Σχεδόν δύο στους τρεις Έλληνες, ποσοστό 62%, περιόρισαν τον τελευταίο χρόνο βασικές δαπάνες, όπως τα τρόφιμα και η υγεία, για να μπορέσουν να πληρώσουν τους λογαριασμούς ενέργειας.

Το αντίστοιχο ποσοστό στις δέκα ευρωπαϊκές χώρες που περιλαμβάνονται στην έρευνα της Ipsos bva και της Secours populaire français και δημοσιεύει το Euronews, διαμορφώνεται στο 38%. Στη Γερμανία είναι 23% και στο Ηνωμένο Βασίλειο 25%. Υψηλόετρα από την Ελλάδα βρίσκεται μόνο η Μολδαβία, με 68%.

Συνολικά, το 29% των Ευρωπαίων που συμμετείχαν δηλώνει ότι βρίσκεται σε οικονομικά επισφαλή θέση, δηλαδή ότι μια απρόβλεπτη δαπάνη αρκεί για να το οδηγήσει σε σοβαρή οικονομική δυσκολία. Η εικόνα είναι αισθητά βαρύτερη στην Ελλάδα και στη Μολδαβία.

Η πίεση από το κόστος των καυσίμων αποτυπώνεται ήδη στις καθημερινές αποφάσεις των νοικοκυριών. Το 84% των Ελλήνων δηλώνει ότι ανησυχεί για τις σχετικές δαπάνες, το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των δέκα χωρών της έρευνας. Ακολουθούν η Ιταλία με 82% και η Πορτογαλία με 77%, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος του δείγματος είναι 73%.

Το 67% των Ελλήνων έχει περιορίσει ή ακυρώσει διακοπές λόγω της τιμής των καυσίμων. Περισσότεροι από τους μισούς, το 52%, έκοψαν επισκέψεις σε συγγενείς ή φίλους που κατοικούν μακριά.

Σχεδόν ένας στους δύο, ποσοστό 49%, σταμάτησε να χρησιμοποιεί το αυτοκίνητο για τη διαδρομή προς την εργασία του, ακόμη και αν αυτό σήμαινε πολύ περισσότερο χρόνο μετακίνησης.

Η περικοπή φθάνει μέχρι την υγεία. Το 28% των Ελλήνων δήλωσε ότι δεν μπόρεσε να πάει σε προγραμματισμένο ιατρικό ραντεβού εξαιτίας του κόστους των καυσίμων, έναντι 23% στο σύνολο των χωρών που εξετάστηκαν.

Κλειστή θέρμανση και κρύα ντους

Αντίστοιχες είναι οι περικοπές μέσα στο σπίτι. Το 63% των Ελλήνων κλείνει τη θέρμανση σε ορισμένα δωμάτια, ενώ το 53% διατηρεί τη θερμοκρασία κάτω από τους 18 βαθμούς.

Το ίδιο ποσοστό αποφεύγει τη χρήση ηλεκτρικών συσκευών, όπως ο φούρνος ή το πλυντήριο. Το 45% κάνει λιγότερα ή ακόμη και κρύα ντους, ενώ το 47% έχει περιορίσει τις επισκέψεις συγγενών και φίλων στο σπίτι για να μην αυξηθεί η κατανάλωση ενέργειας.

Στο σύνολο του ευρωπαϊκού δείγματος, σχεδόν επτά στους δέκα ερωτηθέντες έχουν εφαρμόσει τουλάχιστον ένα μέτρο για να μειώσουν τους λογαριασμούς τους, ενώ περισσότεροι από τους μισούς έχουν καταφύγει σε περισσότερες από μία περικοπές.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Ελλάδα έχει διαμορφώσει μια ολοκληρωμένη πολιτική για τον επαναπατρισμό εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, αξιοποιώντας φορολογικά κίνητρα, προγράμματα ενίσχυσης και σύγχρονες πλατφόρμες διασύνδεσης εργαζομένων και επιχειρήσεων.

Handelsblatt: Σημαντική πρόοδος στην επιστροφή των Ελλήνων

Η εφημερίδα χαρακτηρίζει την πορεία αυτή ιδιαίτερα επιτυχημένη, επισημαίνοντας ότι σχεδόν δύο στους τρεις Έλληνες που είχαν μεταναστεύσει έχουν πλέον επιστρέψει στη χώρα. Ωστόσο, υπογραμμίζει πως τα οικονομικά κίνητρα δεν αποτελούν τον βασικό λόγο αυτής της επιστροφής.

Όπως αναφέρεται, μεγαλύτερη βαρύτητα έχουν οι οικογενειακοί δεσμοί, η ποιότητα ζωής και η συναισθηματική σύνδεση με την Ελλάδα. Το συμπέρασμα αυτό βασίζεται σε πρόσφατη έρευνα του ΟΟΣΑ και του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ).

Παράλληλα, το δημοσίευμα υπενθυμίζει ότι η μαζική έξοδος περισσότερων από 700.000 Ελλήνων κατά τα χρόνια της κρίσης αποτέλεσε τη μεγαλύτερη μεταναστευτική κίνηση στην Ευρώπη μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Από το 2019 και μετά, σημειώνει, η ελληνική κυβέρνηση έχει θέσει ως προτεραιότητα την αντιστροφή αυτής της τάσης.

Τα στοιχεία για τον επαναπατρισμό

Επικαλούμενη την υπουργό Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, η Handelsblatt αναφέρει ότι περίπου 734.000 άνθρωποι εγκατέλειψαν την Ελλάδα την τελευταία 15ετία, ενώ περισσότεροι από 473.000 έχουν ήδη επιστρέψει. Επιπλέον, από το 2023 το μεταναστευτικό ισοζύγιο της χώρας εμφανίζεται θετικό.

Η κοινή μελέτη του ΟΟΣΑ και του ΕΚΤ δείχνει ότι πάνω από τους μισούς επαναπατρισθέντες ανήκουν στην ηλικιακή ομάδα 20-39 ετών. Περίπου το 60% διαθέτει πανεπιστημιακή εκπαίδευση, ενώ σχεδόν οι μισοί εργάζονται σε θέσεις υψηλής εξειδίκευσης.

Οι αποδοχές εξακολουθούν να αποτελούν πρόκληση

Παρά τη θετική εικόνα, η γερμανική εφημερίδα επισημαίνει ότι το επίπεδο των μισθών εξακολουθεί να αποτελεί αδύναμο σημείο της ελληνικής αγοράς εργασίας. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι αποδοχές των εξειδικευμένων εργαζομένων στην Ελλάδα παραμένουν κατά μέσο όρο 43% χαμηλότερες από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Την ίδια στιγμή, η έρευνα καταγράφει ότι το 82% όσων επέστρεψαν θεωρεί ως σημαντικότερο κίνητρο την επανένωση με την οικογένεια και τους φίλους, ενώ το 63% αναφέρει την καλύτερη ποιότητα ζωής ως βασικό λόγο για την απόφασή του να επιστρέψει στην Ελλάδα.

Τη συνεχιζόμενη πίεση που ασκούν ο πληθωρισμός και το υψηλό κόστος διαβίωσης στα ελληνικά νοικοκυριά αποτυπώνει το τελευταίο Ευρωβαρόμετρο, σύμφωνα με το οποίο η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται αισθητά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ως προς την ικανοποίηση των πολιτών από την ποιότητα ζωής τους.

Ειδικότερα, μόλις το 63% των Ελλήνων δηλώνει ικανοποιημένο από την ποιότητα ζωής στη χώρα, έναντι 83% στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που καταδεικνύει ότι οι οικονομικές δυσκολίες εξακολουθούν να επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα των πολιτών.

