Παραπέμποντας στις ιστορικά χαμηλές αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων το τελευταίο διάστημα, η οικονομική εφημερίδα επισημαίνει ότι η μεγάλη ζήτηση ελληνικών ομολόγων «δεν συνιστά μόνον ένδειξη εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία αλλά αποδίδεται πρωτίστως σε απληστία. Τα χρεόγραφα συγκαταλέγονται στα ελάχιστα ομόλογα της Ευρωζώνης που εξακολουθούν να έχουν απόδοση. Αυτό καταδεικνύει ότι στην Ελλάδα εξακολουθεί να υπάρχει ένα ρίσκο. Μετά από οκτώ χρόνια […] ο έλληνας ασθενής εγκατέλειψε μεν την εντατική. Ωστόσο η ανάρρωση είναι επισφαλής. Εξωτερικοί παράγοντες, όπως μια παγκόσμια ύφεση θα μπορούσαν να την θέσουν σε κίνδυνο. Το ότι η Ελλάδα συνεχίζει να είναι οικονομικά αδύναμη και ευάλωτη οφείλεται και στα λάθη μιας αμφιλεγόμενης πολιτικής διάσωσης».

Όπως σημειώνει η ΗΒ, όταν η χώρα είχε αρχίσει να συνέρχεται στα τέλη του 2014, «η εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ έφερε τη χώρα αντιμέτωπη με νέες αναταράξεις». Η συγκρουσιακή πολιτική που οδήγησε τη χώρα στο χείλος της καταστροφής ανάγκασε τον Τσίπρα να αποδεχθεί ακόμη πιο σκληρές περικοπές από τους προκατόχους του οι οποίες οδήγησαν σε υπερφορολόγηση που με τη σειρά της φρέναρε την οικονομία. «Ο διάδοχος του Τσίπρα επιλέγει άλλο δρόμο. Θέλει να προχωρήσει με τις ιδιωτικοποιήσεις που επί χρόνια έμεναν στο ράφι, να καταπολεμήσει τη διαφθορά και το πελατειακό σύστημα και να πατάξει τη γραφειοκρατία. Ο Μητσοτάκης μειώνει τους φόρους εισοδήματος και επιχειρήσεων. Μια δύσκολη ακροβασία καθότι την ίδια ώρα πρέπει να τηρήσει τους συμπεφωνημένους με τους πιστωτές δημοσιονομικούς στόχους. Ο ίδιος ελπίζει ότι εάν η οικονομία αναπτυχθεί ταχύτερα, θα μπορέσει να επαναδιαπραγματευτεί με τους ευρωπαίους εταίρους τη χαλάρωση των στόχων από το 2021. Ωστόσο ακόμη κι αν ο Μητσοτάκης καταφέρει να πετύχει μεγαλύτερη ανάπτυξη, οι συνέπειες της κρίσης θα ακολουθούν τη χώρα για πολλά ακόμη χρόνια».

Πηγή: Deutsche Welle

Ορισμένες ομάδες, δε, του πληθυσμού που έχουν πληγεί περισσότερο από την οικονομική κρίση, βιώνουν κοινωνικό και οικονομικό αποκλεισμό και δεν έχουν καμία πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας, αναφέρει το in.gr.

Η επιτακτική ανάγκη στήριξης αυτών των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων που βρίσκονται σε δυσχερή θέση και χρειάζονται διαρκή υποστήριξη, έδωσε το έναυσμα για συστράτευση στη δράση «Υγεία για Όλους».

Σύμφωνα με την πρόεδρο του Προγράμματος «Υγεία για Όλους», Ελένη Σωτηροπούλου, το πρόγραμμα ξεκίνησε τη δράση του το Νοέμβριο του 2016, αναπτύσσοντας ένα μεγάλο εθελοντικό κίνημα αλληλεγγύης και προσφοράς, από 40 επιστημονικούς φορείς, 240 πανεπιστημιακούς, καθώς και 80 γιατρούς και λοιπούς επιστήμονες υγείας.

