Ο υπολογισμός για τα κρούσματα της Αγίας Σοφίας ανήκει στον Σαρπ Ουνέρ, καθηγητή Δημόσιας Υγείας στη χώρα, ενώ η έκρηξη των κρουσμάτων ήταν αναμενόμενη, σύμφωνα με τους Τούρκους επιδημιολόγους, καθώς στην περιοχή γύρω από την Αγία Σοφία συνέρρευσαν 350.000 άνθρωποι για την πρώτη προσευχή της Παρασκευής, στις 24 Ιουλίου.

«Πιστεύω ότι η συνάθροιση στην Αγία Σοφία θα αυξήσει τα κρούσματα στην Κωνσταντινούπολη. Σίγουρα μας περιμένουν πολύ δύσκολες μέρες», δήλωσε ο καθηγητής σε τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων. Τις τελευταίες ημέρες, ο αριθμός των κρουσμάτων αυξάνεται καθημερινά στην Τουρκία.

Ο υπουργός Υγείας της Τουρκίας Φαχρετίν Κότζα, γνωστοποίησε την Κυριακή ότι τις προηγούμενες 24 ώρες καταγράφηκαν 15 νέοι θάνατοι εξαιτίας της COVID-19 και 1.182 νέα κρούσματα. Ο απολογισμός της πανδημίας του κορωνοϊού στην Τουρκία ανέρχεται σε 5.844 νεκρούς επί συνόλου 240.804 ανθρώπων που έχουν προσβληθεί, σύμφωνα με τα δεδομένα που δημοσιοποίησε ο υπουργός μέσω Twitter, ενώ η κυβέρνηση έχει σταματήσει να δίνει αριθμό νοσηλευόμενων στις ΜΕΘ της χώρας.

Από το άρθρο διαφαίνονται οι προβληματισμοί που προηγήθηκαν της μετατροπής της «Αγίας Σοφίας» σε τζαμί αλλά, κυρίως, τα επόμενα βήματα.
Κεντρικός πυρήνας του άρθρου είναι ότι η Τουρκία τελείωσε με την εξάρτησή της από τη Δύση.

Αγία Σοφία: Όσοι μένουν πίσω δεν θα καταλάβουν θέση στην ιστορία. Το δυτικό μονοπώλιο στην Τουρκία έχει καταρρεύσει. Η ισχύς έχει αλλάξει κατεύθυνση. Η υπογραφή του Ερντογάν είναι αυτή του Alparslan, του Sultan Mehmed’s. ανήκει στο ίδιο πολιτικό γονίδιο. Μια αναμέτρηση βρίσκεται σε εξέλιξη ανάμεσα πολιτική κληρονομιά αιώνων και την πτέρυγα της κηδεμονίας. Είναι τόσο ενοχλημένοι όσο και η Αθήνα. Λοιπόν τι ακολουθεί? Μόλις ξεκινήσαμε!

Οι μεγάλες αλλαγές δεν επιτυγχάνονται με δισταγμό και φόβο, αλλά με αποφασιστικότητα και θάρρος.
Μεγάλες δηλώσεις και ισχυρές αξιώσεις προβάλλονται μόνο από εκείνους που στοχεύουν ψηλά.

Η δημιουργία ιστορίας, η καθοδήγηση των εθνών, η τοποθέτηση των θεμελίων των νέων θεσμών βρίσκεται στα χέρια εκείνων που είναι σε θέση να επηρεάσουν την ιστορία με την πένα και την εξουσία τους, εκείνων που είναι σε θέση να λαμβάνουν και να εφαρμόζουν αποφάσεις που αλλάζουν τον παγκόσμιο χάρτη ισχύος.

Γενναίοι, ισχυροί ηγέτες χτίζουν ιστορία

Όλοι γνωρίζουμε πόσο οι γενναίοι, ισχυροί και αποφασισμένοι ηγέτες γνωρίζουν τη δύναμη, το βάθος, την κληρονομιά, τις αξιώσεις, τα σχέδια, τους στόχους και τα συναισθήματα της χώρας τους αλλάζουν την ιστορία όταν ενεργούν με σοφία και θάρρος.

Η ιστορία είναι γεμάτη με αμέτρητα τέτοια παραδείγματα. Η πολιτική μας ιστορία είναι γεμάτη με τέτοια παραδείγματα. Αυτά δεν είναι γεγονότα που συμβαίνουν μόνο στην ιστορία. Αυτό που μάθαμε από τις σελίδες της ιστορίας και βελτιώθηκε, μεταφέρθηκε στο παρόν είναι πράγματα που ξέρουμε ότι «μπορούμε να κάνουμε».