Η οικονομική κατάσταση καθορίζει την ποιότητα ζωής

Σε αντίθεση με την υπόλοιπη Ευρώπη, όπου η καλή σωματική και ψυχική υγεία θεωρείται ο σημαντικότερος παράγοντας ποιότητας ζωής, οι Έλληνες τοποθετούν στην πρώτη θέση την οικονομική τους κατάσταση και τη δυνατότητα κάλυψης των καθημερινών εξόδων.

Συγκεκριμένα, το 72% θεωρεί ότι η οικονομική ασφάλεια αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα για μια καλή ζωή, ενώ ακολουθούν η ποιότητα και η προσβασιμότητα των υπηρεσιών υγείας (68%) και η σωματική και ψυχική υγεία (66%).

Στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι προτεραιότητες διαφοροποιούνται, καθώς το 51% αξιολογεί ως σημαντικότερη την καλή υγεία και το 49% την οικονομική κατάσταση.

Έντονη ανησυχία για το βιοτικό επίπεδο

Η έρευνα καταγράφει επίσης σημαντική απαισιοδοξία για τις οικονομικές προοπτικές των νοικοκυριών.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το 29% των πολιτών εκτιμά ότι το βιοτικό του επίπεδο θα επιδεινωθεί τα επόμενα χρόνια, ενώ το 50% θεωρεί ότι θα παραμείνει σταθερό και μόλις το 18% αναμένει βελτίωση.

Στην Ελλάδα, η απαισιοδοξία εμφανίζεται ακόμη εντονότερη. Το 37% των πολιτών προβλέπει επιδείνωση του βιοτικού του επιπέδου, το 46% θεωρεί ότι η κατάσταση θα παραμείνει αμετάβλητη, ενώ μόνο το 14% προσδοκά βελτίωση.

Ανάλογη εικόνα παρουσιάζει και η Κύπρος, όπου το 34% αναμένει επιδείνωση, το 38% σταθερότητα και το 21% βελτίωση.

Ο πληθωρισμός εξακολουθεί να κυριαρχεί στις ανησυχίες

Το Ευρωβαρόμετρο επιβεβαιώνει ότι ο πληθωρισμός και το αυξημένο κόστος ζωής εξακολουθούν να αποτελούν το σημαντικότερο ζήτημα για τους Ευρωπαίους πολίτες.

Το 47% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να δώσει προτεραιότητα στην αντιμετώπιση της ακρίβειας και του πληθωρισμού, ποσοστό αυξημένο κατά έξι ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το φθινόπωρο του 2025.

Στη δεύτερη θέση βρίσκονται η οικονομία και η δημιουργία θέσεων εργασίας (35%), ενώ ακολουθούν η άμυνα και η ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης (34%).

Οι Έλληνες ζητούν μεγαλύτερη έμφαση στην οικονομία και την κοινωνική προστασία

Στην Ελλάδα, οι οικονομικές ανησυχίες εμφανίζονται ακόμη πιο έντονες.

Ο πληθωρισμός αποτελεί την κορυφαία προτεραιότητα για το 52% των πολιτών, ενώ ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά συγκεντρώνουν επίσης η οικονομία και η απασχόληση (51%), η δημόσια υγεία (49%) και η φτώχεια μαζί με τον κοινωνικό αποκλεισμό (45%), ποσοστά σημαντικά υψηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στην Κύπρο, πρώτη προτεραιότητα αποτελεί η οικονομία και η δημιουργία θέσεων εργασίας (45%), ενώ ακολουθούν ο πληθωρισμός (43%) και η άμυνα και δημόσια υγεία (από 37%).

Στήριξη στην ενίσχυση του ρόλου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Η έρευνα καταγράφει επίσης ισχυρή υποστήριξη των πολιτών προς έναν πιο ενεργό ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, το 60% των πολιτών επιθυμεί την περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου του θεσμού.

Στην Ελλάδα το ποσοστό διαμορφώνεται στο 77%, ενώ στην Κύπρο φτάνει το ιδιαίτερα υψηλό 93%, στοιχείο που αποτυπώνει την προσδοκία των πολιτών για πιο αποτελεσματικές ευρωπαϊκές παρεμβάσεις απέναντι στις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις.

Τα ευρήματα του Ευρωβαρόμετρου αναδεικνύουν ότι, παρά τη σταδιακή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ακρίβεια και η αγοραστική δύναμη εξακολουθούν να αποτελούν τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τα ελληνικά νοικοκυριά. Η οικονομική σταθερότητα, η ενίσχυση της απασχόλησης και η βελτίωση των υπηρεσιών υγείας παραμένουν οι βασικές απαιτήσεις των πολιτών, επιβεβαιώνοντας ότι η καθημερινότητα εξακολουθεί να αποτελεί το κυρίαρχο πεδίο αξιολόγησης της οικονομικής πολιτικής.

Η ανασφάλεια στον κόσμο γεννά υψηλές προσδοκίες από την ΕΕ

Τα αποτελέσματα της τελευταίας έρευνας του Ευρωβαρόμετρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναδεικνύουν ότι οι πολίτες αντιλαμβάνονται την ΕΕ ως ασφαλές καταφύγιο εν μέσω γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Το 75% των Ευρωπαίων θεωρεί ότι η ΕΕ προσφέρει σταθερότητα σε έναν ταραγμένο κόσμο, ποσοστό αυξημένο κατά 8 μονάδες από τον Οκτώβριο-Νοέμβριο του 2025, το δεύτερο υψηλότερο που έχει καταγραφεί την τελευταία δεκαετία.

Στην Ελλάδα, το 71% συμμερίζεται αυτή την άποψη — ελαφρώς χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με το 28% να διαφωνεί. Στην Κύπρο, το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 69%, αυξημένο κατά μόλις 1 μονάδα από το φθινόπωρο του 2025 — αύξηση σαφώς μικρότερη από τη μέση ευρωπαϊκή τάση.

Οι πρόσφατες παγκόσμιες εξελίξεις έχουν εντείνει την απαισιοδοξία των Ευρωπαίων για το μέλλον του κόσμου: το 58% δηλώνει απαισιόδοξο, έναντι μόλις 38% που δηλώνει αισιόδοξο, με το ποσοστό των απαισιόδοξων απαντήσεων να αυξάνεται κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες από το φθινόπωρο του 2025. Η γενικότερη διάθεση των πολιτών ταλαντεύεται ανάμεσα στην αβεβαιότητα (44%) και την ελπίδα (43%), που είναι τα δύο συναισθήματα τα οποία οι πολίτες επιλέγουν συχνότερα για να περιγράψουν την τρέχουσα συναισθηματική τους κατάσταση.

Στην Ελλάδα, η απαισιοδοξία για το μέλλον του κόσμου βρίσκεται σε παρόμοια επίπεδα με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (57% έναντι 58%), ωστόσο η συναισθηματική κατάσταση των πολιτών είναι σαφώς χειρότερη: τα κυρίαρχα συναισθήματα είναι η αβεβαιότητα (59%), το άγχος (50%) και η απογοήτευση (48%), με την ελπίδα να συγκεντρώνει μόλις 36%. Στην Κύπρο, η απαισιοδοξία είναι επίσης παρόμοια με τον ευρωπαϊκό μέσο (56%), ενώ τα κυρίαρχα συναισθήματα είναι η αβεβαιότητα (56%) και η απογοήτευση (42%), ενώ η ελπίδα (39%) και το άγχος (38%) ακολουθούν με διαφορά μόλις μιας μονάδας μεταξύ τους.

Σε έναν κόσμο που αλλάζει και στον οποίο οι συμμαχίες αναδιατάσσονται, το 74% των Ευρωπαίων θεωρεί ότι η συμμετοχή της χώρας του στην ΕΕ είναι επωφελής, ποσοστό που ισοδυναμεί με το ιστορικό υψηλό που καταγράφηκε για πρώτη φορά τον Ιανουάριο-Φεβρουάριο του 2025. Ως κυριότερο όφελος της συμμετοχής, με αυξητική τάση μάλιστα, θεωρείται η συμβολή της ΕΕ στην προστασία της ειρήνης και την ενίσχυση της ασφάλειας: 40%, +3 μονάδες από την άνοιξη του 2025. Δεύτερη έρχεται η βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών που συνεπάγεται η συμμετοχή (34%).