«Διενεργούμε εμβολιασμούς και εξετάσεις σε ανθρώπους όλων των ηλικιών, από βρέφη μέχρι ηλικιωμένους Προσφέρουμε υπηρεσίες υγείας σε άπορους, ανασφάλιστους, ρομά, ασυνόδευτα παιδιά προσφύγων, κατοίκους ορεινών-ημιορεινών περιοχών και άγονων γραμμών καθώς και σε κατοίκους της ορεινής Θράκης» αναφέρει η κ. Σωτηροπούλου, σημειώνοντας ότι το Πρόγραμμα τελεί υπό την αιγίδα της UNESCO και των Πανεπιστημίων Αθήνας, Κρήτης και Πατρών.

Όπως τονίζει ο καθηγητής Παιδιατρικής και πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής του Προγράμματος «Υγεία για Όλους», Γεώργιος Χρούσος, σε διάστημα ενός έτους πραγματοποιήθηκε κλινική παιδιατρική εξέταση και εμβολιασμός σε 3.375 παιδιά (με 9.825 εμβόλια), ενώ 114 παιδιά υποβλήθηκαν σε οδοντιατρικό έλεγχο. Παράλληλα εξετάστηκαν από γυναικολόγο και υποβλήθηκαν σε pap test και διακολπικό υπέρηχο 556 γυναίκες, ενώ 1.220 ενήλικες εξετάστηκαν από παθολόγο, καρδιολόγο, ορθοπεδικό, ενδοκρινολόγο, ωτορυνολαρυγγολόγο και πνευμονολόγο. Πραγματοποιήθηκαν εξετάσεις και οι γιατροί έδωσαν θεραπείες και οδηγίες στους ασθενείς. Οσο για τα περιστατικά που έχριζαν περαιτέρω διερεύνησης, παραπέμφθηκαν σε δομές δευτεροβάθμιας φροντίδας υγείας.

Τα άτομα που εξετάστηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος «Υγεία για Όλους» είχαν «εγκαταλείψει» την υγεία τους. Πολλοί από αυτούς δεν είχαν καν βιβλιάριο υγείας, παιδιά δεν είχαν κάνει ποτέ εμβόλιο και δεν είχαν εξεταστεί ούτε μία φορά από παιδίατρο. Άλλοι δεν είχαν επισκεφθεί ποτέ παθολόγο ή καρδιολόγο. Κάποιοι δεν είχαν πραγματοποιήσει ποτέ εξέταση αίματος και δεν είχαν μετρήσει ποτέ την αρτηριακή πίεσή τους.

Σύμφωνα με τον κ. Χρούσο, «οι άνθρωποι που εξετάστηκαν δωρεάν κέρδισαν και πάλι τη ζωή τους και αυτό αποδεικνύει το πόσο απαραίτητη είναι η, μέσω του έργου 'Υγεία για Όλους', ανάπτυξη δικτύου υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και Κοινωνικής Φροντίδας, διασυνδεόμενων με τις τοπικές κοινότητες και τις τοπικές δημόσιες υπηρεσίες και δομές, για την προάσπιση της υγείας ευάλωτων κοινωνικών ομάδων».
Δωρεάν ιατρική παρέμβαση στο Δήμο Κρωπίας
Στο πλαίσιο υλοποίησης του προγράμματος «Υγεία για Όλους» θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο, παιδιατρική κλινική εξέταση και εμβολιασμός παιδιών προσφύγων στο Δήμο Κρωπίας, σε συνεργασία με τον Κοινωφελή Οργανισμό Solidarity Now.

Η παιδιατρική κλινική εξέταση και ο εμβολιασμός παιδιών θα γίνει, με την Επιστημονική ευθύνη του κ. Χρούσου και θα συμμετέχουν οι παιδίατροι Ελευθερία Βασιλείου και Μαρία Μαρινάκη.

