας πρόσβαση σε μεγαλύτερες εκπτώσεις και ταχύτερες επιστροφές φόρων χωρίς έλεγχο.

Το νέο πλαίσιο, που θα πρέπει να κοστολογηθεί από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, αποσκοπεί στην αύξηση των εσόδων του Δημοσίου μέσα από την ενίσχυση της συμμόρφωσης και την επιτάχυνση των πληρωμών.

Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζονται τα παρακάτω μέτρα:

• Έκπτωση φόρου έως 10% για εφάπαξ καταβολή εισοδήματος – από 2% ως 10%, βάσει συνέπειας και καταβολής ασφαλιστικών εισφορών.
• Περισσότερες δόσεις για μικροοφειλέτες που έχουν ιστορικό συνέπειας.
• Μειωμένα επιτόκια για ενεργές ρυθμίσεις υπό την προϋπόθεση εμπρόθεσμης πληρωμής.
• Ταχύτερη διαδικασία επιστροφής φόρων και έκδοσης ενημερότητας.
• Ευνοϊκότεροι όροι για φορολογική ενημερότητα, ειδικά για συναλλαγές όπως πώληση ακινήτων ή είσπραξη από το Δημόσιο.
• Πρόσβαση σε χρηματοδότηση για επιχειρήσεις με θετικό ιστορικό.
• Ανύψωση δεσμευμένων λογαριασμών σε μικρότερο χρονικό διάστημα.
• Ψηφιακό προφίλ οφειλέτη, με στοιχεία για το είδος και την πορεία των ρυθμίσεων.

Παράλληλα, η ΑΑΔΕ σχεδιάζει επανέλεγχο τουλάχιστον του 70% των μεγάλων υποθέσεων οφειλών της τελευταίας πενταετίας, αξιολογώντας συνολικά τη συμπεριφορά κάθε οφειλέτη.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδυάσει τον έλεγχο με τα θετικά κίνητρα, οικοδομώντας μια νέα κουλτούρα φορολογικής υπευθυνότητας και διαφάνειας. Το οικονομικό επιτελείο θεωρεί ότι το νέο πλαίσιο δεν αφορά μόνο τη βελτίωση των δημοσίων εσόδων, αλλά και τη βελτίωση των σχέσεων εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτών, επιχειρήσεων και κράτους.

Κοινή απόφαση των υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και περιβάλλοντος και Ενέργειας, διευκρινίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις για την παροχή της έκπτωσης φόρου έως και 3.200 ευρώ το χρόνο για τους δικαιούχους, που ολοκλήρωσαν εντός του 2024 τις εργασίες αναβάθμισης των κατοικιών τους.

Το νομοθετικό πλαίσιο ορίζει ότι οι δαπάνες για την αγορά αγαθών και τη λήψη υπηρεσιών που σχετίζονται με την ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση κτιρίων μειώνουν, ισόποσα κατανεμημένες σε περίοδο πέντε ετών, τον φόρο εισοδήματος των φυσικών προσώπων, μέχρι του αναλογούντος για κάθε έτος φόρου, με ανώτατο συνολικά όριο δαπάνης τα 16.000 ευρώ. Οι δαπάνες για υλικά λαμβάνονται υπόψη μέχρι ποσού που αντιστοιχεί στο 1/3 του ποσού για δαπάνες υπηρεσιών.

• Συνεπώς, εάν κάποιος δαπάνησε 16.000 ευρώ το 2024 για την ανακαίνιση του σπιτιού του, θα γλιτώσει φόρο εισοδήματος συνολικού ύψους 16.000 ευρώ, ποσό το οποίο επιμερίζεται ισόποσα σε πέντε χρόνια, αρχής γενόμενης με το εκκαθαριστικό του 2025 έως το εκκαθαριστικό της φορολογικής δήλωσης του 2029.

