Οι δαπάνες υπερέβησαν τα έσοδα κατά 308 δισ. δολάρια τον Φεβρουάριο, περίπου στα ίδια επίπεδα με το έλλειμμα του προηγούμενου έτους για τον ίδιο μήνα.

Για το τρέχον οικονομικό έτος, το έλλειμμα ανήλθε σε 1,004 τρισ. δολάρια, περίπου 12% χαμηλότερο σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, καθώς τα κυβερνητικά έσοδα αυξήθηκαν με ταχύτερο ρυθμό από τις δαπάνες.

Αυτή η μείωση του ελλείμματος ενισχύθηκε από την απότομη αύξηση των εσόδων από δασμούς. Τα έσοδα από δασμούς ανήλθαν σε 151 δισ. δολάρια κατά τους πρώτους πέντε μήνες του οικονομικού έτους, σημειώνοντας αύξηση περίπου 113 δισ. δολαρίων, ή 294%, σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Η πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου που ακυρώνει πολλούς από τους δασμούς του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει ακόμη επηρεάσει τα δεδομένα. Οι οικονομολόγοι λένε ότι αυτό μπορεί να οφείλεται στο ότι οι δασμοί που εισπράχθηκαν νωρίτερα εξακολουθούν να βρίσκονται υπό επεξεργασία, όπως επίσης σε πιθανή αύξηση των εισαγωγών πριν την απόφαση, και σε εκκρεμή ερωτήματα σχετικά με το αν και σε ποιο βαθμό οι ΗΠΑ θα πρέπει να επιστρέψουν δασμούς που έχουν ήδη εισπραχθεί.

Επιπλέον, ο Τραμπ έχει δρομολογήσει έναν νέο παγκόσμιο δασμό, ύψους 10%.

Τα έσοδα από τους φόρους εταιρειών επίσης μειώθηκαν σημαντικά, με πτώση 27 δισ. δολαρίων, ή 17%, σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Για το τρέχον οικονομικό έτος, τα έσοδα από δασμούς έχουν υπερβεί τα έσοδα από φόρους εταιρειών, μια ασυνήθιστη αλλαγή.

Οι αυξημένοι τόκοι συνεχίζουν επίσης να βαραίνουν τη δημοσιονομική εικόνα της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης.

Οι καθαρές πληρωμές τόκων στο εθνικό χρέος, το οποίο ανέρχεται σχεδόν σε 39 τρισ. δολάρια, ανήλθαν σε 79 δισ. δολάρια τον Φεβρουάριο, ποσό μεγαλύτερο από οποιαδήποτε άλλη κατηγορία, εκτός από τις πληρωμές για τη Κοινωνική Ασφάλιση, την ασφαλιστική κάλυψη εισοδήματος (όπως η ασφάλιση ανεργίας, η στέγαση και η βοήθεια για τρόφιμα) και την υγειονομική περίθαλψη.

Το 2025 η ιταλική κυβέρνηση κατέγραψε έλλειμμα 3,1% του ΑΕΠ, που αφενός είναι χαμηλότερο από το 3,4% που ανακοίνωσε το 2024, αφετέρου ελαφρώς υψηλότερο σε σύγκριση με το όριο του 3% που θέτει η ΕΕ.

Οι στόχοι της Μελόνι για το μέλλον και προετοιμασία για τις εκλογές

Ένα έλλειμμα της τάξης 3%, όπως είχε προβλέψει η Ρώμη, θα μπορούσε να είχε ανοίξει τον δρόμο για έξοδο από τη Διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος της ΕΕ αργότερα φέτος, ένα χρόνο νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα, αίροντας ορισμένους περιορισμούς στις δαπάνες καθώς η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι προετοιμάζεται για τις εκλογές του 2027.

Την περασμένη εβδομάδα η πρωθυπουργός της Ιταλίας είχε δηλώσει πως ανέμενε «έλλειμμα υπό του 3%». Για το 2026, η Ιταλία προβλέπει έλλειμμα 2,8% του ΑΕΠ.

Η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης αναπτύχθηκε κατά 0,5% το 2025, σύμφωνα με την ISTAT, ποσοστό που αντιστοιχεί στον πιο πρόσφατο, καθοδικά αναθεωρημένο στόχο της κυβέρνησης και είναι επίσης σε γενικές γραμμές σύμφωνο με τους περισσότερους ανεξάρτητους φορείς πρόβλεψης.

Η κυβέρνηση έχει προβλέψει ανάπτυξη 0,7% φέτος, η οποία θα είναι η τέταρτη συνεχόμενη χρονιά με ανάπτυξη κάτω του 1%, παρά τη σταθερή εισροή δισεκατομμυρίων ευρώ από τα κονδύλια της ΕΕ για την ανάκαμψη μετά την πανδημία.