Παράλληλα θα πραγματοποιηθεί πρόγραμμα ενημέρωσης γυναικών Ρομά από στελέχη του τμήματος Οικογενειακού προγραμματισμού του «Αρεταίειου» Νοσοκομείου, με θέμα «Αντισύληψη-Θηλασμός» και θα πραγματοποιηθεί έλεγχος μαστού από την Επιστημονική Εταιρεία «Οι Γυναίκες στην Ογκολογία».

«Στις γερμανικές εκλογές της περασμένης Κυριακής ενισχύθηκαν κυρίως κόμματα που επιδιώκουν περιορισμό της επιρροής της ΕΕ στο Βερολίνο: Η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) και οι Φιλελεύθεροι (FDP), γράφει η γερμανική εφημερίδα Handelsblatt σε άρθρο με τίτλο «Δύσκολοι καιροί για την Ελλάδα». Η οικονομική εφημερίδα σημειώνει ότι «στο FDP προετοιμάζονται για διαπραγματεύσεις με τους Συντηρητικούς της Α. Μέρκελ με σκοπό τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού. Σε περίπτωση που στο Βερολίνο συγκυβερνήσουν Συντηρητικοί, Φιλελεύθεροι και Πράσινοι τα πράγματα για την Ελλάδα δεν θα είναι εύκολα. Διότι ήδη στο προεκλογικό τους πρόγραμμα οι Φιλελεύθεροι του Κρίστιαν Λίντνερ έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν θα στηρίξουν νέα οικονομική βοήθεια προς την Ελλάδα. Με αφορμή την πιθανότητα αυτή το Χρηματιστήριο Αθηνών κατέγραψε χθες πτώση 1,7%, αναφέρει το newmoney.

Κίνδυνος ανόδου των spread ελληνικών ομολόγων
Ειδικοί αναμένουν ότι η σύσταση τετρακομματικής κυβέρνησης στο Βερολίνο θα οδηγήσει σε αναπροσανατολισμό σε ευρωπαϊκά ζητήματα και θα έχει επιπτώσεις και στην αγορά ομολόγων. Σύμφωνα με τον αναλυτή της UBS Μαρκ Χέφελε «ενδέχεται να αυξηθούν τα spread των ομολόγων Ιταλίας, Ισπανίας, Ελλάδας και Πορτογαλίας. Παράλληλα ο Βόλφγκανγκ Μπάουερ από το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα M&G Investments εκτιμά ότι και η Εναλλακτική για τη Γερμανία θα ασκήσει επιρροή ως ισχυρή αντιπολιτευτική φωνή στη νέα γερμανική βουλή στο ελληνικό ζήτημα. Σύμφωνα με τον γερμανό αναλυτή δεν αποκλείεται «η Α. Μέρκελ στην προσπάθειά της να πείσει ψηφοφόρους της που ψήφισαν AfD στις εκλογές, να ασπαστεί πιο συντηρητικές θέσεις και να "φρενάρει" τη διαδικασία ενίσχυσης της ΕΕ και των Βρυξελλών. Σύμφωνα με τον Β. Μπάουερ μια νέα κατεύθυνση στην ευρωπαϊκή πολιτική του Βερολίνου δεν αποκλείεται να ασκήσει πιέσεις στο ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα, οι οποίες θα επιφέρουν πιθανότατα άνοδο των spread, ομολόγων χωρών της ευρωκρίσης. Μέχρι στιγμής η αναμενόμενη κυβερνητική αλλαγή στο Βερολίνο δεν έχει επηρεάσει τα εν λόγω ομόλογα. Καταγράφεται ωστόσο μείωση της συναλλαγματική ισοτιμίας ευρώ/δολαρίου κάτω από τα 1,18 δολάρια, για πρώτη φορά εδώ και τεσσεράμισι εβδομάδες.