Για παράδειγμα, ο φορολογούμενος που ξόδεψε 10.000 ευρώ το τρέχον έτος για να επισκευάσει την κατοικία του, και ο φόρος εισοδήματος που θα κληθεί να πληρώσει με το εκκαθαριστικό της φορολογικής δήλωσης του 2025 ανέρχεται σε 3.000 ευρώ, θα δει τον λογαριασμό της φορολογικής δήλωσης να περιορίζεται στα 1.000 ευρώ, λόγω της έκπτωσης των 2.000 ευρώ (10.000 / 5 = 2.000) που προβλέπεται για τις δαπάνες ανακαίνισης του ακινήτου του.

Στην περίπτωση που κάποιος δαπανήσει 6.000 ευρώ για υπηρεσίες και 8.000 ευρώ για υλικά, η έκπτωση των υλικών που αναγνωρίζεται ανέρχεται σε 2.000 ευρώ (το ένα τρίτο των δαπανών για υπηρεσίες). Έτσι, λοιπόν, θα έχει έκπτωση 8.000 ευρώ, που επιμερίζονται σε πέντε χρόνια, δηλαδή 1.600 ευρώ ετησίως.

Για να ενεργοποιηθεί η έκπτωση, απαραίτητη προϋπόθεση είναι:

• Η απόδειξη πραγματοποίησης των δαπανών με νόμιμα παραστατικά (τιμολόγιο ή στοιχείο λιανικής πώλησης για την παροχή υπηρεσιών), στα οποία θα αναφέρονται διακριτά το είδος και η αξία της παρεχόμενης υπηρεσίας, τα στοιχεία (ονοματεπώνυμο, ΑΦΜ) του προσώπου, καθώς και τα στοιχεία του ακινήτου (ΑΤΑΚ), εκτός αν πρόκειται για κοινόχρηστα, για τα οποία αρκεί μόνο η διεύθυνση του ακινήτου.
• Η εξόφληση των δαπανών, ανεξαρτήτως του ύψους αυτών, να έχει πραγματοποιηθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής ή μέσω παρόχου υπηρεσιών πληρωμών (κάρτες, POS, e-banking, ηλεκτρονικό πορτοφόλι κ.ά.).

Όλα τα παραστατικά θα πρέπει να έχουν διαβιβαστεί στην ΑΑΔΕ.

Σύμφωνα με την απόφαση:

• Το ποσό των επιλέξιμων δαπανών που σχετίζονται με την ενεργειακή, λειτουργική ή αισθητική αναβάθμιση του κτιρίου, μειώνει το φόρο εισοδήματος του φυσικού προσώπου που τις πραγματοποίησε και έχει δικαίωμα πλήρους κυριότητας, επικαρπίας ή ψιλής κυριότητας σε αυτό. Σε περίπτωση συνιδιοκτησίας το ανώτατο συνολικό όριο δαπάνης και η μείωση του φόρου εισοδήματος περιορίζονται με βάση το ποσοστό πλήρους κυριότητας του φυσικού προσώπου που πραγματοποίησε τη δαπάνη.
• Στην περίπτωση δαπανών των κοινόχρηστων χώρων, οι οποίες εξοφλούνται από τον διαχειριστή πολυκατοικίας/συγκροτήματος ιδιοκτησιών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής ή μέσω παρόχου υπηρεσιών πληρωμών, αυτές λαμβάνονται υπόψη για τους δικαιούχους ανάλογα με τα χιλιοστά συνιδιοκτησίας τους, με βάση σχετική βεβαίωση που χορηγείται από τον διαχειριστή και στην οποία καταχωρείται ο ΑΤΑΚ του ακινήτου το οποίο βρίσκεται εντός του κτιρίου για το οποίο πραγματοποιείται η σχετική δαπάνη.
• Οι δαπάνες λήψης υπηρεσιών και αγοράς αγαθών οι οποίες αναγνωρίζονται είναι:

Α. Ενεργειακές

• Τοποθέτηση θερμομόνωσης.
• Αντικατάσταση κουφωμάτων, υαλοπινάκων και εξωτερικών προστατευτικών φύλλων.
• Εγκατάσταση ή αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ ψύξης καθώς και των αναγκαίων υποδομών και στοιχείων ώστε να καθίσταται πλήρως λειτουργικό.
• Εγκατάσταση διατάξεων αυτόματου ελέγχου της λειτουργίας του συστήματος θέρμανσης/ψύξης.
• Εγκατάσταση συστήματος αυτοπαραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος (με ενεργειακό συμψηφισμό), καθώς και συστημάτων ηλεκτρικών συσσωρευτών (μπαταρίες) όταν συνδυάζονται με φωτοβολταϊκά συστήματα.
• Εγκατάσταση συστήματος παραγωγής ζεστού νερού με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).
• Εγκατάσταση συστήματος μηχανικού αερισμού με ανάκτηση θερμότητας.
• Αναβάθμιση φωτισμού των κοινόχρηστων χώρων πολυκατοικίας.

Β. Λειτουργικές – αισθητικές

• Τοποθέτηση/αντικατάσταση υδραυλικής εγκατάστασης.
• Τοποθέτηση/αντικατάσταση ηλεκτρολογικής εγκατάστασης.
• Συντήρηση/επισκευή στέγης.
• Επισκευή τοιχοποιίας/Χρωματισμού εσωτερικά και εξωτερικά των κτιρίων.
• Τοποθέτηση σταθερών ή κινητών συστημάτων σκίασης.
• Αναβάθμιση ή εγκατάσταση ανελκυστήρα.
• Εγκατάσταση οικιακών σημείων επαναφόρτισης ηλεκτροκίνητων οχημάτων.
• Αλλαγή ή επισκευή δαπέδων.

Η λίστα περιλαμβάνει 20 κατηγορίες επαγγελμάτων και μεταξύ των άλλων περιλαμβάνονται γιατροί, οδοντίατροι, υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, ψυκτικοί, ξυλουργοί, οδηγοί ταξί, γραφεία τελετών, υπηρεσίες προσωπικής φροντίδας υπηρεσίες καθαρισμού και συντήρησης, παιδικής φροντίδας, γυμναστήρια, σχολές χορού κ.λπ.

Την σχετική απόφαση υπογράφουν ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θόδωρος Σκυλακάκης και ο υφυπουργός Οικονομικών Απόστολος Βεσυρόπουλος.

Αναλυτικά, ο σχετικός κατάλογος συμπεριλαμβάνει τα επαγγέλματα:

1. Κτηνιατρικές υπηρεσίες

2. Εργασίες υδραυλικού, ψυκτικού, συντηρητή θέρμανσης

3. Εργασίες ηλεκτρολόγου

4. Εργασίες μόνωσης, τοιχοποιίας, σοβατίσματος, τοποθέτησης πλακιδιίων

5. Εργασίες ξυλουργού

6. Εργασίας τοποθεσίας στέγης και παραθύρων λαμαρίνας κλπ

7. Εργασίας σκυροδέματος

8. Υπηρεσίες ταξί

9. Κομμωτήρια, κουρεία και καταστήματα ομορφιάς

10. Υπηρεσίες κηδειών

11. Υπηρεσίες μασάζ

12. Υπηρεσίες φυσικής ευεξίας

13. Υπηρεσίες καθαρισμού και οικιακές υπηρεσίες

14. Ανάπτυξη φωτογραφιών

15. Σχολές χορού

16. Γυμναστήρια και δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου με συνδρομή

17. Διάφορες υπηρεσίες ελεύθερου χρόνου

18. Προσωπική φροντίδα και νοσηλεία (εξαιρούνται νοσοκομειακές δραστηριότητες)

19. Νομικές υπηρεσίες

20. Υπηρεσίες φροντίδας παιδιών

Σύμφωνα με την ίδια απόφαση, το αφαιρούμενο ποσό εισοδήματος δεν υπερβαίνει το συνολικό πραγματικό εισόδημα από μισθωτή εργασία και συντάξεις, επιχειρηματική δραστηριότητα και ακίνητη περιουσία του φυσικού προσώπου και περιορίζεται μέχρι και το ύψος του ποσού των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ ετησίως συνολικά για τα ως άνω εισοδήματα. Οι δαπάνες αφορούν αποκλειστικά τον φορολογούμενο και δεν δύναται το τυχόν πλεονάζον ποσό να χρησιμοποιηθεί από τον άλλο σύζυγο ή μέλος συμφώνου συμβίωσης.