Το δημόσιο χρέος της Ιταλίας, αναλογικά το δεύτερο υψηλότερο στην ευρωζώνη μετά από αυτό της Ελλάδας, δεν έφτασε τον στόχο της κυβέρνησης πέρυσι, σύμφωνα με την ISTAT, διογκούμενο στο 137,1% του ΑΕΠ από 134,7% το προηγούμενο έτος.

Η κυβέρνηση είχε στοχεύσει στο 136,2% για το 2025 και έχει προβλέψει χρέος που αντιστοιχεί στο 137,4% του ΑΕΠ για φέτος.

Οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών ξεπέρασαν τις εξαγωγές κατά περίπου 901,5 δισεκατομμύρια δολάρια , ανακοίνωσε το Υπουργείο Εμπορίου.

Οι εξαγωγές ενισχύθηκαν κατά 3,2%, αλλά οι εισαγωγές, αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο, κατά 4,2%. Η απόκλιση μεταξύ αυτών των δύο αριθμών σηματοδοτεί έτσι το μεγαλύτερο ιστορικό ρεκόρ .
Το έλλειμμα οφείλεται στο εμπόριο αγαθών: αυτό αυξήθηκε κατά 2,1% σε σχεδόν 1241 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ το πλεόνασμα στο εμπόριο υπηρεσιών αυξήθηκε κατά 8,9% σε 339,5 δισεκατομμύρια δολάρια.

«Οι εισαγωγές εκτοξεύτηκαν τους πρώτους μήνες του περασμένου χρόνου,καθώς οι εταιρείες προσπαθούσαν να αποθηκεύσουν αγαθά πριν τεθούν σε ισχύ οι δασμοί Τραμπ, μόνο και μόνο για να καταρρεύσουν κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου», εξηγούν, παράγοντες της αγοράς.

«Αλλά τον περασμένο Δεκέμβριο, ο αριθμός έχει ανακάμψει, πλησιάζοντας για άλλη μια φορά τα 100 δισεκατομμύρια, καθώς οι εταιρείες αναγκάστηκαν να εισάγουν αγαθά για να αναπληρώσουν τα εξαντλημένα αποθέματά τους.

Οι δασμοί Τραμπ

Μετά την ανάληψη των καθηκόντων του τον Ιανουάριο του 2025, ο πρόεδρος Τραμπ επέβαλε πολυάριθμους δασμούς σε πολλές χώρες , λέγοντας ότι η χώρα του έχει γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης και έχει δικαιολογήσει τον προστατευτισμό του σε αυτή τη βάση.

«Η θεωρία πίσω από τους δασμούς που επέβαλε ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν πολύ απλή», λένε Αμερικανοί αναλυτές: «τα εμπόδια στις εισαγωγές θα έκλειναν το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ, τον κύριο οικονομικό εχθρό της χώρας , το οποίο με τη σειρά του θα μείωνε το δημοσιονομικό έλλειμμα στους δημόσιους λογαριασμούς». Για μήνες, οικονομικοί εμπειρογνώμονες προειδοποιούσαν βέβαια ότι οι δασμοί δεν θα ήταν αρκετοί για να επηρεάσουν πραγματικά το εμπορικό έλλειμμα . Και τα στοιχεία για το εμπορικό ισοζύγιο του 2025, που δημοσιεύθηκαν χθες, αποδεικνύουν ότι η θεωρία του Τραμπ δεν λειτουργεί.

Πριν από την ανακοίνωση των στοιχείων του υπουργείου Εμπορίου πάντως , ο Τραμπ «γιόρτασε» στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Truth τη «μείωση του εμπορικού ελλείμματος κατά 78% χάρη στους δασμούς».

Οι Αμερικανοί πληρώνουν τον λογαριασμό

Την ίδια ώρα, μελέτες δείχνουν ότι οι δασμοί πληρώνονται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τους Αμερικανούς εισαγωγείς και καταναλωτές. Αυτοί σηκώνουν το 96% του βάρους, σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου του Κιέλου για την Παγκόσμια Οικονομία (IfW). «Οι δασμοί είναι μια αυτοπροκαλούμενη πληγή», δήλωσε ο Διευθυντής Έρευνας του IfW, Τζούλιαν Χιντς. Ο ισχυρισμός ότι οι ξένες χώρες επιβαρύνονται με αυτούς τους δασμούς είναι μύθος. Τα στοιχεία δείχνουν το αντίθετο. «Οι Αμερικανοί πληρώνουν τον λογαριασμό».
Σε παρόμοιο συμπέρασμα κατέληξε μια μελέτη της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Νέας Υόρκης, η οποία επικρίθηκε από τον οικονομικό σύμβουλο του Τραμπ, Κέβιν Χάσετ. «Η μελέτη αυτή είναι ντροπή», δήλωσε ο Χάσετ σε συνέντευξή του στο CNBC . «Κατά τη γνώμη μου, είναι η χειρότερη μελέτη που έχω δει ποτέ στην ιστορία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας».