Αν είχαμε διστάσει, η Ανατολία δεν θα υπήρχε σήμερα

Αυτή είναι μια εποχή στην οποία τα πάντα κινούνται τόσο γρήγορα, οι ευκαιρίες αυξάνονται, τα όρια του νου δοκιμάζονται. Ως εκ τούτου, αυτή η εποχή δεν θα ανήκει σε εκείνους που διστάζουν.

Δεν θα είναι η εποχή των διστακτικών, των φοβισμένων, εκείνων που κάνουν σωστούς υπολογισμούς, εκείνων που φοβούνται τη δική τους σκιά, εκείνων που δεν μπορούν να προβλέψουν το μέλλον, και εκείνων που σκέφτονται με τη νοοτροπία του 20ου αιώνα.

Εάν ο Μεχμέτ ο Κατακτητής είχε διστάσει, η Κωνσταντινούπολη δεν θα είχε κατακτηθεί. Η Αγία Σοφία δεν θα ήταν ποτέ τζαμί.

Ο δισταγμός θα εμπόδιζε την άνοδο του Σουλτάνου Μεχμέτ του Κατακτητή, του Σουλτάνου Σελίμ του Ζοφερού, του Σουλτάνου Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς, του Σουλτάνου Αμπντουλχαμίτ. Δεν θα υπήρχε μεγάλη πορεία από την Κεντρική Ασία προς την Ανατολία και την Ευρώπη. Η Ανατολία δεν θα υπήρχε, δεν θα μπορούσαμε να χτίσουμε μια περιοχή.

Εκείνοι που συγκρατιούνται , αυτοί που μας λένε να «κρατήσουμε τη μαμά» δεν έχουν ιστορία.

Όσοι δειλιάζουν δεν αφήνουν κανένα σημάδι στην ιστορία. Δεν έχουν ιστορία ή μέλλον. Όλα τα έθνη που δείχνουν διστακτικότητα έχουν ξεχαστεί.

Το μυστικό που κάνει τα έθνη της ιστορίας να εξακολουθούν να υπάρχουν μετά από χιλιετίες έγκειται στη γνώση του πως να ανυψωθούν από τη στάχτη τους ανεξάρτητα από την κατάσταση του κόσμου.

Εκείνοι που μας προτείνουν σήμερα να σκεφτούμε δύο φορές, να παραμείνουμε σιωπηλοί, να υποταχθούμε, εκείνοι που αγωνίζονται μέσα και έξω για να το επιτύχουν αυτό προσπαθούν να μας πουν, «παραδοθείτε, εξαφανισμένοι στις σκονισμένες σελίδες της ιστορίας, ξεθωριάστε σιγά σιγά».

Η υπογραφή του Ερντογάν είναι αυτή του Alparslan, του Sultan Mehmed’s, το πολιτικό γονίδιο είναι ένα και το ίδιο.

Αυτό είναι που αντιστέκεται σήμερα στην Τουρκία. Παλεύει για να επιτύχει τη διάθλαση του νου, την απελευθέρωση, την αυτοανακάλυψη, την ανάμνηση της δύναμης και των ισχυρισμών του μέσω της παράδοσης Σελτζούκ, της Οθωμανικής παράδοσης και της Δημοκρατίας.

Οι αποφάσεις που ελήφθησαν και εφαρμόστηκαν από τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι ίδιες με εκείνες που ελήφθησαν από τον Άλπαρσλάν, τον Κιλίντσαρσλάν, τον Σουλτάνο Μεχμέτ τον Κατακτητή, τον Σουλτάνο Σελίμ τον Βλοσυρό, εκείνους που συνήλθαν στην Ανατολία, άλλαξαν την πορεία της ιστορίας και αναμόρφωσαν την περιοχή.

Είναι η σημερινή συνέχεια αυτής της γενιάς, αυτού του πολιτικού γονιδίου, αυτών των κρατών.

Είναι η έκδοση του 20ου αιώνα της ίδρυσης της Δημοκρατίας και αυτή η τεράστια ιστορία – όπως οι Σελτζούκοι, όπως οι Οθωμανοί. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Ανατολία ήταν περισσότερο εξισλαμισμένη κατά την περίοδο της Δημοκρατίας. Δεν στοχεύω στη νομιμοποίηση της τυραννίας, αλλά κοιτάζοντάς το από αυτό το πολιτικό γονίδιο, βλέπω ότι όλα είναι η συνέχεια του άλλου.

Το πληρώσαμε ακριβά. Ποτέ δεν ικετεύσαμε, φωνάξαμε.  Αλλά δεν ξεχάσαμε ποτέ.

Αυτό το έθνος πλήρωσε ακριβά για τα πάντα. Εκατομμύρια άνθρωποί μας σφαγιάστηκαν στο δρόμο επιστροφής από τα Βαλκάνια, τον Καύκασο. Έχουμε μάρτυρες, αντιστάσεις, αγώνες, πένθος και δάκρυα σε κάθε γωνιά, κάθε ίντσα γης στην περιοχή.