Να σημειωθεί ότι διπλά μετράνε οι δαπάνες για την κάλυψη του 30% του εισοδήματος οι e-αποδείξεις από ιατρούς, οδοντίατρους, ορθοδοντικούς, οστεοπαθητικούς, χειροπράκτες, οφθαλμίατρους, χειροποδιστές, ποδολόγους.

Ειδικά για τις δαπάνες που αφορούν στις υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης κατοικίας, δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου αυτού, εφόσον το φυσικό πρόσωπο έχει τύχει εφαρμογής, μέσα στο ίδιο φορολογικό έτος, των διατάξεων του άρθρου 39Β του ν. 4172/2013.

Για την εφαρμογή της απόφασης η Α.Α.Δ.Ε. ζητά και λαμβάνει στοιχεία για τις δαπάνες με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής ανά φορολογούμενο και ανά κατηγορία δαπάνης με βάση τον Κωδικό Κατηγορίας Εμπόρου (MerchantCategoryCodes MCC) και κάθε άλλο απαιτούμενο στοιχείο αναγκαίο για την εφαρμογή της παρούσας από τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών. Τα ποσά των δαπανών των άρθρων 1 και 2 της παρούσας, για τις οποίες παρέχονται κίνητρα για την πραγματοποίηση συναλλαγών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμών, προσυμπληρώνονται με δυνατότητα μεταβολής στις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος, με βάση τα δεδομένα που παρέχουν οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών.

Η απόφαση εφαρμόζεται για δαπάνες που πραγματοποιούνται από τους δικαιούχους στα φορολογικά έτη 2022 έως και 2025.

Η έκπτωση θα κατανέμεται ισόποσα σε περίοδο τεσσάρων ετών και θα ανέρχεται σε ποσοστό 40% του ύψους των επιλέξιμων δαπανών για τη λήψη των παραπάνω υπηρεσιών, με ανώτατο συνολικό όριο δαπανών για τα έτη 2020, 2021 και 2022 τα 16.000 ευρώ. Το μέγιστο ποσό έκπτωσης διαμορφώνεται, συνεπώς, συνολικά στα 6.400 ευρώ.

Σύμφωνα με την ΚΥΑ, που υπεγράφη από τον Υπουργό Οικονομικών κ. Χρήστο Σταϊκούρα, τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Κώστα Σκρέκα, τον Υφυπουργό Οικονομικών κ. Απόστολο Βεσυρόπουλο και τον Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) κ. Γιώργο Πιτσιλή:

Δικαιούχοι της έκπτωσης από τον φόρο εισοδήματος είναι τα φυσικά πρόσωπα που έχουν δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας στο κτίριο στο οποίο πραγματοποιούνται οι επιλέξιμες δαπάνες ενεργειακής, λειτουργικής και αισθητικής αναβάθμισης. Επίσης, δικαιούχοι είναι και τα φυσικά πρόσωπα που έχουν δικαίωμα ψιλής κυριότητας επί του ακινήτου, με την προϋπόθεση να το χρησιμοποιούν είτε ως κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία, είτε ως έδρα ή υποκατάστημα για την άσκηση της επιχειρηματικής δραστηριότητάς τους.

Στις παραπάνω περιπτώσεις δικαιούχος της μείωσης είναι μόνο το πρόσωπο στο όνομα του οποίου εκδίδεται το σχετικό παραστατικό. Εάν οι δαπάνες αφορούν κοινόχρηστους χώρους κτιρίου, ο διαχειριστής της πολυκατοικίας/συγκροτήματος ιδιοκτησιών εξοφλεί ηλεκτρονικά τις δαπάνες και αυτές λαμβάνονται υπόψη για τους δικαιούχους ανάλογα με τα χιλιοστά συνιδιοκτησίας τους, με βάση σχετική βεβαίωση που θα χορηγείται από τον διαχειριστή.