Στην Ελλάδα, το ποσοστό όσων θεωρούν επωφελή τη συμμετοχή στην ΕΕ (63%) υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου, με το 32% να εκφράζει αντίθετη άποψη. Ωστόσο, οι Έλληνες πολίτες συμφωνούν με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ως προς το κυριότερο όφελος: πρώτη έρχεται η προστασία της ειρήνης και η ενίσχυση της ασφάλειας (44%), ακολουθούμενη από τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών (30%) και τη συμβολή στην οικονομική ανάπτυξη (30%). Στην Κύπρο, αντίθετα, το ποσοστό όσων θεωρούν επωφελή τη συμμετοχή (77%) υπερβαίνει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η προστασία της ειρήνης και η ενίσχυση της ασφάλειας αναδεικνύεται επίσης ως κυριότερο όφελος (49%, +10 μονάδες από την άνοιξη του 2025), ενώ δεύτερες έρχονται οι ευκαιρίες εργασίας (37%) και τρίτη η οικονομική ανάπτυξη (34%).

«Εν μέσω παγκόσμιας αβεβαιότητας, οι Ευρωπαίοι βλέπουν όλο και περισσότερο την Ευρωπαϊκή Ένωση ως φάρο σταθερότητας. Σε έναν ταραγμένο κόσμο, αυτή η εμπιστοσύνη είναι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της Ευρώπης. Συνοδεύεται όμως από μια σαφή προσδοκία: να ενεργήσουμε αποφασιστικά για να εξασφαλίσουμε ασφάλεια, ευημερία και ευκαιρίες για τους πολίτες μας», δήλωσε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Roberta Metsola.

Υψηλές προσδοκίες από την ΕΕ να αποκτήσει μεγαλύτερη γεωπολιτική ανεξαρτησία

Για να ενισχύσει τη θέση της στον κόσμο, οι πολίτες θεωρούν ότι η ΕΕ πρέπει να επικεντρωθεί στην άμυνα και την ασφάλεια (39%) και στην ενεργειακή ανεξαρτησία (35%). Το δεύτερο αυτό ποσοστό έχει αυξηθεί κατά 6 μονάδες από το φθινόπωρο του 2025. Στην τρίτη θέση, η ανταγωνιστικότητα και η οικονομία θεωρούνται επίσης τομέας προτεραιότητας για την ενίσχυση του ρόλου της ΕΕ σε παγκόσμιο επίπεδο.

Στην Ελλάδα, οι προτεραιότητες διαφοροποιούνται ως προς τη σειρά κατάταξης: πρώτη έρχεται η ανταγωνιστικότητα, η οικονομία και η βιομηχανία (42%), ακολουθούμενη από την άμυνα και την ασφάλεια (37%) και την ενεργειακή ανεξαρτησία (32%). Αξιοσημείωτη είναι επίσης η ισχυρή ανησυχία τόσο για τη δημογραφία, τη μετανάστευση και τη γήρανση του πληθυσμού (28%), όσο και για την επισιτιστική ασφάλεια και την αγροτική παραγωγή (27%). Στην Κύπρο, η άμυνα και η ασφάλεια αναδεικνύεται σαφώς πρώτη προτεραιότητα (53%) με ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ακολουθούμενη από την εκπαίδευση και την έρευνα (41%), την ενεργειακή ανεξαρτησία (30%) και τη δημογραφία, τη μετανάστευση και τη γήρανση του πληθυσμού (24%).

Μέσα σε ένα περιβάλλον πολλαπλών προκλήσεων, οι πολίτες θέλουν να εντείνει η ΕΕ τις προσπάθειές της: το 68% πιστεύει ότι ο ρόλος της ΕΕ στην προστασία των πολιτών από παγκόσμιες κρίσεις και κινδύνους ασφαλείας πρέπει να ενισχυθεί. Η μεγάλη πλειονότητα των Ευρωπαίων επιθυμεί τα κράτη μέλη να είναι πιο ενωμένα στις τρέχουσες διεθνείς συνθήκες και θεωρεί ότι η ΕΕ πρέπει να προωθεί τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου από όλες τις χώρες (90% και στις δύο περιπτώσεις). Επιπλέον, το 73% επιθυμεί να διαθέτει η ΕΕ περισσότερα μέσα για να αντιμετωπίζει τις παγκόσμιες προκλήσεις.

Στην Ελλάδα και την Κύπρο, τα ποσοστά αυτά είναι ακόμη υψηλότερα. Το 81% των συμμετεχόντων στην Ελλάδα θεωρεί ότι ο ρόλος της ΕΕ στην προστασία των πολιτών πρέπει να ενισχυθεί, ενώ το 82% επιθυμεί η ΕΕ να διαθέτει περισσότερα μέσα για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων. Στην Κύπρο, η τάση αυτή είναι ακόμη πιο έντονη: το 92% ζητά ενίσχυση του ρόλου της ΕΕ στην προστασία των πολιτών, ενώ το 87% επιθυμεί περισσότερα μέσα. Όσον αφορά την ενότητα των κρατών μελών και την προώθηση του σεβασμού του διεθνούς δικαίου, στην Ελλάδα, το ποσοστό είναι 92% και για τα δύο ερωτήματα, ενώ στην Κύπρο ανέρχεται στο 94%.

Σε ποσοστό 43%, οι ερωτηθέντες απάντησαν ότι αισθάνονται άγχος ή αβεβαιότητα για τα οικονομικά τους, ενώ ένα 11% παραδέχθηκε ότι δυσκολεύεται να σημειώσει πρόοδο, παρά τις προσπάθειές του, γεγονός που αναδεικνύει τη συνεχιζόμενη οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν πολλά νοικοκυριά εν όψει του νέου έτους.

Από την άλλη πλευρά, από το 40% που παραμένει αισιόδοξο, η πλειοψηφία λαμβάνει μέτρα για να ενισχύσει το οικονομικό τους μέλλον: το 17% σκοπεύει να διαχειριστεί ενεργά τα χρήματά του μέσω αποταμιεύσεων και επενδύσεων, ενώ ένα επιπλέον 15% θα επικεντρωθεί στην προσωπική ανάπτυξη, όπως η αναζήτηση εργασίας ή η αναβάθμιση των δεξιοτήτων τους, για να βελτιώσουν τις προοπτικές κέρδους.

Όταν ρωτήθηκαν σχετικά με το τι θα βοηθούσε περισσότερο στη βελτίωση της οικονομικής τους κατάστασης το 2026, οι Έλληνες ανέφεραν πρώτα τη νοοτροπία και τις δεξιότητες και όχι εξωτερικούς παράγοντες. Σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες αναγνωρίζουν την αυτοπειθαρχία ως το πιο ισχυρό εργαλείο, υπογραμμίζοντας τη σημασία της αποφυγής υπερβολικών δαπανών και της προσήλωσης στους οικονομικούς στόχους. Σχεδόν 1 στους 5 τονίζει την ανάγκη για ισχυρότερη οικονομική εκπαίδευση, ώστε να διαχειρίζονται καλύτερα τα οικονομικά τους, ενώ το 18% δηλώνει ότι μια εύχρηστη εφαρμογή διαχείρισης οικονομικών θα τους βοηθούσε να παρακολουθούν τις δαπάνες τους, να αποταμιεύουν και να επενδύουν πιο αποτελεσματικά. Είναι ενδιαφέρον ότι ένα μικρό αλλά σημαντικό ποσοστό των ερωτηθέντων αναφέρεται επίσης στις σύγχρονες προκλήσεις και λύσεις: το 10% δηλώνει ότι η απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης θα τους βοηθούσε να μειώσουν τις περιττές δαπάνες, ενώ το 15% θα βασιζόταν σε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να σχεδιάζουν και να διαχειρίζονται τα οικονομικά τους με πιο έξυπνο τρόπο.