Ωστόσο, αυτό το έθνος δεν έκλαψε ποτέ. Δεν γονάτισε, δεν παραδόθηκε, δεν ικέτευσε ή θρήνησε στον κόσμο ακόμα και όταν ήταν στα πρόθυρα της καταστροφής. Απλώς έδειξε υπομονή.

Έθαψε τη θλίψη του και περίμενε, αλλά δεν εγκατέλειψε ποτέ τις αξιώσεις και την αντίστασή του.

Το πιο σημαντικό, δεν ξέχασε ποτέ. Τώρα είναι η ώρα. Η μεγάλη αφύπνιση έχει ξεκινήσει.

Αυτό το έθνος περίμενε την κατάλληλη στιγμή και τώρα έχει έρθει η ώρα. Το είδε, έκανε υπολογισμούς και έδρασε. Έκανε τους υπολογισμούς του τώρα ανεξάρτητα, αλλά επίσης κοιτάζοντας τον κόσμο, το χάσμα ισχύος, τις μετατοπίσεις δύναμης και την αλλαγή της δύναμης σε άλλα χέρια αιώνες αργότερα.

Η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί είναι το αποτέλεσμα αυτής της μετατόπισης ισχύος, αυτού του σημείου αιχμής στην ιστορία, της έκκλησης των μεγάλων αξιώσεων στο παρόν.

Ο συστηματικός μετασχηματισμός στο εσωτερικό, ο οικονομικός αγώνας, η ενίσχυση της τοπικής αντίστασης, το ξύπνημα της κοινωνικής μνήμης, επαναφέρει αξιώσεις από το ράφι, αναπτύσσοντας περιοχές επιρροής σε κάθε γωνιά της περιοχής, οι προσπάθειες για τον τερματισμό της δυτικής ηγεμονίας και της εποπτείας είναι τα σημάδια αυτής της μεγάλης αφύπνισης.

Μια αναμέτρηση βρίσκεται σε εξέλιξη ανάμεσα στην αιώνια πολιτική κληρονομιά και την πτέρυγα υπέρ της κηδεμονίας. Είναι τόσο ενοχλημένοι όσο η Αθήνα.

Τώρα δηλώνεται ότι η Τουρκία δεν αποτελείται μόνο από την Τουρκία ή την Ανατολία. Φυσικά, αυτή η πρόκληση θα οδηγήσει σε μεγάλες αναμετρήσεις. Ως εκ τούτου, το μεγαλύτερο μέτωπο για την αναμέτρηση δημιουργήθηκε μέσα στη χώρα.

Παρόλο που γνωρίζουν ότι πρόκειται να αποτύχουν, προσπαθούν να πραγματοποιήσουν μια άλλη απόπειρα. Επομένως, είναι υποχρέωση να μελετήσουμε όλα όσα συμβαίνουν στα σύνορά μας, τις συμμαχίες και τα μέτωπα από αυτήν την προοπτική επίσης.

Η σύγκρουση πολλών αιώνων πολιτικού γονιδίου και της πτέρυγας της κηδεμονίας γίνεται τώρα με τον πιο οδυνηρό τρόπο. Αυτή η παράδοση της κηδεμονίας είναι τόσο ενοχλημένη, όσο τουλάχιστον, και η Αθήνα σχετικά με το άνοιγμα της Αγίας Σοφίας.

Το δυτικό μονοπώλιο πάνω στην Τουρκία έσπασε. Αυτή η αλλαγή έχει δηλωθεί.
Η επαναχαρακτηρισμός της Αγίας Σοφίας ως τζαμιού σηματοδοτεί το τέλος της Δυτικής κηδεμονίας έναντι της Τουρκίας. Αυτή η κυριαρχία δεν μπορεί ποτέ να αποκατασταθεί.

Ο Ατλαντικός κύκλος, τον οποίο αναφέρουμε ως Δύση, έχει ήδη χάσει το ανεξέλεγκτο παγκόσμιο μονοπώλιο ισχύος που είχε από την αρχή της αποικιοκρατίας. Αυτή είναι η αλλαγή των αιώνων.

Αυτή η αλλαγή, αυτή η ανακατανομή εξουσίας έχει κάνει την Τουρκία μία από τις αναπτυσσόμενες δυνάμεις του κόσμου. Η συνειδητοποίηση και η ταυτότητα που χτίσαμε αυτήν τη στιγμή απαιτεί μεγάλη δράση και αυτές οι ενέργειες θα αναληφθούν.

Υπάρχει τώρα ένας «άξονας της Τουρκίας» και αυτός είναι επίσης ο «περιφερειακός άξονας».

