Η μελέτη με τίτλο «Εφαρμογή και επενδύσεις στην AI στην Ευρωζώνη» βασίστηκε στις απαντήσεις περίπου 6.000 επιχειρήσεων από 12 χώρες, οι οποίες συμμετείχαν σε έρευνες τον Ιούνιο και τον Δεκέμβριο του 2025.

Από τις απαντήσεις προκύπτουν στοιχεία για τον βαθμό χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης, τα κίνητρα και τα εμπόδια για την υιοθέτησή της, αλλά και τις προσδοκίες των επιχειρήσεων για τις πωλήσεις, την παραγωγικότητα, την απασχόληση και τις τιμές.

Στο 70% η χρήση AI στις ελληνικές επιχειρήσεις

Το 70% των ελληνικών επιχειρήσεων ανέφερε ότι έχει χρησιμοποιήσει, έστω και σποραδικά, τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, ποσοστό αντίστοιχο με εκείνο του συνόλου των χωρών που συμμετείχαν στην έρευνα.

Σημαντική χρήση της AI έκανε το 12% των ελληνικών εταιρειών, έναντι μέσου όρου 7% στην Ευρωζώνη. Μέτρια χρήση ανέφερε το 29% και σποραδική επίσης το 29%, έναντι 31% και 33% αντίστοιχα στις υπόλοιπες χώρες.

Στην έρευνα συμμετείχαν επιχειρήσεις από την Ελλάδα, την Αυστρία, το Βέλγιο, τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Φινλανδία, τη Σλοβακία και την Ιρλανδία.

Πρωτιά για τις μεσαίες και μεγάλες ελληνικές βιομηχανίες

Δύο στις τρεις μεσαίες και μεγάλες ελληνικές βιομηχανικές επιχειρήσεις, με περισσότερους από 50 εργαζομένους, είχαν επενδύσει σε τεχνολογίες AI έως τον Ιούνιο του 2025. Το ποσοστό του 66% ήταν το υψηλότερο μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης στη συγκεκριμένη κατηγορία.

Αντίθετα, μεταξύ των μικρότερων ελληνικών βιομηχανικών επιχειρήσεων, με λιγότερους από 50 εργαζομένους, επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη είχε πραγματοποιήσει μόλις το 18%.

Η διαφορά μεταξύ μικρών και μεγαλύτερων εταιρειών καταγράφεται σχεδόν σε όλες τις χώρες και τους οικονομικούς κλάδους, καθώς οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις διαθέτουν περισσότερα κεφάλαια και μπορούν να ενσωματώσουν ευκολότερα τις νέες τεχνολογίες στα λειτουργικά τους μοντέλα.

Η διαφορετική εικόνα στις υπηρεσίες

Εξαίρεση αποτελεί ο ελληνικός κλάδος των υπηρεσιών. Το ποσοστό των μικρότερων επιχειρήσεων που είχαν επενδύσει στην AI ανερχόταν στο 22%, διπλάσιο από το 11% των μεσαίων και μεγάλων εταιρειών.

Ανεξάρτητα από το μέγεθός τους, πάντως, οι ελληνικές επιχειρήσεις υπηρεσιών έχουν επενδύσει σημαντικά λιγότερο στην τεχνητή νοημοσύνη σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Στο εμπόριο, περισσότερο από το 40% των μεσαίων και μεγάλων ελληνικών εταιρειών είχε πραγματοποιήσει σχετικές επενδύσεις, ποσοστό ελαφρώς υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στις μικρότερες εμπορικές επιχειρήσεις, ωστόσο, το αντίστοιχο ποσοστό περιοριζόταν στο 7%.

Στις κατασκευές, επενδύσεις στην AI είχε πραγματοποιήσει το 17% των μεσαίων και μεγάλων ελληνικών εταιρειών και το 12% των μικρότερων, ποσοστά χαμηλότερα από τους αντίστοιχους μέσους όρους της Ευρωζώνης.

Στην AI σχεδόν το 10% των νέων επενδύσεων

Οι ελληνικές επιχειρήσεις προέβλεπαν ότι σχεδόν το 10% των συνολικών επενδύσεών τους κατά το επόμενο δωδεκάμηνο θα αφορούσε τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης. Στην Ευρωζώνη το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφωνόταν στο 9%.

Οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν ήδη εντατικά την AI σχεδίαζαν να κατευθύνουν σε αυτήν το 20% των επενδύσεών τους, ενώ εκείνες που δεν την έχουν ακόμη υιοθετήσει προέβλεπαν ποσοστό μόλις 4%.

Τα στοιχεία αναδεικνύουν μια αυτοτροφοδοτούμενη δυναμική: όσο εντατικότερα χρησιμοποιεί μια επιχείρηση την τεχνητή νοημοσύνη, τόσο περισσότερα σχεδιάζει να επενδύσει σε αυτήν.

Τα βασικά κίνητρα και τα εμπόδια

Σχεδόν δύο στις τρεις επιχειρήσεις στην Ελλάδα και σε άλλες μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης ανέφεραν ως βασικά κίνητρα τη βελτίωση της κύριας επιχειρηματικής διαδικασίας και των συμπληρωματικών λειτουργιών, όπως η διοίκηση και η διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Ακολουθούν η μείωση του κόστους εργασίας με 15%, η υποστήριξη της έρευνας, της ανάπτυξης και της καινοτομίας με 11% και η διεύρυνση των προσφερόμενων προϊόντων ή υπηρεσιών με 10%.

Για τις επιχειρήσεις που δεν χρησιμοποιούν AI, σημαντικότερο εμπόδιο αποτελεί η έλλειψη σχετικών δεξιοτήτων, σε ποσοστό 25%. Ακολουθούν οι ανησυχίες για την προστασία των δεδομένων και ηθικά ζητήματα με 19%, η άποψη ότι η τεχνολογία δεν είναι χρήσιμη για τη δραστηριότητά τους με 16% και η δυσπιστία ως προς τα αποτελέσματά της με 13%.

Οι προσδοκίες για τζίρο και απασχόληση

Οι επιχειρήσεις της Ευρωζώνης που χρησιμοποιούν σημαντικά την AI αναμένουν μεγαλύτερη αύξηση του κύκλου εργασιών και των επενδύσεών τους την επόμενη τριετία σε σύγκριση με όσες δεν την αξιοποιούν.

Προσδοκούν επίσης ενίσχυση της απασχόλησης, καθώς χρειάζονται εργαζομένους με τις κατάλληλες δεξιότητες. Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με τη μελέτη, δεν καταγράφεται μείωση προσωπικού λόγω AI, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται μια τέτοια τάση στο μέλλον.

Στην παραγωγικότητα της εργασίας δεν παρατηρούνται σημαντικές διαφορές μεταξύ χρηστών και μη χρηστών, με εξαίρεση τους κλάδους της πληροφορικής, των επικοινωνιών και της έρευνας και ανάπτυξης. Αντίστοιχα, δεν διαπιστώνονται ουσιαστικές αποκλίσεις στις πληθωριστικές προσδοκίες των δύο κατηγοριών επιχειρήσεων.

Για πολλούς, η απάντηση είναι αναφανδόν θετική. Για κάποιους άλλους, όμως, η απάντηση είναι μάλλον αρνητική, καθώς -όπως φαίνεται- υπάρχουν πολλοί παράγοντες, οι οποίες καθορίζουν τη διάθεση των καταναλωτών απέναντι στις επενδύσεις σε real estate.

Αυτήν την στιγμή, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), η αντίληψη της αγοράς κατοικίας ως μια επενδυτική επιλογή διαφέρει σημαντικά, ανάλογα με τα δημογραφικά και οικονομικά χαρακτηριστικά του κάθε νοικοκυριού.

Κατά μέσο όρο, οι μεγαλύτερης ηλικίας και οι άνδρες καταναλωτές φαίνεται ότι έχουν μεγαλύτερη προθυμία να επενδύσουν σε σπίτια σε σχέση με τους νεότερης ηλικίας και τις γυναίκες.

Ταυτόχρονα, το ίδιο ισχύει και για όσους ήδη διαμένουν σε ιδιόκτητη κατοικία (ιδίως όσοι έχουν στεγαστικό δάνειο), αλλά και για όσους χαρακτηρίζονται ως οικονομικά καταρτισμένοι. Σ’ αντίθεση με όσους δεν κατοικούν σε ιδιόκτητο σπίτι, δεν έχουν στεγαστικό δάνειο και δεν θεωρούν εαυτόν οικονομικά «μορφωμένο».