Το Ανώτατο Δικαστήριο

Σήμερα πάντως αναμένεται η ετυμηγορία του Ανωτάτου Δικαστηρίου για τους δασμούς. Το ερώτημα είναι αν το Ανώτατο Δικαστήριο θα κηρύξει τους δασμούς αντισυνταγματικούς, γιατί επιβλήθηκαν χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου.

Αρκετοί Αμερικανοί δικαστές έχουν αμφισβητήσει το γεγονός ότι ο Τραμπ επικαλέστηκε το Νόμο περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης (IEEPA ) για να επιβάλει δασμούς χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου. Αυτός ο νόμος, που ψηφίστηκε το 1977, δεν αναφέρει καν τους δασμούς ως εργαλείο για τη ρύθμιση των εισαγωγών κατά τη διάρκεια μιας κατάστασης οικονομικής έκτακτης ανάγκης.

«Το διακύβευμα είναι τεράστιο καθώς οι αγωγές κατά της κυβέρνησης Τραμπ πολλαπλασιάζονται ενόψει της απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου», γράφουν αμερικανικά μέσα ενημέρωσης. «Το Ανώτατο Δικαστήριο θα μπορούσε να ακυρώσει τους δασμούς που επέβαλε ο πρόεδρος, αφήνοντας παράλληλα το ζήτημα της επιστροφής των χρημάτων στα κατώτερα δικαστήρια».

Φυσικά, δεν αποκλείεται το Ανώτατο Δικαστήριο να αναβάλει μέχρι το τέλος της τρέχουσας συνόδου-τον προσεχή Ιούνιο- την έκδοση της απόφασης, όπως κάνει συχνά για τις πιο σημαντικές υποθέσεις.

Η κυβέρνηση δεσμεύτηκε τον Απρίλιο να μειώσει το έλλειμμα στο 3,3% του ΑΕΠ φέτος, από 3,4% το 2024, με περαιτέρω μείωση που αναμένεται στο 2,8% το 2026.

Ωστόσο, η σταθερή αύξηση των φορολογικών εσόδων έχει αυξήσει την προοπτική ταχύτερης από την αναμενόμενη μείωσης του ελλείμματος.

Τους πρώτους επτά μήνες του έτους, τα φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν σε ετήσια βάση κατά 5,3% ή περισσότερο από 16 δισεκατομμύρια ευρώ (18,79 δισεκατομμύρια δολάρια) σε απόλυτους αριθμούς.

Όταν ρωτήθηκε για την πιθανότητα το έλλειμμα να μειωθεί κάτω από το όριο του 3% ήδη από φέτος, ο Giorgetti απάντησε: «Είναι δυνατό». Έκανε τα σχόλια κατά τη διάρκεια συνάντησης των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ στην Κοπεγχάγη.

Τι σημαίνει

Η μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος σε λιγότερο από 3% του ΑΕΠ φέτος θα επέτρεπε στην Ιταλία να βγει από τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος μέχρι τα μέσα του 2026. Οι Βρυξέλλες ξεκίνησαν πειθαρχικά μέτρα στον προϋπολογισμό κατά της Ιταλίας το 2024.

Αυτά περιορίζουν την ευελιξία των χωρών όσον αφορά τις πολιτικές φορολογίας και δαπανών, καθώς πρέπει να μειώνουν το δημοσιονομικό τους έλλειμμα κατά ένα προκαθορισμένο ποσό κάθε χρόνο.

«Η ευκαιρία εξόδου από τη διαδικασία είναι πραγματική και είναι προς το συμφέρον της χώρας να την εκμεταλλευτεί», δήλωσε ο Τζιορτζέτι.

Το έλλειμμα για το πρώτο εξάμηνο του οικονομικού έτους 2024 έφτασε τα 1,07 τρισεκατομμύρια δολάρια. Προσαρμοσμένο σε ημερολογιακές διαφορές, το κενό ήταν 4% μεγαλύτερο από αυτό που είχε καταγραφεί την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους, όπως έδειξαν τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών που δημοσιεύθηκαν την Τετάρτη.

Όπως μεταδίδει το Bloomberg, το έλλειμμα για τον μήνα Μάρτιο ήταν 236 δισεκατομμύρια δολάρια, μικρότερο κενό από τον ίδιο μήνα πέρυσι. Αυτό οφειλόταν εν μέρει σε μια μεγάλη πληρωμή από την Ομοσπονδιακή Εταιρεία Ασφάλισης Καταθέσεων το 2023 που σχετίζεται με τις χρεοκοπίες των Silicon Valley Bank και Signature Bank.