Λοιπόν τι ακολουθεί; Μόλις αρχίζουμε! Έχουμε ενθουσιαστεί με αυτήν την απόφαση. Ωστόσο, η Τουρκία λαμβάνει μέτρα με σύνεση, χρησιμοποιώντας πολιτική πρόβλεψη, λαμβάνοντας υπόψη την αλλαγή στον παγκόσμιο χάρτη ισχύος, την ιστορία, τους ισχυρισμούς και τις πραγματικότητές της.

Κάνει γενναία βήματα τη σωστή στιγμή με τις σωστές αποφάσεις. Λοιπόν, τι θα συμβεί στη συνέχεια; Τι είναι διαθέσιμο; Όπως λέμε πάντα: Αυτή είναι μόνο η αρχή.

Για πολλούς άλλους ανά τον κόσμο, η αλλαγή είναι μία απογοητευτική οπισθοδρόμηση για ένα από τα μεγαλύτερα αρχιτεκτονικά και πολιτιστικά μνημεία του πλανήτη, αναφέρουν στο άρθρο γνώμης οι New York Times.

Σύμφωνα με τους NYT, πρόκειται για προϊόν ισλαμιστικής πολιτικής παράδοσης. Μόλις ένα χρόνο πριν, ο Τούρκος πρόεδρος είχε πάρει θέση κατά της μετατροπής. Αυτό που φαίνεται ξεκάθαρα, είναι ότι παρά τις μεγάλες εξουσίες που έχει καταλάβει ο Ερντογάν κατά τα 17 έτη που παρέμεινε στην εξουσία, η τρέχουσα πολιτική του θέση είναι επισφαλής και χρειάζεται να «τροφοδοτήσει» την εθνικιστική του βάση.

Η ανατροπή της απόφασης του Ατατούρκ, τον κάνει δημοφιλή στους Τούρκους εθνικιστές, για τους οποίους το μουσείο εντός της Αγίας Σοφίας αντιπροσώπευε μια ταπεινωτική ξένη επιβολή καθώς και ένα μελανό σημείο στο οθωμανικό παρελθόν, το οποίο θεωρούν ένδοξο.

Η αντίδραση από την πλευρά των Χριστιανών ηγετών παρέμεινε σε σχετικά χαμηλούς τόνους, επειδή ενδεχομένως υπήρχε ο φόβος πρόκλησης θρησκευτικών προστριβών, αναφέρουν οι NYT.

Η UNESCO, ωστόσο, υπήρξε πιο άμεση στην αντίδρασή της. Σε δήλωσή της, ανέφερε ότι «λυπάται βαθύτατα» που η απόφαση ελήφθη χωρίς να προηγηθεί διάλογος, ενώ προειδοποίησε ότι οι μετατροπές στη δομή του ναού ή οι αλλαγές στη δυνατότητα πρόσβασης σε αυτόν ενδέχεται να παραβιάσουν τη Σύμβαση για την Παγκόσμια Κληρονομιά, την οποία είχε υπογράψει και η Τουρκία.

Από την πλευρά του ο Ερντογάν, διαβεβαίωσε τη διεθνή κοινότητα ότι όταν δεν χρησιμοποιείται για προσευχές, η Αγία Σοφία θα παραμένει ανοιχτή στο κοινό.

Όπως επισημαίνουν οι NYT, είναι θλιβερή εικόνα για την κατάσταση της τουρκικής δημοκρατίας, ένα μνημείο τόσο μεγάλης διεθνούς σημασίας και αξίας να γίνει το πολιτικό εργαλείο ενός απολυταρχικού ηγέτη. Αλλά, όπως αναφέρεται, «ό,τι έγινε, έγινε» και δεν υπάρχει περίπτωση ο Ερντογάν να ανατρέψει την απόφασή του, δίχως να προκαλέσει την οργή βασικών ψηφοφόρων του.

Με τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, ο Ερντογάν επωμίστηκε τη βαριά ευθύνη του «κηδεμόνα» για ένα από τα πιο σημαντικά μνημεία σε διεθνές επίπεδο και αυτό είναι κάτι που δεν τού επιτρέπεται να το ξεχνάει, καταλήγει ο συντάκτης του άρθρου.

Στην ανοιχτή επιστολή- έκκληση η κ. Μοροπούλου τονίζει: «Επιστήμονες και Ακαδημαϊκοί σε όλο τον κόσμο που εργάζονται για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, ενώνουμε τη φωνή μας με όλες τις δυνάμεις της Παγκόσμιας Κοινότητας που υπερασπίζονται το σπουδαιότερο ιστορικό-θρησκευτικό σύμβολο της Ορθοδοξίας και του Βυζαντίου, την Αγιά Σοφιά του Ιουστινιανού και αγωνίζονται να αποτρέψουν τους εμπρηστικούς και βέβηλους σχεδιασμούς του Τούρκου Προέδρου να τη μετατρέψει τελικά σε Ισλαμικό Τέμενος.