«Τα προσωπικά κίνητρα και η αυτοπειθαρχία παραμένουν οι πιο ισχυροί παράγοντες της οικονομικής προόδου, αλλά η τεχνολογία μπορεί να αποτελέσει ισχυρό σύμμαχο για να μετατραπούν οι σωστές προθέσεις σε ουσιαστικά αποτελέσματα», δήλωσε ο Ignacio Zunzunegui, επικεφαλής ανάπτυξης της Revolut για τη Νότια Ευρώπη. «Η εφαρμογή Revolut συγκεντρώνει ένα ευρύ φάσμα εργαλείων διαχείρισης χρημάτων, από αναλύσεις δαπανών και λειτουργίες προϋπολογισμού έως λύσεις αποταμίευσης και επενδύσεων, που έχουν σχεδιαστεί για να βοηθούν τους χρήστες να κατανοήσουν καλύτερα πώς αξιοποιούνται τα χρήματά τους και πώς μπορούν να τα αυξήσουν, με απλούς και ξεκάθαρους τρόπους».

Σχεδόν 8 στους 10 Έλληνες θα χρειαστεί να μειώσουν τα έξοδά τους (με υποχωρήσεις)

Η οικονομική ευχέρεια παραμένει βασικό μέλημα για πολλούς Έλληνες όσον αφορά το 2026, με τους περισσότερους να υπολογίζουν σε περικοπές ορισμένων δαπανών προκειμένου να καλύψουν βασικά μηνιαία έξοδα, όπως στέγαση, λογαριασμοί και είδη διατροφής. Το 36% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι θα μειώσει τις δαπάνες σε είδη ένδυσης, ενώ το 31% προβλέπει περικοπές σε μη βασικές δαπάνες, όπως ταξίδια, προϊόντα ομορφιάς και προαιρετικές αγορές. Το 30% αναμένει να αγοράσει φθηνότερα είδη διατροφής και, το πιο ανησυχητικό, το 13% δηλώνει ότι ενδέχεται να χρειαστεί να μειώσει τις δαπάνες στον τομέα της υγείας.

Παρά την πίεση αυτή, πολλοί Έλληνες εξακολουθούν να θεωρούν ως «απαράβατους» ορισμένους τομείς δαπανών, τους οποίους δεν είναι διατεθειμένοι να θυσιάσουν: το 21% δηλώνει ότι θα μειώσει τις δαπάνες σε όλους τους τομείς εκτός από τις δαπάνες για τα παιδιά του, το 15% θα διατηρήσει τις δαπάνες για ταξίδια και το 12% δεν είναι διατεθειμένο να μειώσει τις δαπάνες σε εστιατόρια/φαγητό.

Συνολικά, ενώ το 20% πιστεύει ότι μπορεί να διαχειριστεί τα οικονομικά του με κάποια υποτυπώδη προσπάθεια, μόνο το 3% αισθάνεται σίγουρο ότι θα μπορεί να ανταπεξέλθει οικονομικά σε όλα όσα χρειάζεται και στα οποία στοχεύει, κατά το 2026.

Οι Έλληνες ταξιδιώτες φαίνεται να προτιμούν κυρίως τους προορισμούς εντός Ευρώπης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Visa πάνω από το 80% των συνολικών διασυνοριακών δαπανών πραγματοποιούνται εντός του ΕΟΧ ενώ οι πέντε προορισμοί που επισκέπτονται συχνότερα οι Έλληνες είναι: Ιταλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Τουρκία. Όσον αφορά τους προορισμούς με τη μεγαλύτερη αύξηση ταξιδιωτών κατά το εννιάμηνο (Ιανουάριος - Σεπτέμβριος 2025), η Αίγυπτος κατέγραψε πάνω από 80% αύξηση, ενώ η Ιαπωνία περίπου 70%. Ακολουθούν η Αλβανία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σλοβενία.

Τα δεδομένα έδειξαν ότι οι κορυφαίες πέντε κατηγορίες δαπανών για τους Έλληνες ήταν: εστιατόρια, τρόφιμα και παντοπωλεία, καταλύματα, ένδυση και αξεσουάρ και καταστήματα λιανικής. Οι κορυφαίοι πέντε προορισμοί σε σχέση με τις δαπάνες ήταν: Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία.

Σύμφωνα με τα δεδομένα της Visa, στους πέντε κορυφαίους προορισμούς καταγράφονται διαφοροποιήσεις στην καταναλωτική συμπεριφορά. Στην Ιταλία, το 20% των συνολικών δαπανών κατευθύνεται στην κατηγορία "ένδυση και αξεσουάρ", ποσοστό υψηλότερο από τον μέσο όρο των υπόλοιπων χωρών (12%). Στη Γερμανία, οι δαπάνες για τρόφιμα και παντοπωλεία ήταν περίπου διπλάσιες σε σχέση με τον μέσο όρο. Στη Γαλλία, οι καταναλωτές ξοδεύουν 3% περισσότερο από τον μέσο όρο στην ψυχαγωγία. Τέλος, στο Ηνωμένο Βασίλειο οι αγορές σε πολυκαταστήματα εμφανίζονται αυξημένες κατά 4% σε σύγκριση με τον μέσο όρο.

Ο Νίκος Πετράκης, Country Manager της Visa στην Ελλάδα, δήλωσε: «Κάθε ταξίδι πρέπει να είναι απλό: ένα tap της κάρτας, ένα αξιόπιστο δίκτυο, παντού. Καθώς οι Έλληνες εξερευνούν περισσότερους προορισμούς, επενδύουμε μαζί με τράπεζες και εμπόρους για να φέρουμε σύγχρονες δυνατότητες: από tokenized checkout έως ανέπαφες συναλλαγές, σε κάθε σημείο της διαδρομής, οι πληρωμές να λειτουργούν αθόρυβα στο παρασκήνιο».

Συγκεκριμένα, σχεδόν δύο στους τρεις συμμετέχοντες στην έρευνα (63% το 2025, από 50% πέρσι) δήλωσαν ότι σκοπεύουν να κάνουν αγορές, εκμεταλλευόμενοι τις εκπτώσεις των Black Friday και Cyber Monday, που «πέφτουν» φέτος 28 Νοεμβρίου και 1 Δεκεμβρίου, αντίστοιχα.

Ποιοι θα αγοράσουν περισσότερο αυτή την Black Friday και Cyber Monday

Η ισχυρότερη πρόθεση για αγορές αυτή την περίοδο των Black Friday και Cyber Monday καταγράφεται στην ηλικιακή ομάδα 30-39 (76%), ενώ πριν έναν χρόνο πιο πρόθυμοι για αγορές εμφανίζονταν οι νέοι ηλικίας 18-29 ετών. Αντίθετα, στην ηλικιακή ομάδα 50-64 μόνο το 50% των ερωτηθέντων σκοπεύουν να πραγματοποιήσουν αγορές. Επιδραστικός παράγοντας στη θετική πρόθεση αγοράς φαίνεται να είναι η παρουσία παιδιών στην οικογένεια – και, κυρίως, ανηλίκων (77% πρόθεση αγοράς).

Τι σχεδιάζουν να αγοράσουν οι καταναλωτές
Κυρίως είδη τεχνολογίας και ηλεκτρονικές συσκευές (68% συνολικά, και 77% οι άνδρες), και ρούχα και αξεσουάρ (61% συνολικά, και 68% οι γυναίκες), σκοπεύουν να αγοράσουν οι Έλληνες καταναλωτές. Σε μικρότερο βαθμό, οι αγορές θα κατευθυνθούν σε προϊόντα προσωπικής φροντίδας και ομορφιάς (32%), είδη σπιτιού και κουζίνας (26%), τρόφιμα και ποτά (11%), αλλά και εμπειρίες (φαγητό έξω, συναυλίες, κ.λπ. – 9%).