Η επιθετική εκστρατεία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) για την αύξηση των επιτοκίων έκανε το χρέος πιο ακριβό, αυξάνοντας την επιβάρυνση για τον προϋπολογισμό των ΗΠΑ.

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του ανεξόφλητου δημόσιου χρέους των ΗΠΑ ήταν 3,22% στο τέλος Μαρτίου – το υψηλότερο από τον Απρίλιο του 2010 και σηματοδοτεί αύξηση κατά 65 περίπου μονάδες βάσης σε σχέση με ένα χρόνο πριν.

Το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης για το έτος 2021, σύμφωνα με το ESA 2010, εκτιμάται στα 13,6 δισ. ευρώ (7,5% επί του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος), σύμφωνα με την επικαιροποίηση των δημοσιονομικών δεδομένων από την ΕΛΣΤΑΤ.

Το ακαθάριστο ενοποιημένο χρέος της Γενικής Κυβέρνησης σε ονομαστικές τιμές στο τέλος του 2021 υπολογίζεται στα 353 δισ. ευρώ (194,5% επί του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος).

Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με άλλη ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ το δημόσιο χρέος αναρριχήθηκε στα 359,1 δισ. ευρώ το 2ο τρίμηνο του 2022, έναντι 357,6 δισ. το πρώτο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, το δημοσιονομικό έλλειμμα έκλεισε στο 7,4% του ΑΕΠ, το πρωτογενές έλλειμμα στο 5% και το χρέος στο 193,3% του ΑΕΠ.

Το ακαθάριστο ενοποιημένο χρέος της Γενικής Κυβέρνησης σε ονομαστικές τιμές στο τέλος του 2021 διαμορφώθηκε στα 353 δισ. ευρώ (193,3% του ΑΕΠ). 

Υπενθυμίζεται ότι ο προϋπολογισμός του 2022 προέβλεπε ότι το 2021 θα έκλεινε με έλλειμμα στο 9,6% του ΑΕΠ, πρωτογενές έλλειμμα στο 7,3% και χρέος στο 197,1%.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τραπέζης Ελλάδος, τον Ιανουάριο του 2022, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αυξήθηκε κατά 1,6 δισ. ευρώ σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2021 και διαμορφώθηκε σε 2 δισ. ευρώ.

Η αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών οφείλεται στο γεγονός ότι οι εισαγωγές αγαθών αυξήθηκαν με ρυθμό πολύ ταχύτερο από εκείνο των εξαγωγών, τόσο σε τρέχουσες όσο και σε σταθερές τιμές. Συγκεκριμένα, οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 35,4% σε τρέχουσες τιμές (4,1% σε σταθερές τιμές) και οι εισαγωγές κατά 57,9% σε τρέχουσες τιμές (19,8% σε σταθερές τιμές). Ειδικότερα, οι εξαγωγές αγαθών χωρίς καύσιμα σημείωσαν αύξηση κατά 22,8% σε τρέχουσες τιμές (11,4% σε σταθερές τιμές) και οι εισαγωγές αγαθών χωρίς καύσιμα σημείωσαν αύξηση κατά 41,9% σε τρέχουσες τιμές (32,7% σε σταθερές τιμές).

To πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών αυξήθηκε ως αποτέλεσμα της βελτίωσης όλων των επιμέρους ισοζυγίων (ταξιδιωτικού, μεταφορών και λοιπών υπηρεσιών). Οι αφίξεις μη κατοίκων ταξιδιωτών και οι σχετικές εισπράξεις αυξήθηκαν σημαντικά (κατά 256,7% και 309,8% αντίστοιχα). Η μικρή αύξηση του πλεονάσματος του ισοζυγίου μεταφορών οφείλεται στη βελτίωση του πλεονάσματος των θαλάσσιων μεταφορών. Το πλεόνασμα του ισοζυγίου πρωτογενών εισοδημάτων κατέγραψε μείωση σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2021, κυρίως λόγω της μείωσης των καθαρών εισπράξεων από τόκους, μερίσματα και κέρδη. Το πλεόνασμα του ισοζυγίου δευτερογενών εισοδημάτων αυξήθηκε σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2021, κυρίως λόγω της αύξησης των καθαρών εισπράξεων των τομέων εκτός της γενικής κυβέρνησης.