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένοταν για τους λόγους αυτούς η ομιλία Μακρόν χθες στη Σορβόννη. Ενώ πριν τις εκλογές θεωρούνταν σίγουρη η σύμπνοια Βερολίνου-Παρισιού σε ζητήματα ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, μια τετρακομματική γερμανική κυβέρνηση και ένα ισχυρό AfD στο κοινοβούλιο ενδέχεται να αποτελέσουν τροχοπέδη στη διαδικασία αυτή.

Σήμερα, λοιπόν, ακριβώς δέκα χρόνια μετά η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοινώνει ότι έχει επίσημα ανακάμψει, σε μία προσπάθεια των Ευρωπαίων να… ευλογήσουν τα γένια τους, για τα μέτρα που έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα.

«Οι αποφασιστικές ενέργειες απέδωσαν καρπούς: σήμερα, η οικονομία της ΕΕ αναπτύσσεται για πέμπτο διαδοχικό έτος. Η ανεργία βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2008, οι τράπεζες είναι πιο ισχυρές.

Οι επενδύσεις ανακάμπτουν και τα δημόσια οικονομικά είναι σε καλύτερη κατάσταση.

Οι πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις είναι ενθαρρυντικές αλλά μένουν πολλά να γίνουν για να ξεπεραστούν τα όσα άφησαν τα χρόνια της κρίσης», αναφέρει η Κομισιόν σε ανακοίνωσή της για τα δέκα χρόνια από το ξέσπασμα της κρίσης.

Σύμφωνα με την Κομισιόν τα μέτρα «επούλωσης» των πληγών της κρίσης βελτίωσαν την κατάσταση τόσο στην Ευρωζώνη όσο και στο σύνολο της οικονομίας της ΕΕ, με αποτέλεσμα η ανάκαμψη να είναι διατηρήσιμη και η ανεργία να μειώνεται σταθερά.

Όμως σε αυτό το πανηγυρικό κλίμα, η Ελλάδα έχει τη δική της διαδρομή. «Ο αριθμός των χωρών-μελών που ανήκουν στο ευρώ έχει αυξηθεί από 12 σε 19 και το ευρώ πλέον είναι το δεύτερο πιο σημαντικό νόμισμα στον κόσμο. Από τα 8 κράτη-μέλη της ΕΕ που δέχτηκαν οικονομική βοήθεια, μόνο η Ελλάδα παραμένει σε πρόγραμμα και αναμένεται να εξέλθει στα μέσα του 2018», υπογραμμίζει η Κομισιόν.

Εξω από το κοινοβούλιο μερικές ντουζίνες ανθρώπων κουνούσαν ελληνικές σημαίες και διαμαρτύρονταν για κάτι. Αυτές οι σκηνές όμως έχουν γίνει σπάνιες: οι περισσότεροι Ελληνες παραδόθηκαν. «Για μένα τώρα δεν υπάρχει κρίση», φώναξε ο φίλος μου μέσα από το κράνος. «Ετσι ζούμε. Και μαθαίνουμε να ζούμε με τους φόβους μας». Οι Αθηναίοι προσαρμόστηκαν σε μια αιώνια κρίση, αναφέρει το ependisinews.

Το σημείο καμπής από τον θυμό στην αποδοχή ήρθε πριν από ακριβώς δυο χρόνια. Η ΕΕ και άλλοι ξένοι ηγέτες πίεζαν την βαριά χρεωμένη Ελλάδα να κόψει τις δαπάνες. Ο ΣΥΡΙΖΑ έβαλε το θέμα σε δημοψήφισμα.

Καθοδηγούμενοι από τον ΣΥΡΙΖΑ ψήφισαν «όχι». Οι περισσότεροι πιθανότατα πίστευαν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα έδιωχνε τους δανειστές. Αντίθετα εντός εβδομάδας με μια στροφή 180 μοιρών ο ΣΥΡΙΖΑ ουσιαστικά συμφώνησε να ακολουθήσει τις διαταγές των δανειστών. Οι περισσότεροι Ελληνες πήραν το μήνυμα: δεν υπάρχει εναλλακτική, δεν υπάρχει διέξοδος.