Η Αγιά Σοφιά αποτελεί κηρυγμένο από την UNESCO Μνημείο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Η δεοντολογία της προστασίας της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς απαιτεί το σεβασμό και την ανάδειξη των αξιών όλων των ιστορικών περιόδων του μνημείου. Η θέσπιση της Αγιά Σοφιάς ως Μουσείου, και μάλιστα στο Σύνταγμα της σύγχρονης Τουρκίας το 1934 από τον Ατατούρκ, υπογράμμισε την απόλυτη αυτή επιταγή αναγνώρισης και διατήρησης των αξιών της Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

Η ανατροπή του καθεστώτος αυτού από τον Τούρκο Πρόεδρο Ερντογάν και η προσπάθειά του περί μονομερούς λειτουργίας της Αγιά Σοφιάς ως Ισλαμικού Τεμένους παραβιάζει όλες τις αξίες του μεγάλου Μνημείου που πρέπει να διατηρηθούν. Βεβηλώνει τη λειτουργία του ως Μνημείου που ενώνει διαφορετικούς Πολιτισμούς και Θρησκείες, όπως εκφράστηκε στο Σύμφωνο Συνεργασίας μεταξύ του Πανεπιστημίου του Princeton, του Αντισεισμικού Ινστιτούτου Kandilli του Πανεπιστημίου του Βοσπόρου και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου στις 19 Μαρτίου 1994 στην Κωνσταντινούπολη για την αντισεισμική προστασία της Αγιά Σοφιάς, την οποία και υπηρέτησε αποτελεσματικά κατά το μεγάλο σεισμό του Αυγούστου 1999, καθώς και για το μη καταστροφικό έλεγχο για την έλεγχο για την αποκάλυψη των ψηφιδωτών και για τη συντήρησή τους».

Επιπλέον επισημαίνει ότι «παραβιάζει τη Συμφωνία μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Δημοκρατίας της Τουρκίας γα την επιστημονική, τεχνολογική και πολιτιστική συνεργασία που κυρώθηκε από τη Βουλή των Ελλήνων και την Τουρκική Εθνοσυνέλευση το 2001, όπου αναφέρεται στην υποδειγματική ανάπτυξή της σε εμβληματικά Μνημεία-Μουσεία, όπως η Αγιά Σοφιά» και καταλήγει: «Απευθύνουμε έκκληση στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και όλους τους Διεθνείς Οργανισμούς, Πανεπιστήμια, Ερευνητικά Κέντρα και Επιστημονικά Fora, ώστε να αποδοκιμάσουν κάθε απαξία, όπως αυτές που μεθοδεύει ο Τούρκος Πρόεδρος Ερντογάν για το μοναδικό Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Αγιά Σοφιάς, κάθε εμπρηστική ενέργεια για τη συνεργασία των λαών όλου του κόσμου, με έμφαση στη Μεσόγειο και ιδιαίτερα στα ευαίσθητα σύνορα Ελλάδας-Τουρκίας, κάθε αναίρεση της ίδιας τελικά της Σύγχρονης Τουρκίας, του Συντάγματος και των κυρωμένων διακρατικών συνεργασιών της.

Υψώνουμε τη φωνή μας να υπερασπιστούμε τις αξίες της Αγιά Σοφιάς του Ιουστινιανού, ενός μεγάλου Μνημείου της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, που ενώνει την Οικουμένη και καταξιώνει τον άνθρωπο, άνω θρώσκοντα».

Από την πλευρά του ο πρύτανης του ΕΜΠ Ανδρέας Μπουντουβής, που είναι και ο πρώτος που υπέγραψε την έκκληση, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Η διεθνής και πολύπλευρη κατακραυγή για την μετατροπή της Αγιά Σοφιάς σε ισλαμικό τέμενος δεν φαίνεται να κάμπτει την Τουρκική αδιαλλαξία που οδηγεί στην αποτρόπαιη πολιτιστική αλλοίωση ενός μεγάλου μνημείου και συμβόλου. Το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, που έχει αφήσει σημαντικό στίγμα τεχνικής συνεισφοράς στην προστασία της Αγιά Σοφιάς, θα είναι στην πρώτη γραμμή της εκστρατείας για τη διάσωση της οικουμενικής φυσιογνωμίας της».

Εκτός από τον πρύτανη του ΕΜΠ την έκκληση υπέγραψε και ο Ahmet Çakmak, επικεφαλής της Ερευνητικής Ομάδας του Πανεπιστημίου του Princeton για την προστασία της Αγιά Σοφιάς - Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου του Princeton.