Από τα στοιχεία προκύπτει ότι τον Ιανουάριο του 2022, το ισοζύγιο κεφαλαίων σημείωσε έλλειμμα έναντι πλεονάσματος τον Ιανουάριο του 2021. Το συνολικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και κεφαλαίων (το οποίο αντιστοιχεί στις ανάγκες της οικονομίας για χρηματοδότηση από το εξωτερικό) κατέγραψε έλλειμμα 2,2 δισεκ. ευρώ, έναντι μικρού πλεονάσματος τον ίδιο μήνα του 2021. Τον Ιανουάριο του 2022, στην κατηγορία των άμεσων επενδύσεων, οι απαιτήσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού κατέγραψαν αύξηση κατά 21,9 εκατ. ευρώ, ενώ οι υποχρεώσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού παρουσίασαν αύξηση κατά 635,2 εκατ. ευρώ.

Στις επενδύσεις χαρτοφυλακίου, η αύξηση των απαιτήσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού οφείλεται κυρίως στην αύξηση κατά 3,2 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεών τους σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του εξωτερικού. Η αύξηση των υποχρεώσεών τους οφείλεται στην αύξηση των τοποθετήσεων μη κατοίκων σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου κατά 2,5 δισεκ. ευρώ.

Στην κατηγορία των λοιπών επενδύσεων καταγράφηκε μείωση των απαιτήσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού, κυρίως λόγω της μείωσης των τοποθετήσεων των κατοίκων σε καταθέσεις και repos στο εξωτερικό κατά 661,0 εκατ. ευρώ, η οποία αντισταθμίστηκε μερικώς από τη στατιστική προσαρμογή (323,0 εκατ. ευρώ) που συνδέεται με την έκδοση τραπεζογραμματίων. Η αύξηση των υποχρεώσεών τους οφείλεται στην αύξηση των τοποθετήσεων μη κατοίκων σε καταθέσεις και repos στην Ελλάδα (περιλαμβάνεται και ο λογαριασμός TARGET) κατά 1,6 δισεκ. ευρώ. Στο τέλος Ιανουαρίου του 2022, τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της χώρας διαμορφώθηκαν σε 12,7 δισεκ. ευρώ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τραπέζης Ελλάδος, το αντίστοχο περυσινό διάστημα, το έλλειμμα είχε διαμορφωθεί στα 5,6 δισεκ. ευρώ.

Την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2021, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2020, λόγω της αύξησης του πλεονάσματος του ισοζυγίου υπηρεσιών και της βελτίωσης των ισοζυγίων πρωτογενών και δευτερογενών εισοδημάτων, οι οποίες αντισταθμίστηκαν εν μέρει από την επιδείνωση του ισοζυγίου αγαθών. Το Σεπτέμβριο του 2021, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2020, λόγω της βελτίωσης του ισοζυγίου υπηρεσιών, η οποία αντισταθμίστηκε μερικώς από την επιδείνωση του ισοζυγίου αγαθών και των ισοζυγίων πρωτογενών και δευτερογενών εισοδημάτων.

Το Σεπτέμβριο του 2021, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε κατά 270 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2020 και διαμορφώθηκε σε 177 εκατ. ευρώ.

Η αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών οφείλεται στην αύξηση των εισαγωγών, η οποία ήταν μεγαλύτερη από εκείνη των εξαγωγών. Οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 52,5% και οι εισαγωγές κατά 53,2% (σε σταθερές τιμές οι αντίστοιχοι ρυθμοί αύξησης ήταν 18,3% και 21,5%). Οι εξαγωγές και οι εισαγωγές χωρίς καύσιμα αυξήθηκαν κατά 36,7% και 30,9% αντίστοιχα σε τρέχουσες τιμές (σε σταθερές τιμές οι αντίστοιχοι ρυθμοί ήταν 26,9% και 25,6%).

To πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών υπερδιπλασιάστηκε, ως αποτέλεσμα της βελτίωσης κυρίως του ταξιδιωτικού ισοζυγίου και, σε μικρότερο βαθμό, του ισοζυγίου μεταφορών, ενώ το έλλειμμα του ισοζυγίου λοιπών υπηρεσιών αυξήθηκε. Οι αφίξεις μη κατοίκων ταξιδιωτών και οι σχετικές εισπράξεις αυξήθηκαν σημαντικά (κατά 124,4% και 150,8% αντίστοιχα). Ειδικότερα, οι εισπράξεις και οι αφίξεις διαμορφώθηκαν στο 75,4% και στο 58,6% εκείνων του Σεπτεμβρίου του 2019 αντίστοιχα. Το πλεόνασμα του ισοζυγίου μεταφορών αυξήθηκε, κυρίως λόγω της βελτίωσης του πλεονάσματος του ισοζυγίου των θαλάσσιων μεταφορών κατά 30,8%.

Το ισοζύγιο πρωτογενών εισοδημάτων κατέγραψε έλλειμμα έναντι πλεονάσματος τον αντίστοιχο μήνα του 2020, κυρίως λόγω της μείωσης των καθαρών εισπράξεων από λοιπά πρωτογενή εισοδήματα. Το έλλειμμα του ισοζυγίου δευτερογενών εισοδημάτων αυξήθηκε σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2020, κυρίως λόγω της αύξησης των πληρωμών της γενικής κυβέρνησης.