«Τώρα οι άνθρωποι δεν έχουν ελπίδα. Είναι ένα είδος κακής προσαρμογής στην κατάσταση», λέει ο Γιάννης Καλλινικάκης, ένας από τους ψυχολόγους που μίλησα στο Κέντρο Αλληλεγγύης της Αθήνας, ένα hub της κοινωνίας των πολιτών που βοηθά μετανάστες και φτωχούς Ελληνες.
Πολλοί ηλικιωμένοι Ελληνες κυρίως βλέπουν την κρίση μέσα από θεωρίες συνομωσίας. Ενας μου εξήγησε ότι η κυβέρνηση σε συνδυασμό με τα γερμανικά και ισραηλινά επιχειρηματικά λόμπι δημιούργησε την κρίση για να γεμίσει τις τσέπες της. Ηθελα να φωνάξω «σκουπίδια» αλλά στην πραγματικότητα είναι απλά την λάθος θεωρία συνωμοσίας. Η Ελλάδα είναι (εν μέρει) θύμα ξένης συνωμοσίας. Οι χώρες της ευρωζώνης δεν ήθελαν να καταστρέψουν την Ελλάδα, ήθελαν να την κρατήσουν στο ευρώ και να περικόψουν τις δαπάνες και η συνέπεια ήταν ένα οικονομικό αποδεκάτισμα. Η Ελλάδα είναι το πτώμα στο ντουλάπι, που θυσιάστηκε για να σωθεί το ευρώ.

Πολλοί νεότεροι Αθηναίοι, που τείνουν να είναι καλύτερα μορφωμένοι, κατηγορούν για την κρίση τους ηλικιωμένους Ελληνες: αυτούς που μετείχαν στο προ 2009 «σύστημα» κρατικής λεηλασίας. Οι ζωές των νέων έχουν «κολλήσει». Λίγοι μπορούν να παντρευτούν, να αγοράσουν ένα σπίτι ή να κάνουν παιδιά: η μέση
Ελληνίδα έχει μόλις 1,3 παιδιά. Ακόμα και μια βραδινή έξοδος είναι τώρα δύσκολη για τους περισσότερους.

Αν η Αθήνα αισθάνεται «χαλαρή» είναι εν μέρει χάρις στο διαδίκτυο: οι Ελληνες μπορούν τώρα να διασκεδάσουν στο σπίτι σχεδόν δωρεάν.

Αυτή η γενιά δεν θα ζήσει το ελληνικό όνειρο μιας σύνταξης, καφέ και ήλιου από την ηλικία των 60. Μπορεί να μην συνταξιοδοτηθούν ποτέ. Ενας κοινός μισθός για ένα μορφωμένο νέο Αθηναίο είναι 500 ευρώ το μήνα, αλλά κάποιοι κερδίζουν μόλις 300 ευρώ, για να δουλεύουν τις περισσότερες ώρες στην Ευρώπη.
Ο φίλος μου με τη μοτοσυκλέτα, που είναι επικεφαλής τμήματος, λέει ότι κάθε πρωί οι συνάδελφοι του τσεκάρουν το πρόσωπο του για να κρίνουν τις διαθέσεις του. Αν καλέσει κάποιον στο γραφείο του αυτός παγώνει: θα απολυθεί ή θα του ζητηθεί μια ακόμα μείωση μισθού; Οι πραγματικές αμοιβές στην Ελλάδα μειώθηκαν 10% από το 2007 ως το 2015, περισσότερο από κάθε άλλη αναπτυγμένη οικονομία, εκτός της Βρετανίας.