Ο επικεφαλής της υπηρεσίας θρησκευτικών υποθέσεων της Τουρκίας Αλί Ερμπάς πραγματοποίησε την Κυριακή επίσκεψη στην Αγία Σοφία προκειμένου να δοθούν οδηγίες αναφορικά με τις εργασίες μετατροπής της σε τζαμί.

Ο Τούρκος αξιωματούχος μιλώντας σε δημοσιογράφους είπε ότι θα διοριστούν στην Αγιά Σοφιά δύο ιμάμηδες και τέσσερις μουεζίνηδες, οι οποίοι θα προΐστανται των μουσουλμανικών προσευχών.

O Ερμπάς επισκέφτηκε την Αγία Σοφία συνοδεία του υπουργού Τουρισμού και Πολιτισμού της χώρας, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι και σημείωσε ότι εξετάζονται τα μέσα που θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για να καλυφθούν οι εικόνες, τα ψηφιδωτά και οι τοιχογραφίες.

Την Τρίτη αναμένεται να παρουσιαστούν στον Ερντογάν οι εναλλακτικές που θα μπορούσαν να είναι αποδεκτές και από την UNESCO, όπως κάλυψη με οπτικά συστήματα ή κουρτίνες που θα κλείνουν κατά τη προσευχή.

Δημοσιεύματα αναφέρουν επίσης ότι θα τοποθετηθεί χαλί 14.000 τ.μ. που είχε παραγγείλει από τον Ιούνιο και πλήρωσε η τουρκική προεδρία.

Ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, είχε αναφέρει στο διάγγελμά του το βράδυ της Παρασκευής πως η πρώτη προσευχή στην Αγιά Σοφιά θα γίνει στις 24 Ιουλίου.

Ο ασκών χρέη γενικού γραμματέα του Συμβουλίου, ο καθηγητής Γιόαν Σάουκα, αναφέρθηκε στο θέμα σε επιστολή προς τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η οποία δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο του οργανισμού, με έδρα τη Γενεύη, αναφέρει το newmoney.gr.

Από το 1934, την ημερομηνία μετατροπής της σε μουσείο, η Αγία Σοφία «ήταν ένας τόπος δεκτικότητας, συνάντησης και έμπνευσης για τους ανθρώπους όλων των εθνών και όλων των θρησκειών», επισημαίνεται στην επιστολή προς τον Ερντογάν.

Ήταν μια απόδειξη της «προσήλωσης της Τουρκίας στην κοσμικότητα» και της «επιθυμίας της να αφήσει πίσω όλες τις συγκρούσεις του παρελθόντος».

Ο Γιόαν Σάουκα καταλογίζει στον Τούρκο πρόεδρο ότι «ανέτρεψε αυτή τη θετική ένδειξη δεκτικότητας της Τουρκίας μετατρέποντάς την σε ένδειξη αποκλεισμού και διχασμού».

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αψηφώντας τις διεθνείς αντιδράσεις, επικαλείται το αίτημα του τουρκικού λαού για να δικαιολογήσει την ακύρωσης της απόφασης του 1934.

Λίγο νωρίτερα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ κάλεσε την Άγκυρα να διατηρήσει την προσβασιμότητας της Αγίας Σοφίας για όλους τους επισκέπτες, ενώ ο υποψήφιος Δημοκρατικός για την προεδρία των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, κάλεσε τον Ερντογάν να ανακαλέσει την απόφασή του.

Όπως μετέδωσε το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu, ομάδες από το υπουργείο Τουρισμού επιθεώρησαν τον τρούλο και τέσσερις μιναρέδες, στο πλαίσιο των προετοιμασιών.

Οι τουρκικές αρχές άρχισαν επιθεωρήσεις στην Αγία Σοφία στο πλαίσιο προετοιμασιών, προκειμένου να μπορέσει να χρησιμοποιηθεί για μουσουλμανική προσευχή.

Μία ημέρα νωρίτερα, ο πρόεδρος της Τουρκίας ανακοίνωσε ότι η Αγία Σοφία θα ανοίξει ως τζαμί για μουσουλμανική λατρεία την 24η Ιουλίου, για πρώτη φορά από το 1934 και το διάταγμα της κυβέρνησης του Κεμάλ Ατατούρκ, με το οποίο το βυζαντινό μνημείο είχε μετατραπεί σε μουσείο.

Η Αγία Σοφία τέθηκε υπό την εποπτεία της Αρχής Θρησκευτικών Υποθέσεων της Τουρκίας, ο επικεφαλής της οποίας Αλί Ερμπάς δήλωσε ότι η υπηρεσία του έχει ήδη ξεκινήσει προετοιμασίες προκειμένου να είναι όλα έτοιμα έως την 24η Ιουλίου.