Εκπτώσεις και προσφορές… αλλά με επιφυλάξεις
Παρά την ισχυρή πρόθεση για αγορές κατά την περίοδο αυτή, μία σημαντική μερίδα των καταναλωτών εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι στις προσφορές την περίοδο των Black Friday και Cyber Monday του 2025. Συγκεκριμένα, 45% αμφισβητούν κατά πόσο οι εκπτώσεις και προσφορές αντιστοιχούν σε πραγματικές μειώσεις τιμών, άποψη που βρίσκει μικρότερη απήχηση στους νέους 18-29 ετών (32%). Συγχρόνως, 30% των ερωτώμενων διαπιστώνουν ότι τα προϊόντα που τούς ενδιαφέρουν, σπάνια περιλαμβάνονται στις προσφορές.

Ενδιαφέρον εντοπίζεται και στο συναισθηματικό υπόβαθρο των καταναλωτών για τις εκπτώσεις στα τέλη Νοεμβρίου και στις αρχές Δεκεμβρίου: 19% των συμμετεχόντων στην έρευνα της EY Ελλάδος δηλώνουν ότι περιμένουν την Black Friday και τη Cyber Monday με ενθουσιασμό, ενώ, στον αντίποδα, 13% αναφέρουν ότι η πίεση για κατανάλωση την περίοδο αυτή, τους κουράζει ή τους αγχώνει.

Παρά τις επιφυλάξεις που διατυπώνονται, πάνω από τέσσερις στους πέντε καταναλωτές του δείγματος (81%) αναφέρουν ότι ανέβαλαν κάποιες αγορές που ήθελαν να πραγματοποιήσουν, μέχρι την περίοδο των Black Friday και Cyber Monday.

Σχολιάζοντας τα ευρήματα της έρευνας, ο Θάνος Μαύρος, Εταίρος της EY Ελλάδος και Επικεφαλής Τομέα Λιανεμπορίου της EY στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, δήλωσε: «Η αυξημένη πρόθεση των καταναλωτών για αγορές αυτή τη Black Friday και τη Cyber Monday, εφόσον επιβεβαιωθεί στην πράξη, είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντική για το λιανεμπόριο. Συγχρόνως όμως, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να προβληματιστούν για τις επιφυλάξεις που εκφράζουν σημαντικές μερίδες των καταναλωτών και να αναλάβουν πρωτοβουλίες για να εδραιώσουν την εμπιστοσύνη του κοινού, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την αξιοπιστία των πρακτικών τους προς όφελος του καταναλωτή».

Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, περίπου το 1/5 των Ελλήνων ενηλίκων έχει επενδύσει ή διατηρεί ψηφιακά νομίσματα, ενώ η πλειοψηφία δηλώνει ότι ενδιαφέρεται να γνωρίσει περισσότερα για τα ψηφιακά assets. Η Ελλάδα εμφανίζεται ιδιαίτερα δραστήρια στον χώρο των ψηφιακών πληρωμών και της τεχνολογίας blockchain, με startups και μικρές επιχειρήσεις να πειραματίζονται με εφαρμογές που αξιοποιούν την τεχνολογία αυτή.

Η αυξημένη διάδοση των κρυπτονομισμάτων συνδέεται με τη γενικότερη τάση των Ελλήνων να αναζητούν εναλλακτικές μορφές επένδυσης, ειδικά σε περιόδους οικονομικής αβεβαιότητας και χαμηλών αποδόσεων των παραδοσιακών τραπεζικών προϊόντων. Οι πλατφόρμες συναλλαγών και οι ψηφιακές wallets έχουν γίνει καθημερινό εργαλείο για πολλούς, ενώ η ανάγκη για ασφάλεια και ενημέρωση παραμένει υψηλή, δεδομένου του ρίσκου που συνοδεύει τα crypto.

Παρά τις ευκαιρίες, υπάρχουν και προκλήσεις. Η μεταβλητότητα των τιμών, η έλλειψη σαφούς ρυθμιστικού πλαισίου και οι κίνδυνοι απάτης αποτελούν σημαντικά εμπόδια για νέους επενδυτές. Ωστόσο, η ενημέρωση και η εκπαίδευση γύρω από τα κρυπτονομίσματα αυξάνεται, με σεμινάρια, webinars και ειδικά άρθρα να προσπαθούν να γεφυρώσουν το χάσμα γνώσης και εμπιστοσύνης.

Σημαντικό ρόλο παίζει η γενιά των νέων, που βλέπει τα ψηφιακά νομίσματα όχι μόνο ως επενδυτικό εργαλείο αλλά και ως μέρος της καθημερινής ψηφιακής κουλτούρας. Από online αγορές μέχρι διεθνείς μεταφορές χρημάτων, η χρήση των κρυπτονομισμάτων ενσωματώνεται σταδιακά στην καθημερινή ζωή, δημιουργώντας μια νέα τάξη ψηφιακών καταναλωτών και επενδυτών.

Η σχέση των Ελλήνων με τα κρυπτονομίσματα αποδεικνύει ότι η χώρα δεν μένει πίσω στις παγκόσμιες τάσεις της ψηφιακής οικονομίας. Παρά τις προκλήσεις, η ανάπτυξη της αγοράς και η αυξημένη συμμετοχή των πολιτών δημιουργούν τις βάσεις για ένα δυναμικό και συνεχώς εξελισσόμενο οικοσύστημα ψηφιακών χρημάτων στην Ελλάδα, προσφέροντας ευκαιρίες αλλά και προκλήσεις που απαιτούν σοφία και ενημέρωση για ασφαλείς αποφάσεις.

Αυτό καταδεικνύει έρευνα της Revolut, που διεξήχθη σε δείγμα 1.000 ατόμων στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα ευρήματα, 41% των συμμετεχόντων έχει ξεχωριστό ταμείο για διακοπές, ενώ 37% δεν αποταμιεύει από πριν, αλλά βρίσκει τους πόρους όταν προκύψει ανάγκη. Ηλικιακά, οι πιο συνεπείς είναι οι 25-34 ετών, με πάνω από τους μισούς να αποταμιεύουν συστηματικά για τα ταξίδια τους.

Αυθορμητισμός αντί προβολής

Οι Έλληνες γενικά δείχνουν εγκράτεια στα έξοδα. Το 38% δηλώνει ότι δεν θα υπερέβαινε ποτέ τον προϋπολογισμό του για διακοπές, ενώ 30% λέει πως το απέφυγε τελευταία στιγμή. Όταν συμβαίνει υπέρβαση, η κύρια αιτία είναι η ανάγκη να «ζήσουν τη στιγμή», όπως απάντησε το 27%. Το φαινόμενο αυτό είναι εντονότερο στη Generation Z, όπου σχεδόν οι μισοί το αναφέρουν ως βασικό κίνητρο.

Παρά την ευρέως διαδεδομένη εντύπωση ότι τα social media επηρεάζουν τη γενιά αυτή, μόνο 3% των ερωτηθέντων παραδέχεται πως υπερέβη τον προϋπολογισμό για λόγους προβολής. Αντίστοιχα, μόλις 4% δήλωσε ότι ένιωσε πίεση να ακολουθήσει τις διακοπές των φίλων του.