Ο μισθός του φίλου μου έχει μειωθεί στο μισό σε δέκα χρόνια. Εύχεται να είχε μεταναστεύσει και ελπίζει ότι η μικρή του κόρη θα το κάνει κάποια μέρα. «Ολοι οι συνομήλικοι μου, γύρω στα 30, έχουν το όνειρο της φυγής. Πολλοί έφυγαν: η «διαρροή εγκεφάλων» θα ξεπεράσει ακόμα και την κρίση.
Κι’ όμως οι περισσότεροι σώθηκαν από την ελληνική οικογένεια –το εσωτερικό δίχτυ ασφαλείας σε ένα έθνος με αδύναμο κράτος. Αυξανόμενος αριθμός Αθηναίων ζει τώρα με τους γονείς του έως τα 40. Αλλοι μετακινούνται στο οικογενειακό σπίτι στο ωραίο και φθηνό χωριό της καταγωγής τους.
Παραδοσιακά οι ηλικιωμένοι Ελληνες στηρίζουν τους νεώτερους αλλά αυτό αλλάζει. Ενας εργαζόμενους μου είπε ότι κάποιες φορές βοηθά τους γονείς του των οποίων το άθροισμα των συντάξεων μειώθηκε από 2.800 ευρώ το μήνα σε 1.800 ευρώ. Ενας άνεργος συγγενής μπορεί να υποστηρίζεται για χρόνια.
Οι ψυχολόγοι λένε γι’ αυτούς τους μηχανισμούς: «Οι άνθρωποι μπορεί να αναπτύξουν εθιστικές σχέσεις, συμπεριφέρονται σαν κακομαθημένα παιδιά, καταναλώνουν πάρα πολύ: αυτοκίνητα, iphones». «Χωρίς όμως τις οικογένειες η χτυπημένη από την κρίση Αθήνα θα ήταν μη βιώσιμη πόλη. Αυτοί που δεν έχουν μπορεί εύκολα να καταλήξουν να μαζεύουν πράγματα από τους κάδους σκουπιδιών.

Βέβαια, κάποιοι Ελληνες τα πάνε μια χαρά. Ο φίλος μου με τη μοτοσυκλέτα και εγώ καταλήξαμε για δείπνο σε μια γεμάτη ταράτσα μιας ταβέρνας σε μια μεσαία συνοικία. Οι πλουσιότεροι Αθηναίοι πέρασαν μια «καλή κρίση» λέει ο Π. Μαντζαβράς broker στην Παντελάκης Securities. Απλά φροντίζουν να μην επιδεικνύουν τα χρήματά τους, όπως στο παρελθόν.

Ο Alexander Kitroeff που διδάσκει ελληνική ιστορία στο Haverford College των ΗΠΑ βλέπει τη χώρα να μεταλλάσσεται όπως η Κεντρική Αμερική. Η κάποτε ισχυρή μεσαία τάξη συνταξιούχων, κατώτερων δημοσίων υπαλλήλων και μικροκαταστηματαρχών εξαφανίζεται, αφήνοντας μόνο φτωχούς και πλούσιους. Πριν δέκα χρόνια η Ελλάδα φαντάζονταν ότι είχε γίνει βόρεια Ιταλία, αλλά έκτοτε ανακάλυψε ότι μοιάζει περισσότερο με τη Βουλγαρία.
Προσπαθήστε να ξεφορτωθείτε τις φαντασιώσεις σας για να το δεχτείτε.