Την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2021, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών κατέγραψε μείωση κατά 2,8 δισεκ. ευρώ σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2020 και διαμορφώθηκε σε 5,6 δισεκ. ευρώ.

Η αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών οφείλεται στη μεγαλύτερη αύξηση των εισαγωγών έναντι των εξαγωγών σε απόλυτα μεγέθη. Οι εξαγωγές και οι εισαγωγές σημείωσαν αύξηση κατά 32,8% και 30,1% αντίστοιχα σε τρέχουσες τιμές (σε σταθερές τιμές οι αντίστοιχοι ρυθμοί αύξησης ήταν 14,2% και 10,6%). Οι εξαγωγές και οι εισαγωγές αγαθών χωρίς καύσιμα αυξήθηκαν κατά 25,7% και 25,2% αντίστοιχα σε τρέχουσες τιμές (σε σταθερές οι αντίστοιχοι ρυθμοί αύξησης ήταν 20,6% και 23,2%).

Η αύξηση του πλεονάσματος του ισοζυγίου υπηρεσιών οφείλεται πρωτίστως στη βελτίωση του ισοζυγίου ταξιδιωτικών υπηρεσιών, η οποία όμως αντισταθμίστηκε εν μέρει από τη μείωση του πλεονάσματος του ισοζυγίου μεταφορών. Οι αφίξεις μη κατοίκων ταξιδιωτών αυξήθηκαν κατά 89,0% και οι σχετικές εισπράξεις κατά 139,3% σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2020, αντιπροσωπεύοντας το 43% και 54,4% των αφίξεων και των εισπράξεων  του 2019 αντίστοιχα. Οι καθαρές εισπράξεις από μεταφορές μειώθηκαν κατά 14,8%.

Το ισοζύγιο πρωτογενών εισοδημάτων κατέγραψε πλεόνασμα, έναντι ελλείμματος την αντίστοιχη περίοδο του 2020, κυρίως λόγω της μείωσης των καθαρών πληρωμών για τόκους, μερίσματα και κέρδη, ενώ το πλεόνασμα του ισοζυγίου δευτερογενών εισοδημάτων αυξήθηκε λόγω της αύξησης των καθαρών εισπράξεων της γενικής κυβέρνησης.

Το Σεπτέμβριο του 2021, το ισοζύγιο κεφαλαίων κατέγραψε πλεόνασμα έναντι ελλείμματος τον αντίστοιχο μήνα του 2020 και διαμορφώθηκε σε 174 εκατ. ευρώ. Την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2021, το πλεόνασμα του ισοζυγίου κεφαλαίων υπερδιπλασιάστηκε σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2020 και διαμορφώθηκε σε 3,2 δισεκ. ευρώ.

Το Σεπτέμβριο του 2021, το έλλειμμα του συνολικού ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και κεφαλαίων (το οποίο αντιστοιχεί στις ανάγκες της οικονομίας για χρηματοδότηση από το εξωτερικό) μειώθηκε κατά 532 εκατ. ευρώ σε σχέση με το Σεπτέμβριο του 2020 και διαμορφώθηκε σε 2,5 εκατ. ευρώ. Την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2021, το έλλειμμα του συνολικού ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και κεφαλαίων περιορίστηκε σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2020, από 7,0 δισεκ. ευρώ σε 2,4 δισεκ. ευρώ.

Το Σεπτέμβριο του 2021, στην κατηγορία των άμεσων επενδύσεων, οι απαιτήσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού κατέγραψαν αύξηση κατά 91 εκατ. ευρώ, ενώ οι υποχρεώσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού παρουσίασαν αύξηση κατά 288 εκατ. ευρώ.

Στις επενδύσεις χαρτοφυλακίου, η αύξηση των απαιτήσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού οφείλεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στην αύξηση κατά 1,0 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεών τους σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του εξωτερικού. Η αύξηση των υποχρεώσεών τους οφείλεται στην αύξηση κατά 2,0 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεων μη κατοίκων σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια.

Στην κατηγορία των λοιπών επενδύσεων καταγράφηκε μικρή αύξηση των απαιτήσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού. Η μείωση των υποχρεώσεών τους οφείλεται στη μείωση κατά 2,2 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεων μη κατοίκων σε καταθέσεις και repos στην Ελλάδα (περιλαμβάνεται και ο λογαριασμός TARGET), που αντισταθμίστηκε μερικώς από την αύξηση κατά 1,0 δισεκ. ευρώ των δανειακών υποχρεώσεών τους προς μη κατοίκους.