Το κόστος πρωταγωνιστεί

Για σχεδόν τους μισούς Έλληνες, ο καθοριστικός παράγοντας επιλογής διακοπών είναι το συνολικό κόστος, με τη φθηνή μεταφορά και διαμονή να είναι προτεραιότητα, όπως σημειώνει η Revolut με αφορμή την κυκλοφορία του Travel Mode, ενός νέου εργαλείου εντός της εφαρμογής. Η γνώμη της οικογένειας και των φίλων παραμένει επίσης καθοριστική (36%), ενώ η αναζήτηση πληροφοριών γίνεται κυρίως από ταξιδιωτικά blogs (25%) και οδηγούς (20%). Παρά την εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης, μόνο 8% αξιοποιεί AI για να οργανώσει τις διακοπές του.

Ο Ignacio Zunzunegui, επικεφαλής Ανάπτυξης της Revolut για τη Νότια Ευρώπη, ανέφερε:
«Οι καλοκαιρινές διακοπές είναι για πολλούς ένα είδος πολυτέλειας, όμως δεν θα πρέπει να υπονομεύουν την οικονομική μας σταθερότητα. Η επιθυμία να ζήσουμε το τώρα είναι κατανοητή, αλλά χρειάζεται ισορροπία. Η σταδιακή αποταμίευση και τα έξυπνα εργαλεία, όπως η εφαρμογή μας, μπορούν να βοηθήσουν τους ταξιδιώτες να αποφύγουν μελλοντικά προβλήματα και να απολαύσουν τις διακοπές τους χωρίς οικονομικό άγχος.»

Αυτά προκύπτουν από δημοσκοπική έρευνα του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ για την ποιότητα της εργασίας στην Ελλάδα, που δίνει σήμερα στη δημοσιότητα.

με τα ευρήματα της έρευνας, ένας στους δύο συμμετέχοντες δήλωσε ότι η εργασία του απαιτεί σημαντική σωματική καταπόνηση από επαναλαμβανόμενες κινήσεις, ορθοστασία, άρση βαριών αντικειμένων και παραμονή αρκετής ώρας σε πολύ ζεστό ή κρύο περιβάλλον.

«Γενικό το πρόβλημα ποιότητας της εργασίας στην Ελλάδα»

«Τα ευρήματα αναφορικά με τις επιπτώσεις του φυσικού περιβάλλοντος της εργασίας στην υγεία των εργαζομένων επιβεβαιώνουν την ανάγκη χάραξης πολιτικής για την αντιμετώπιση πολλών ζητημάτων στον τομέα των συνθηκών εργασίας», σημειώνεται στα συμπεράσματα της έρευνας.

«Η έρευνά μας παρέχει δεδομένα που αποτυπώνουν το γενικό πρόβλημα της ποιότητας της εργασίας στην Ελλάδα, αφού είναι πολύ υψηλό το ποσοστό των εργαζομένων που νιώθει ότι το φυσικό περιβάλλον της εργασίας του επηρεάζει αρνητικά την υγεία του».

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ, τα ευρήματα δείχνουν επίσης την παγίωση ανισοτήτων μεταξύ των φύλων και ομάδων διαφορετικού επιπέδου εκπαίδευσης ως προς τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του εργασιακού περιβάλλοντος. Τα κλαδικά ευρήματα και εκείνα που αφορούν το μέγεθος των επιχειρήσεων αποτυπώνουν την αρνητική επίδραση του φυσικού περιβάλλοντος της εργασίας στην υγεία των εργαζομένων αναδεικνύοντας το πρόβλημα της παραγωγικής διάρθρωσης και της βιωσιμότητας του αναπτυξιακού υποδείγματος και την ανάγκη παραγωγικής και επιχειρησιακής αναδιάρθρωσης.

Έμφυλη διάσταση

Εξετάζοντας την Έμφυλη διάσταση των ίδιων ερωτημάτων, αξιοσημείωτο είναι το εύρημα ότι το ποσοστό των γυναικών που αντιμετωπίζουν εργασιακές συνθήκες σημαντικής σωματικής καταπόνησης είναι υψηλότερο από το αντίστοιχο των ανδρών.

Πιο συγκεκριμένα, το 46% των ανδρών του δείγματος και το 50% των γυναικών δήλωσαν πως η εργασία τους απαιτούσε σημαντική σωματική καταπόνηση, ενώ πολύ υψηλό είναι το ποσοστό των ανδρών και των γυναικών (72% και 76% αντίστοιχα) που πάντα ή συχνά επιστρέφει από την εργασία του εξαντλημένο. Παράλληλα, το 63% των ανδρών και το 58% των γυναικών θεωρούν πως η εργασία τους έχει επηρεάσει τη σωματική τους υγεία.

Ηλικιακή ομάδα

Η σωματική καταπόνηση στην εργασία είναι υψηλή σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Θετική ήταν η απάντηση του 48% των ηλικιακών ομάδων 17-34 ετών και 35-54 ετών και του 44% της ηλικιακής ομάδας 55+ ετών. Πολύ υψηλό (77%) είναι το ποσοστό των ερωτηθέντων ηλικίας 35-54 ετών που επιστρέφει πάντα ή συχνά από την εργασία του νιώθοντας πραγματική εξάντληση, ενώ την ίδια απάντηση έδωσε το68% του ερωτηθέντων του δείγματος ηλικίας 17-34 ετών και το 69% ηλικίας 55+ ετών.

Επίπεδο εκπαίδευσης

Η σωματική καταπόνηση κατά τη διάρκεια της εργασίας, η σωματική εξάντληση και γενικά οι επιπτώσεις της εργασίας στην υγεία των εργαζομένων διαφοροποιούνται σημαντικά ανά επίπεδο εκπαίδευσης.

Παράλληλα, ένα πολύ υψηλό ποσοστό (83%) των ερωτηθέντων με τεχνική και επαγγελματική κατάρτιση δήλωσε πως συχνά ή πάντα επιστρέφει από τη δουλειά νιώθοντας σωματική εξάντληση. Παρόμοια στο ίδιο ερώτημα απάντησε το 75% εκείνων που διέθεταν απολυτήριο λυκείου και το 74% όσων είχαν ολοκληρώσει έως και το γυμνάσιο. Αξιοσημείωτο είναι ότι αντίστοιχη απάντηση στο ίδιο ερώτημα έδωσε το 61% όσων είχαν πτυχίο ΤΕΙ/ΑΕΙ και το 64% εκείνων που κατείχαν δίπλωμα μεταπτυχιακού ή διδακτορικού επιπέδου.

Είναι σημαντικό επίσης πως ένα υψηλό ποσοστό από όλα τα εκπαιδευτικά επίπεδα του δείγματος θεωρούσε πως η εργασία του είχε επηρεάσει τη σωματική του υγεία. Ειδικότερα, στο σχετικό ερώτημα θετική ήταν η απάντηση του 72% του ερωτηθέντων με τεχνική και επαγγελματική κατάρτιση, του 61% των αποφοίτων λυκείου, του 57% με εκπαίδευση από το δημοτικό έως και το γυμνάσιο, του 57% εκείνων με δίπλωμα ΤΕΙ/ΑΕΙ και του 58% των κατόχων μεταπτυχιακού ή διδακτορικού διπλώματος.

Επίπεδο εισοδήματος

Το φυσικό περιβάλλον της εργασίας και ειδικότερα η σωματική καταπόνηση και εξάντληση από την εργασία και οι αρνητικές επιπτώσεις στη σωματική υγεία των εργαζομένων σχετίζονται και με το επίπεδο του εισοδήματος.

Σημαντική σωματική καταπόνηση κατά την εργασία δήλωσε το 56% του ερωτηθέντων με εισόδημα έως 7.000 ευρώ και το 53% με εισόδημα από7.001 έως 16.000 ευρώ. Στις εισοδηματικές αυτές κατηγορίες, που προφανώς ανήκουν επαγγέλματα χαμηλής εξειδίκευσης ή/και μερικής απασχόλησης, οι εργαζόμενοι φαίνεται ότι πιθανά βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν συνδυασμό προβλημάτων που αφορούν τη σωματική και την ψυχική τους υγείας αλλά και τη διασφάλιση ενός αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης. Η σχετική εικόνα βελτιώνεται στους εργαζομένους με υψηλότερα εισοδήματα, καθώς σε συνθήκες σημαντικής σωματικής καταπόνησης δήλωσε πως εργάζεται το 23% του δείγματος με εισόδημα άνω των 30.000 ευρώ και το 37% με εισόδημα από 16.001 έως 30.000 ευρώ.