Ενα γλυκό βράδυ πρόσφατα ένας Ελληνας φίλος με πήγε μια βόλτα στην Αθήνα με τη μοτοσυκλέτα του. Κινηθήκαμε μέσα στην κίνηση που μειώθηκε κατά την περίοδο της οκταετούς «μεγάλης ύφεσης» που συνεχίζεται. Εξω από το κοινοβούλιο μερικές ντουζίνες ανθρώπων κουνούσαν ελληνικές σημαίες και διαμαρτύρονταν για κάτι. Αυτές οι σκηνές όμως έχουν γίνει σπάνιες: οι περισσότεροι Ελληνες παραδόθηκαν. «Για μένα τώρα δεν υπάρχει κρίση», φώναξε ο φίλος μου μέσα από το κράνος. «Ετσι ζούμε. Και μαθαίνουμε να ζούμε με τους φόβους μας». Οι Αθηναίοι προσαρμόστηκαν σε μια αιώνια κρίση. Το σημείο καμπής από τον θυμό στην αποδοχή ήρθε πριν από ακριβώς δυο χρόνια. Η ΕΕ και άλλοι ξένοι ηγέτες πίεζαν την βαριά χρεωμένη Ελλάδα να κόψει τις δαπάνες. Ο ΣΥΡΙΖΑ έβαλε το θέμα σε δημοψήφισμα. Καθοδηγούμενοι από τον ΣΥΡΙΖΑ ψήφισαν «όχι». Οι περισσότεροι πιθανότατα πίστευαν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα έδιωχνε τους δανειστές. Αντίθετα εντός εβδομάδας με μια στροφή 180 μοιρών ο ΣΥΡΙΖΑ ουσιαστικά συμφώνησε να ακολουθήσει τις διαταγές των δανειστών. Οι περισσότεροι Ελληνες πήραν το μήνυμα: δεν υπάρχει εναλλακτική, δεν υπάρχει διέξοδος. «Τώρα οι άνθρωποι δεν έχουν ελπίδα. Είναι ένα είδος κακής προσαρμογής στην κατάσταση», λέει ο Γιάννης Καλλινικάκης, ένας από τους ψυχολόγους που μίλησα στο Κέντρο Αλληλεγγύης της Αθήνας, ένα hub της κοινωνίας των πολιτών που βοηθά μετανάστες και φτωχούς Ελληνες. Πολλοί ηλικιωμένοι Ελληνες κυρίως βλέπουν την κρίση μέσα από θεωρίες συνομωσίας. Ενας μου εξήγησε ότι η κυβέρνηση σε συνδυασμό με τα γερμανικά και ισραηλινά επιχειρηματικά λόμπι δημιούργησε την κρίση για να γεμίσει τις τσέπες της. Ηθελα να φωνάξω «σκουπίδια» αλλά στην πραγματικότητα είναι απλά την λάθος θεωρία συνωμοσίας. Η Ελλάδα είναι (εν μέρει) θύμα ξένης συνωμοσίας. Οι χώρες της ευρωζώνης δεν ήθελαν να καταστρέψουν την Ελλάδα, ήθελαν να την κρατήσουν στο ευρώ και να περικόψουν τις δαπάνες και η συνέπεια ήταν ένα οικονομικό αποδεκάτισμα. Η Ελλάδα είναι το πτώμα στο ντουλάπι, που θυσιάστηκε για να σωθεί το ευρώ. Πολλοί νεότεροι Αθηναίοι, που τείνουν να είναι καλύτερα μορφωμένοι, κατηγορούν για την κρίση τους ηλικιωμένους Ελληνες: αυτούς που μετείχαν στο προ 2009 «σύστημα» κρατικής λεηλασίας.

Οι ζωές των νέων έχουν «κολλήσει». Λίγοι μπορούν να παντρευτούν, να αγοράσουν ένα σπίτι ή να κάνουν παιδιά: η μέση Ελληνίδα έχει μόλις 1,3 παιδιά. Ακόμα και μια βραδινή έξοδος είναι τώρα δύσκολη για τους περισσότερους. Αν η Αθήνα αισθάνεται «χαλαρή» είναι εν μέρει χάρις στο διαδίκτυο: οι Ελληνες μπορούν τώρα να διασκεδάσουν στο σπίτι σχεδόν δωρεάν. Αυτή η γενιά δεν θα ζήσει το ελληνικό όνειρο μιας σύνταξης, καφέ και ήλιου από την ηλικία των 60. Μπορεί να μην συνταξιοδοτηθούν ποτέ. Ενας κοινός μισθός για ένα μορφωμένο νέο Αθηναίο είναι 500 ευρώ το μήνα, αλλά κάποιοι κερδίζουν μόλις 300 ευρώ, για να δουλεύουν τις περισσότερες ώρες στην Ευρώπη. Ο φίλος μου με τη μοτοσυκλέτα, που είναι επικεφαλής τμήματος, λέει ότι κάθε πρωί οι συνάδελφοι του τσεκάρουν το πρόσωπο του για να κρίνουν τις διαθέσεις του. Αν καλέσει κάποιον στο γραφείο του αυτός παγώνει: θα απολυθεί ή θα του ζητηθεί μια ακόμα μείωση μισθού; Οι πραγματικές αμοιβές στην Ελλάδα μειώθηκαν 10% από το 2007 ως το 2015, περισσότερο από κάθε άλλη αναπτυγμένη οικονομία, εκτός της Βρετανίας. Ο μισθός του φίλου μου έχει μειωθεί στο μισό σε δέκα χρόνια. Εύχεται να είχε μεταναστεύσει και ελπίζει ότι η μικρή του κόρη θα το κάνει κάποια μέρα. «Ολοι οι συνομήλικοι μου, γύρω στα 30, έχουν το όνειρο της φυγής. Πολλοί έφυγαν: η «διαρροή εγκεφάλων» θα ξεπεράσει ακόμα και την κρίση. Κι’ όμως οι περισσότεροι σώθηκαν από την ελληνική οικογένεια –το εσωτερικό δίχτυ ασφαλείας σε ένα έθνος με αδύναμο κράτος.