Την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2021, στην κατηγορία των άμεσων επενδύσεων, οι απαιτήσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού σημείωσαν αύξηση κατά 837 εκατ. ευρώ και οι υποχρεώσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού, που αντιστοιχούν σε άμεσες επενδύσεις μη κατοίκων στην Ελλάδα, κατέγραψαν αύξηση κατά 3,8 δισεκ. ευρώ.

Στις επενδύσεις χαρτοφυλακίου, η αύξηση των απαιτήσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού οφείλεται κυρίως στην αύξηση των τοποθετήσεών τους σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του εξωτερικού κατά 17,9 δισεκ. ευρώ. Η αύξηση των υποχρεώσεών τους οφείλεται στην αύξηση των τοποθετήσεων μη κατοίκων σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου κατά 2,6 δισεκ. ευρώ και σε μετοχές ελληνικών επιχειρήσεων κατά 1,4 δισεκ. ευρώ.

Στην κατηγορία των λοιπών επενδύσεων, η αύξηση των απαιτήσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού οφείλεται στην αύξηση κατά 2,6 δισεκ. ευρώ των δανείων που έχουν χορηγηθεί σε μη κατοίκους και στη στατιστική προσαρμογή (κατά 2,6 δισεκ. ευρώ) που συνδέεται με την έκδοση χαρτονομισμάτων, οι οποίες αντισταθμίστηκαν εν μέρει από τη μείωση κατά 1,6 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεων κατοίκων σε καταθέσεις και repos στο εξωτερικό. Η αύξηση των υποχρεώσεών τους αντανακλά κυρίως την αύξηση κατά 14,2 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεων μη κατοίκων σε καταθέσεις και repos στην Ελλάδα (περιλαμβάνεται και ο λογαριασμός TARGET).

Στο τέλος Σεπτεμβρίου του 2021, τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της χώρας διαμορφώθηκαν σε 12,2 δισεκ. ευρώ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού, σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, για την περίοδο του Ιανουαρίου - Ιουνίου 2021, παρουσιάζεται έλλειμμα στο ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού ύψους 12.221 εκατ. ευρώ έναντι στόχου για έλλειμμα 12.950 εκατ. ευρώ που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα του 2021 στην επεξηγηματική έκθεση του ΜΠΔΣ 2022-2025 και ελλείμματος 9.232 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2020. Το πρωτογενές αποτέλεσμα διαμορφώθηκε σε έλλειμμα ύψους 9.093 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές έλλειμμα 9.919 εκατ. ευρώ και πρωτογενούς ελλείμματος 6.101 εκατ. ευρώ για την ίδια περίοδο το 2020.

Το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 21.971 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 88 εκατ. ευρώ ή 0,4%  έναντι της εκτίμησης για το αντίστοιχο διάστημα που έχει περιληφθεί στην επεξηγηματική έκθεση του ΜΠΔΣ 2022-2025.

Τα συνολικά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 24.039 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 88 εκατ. ευρώ ή 0,4% έναντι του στόχου.

Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 20.140 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 81 εκατ. ευρώ ή 0,4% έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην επεξηγηματική έκθεση του ΜΠΔΣ 2022-2025.

Ειδικότερα, την περίοδο του Ιανουαρίου -Ιουνίου 2021 αύξηση έναντι του στόχου παρατηρήθηκε στις εξής κύριες κατηγορίες εσόδων:

α) ΦΠΑ λοιπών προϊόντων και υπηρεσιών κατά 42 εκατ. ευρώ ή 0,6%,

β) ΕΦΚ καπνικών προϊόντων κατά 10 εκατ. ευρώ ή 1,1%,

γ) Φόροι επί χρηματοοικονομικών και κεφαλαιακών συναλλαγών κατά 26 εκατ. ευρώ ή 11,6%,

δ) Φόροι ταξινόμησης οχημάτων κατά 11 εκατ. ευρώ ή 7,5%,

ε) Λοιποί φόροι επί συγκεκριμένων υπηρεσιών κατά 31 εκατ. ευρώ ή 5,5%,

στ) Λοιποί φόροι επί αγαθών κατά 46 εκατ. ευρώ ή 167,5%,

ζ) Μεταβιβάσεις κατά 38 εκατ. ευρώ ή 1,7%.

Μειωμένα έναντι του στόχου την ίδια περίοδο ήταν τα έσοδα στις κάτωθι βασικές κατηγορίες:

α) Φόρος εισοδήματος πληρωτέος από Φυσικά Πρόσωπα (ΦΠ) κατά 11 εκατ. ευρώ ή 0,3%,

β) Φόρος εισοδήματος πληρωτέος από εταιρίες (ΝΠ) κατά 64 εκατ. ευρώ ή 8,6%,

γ) Λοιποί φόροι εισοδήματος κατά 17 εκατ. ευρώ ή 3,4%,

δ) Λοιπά τρέχοντα έσοδα κατά 21 εκατ. ευρώ ή 1,6%.

Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 2.068 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με το στόχο.

Τα έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 2.071 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 17 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Ειδικότερα, τον Ιούνιο 2021 το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 3.697 εκατ. ευρώ αυξημένο κατά 52 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον μηνιαίο στόχο. Οι μεταβολές για το μήνα Ιούνιο, ανά κύρια κατηγορία εσόδων, είναι οι ίδιες που παρουσιάζονται ανωτέρω σε σωρευτική βάση εκτός της κατηγορίας «Λοιποί φόροι επί αγαθών» όπου παρατηρήθηκε αύξηση έναντι του μηνιαίου στόχου κατά 10 εκατ. ευρώ.

Τα συνολικά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 4.120 εκατ. ευρώ, αυξημένα έναντι του μηνιαίου στόχου κατά 52 εκατ. ευρώ.

Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 3.281 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 45 εκατ. ευρώ ή 1,4% έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην επεξηγηματική έκθεση του ΜΠΔΣ 2022-2025.

Οι επιστροφές εσόδων του Ιουνίου 2021 ανήλθαν σε 424 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με το στόχο.

Τα έσοδα του ΠΔΕ ανήλθαν σε 389 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 17 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου.

Οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού για την περίοδο του Ιανουαρίου -Ιουνίου 2021 ανήλθαν στα 34.192 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες κατά 641 εκατ. ευρώ ή 1,8% έναντι του στόχου (34.834 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην επεξηγηματική έκθεση του ΜΠΔΣ 2022-2025.

Η υποεκτέλεση του Τακτικού Προϋπολογισμού ύψους 471 εκατ. ευρώ οφείλεται κυρίως στον ετεροχρονισμό των επιχορηγήσεων προς ΟΚΑ ύψους 459 εκατ. ευρώ. Αναμένεται πλήρης απορρόφηση των σχετικών κονδυλίων έως το τέλος του έτους.

Αντίθετα, οι ταμειακές πληρωμές που σχετίζονται με τα εξοπλιστικά προγράμματα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας (κατηγορία αποκτήσεων παγίων περιουσιακών στοιχείων), κινήθηκαν αυξητικά σε σχέση με τον αρχικό στόχο κατά 673 εκατ. ευρώ, προς εξυπηρέτηση των σχετικών συμβάσεων.

Το σκέλος του ΠΔΕ κινήθηκε περίπου στα επίπεδα του στόχου, παρουσιάζοντας μια αύξηση κατά 19 εκατ. ευρώ ή 0,5%. Σημειώνεται το γεγονός ότι ξεκίνησαν οι πληρωμές του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Οι πρώτες πληρωμές ύψους 39 εκατ. ευρώ έλαβαν χώρα για προγράμματα του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων.

Η προσωρινή εικόνα των κυριότερων πληρωμών των μέτρων κατά της πανδημίας για την περίοδο Ιανουαρίου - Ιουνίου, έχει ως εξής:

α) η δαπάνη αποζημίωσης ειδικού σκοπού λόγω της πανδημίας του COVID-19 (μισθωτών) ύψους 1.748 εκατ. ευρώ, η οποία πληρώθηκε από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων (κατηγορία μεταβιβάσεων),

β) η επιστρεπτέα προκαταβολή ύψους 1.618 εκατ. ευρώ από την κατηγορία των μεταβιβάσεων και 1.108 εκατ. ευρώ από το ΠΔΕ,

γ) η κρατική αποζημίωση εκμισθωτών ύψους 611 εκατ. ευρώ, λόγω μειωμένων μισθωμάτων που λαμβάνουν,

δ) η επιχορήγηση προς τον ΟΠΕΚΑ ύψους 155 εκατ. ευρώ, για την αποπληρωμή δανείων πληγέντων από την πανδημία,

ε) η ενίσχυση μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων που επλήγησαν από τον COVID-19 στις Περιφέρειες ύψους 333 εκατ. ευρώ από το ΠΔΕ,

στ) η επιδότηση τόκων δανείων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων ύψους 84 εκατ. ευρώ από το ΠΔΕ και

ζ) οι δαπάνες σχετικά με το ταμείο εγγυοδοσίας επιχειρήσεων ύψους 220 εκατ. ευρώ από το ΠΔΕ.

Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο του Ιανουαρίου -Ιουνίου 2021 παρουσιάζονται αυξημένες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2020 κατά 5.965 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω των αυξημένων δαπανών για μέτρα κατά της πανδημίας και των αυξημένων πληρωμών εξοπλιστικών προγραμμάτων.