Ενώ όλα τα παραπάνω γνωρίσματα μπορούν πράγματι να επηρεάσουν την αντίληψη της κατοικίας ως επενδυτική επιλογή, αποκλίσεις παρατηρούνται και με βάση τα οικονομικά χαρακτηριστικά του κάθε νοικοκυριού.

Ενδεικτικά, τα επιμέρους στοιχεία με βάση το διαθέσιμο εισόδημα, τη μορφή εργασίας, τη διαθεσιμότητα επαρκούς ρευστότητας, την οικονομική κατάσταση κ.α., καταδεικνύουν ότι τα οικονομικά ισχυρότερα νοικοκυριά είναι πιο πιθανό να θεωρήσουν τον κλάδο των κατοικιών ως καλή επενδυτική επιλογή.

Αυτό σημαίνει ότι τα συγκεκριμένα νοικοκυριά είτε είναι πιο ικανά είτε έχουν περισσότερη θέληση να ρισκάρουν για μια τόσο μεγάλη -μη ρευστοποιήσιμη- επένδυση, όπως η κατοικία.

Οι προσδοκίες των νοικοκυριών, παράλληλα, διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο σ’ όλη αυτήν τη συζήτηση. Δηλαδή το τι περιμένουν να συμβεί τους επόμενους μήνες ή τα επόμενα χρόνια.

Κι αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι επενδύσεις στον κλάδο της κατοικίας σχετίζονται άρρηκτα με μακροπρόθεσμες αποφάσεις, οι οποίες αφορούν τις δαπάνες και τον δανεισμό του νοικοκυριού.

Λαμβάνοντας αυτά υπόψη, η ελκυστικότητα μιας επένδυσης στην κατοικία καθορίζεται από παράγοντες, όπως η προσδοκία για την εξέλιξη του διαθέσιμου εισοδήματος, τον πληθωρισμό, την οικονομική ανάπτυξη, τις τιμές των κατοικιών και τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων. Κι όλα αυτά σε βάθος 12 μηνών.

Τα μοντέλα της ΕΚΤ καταδεικνύουν ότι όσο μεγαλύτερη είναι η προσδοκία για την οικονομική ανάπτυξη, το διαθέσιμο εισόδημα και τις τιμές κατοικιών, τόσο υψηλότερη είναι η πρόσληψη των κατοικιών ως καλή επένδυση.

Αντίθετα, η άνοδος του πληθωρισμού και η αύξηση των επιτοκίων φαίνεται ότι συνεπάγονται μια αποκλιμάκωση της αντίληψης των σπιτιών ως συνετής επενδυτικής επιλογής. Αυτό, φυσικά, εξηγείται από τις αρνητικές επιπτώσεις του πληθωρισμού στο πραγματικό εισόδημα και στο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους.

Όλα αυτά, όπως είναι εύλογο, αποτυπώνονται και στη σημερινή εποχή, καθώς η προσδοκία των νοικοκυριών για υψηλότερα στεγαστικά επιτόκια, μεγαλύτερο πληθωρισμό και χαμηλότερη ανάπτυξη επιβαρύνουν την αντίληψη της κατοικίας ως καλής επένδυσης. Κι αυτό συμβαίνει σταθερά από τα μέσα του 2021 και μετέπειτα.

Με βάση την εξέλιξη των σχετικών τάσεων, μετά την κορύφωση που συνέβη το 2021, ακολούθησε μια έντονη πτωτική τάση το 2022. Από τα τέλη του 2022, βέβαια, παρατηρείται μια σταθεροποίηση της κατάστασης, η οποία σε κάθε περίπτωση εξακολουθεί να απέχει παρασάγγας από τα πρόσφατα υψηλά.

Αποτέλεσμα είναι, ακόμη και σήμερα, οι προσδοκίες για υψηλά επιτόκια στα στεγαστικά δάνεια να συνεπάγονται τη σημαντική μείωση της ελκυστικότητας μιας επένδυσης στις κατοικίες, κάτι που αντανακλά τις σφιχτές νομισματικές συνθήκες και την υποτονική ανάπτυξη των οικονομιών.