Παρόλο που η σωματική καταπόνηση κατά την εργασία διαφοροποιείται σημαντικά ανά επίπεδο εισοδήματος, εντούτοις ένα σημαντικά υψηλό ποσοστό των ερωτηθέντων από όλα τα εισοδηματικά επίπεδα δήλωσε πως επιστρέφει πάντα ή συχνά από την εργασία του νιώθοντας πραγματική εξάντληση.

Ειδικότερα, αυτή την απάντηση στο σχετικό ερώτημα έδωσε το 77% του ερωτηθέντων με εισόδημα έως7.000 ευρώ, το 76% με εισόδημα από 7.001 έως 16.000 ευρώ, το 71% όσων είχαν εισόδημα από 16.000 έως 30.000 ευρώ και το 64% με εισόδημα άνω των 30.000 ευρώ, αντανακλώντας, πιθανά, την υψηλή εντατικοποίηση της εργασίας στην ελληνική οικονομία.

Αντίστοιχη εικόνα προκύπτει και από τις απαντήσεις των ερωτηθέντων στο ερώτημα εάν η εργασία τους έχει επηρεάσει τη σωματική τους υγεία. Θετικά αποκρίθηκε το 66% των ερωτηθέντων με εισόδημα έως 7.000 ευρώ και το 65% με εισόδημα από 7.001 έως 16.000 ευρώ. Στα υψηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια, από 16.001 έως 30.000 ευρώ και πάνω από 30.000 ευρώ, τα ποσοστά ήταν 60% και 52% αντίστοιχα.

Κλάδοι

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αξιολόγηση της επίδρασης του φυσικού περιβάλλοντος της εργασίας στην υγεία των εργαζομένων έχει η διερεύνηση του κλάδου δραστηριότητας, του μεγέθους και της νομικής μορφής των επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα όπου απασχολούνταν οι ερωτώμενοι, καθώς συσχετίζει το φυσικό περιβάλλον και την ποιότητας της εργασίας με τα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά του αναπτυξιακού υποδείγματος της χώρας μας.

Στο ερώτημα εάν η εργασία τους απαιτεί σημαντική σωματική καταπόνηση απάντησε θετικά το 64% εκείνων που απασχολούνταν την περίοδο της έρευνας σε δραστηριότητες παροχής καταλύματος και υπηρεσιών εστίασης, το 56% εκείνων που απασχολούνταν στις μεταφορές και το 55% όσων εργάζονταν στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο, καθώς και στην επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων.

Αντίστοιχη ήταν και η απάντηση του 43% των ερωτηθέντων του δείγματος που εργάζονταν στις κατασκευές και στη μεταποίηση, του 42% εκείνων που η εργασία τους αφορούσε δραστηριότητες για την ανθρώπινη υγεία και την κοινωνική μέριμνα και του 29% εκείνων που εργάζονταν στην εκπαίδευση.

Παράλληλα, σημαντική σωματική καταπόνηση κατά την εργασία του δήλωσε πως υφίστατο την περίοδο της έρευνας το 18% όσων εργάζονταν σε επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες καθώς και στην ενημέρωση και την επικοινωνία.

Επίσης πολύ υψηλό είναι και το ποσοστό των εργαζομένων σε όλους τους υπό εξέταση κλάδους δραστηριοποίησης οι οποίοι επέστρεφαν από την εργασία τους εξαντλημένοι. Ειδικότερα, πάντα ή συχνά εξαντλημένοι από την εργασία τους δήλωσαν ότι επέστρεφαν την περίοδο της έρευνας το 83% των ερωτηθέντων που εργάζονταν στους κλάδους της παροχής υπηρεσιών καταλύματος και της εστίασης, το 76% εκείνων που εργάζονταν στο χονδρικό/λιανικό εμπόριο και στις επισκευές μηχανοκίνητων οχημάτων, καθώς και το 76% όσων εργάζονταν στον κλάδο των μεταφορών και της αποθήκευσης. Επίσης, πραγματική εξάντληση μετά τη εργασία ένιωθε πάντα ή συχνά το 72% των εργαζομένων στις κατασκευές, το 72% των εργαζομένων στην εκπαίδευση και το 70%εκείνων που εργάζονταν στη μεταποίηση. Αντίστοιχη ήταν η απάντηση του 66% των εργαζομένων που δραστηριοποιούνταν στους τομείς της ανθρώπινης υγείας και της κοινωνικής μέριμνας, του 63% όσων εργάζονταν στον τομέα της ενημέρωσης και της επικοινωνίας και του 61% των εργαζομένων σε επιχειρήσεις στον τομέα των επιστημονικών και των τεχνικών δραστηριοτήτων.

Αναφορικά με τη σύνδεση της φύσης της εργασίας με τη σωματική υγεία, τα ευρήματα δείχνουν ότι οι εργαζόμενοι στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο καθώς και στην επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων σε ποσοστό 67% δήλωσαν πως η φύση της εργασίας τους έχει επηρεάσει τη σωματική τους υγεία. Αντίστοιχη ήταν και η απάντηση του 66% των ερωτηθέντων που εργάζονταν στις μεταφορές και στην αποθήκευση, του 64% όσων εργάζονταν στις κατασκευές, του 63% εκείνων που εργάζονταν σε υπηρεσίες παροχής καταλύματος και στην εστίαση, του 59% όσων εργάζονταν σε επιχειρήσεις που σχετίζονταν με επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες, του 56% εκείνων που εργάζονταν σε επιχειρήσεις τον τομέα της υγείας και της κοινωνικής μέριμνας, και του 56% των εργαζομένων στην ενημέρωση και την επικοινωνία.

Ανά μέγεθος επιχείρησης (αριθμός απασχολουμένων)

Η αναπτυξιακή διάσταση της παραπάνω κλαδικής εικόνας των συνθηκών εργασίας και της επίδρασής τους στην υγεία των εργαζομένων αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον όταν διερευνώνται τα ίδια ερωτήματα σε επίπεδο μεγέθους των επιχειρήσεων. Το 57% των εργαζομένων που δήλωσαν σωματική καταπόνηση κατά την εργασία τους εργαζόταν σε επιχειρήσεις που απασχολούσαν 1έως 9 άτομα. Σημαντική σωματική καταπόνηση κατά την εργασία δήλωσε και το 48%του δείγματος που εργαζόταν σε επιχειρήσεις που απασχολούσαν 10 έως 49 άτομα. Αξιοσημείωτο είναι το εύρημα ότι στις επιχειρήσεις που απασχολούσαν 50 έως 250 άτομα το ποσοστό των εργαζομένων που δήλωσαν σωματική καταπόνηση κατά την εργασία τους μειώνεται στο 39%, ενώ αυξάνεται στο 44% στις επιχειρήσεις με απασχολουμένους άνω των 250 ατόμων.

Σε αντίθεση με τη σωματική καταπόνηση κατά την εργασία, που βάσει των απαντήσεων του δείγματος συνδέεται περισσότερο με την εργασία σε μικρότερες επιχειρήσεις, πραγματική σωματική εξάντληση μετά την εργασία ένιωθε το 80% των ερωτηθέντων που εργάζονταν σε μεγάλες επιχειρήσεις με απασχολουμένους άνωτων 250 ατόμων, το 75% εκείνων που εργάζονταν σε επιχειρήσεις που απασχολούσαν 10 έως 50 άτομα και το 73% των εργαζομένων σε επιχειρήσεις που απασχολούσαν 1έως 10 άτομα. Σχετικά χαμηλότερο (69%) ήταν το ποσοστό των ερωτηθέντων που εργάζονταν σε επιχειρήσεις που απασχολούσαν 50 έως 250 άτομα και ένιωθαν σωματική εξάντληση μετά την εργασία.