Για την γερμανική εφημερίδα «Franfkurter Allgemeine Zeitung», το Ανώτατο Δικαστήριο στην Τουρκία ανακάλεσε το καθεστώς του διάσημου κτηρίου της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη ανοίγοντας το δρόμο για την μετατροπή της πρώην εκκλησίας σε τζαμί.

Για την γερμανική εφημερίδα «Bild»: «Ο Ερντογάν θέλει να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί!»

«Διαμαρτυρία της UNESCO: Η παγκόσμια κληρονομιά στην Κωνσταντινούπολη πρέπει να παραμείνει μουσείο», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Στο γερμανικό περιοδικό «Focus» αναφέρονται τα εξής: «Το σχέδιο του Ερντογάν φαίνεται να λειτουργεί. Δικαστήριο ανοίγει τον δρόμο για να μετατρέψει την Αγιά Σοφιά σε τζαμί».

Το αυστριακό δίκτυο «Nachricten.at» γράφει, με τη σειρά του, τα εξής: «Δικαστήριο στην Τουρκία επιτρέπει στην την μετατροπή της Αγιά Σοφιάς να μετατραπεί σε τζαμί».

Την απόφαση για την Αγία Σοφία σχολιάζει και η γαλλική εφημερίδα «Le Figaro». «Δικαστήριο της Τουρκίας ανοίγει τον δρόμο για να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί. Το δικαστήριο ακύρωσε την κυβερνητική απόφαση του 1934 που είχε μετατρέψει το κτίριο σε μουσείο», αναφέρεται συγκεκριμένα.

Η είδηση απασχολεί και το αραβόφωνο δίκτυο «Aljazeera»:

«H Τουρκία ανακαλεί το καθεστώς του μουσείου της Αγιάς Σοφιάς. Η τουρκική απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου ανοίγει το δρόμο για τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας του 6ου αιώνα στην Κωνσταντινούπολη σε τζαμί», σημειώνεται.

Κατόπιν της απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου της Τουρκίας, ο Ερντογάν υπέγραψε το διάταγμα με το οποίο επιτρέπεται η αλλαγή του καθεστώτος της Αγίας Σοφίας, κάτι που σημαίνει ότι μετατρέπεται σε τζαμί. "Με τις ευχές μου" γράφει ο Τούρκος Πρόεδρος και επισυνάπτει την απόφαση.

Η απόφαση του δικαστηρίου

Το Ανώτατο Δικαστήριο της Τουρκία ακύρωσε το διάταγμα του 1934 με το οποίο η τότε τουρκική κυβέρνηση είχε μετατρέψει την Αγία Σοφία της σε μουσείο. Με την απόφαση του τουρκικού Συμβουλίου της Επικρατείας άνοιξε ο δρόμος για την μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, παρά τις διεθνείς προειδοποιήσεις και αντιδράσεις εναντίον μιας τέτοιας ενέργειας. Το Συμβούλιο της Επικρατείας αποδέχθηκε σχετικό αίτημα που είχαν καταθέσει ενώσεις, ενώ υπενθυμίζεται ότι ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν είχε προτείνει τη μετατροπή σε τζαμί της Αγίας Σοφίας, η οποία έχει καθεστώς μουσείου και περιλαμβάνεται στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Υπενθυμίζεται ότι η υπόθεση συζητήθηκε στις 2 Ιουλίου στο 10ο τμήμα του τουρκικού Συμβουλίου της της Επικρατείας (Danistay), σε μία δίκη-εξπρές που διήρκησε μόλις 17 λεπτά. Η δίκη αφορούσε σε μία παλιά προσφυγή του 2016 που έκανε ο, κατά τα άλλα άγνωστος, «Σύνδεσμος Προσφοράς στα Βακούφια, τα Ιστορικά Μνημεία και το Περιβάλλον».

Πριν ανακοινωθεί η απόφαση ο γαμπρός του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και υπουργός Οικονομικών, Μπεράτ Αλμπαϊράκ έκανε ένα tweet χρησιμοποιώντας τον στίχο του γνωστού Τούρκου ποιητή, Necip Fazil Kisakürek: «Υπομονή νέοι μου! Δεν ξέρω αν θα γίνει σήμερα ή αύριο αλλά η Αγιά Σοφιά θα ανοίξει».

Διάγγελμα Ερντογάν

Ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, θα προβεί στις 20:53 ώρα Ελλάδος σε έκτακτο διάγγελμα μετά την απόφαση του τουρκικού ΣτΕ που ανοίγει τον δρόμο για τη μετατροπή της Αγιά Σοφίας σε τζαμί.

O υπεύθυνος επικοινωνίας του τουρκικού προεδρείου, Φαχρετίν Αλτούν ανακοίνωσε ότι ο Πρόεδρος Ερντογάν «θα μιλήσει στο έθνος σήμερα το απόγευμα, μετά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας».