Αυξανόμενος αριθμός Αθηναίων ζει τώρα με τους γονείς του έως τα 40. Αλλοι μετακινούνται στο οικογενειακό σπίτι στο ωραίο και φθηνό χωριό της καταγωγής τους. Παραδοσιακά οι ηλικιωμένοι Ελληνες στηρίζουν τους νεώτερους αλλά αυτό αλλάζει. Ενας εργαζόμενους μου είπε ότι κάποιες φορές βοηθά τους γονείς του των οποίων το άθροισμα των συντάξεων μειώθηκε από 2.800 ευρώ το μήνα σε 1.800 ευρώ. Ενας άνεργος συγγενής μπορεί να υποστηρίζεται για χρόνια. Οι ψυχολόγοι λένε γι’ αυτούς τους μηχανισμούς: «Οι άνθρωποι μπορεί να αναπτύξουν εθιστικές σχέσεις, συμπεριφέρονται σαν κακομαθημένα παιδιά, καταναλώνουν πάρα πολύ: αυτοκίνητα, iphones». «Χωρίς όμως τις οικογένειες η χτυπημένη από την κρίση Αθήνα θα ήταν μη βιώσιμη πόλη. Αυτοί που δεν έχουν μπορεί εύκολα να καταλήξουν να μαζεύουν πράγματα από τους κάδους σκουπιδιών. Βέβαια, κάποιοι Ελληνες τα πάνε μια χαρά. Ο φίλος μου με τη μοτοσυκλέτα και εγώ καταλήξαμε για δείπνο σε μια γεμάτη ταράτσα μιας ταβέρνας σε μια μεσαία συνοικία. Οι πλουσιότεροι Αθηναίοι πέρασαν μια «καλή κρίση» λέει ο Π. Μαντζαβράς broker στην Παντελάκης Securities. Απλά φροντίζουν να μην επιδεικνύουν τα χρήματά τους, όπως στο παρελθόν. Ο Alexander Kitroeff που διδάσκει ελληνική ιστορία στο Haverford College των ΗΠΑ βλέπει τη χώρα να μεταλλάσσεται όπως η Κεντρική Αμερική. Η κάποτε ισχυρή μεσαία τάξη συνταξιούχων, κατώτερων δημοσίων υπαλλήλων και μικροκαταστηματαρχών εξαφανίζεται, αφήνοντας μόνο φτωχούς και πλούσιους.

Πριν δέκα χρόνια η Ελλάδα φαντάζονταν ότι είχε γίνει βόρεια Ιταλία, αλλά έκτοτε ανακάλυψε ότι μοιάζει περισσότερο με τη Βουλγαρία. Προσπαθήστε να ξεφορτωθείτε τις φαντασιώσεις σας για να το δεχτείτε.