Στο ερώτημα κατά πόσο η φύση της εργασίας σας έχει επηρεάσει τη σωματική σας υγεία θετικά απάντησε το 67% των εργαζομένων σε πολύ μεγάλες επιχειρήσεις με πάνω από 250 εργαζομένους, το 63% όσων εργάζονταν σε επιχειρήσεις με 10 έως 49 εργαζομένους, το 61% εκείνων που εργάζονταν σε επιχειρήσεις που απασχολούσαν 50 έως 250 άτομα και το 57% όσων απασχολούνταν σε μικρές επιχειρήσεις με 1 έως 9 εργαζομένους.

Ανά νομική μορφή επιχειρήσεων

Συνδέοντας τις απαντήσεις των ερωτηθέντων της έρευνας με τη νομική μορφή των επιχειρήσεων στις οποίες εργάζονταν, διαπιστώνουμε ότι σημαντική σωματική καταπόνηση κατά την εργασία τους υφίσταντο το 54% εκείνων που εργάζονταν σε ατομικές/ΟΕ/ΕΕ/ΙΚΕ επιχειρήσεις, το 41% των ερωτηθέντων που εργάζονταν σε ΑΕ/ΕΠΕ και το 37% όσων εργάζονταν σε επιχειρήσεις άλλης νομικής μορφής.

Παράλληλα, από εκείνους που εργάζονταν σε επιχειρήσεις ατομικές/ΟΕ/ΕΕ/ΙΚΕ το75% δήλωσε ότι μετά την εργασία ένιωθε πάντα ή συχνά πραγματική σωματική εξάντληση, ενώ το 59% πως η φύση της εργασίας του είχε επηρεάσει τη σωματική του υγεία. Tο 72% εκείνων που εργάζονταν σε ΑΕ/ΕΠΕ ένιωθαν πάντα ή συχνά σωματική εξάντληση μετά την εργασία τους, ενώ το 61% θεωρούσε πως η φύση της εργασίας του είχε επηρεάσει τη σωματική του υγεία. Τα αντίστοιχα ποσοστά για τους ερωτηθέντες που εργάζονταν σε επιχειρήσεις άλλης νομικής μορφής ήταν 70% και 63%.

Η έρευνα

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε το χρονικό διάστημα 20 Οκτωβρίου-23 Νοεμβρίου 2023 από τη δημοσκοπική Eταιρεία Ερευνών Κοινής Γνώμης και Εφαρμογών Prorata. Ο πληθυσμός-στόχος της έρευνας ήταν οι μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα. H πλειονότητα του δείγματος (61%) ήταν άνδρες, ενώ το 39% γυναίκες. Πάνω από το μισό του δείγματος (56%) ανήκε στην ηλιακή ομάδα 35-56 ετών, ενώ ακολουθούν οι ηλικιακές ομάδες 17-34 ετών και 55+ ετών με ποσοστά 29% και 15% αντίστοιχα.

Όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση, τα στοιχέια επιβεβαιώνουν δυο σημαντικά στοιχεία:
• Πρώτον, ότι, παρά το γεγονός ότι πρέπει να καλύψουμε αρκετή απόσταση ακόμα, ο πλούτος των νοικοκυριών στην Ελλάδα αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς, και ταχύτερους σε σχέση με ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ειδικότερα, για την τριετία 2022 – 2024 η σωρευτική ποσοστιαία αύξηση του στην Ελλάδα (28,5%) είναι η μεγαλύτερη ανάμεσα στις χώρες της ευρωζώνης.
• Και δεύτερον, ότι η κατανομή του πλούτου είναι δικαιότερη στην Ελλάδα σε σχέση με την πλειονότητα των άλλων χωρών της ευρωζώνης, αφού τα περιουσιακά στοιχεία, κινητά και ακίνητα, ανήκουν σε περισσότερα νοικοκυριά. Δηλαδή, σε σχέση με τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, ο πλούτος στην Ελλάδα συγκεντρώνεται σε περισσότερα χέρια.

Ειδικότερα, από τα στοιχεία της ΕΚΤ, για το δεύτερο τρίμηνο του 2024, προκύπτει ότι:
1. Ο συνολικός καθαρός πλούτος των νοικοκυριών (που περιλαμβάνει καταθέσεις, μετοχές, ομόλογα και ακίνητα, μείον το ιδιωτικό χρέος) στην Ελλάδα έφθασε στο δεύτερο τρίμηνο του 2024 στα 963 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό είναι αυξημένο κατά 28,5% σε σχέση με το 2022 και 40,1% σε σχέση με το 2020.
2. Στην άνοδο αυτή συνέβαλαν όλες οι επιμέρους συνιστώσες, καθώς στο εν λόγω διάστημα αυξήθηκαν σημαντικά ο γενικός δείκτης του Χρηματιστηρίου, οι τιμές των ελληνικών ομολόγων, οι καταθέσεις και η αξία των οικιστικών ακινήτων. Είναι ενδεικτικό ότι – σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος που ανακοινώθηκαν χθες – από το 2020 οι καταθέσεις αυξήθηκαν κατά 57 δισ. ευρώ, από τα οποία το 56% προέρχεται από τα νοικοκυριά.
3. Είναι, επίσης, σημαντικό να αναφέρουμε ότι η αύξηση του καθαρού πλούτου των ελληνικών νοικοκυριών οφείλεται όχι μόνο στην αύξηση των αξιών αλλά και στη μείωση του χρέους των νοικοκυριών κατά 9,7% σε σχέση με το 2022.
4. Τα ελληνικά νοικοκυριά κατατάσσονται (με βάση τη διάμεσο τιμή) στην 11η θέση μεταξύ 18 χωρών – μελών της ευρωζώνης ως προς την αξία των περιουσιακών στοιχείων που κατέχουν. Έτσι, επιβεβαιώνεται για μια ακόμη φορά ότι δεν ισχύει η συνήθης καταστροφολογία που κατατάσσει τους Έλληνες στην τελευταία θέση της Ευρώπης, καθώς εκτός από τα εισοδήματα (για τα οποία επίσης πρέπει να ανακτηθεί ακόμη αρκετό έδαφος), αυξάνεται και η αξία της περιουσίας των νοικοκυριών. Βελτιώνεται επίσης και η θέση των ελληνικών νοικοκυριών στην σχετική κατάταξη των χωρών της ευρωζώνης.
5. Ο δείκτης ανισότητας όπως μετριέται με τον συντελεστή Gini, είναι σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, ο τέταρτος χαμηλότερος μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωζώνης. Τα χαμηλότερα οικονομικά στρώματα στη χώρα μας κατέχουν το 12% του πλούτου έναντι 5% στην ευρωζώνη, ενώ το πλουσιότερο 10% στην Ελλάδα κατέχει το 45% του πλούτου έναντι 57% στην ευρωζώνη.

Συμπερασματικά, τα στοιχεία για την εξέλιξη του καθαρού πλούτου των νοικοκυριών στην Ελλάδα  επιβεβαιώνουν αφενός την πρόοδο της χώρας την τελευταία πενταετία και την βελτίωση της θέσης της χώρας σε σχέση με τις άλλες χώρες της ευρωζώνης, και αφετέρου την ορθότητα της οικονομικής πολιτικής η οποία αυξάνει την περιουσία των Ελλήνων και εξασφαλίζει την δικαιότερη κατανομή της, καταλήγει η ανακοίνωση.