Η ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία εκφράζει τη λύπη της για την απόφαση που πήρε η Τουρκία

Η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία εκφράζει τη λύπη της για το ότι η δική της ανησυχία, όπως και άλλων ορθόδοξων εκκλησιών, για την προοπτική να μετατραπεί ο Ναός της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη από μουσείο σε τζαμί, δεν εισακούσθηκε από τις τουρκικές αρχές. Τη δήλωση αυτή έκανε στο πρακτορείο TASS ο πρόεδρος του τμήματος για τις αμοιβαίες σχέσεις της εκκλησίας με την κοινωνία και τα ΜΜΕ της Ιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου της Μόσχας, Βλαντίμιρ Λεγκόϊντα.

«Είναι πολύ λυπηρό ότι η ανησυχία της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, άλλων ορθόδοξων εκκλησιών δεν εισακούσθηκε. Η εν λόγο απόφαση, δυστυχώς, δεν στοχεύει στην ειρήνευση των υπαρχουσών αντιθέσεων, αλλά, αντίθετα, μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερες διαιρέσεις, όπως είχε πει στις 6 Ιουλίου σε δηλώσεις του ο Πατριάρχης (Μόσχας και Πασών των Ρωσιών) Κύριλλος», δήλωσε ο Νεγκόϊντα.

Μενδώνη: Ανοικτή πρόκληση προς όλο τον πολιτισμένο κόσμο η απόφαση του τουρκικού δικαστηρίου

Η απόφαση του τουρκικού δικαστηρίου για αλλαγή του status της Αγίας Σοφίας, είναι «αποτέλεσμα της πολιτικής βούλησης του Προέδρου Ερντογάν» και «αποτελεί ανοικτή πρόκληση προς όλο τον πολιτισμένο κόσμο που αναγνωρίζει τη μοναδική αξία και την οικουμενικότητα του μνημείου» τονίζει σε δήλωσή της η υπουργός Πολιτισμού & Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη.

Σημειώνει ότι «ο εθνικισμός που επιδεικνύει ο Πρόεδρος Ερντογάν δεν συνιστά σωστό σύμβουλο, οδηγώντας τη χώρα του έξι αιώνες πίσω» και υπογραμμίζει: «Η Αγία Σοφία δεν χάνει από την αίγλη της και το πανανθρώπινο μήνυμά της, επειδή το τουρκικό δικαστήριο υπέκυψε. Ο Πρόεδρος Ερντογάν αποφάσισε για την Τουρκία την πολιτιστική απομόνωση της».

Αναλυτικά η υπουργός Πολιτισμού αναφέρει στη δήλωσή της:

«Την επόμενη μέρα από τις επισημάνσεις της UNESCO για τα σοβαρά θεσμικού τύπου κωλύματα τα οποία υφίστανται στην αλλαγή του status της Αγίας Σοφίας, από μουσείο σε ισλαμικό τέμενος, ήρθε η σημερινή απόφαση του τουρκικού δικαστηρίου που επιβεβαιώνει απόλυτα ότι στη γείτονα χώρα δεν υφίσταται ανεξάρτητη δικαιοσύνη. Αποτελεί παρακολούθημα της προεδρικής εξουσίας. Πολλώ μάλλον όταν πριν από μερικά χρόνια, σε ανάλογη επιχείρηση εξισλαμισμού του περικαλλούς ναού, ο οποίος αποτελεί μνημείο της παγκόσμιας κληρονομιάς, το ίδιο δικαστήριο είχε απορρίψει τη σχετική προσφυγή.

Η σημερινή απόφαση, αποτέλεσμα της πολιτικής βούλησης του Προέδρου Ερντογάν, αποτελεί ανοικτή πρόκληση προς όλο τον πολιτισμένο κόσμο που αναγνωρίζει τη μοναδική αξία και την οικουμενικότητα του μνημείου.

Κανείς δεν επιχειρεί να αναμειχθεί στις εσωτερικές υποθέσεις της Τουρκίας. Ωστόσο, η Αγία Σοφία που βρίσκεται στο έδαφός της, στην Κωνσταντινούπολη, αποτελεί μνημείο όλης της ανθρωπότητας, ανεξάρτητα από θρησκευτική πίστη. Ο εθνικισμός που επιδεικνύει ο πρόεδρος Ερντογάν δεν συνιστά σωστό σύμβουλο, οδηγώντας τη χώρα του έξι αιώνες πίσω.

Η Αγία Σοφία δεν χάνει από την αίγλη της και το πανανθρώπινο μήνυμά της, επειδή το τουρκικό δικαστήριο υπέκυψε. Ο Πρόεδρος Ερντογάν αποφάσισε για την Τουρκία την πολιτιστική απομόνωση της».