Οι επιλέξιμες ενεργειακές δαπάνες αφορούν τη λήψη υπηρεσιών για τα ακόλουθα:

• Τοποθέτηση θερμομόνωσης,
• Αντικατάσταση κουφωμάτων, υαλοπινάκων και εξωτερικών προστατευτικών φύλλων,
• Εγκατάσταση ή αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ψύξης, καθώς και των αναγκαίων υποδομών και στοιχείων, ώστε το κτίριο να καθίσταται πλήρως λειτουργικό
• Εγκατάσταση διατάξεων αυτόματου ελέγχου της λειτουργίας του συστήματος θέρμανσης/ψύξης
• Εγκατάσταση συστήματος αυτοπαραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος (με ενεργειακό συμψηφισμό), καθώς και συστημάτων ηλεκτρικών συσσωρευτών (μπαταρίες) όταν συνδυάζονται με φωτοβολταϊκά συστήματα
• Εγκατάσταση συστήματος παραγωγής ζεστού νερού με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ)
• Εγκατάσταση συστήματος μηχανικού αερισμού με ανάκτηση θερμότητας
• Αναβάθμιση φωτισμού των κοινόχρηστων χώρων πολυκατοικίας.

Οι επιλέξιμες λειτουργικές-αισθητικές δαπάνες αφορούν τη λήψη υπηρεσιών για τα ακόλουθα:

• Τοποθέτηση/αντικατάσταση υδραυλικής εγκατάστασης
• Τοποθέτηση/αντικατάσταση ηλεκτρολογικής εγκατάστασης
• Συντήρηση/επισκευή στέγης
• Επισκευή τοιχοποιίας/Χρωματισμού εσωτερικά και εξωτερικά των κτιρίων
• Τοποθέτηση σταθερών ή κινητών συστημάτων σκίασης
• Αναβάθμιση ή εγκατάσταση ανελκυστήρα
• Εγκατάσταση οικιακών σημείων επαναφόρτισης ηλεκτροκίνητων οχημάτων
• Αλλαγή ή επισκευή δαπέδων.

«Η έκπτωση από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων για την πραγματοποίηση δαπανών ενεργειακής, λειτουργικής και αισθητικής αναβάθμισης κτιρίων αποτελεί μέτρο με πολλαπλά οφέλη για το περιβάλλον και την οικονομία. Παρέχει σε νοικοκυριά και επαγγελματίες ουσιαστικό κίνητρο, προκειμένου να συμβάλουν στη βελτίωση των κτιριακών υποδομών της χώρας και της ενεργειακής απόδοσής τους, βελτιώνοντας ταυτόχρονα την ποιότητα ζωής τους και αυξάνοντας την αξία της ακίνητης περιουσίας τους.

Επίσης, το μέτρο ενισχύει τη φορολογική συμμόρφωση και στηρίζει τους οικοδομικούς και τεχνικούς κλάδους. Με την εφαρμογή του, η Κυβέρνηση επιβεβαιώνει ότι εργάζεται σταθερά και με συνέπεια για την υλοποίηση μιας ισόρροπης οικονομικής πολιτικής, με ιδιαίτερη έμφαση στην πράσινη ανάπτυξη», δήλωσαν ο Υπουργός Οικονομικών κ. Χρήστος Σταϊκούρας και ο Υφυπουργός Οικονομικών κ. Απόστολος Βεσυρόπουλος.

«Η ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος της χώρας αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες για τη μετάβαση σε ένα βιώσιμο παραγωγικό μοντέλο χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Οι επενδύσεις ενεργειακής εξοικονόμησης θα βελτιώσουν ουσιαστικά το επίπεδο ζωής και την καθημερινότητα των πολιτών, με τη μείωση του ενεργειακού κόστους και την προστασία του περιβάλλοντος. Επιπρόσθετα, θα συμβάλουν καθοριστικά στην ανάπτυξη της οικονομίας, κυρίως του κατασκευαστικού κλάδου, με τη δημιουργία χιλιάδων νέων θέσεων εργασίας», δήλωσε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Κώστας Σκρέκας.