Παράλληλα, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού πετρελαίου WTI παραμένουν πάνω από τα 89 δολάρια ανά βαρέλι μετά την άνοδο άνω του 2% στην προηγούμενη συνεδρίαση.

Η ανησυχία των επενδυτών εντάθηκε όταν πληροφορίες ανέφεραν ότι ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ακύρωσε ένα προγραμματισμένο ταξίδι στο Πακιστάν για διαπραγματεύσεις, αφού η Τεχεράνη ειδοποίησε τις ΗΠΑ μέσω του Πακιστάν ότι δεν θα συμμετάσχει στη συνάντηση. Το Ιράν δήλωσε επίσης ότι δεν θα ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ, ενώ το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό συνεχίζει να επιτίθεται σε πλοία.

"Σοβαρά διαταραγμένη" η αγορά της Τεχεράνης, λέει ο Τραμπ

Εν τω μεταξύ, ο Ντόναλντ Τραμπ παρέτεινε την εκεχειρία ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν, σημειώνοντας ότι η ηγεσία της Τεχεράνης ήταν «σοβαρά διαταραγμένη». Πρόσθεσε ότι η εκεχειρία θα παραμείνει σε ισχύ έως ότου οι ηγέτες του Ιράν υποβάλουν μια «ενιαία πρόταση» για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Ο πόλεμος συνεχίζει να πιέζει την προσφορά, με τις εκτιμήσεις για την κατάρρευση της ζήτησης να πλησιάζουν ήδη τα 4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα και ενδεχομένως να ανεβαίνουν στα 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, περίπου το 5% της παγκόσμιας προσφοράς, με την Ασία να πιθανολογείται ότι θα απορροφήσει το μεγαλύτερο μέρος των επιπτώσεων.

Οι βασικοί παραγωγοί, με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία και τη Ρωσία, συμφώνησαν να αυξήσουν τους στόχους κατά περίπου 206.000 βαρέλια ημερησίως, κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης την Κυριακή, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Bloomberg.

Με τις ροές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο να έχουν περιοριστεί λόγω του πολέμου με το Ιράν και κορυφαίους παραγωγούς όπως η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ιράκ και το Κουβέιτ να αναγκάζονται να μειώσουν την προσφορά, η συγκεκριμένη απόφαση παραμένει σε μεγάλο βαθμό θεωρητική. Ωστόσο, ενδέχεται να αποτυπώνει την πρόθεση του οργανισμού να αυξήσει την παραγωγή μόλις αποκλιμακωθούν οι εχθροπραξίες.

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν παρουσιάσει έντονες διακυμάνσεις μετά από πέντε εβδομάδες σύγκρουσης, φτάνοντας σχεδόν τα 120 δολάρια το βαρέλι τον περασμένο μήνα, ενώ το αυξημένο κόστος προϊόντων όπως τα καύσιμα αεροσκαφών και το ντίζελ απειλεί να προκαλέσει νέο κύμα πληθωρισμού. Τα συμβόλαια για το Brent διαμορφώθηκαν κοντά στα 109 δολάρια την Παρασκευή, μετά τη δέσμευση του Ντόναλντ Τραμπ για περαιτέρω κλιμάκωση του πολέμου, γεγονός που ενδέχεται να παρατείνει τις διαταραχές στις ενεργειακές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Πριν από την έκρηξη της σύγκρουσης, οκτώ βασικές χώρες του OPEC+ του είχαν αρχίσει να αποκαθιστούν σταδιακά την παραγωγή που είχε περικοπεί το 2023. Διατήρησαν σταθερή την παραγωγή για τους τρεις πρώτους μήνες του έτους και, την 1η Μαρτίου —μία ημέρα μετά τα πρώτα πλήγματα ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν— συμφώνησαν σε μια μικρή αύξηση κατά 206.000 βαρέλια ημερησίως για τον Απρίλιο.

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά για περισσότερο από έναν μήνα, δημιουργώντας, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, τη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς στην ιστορία της αγοράς πετρελαίου. Η κυκλοφορία μέσω του στενού αυτού θαλάσσιου περάσματος —από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου σε κανονικές συνθήκες— έχει περιοριστεί σημαντικά, αν και τις τελευταίες ημέρες υπάρχουν ενδείξεις μικρής ανάκαμψης.

Την Παρασκευή, ο επταήμερος κινητός μέσος όρος διελεύσεων έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη του πολέμου, σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων. Δύο υπερδεξαμενόπλοια με φορτία από τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ φέρονται να εξήλθαν από τον Κόλπο την περασμένη εβδομάδα.

Το Ιράν ανακοίνωσε το Σάββατο ότι το Ιράκ εξαιρείται από τους περιορισμούς διέλευσης. Αν και η εξαίρεση αυτή θα μπορούσε να επιτρέψει τη μεταφορά έως και 3 εκατ. βαρελιών ημερησίως από το Ιράκ, αξιωματούχος στη Βαγδάτη προειδοποίησε ότι η αποτελεσματικότητά της θα εξαρτηθεί από το αν οι ναυτιλιακές εταιρείες είναι διατεθειμένες να αναλάβουν τον κίνδυνο. Σήμερα, το πρώτο δεξαμενόπλοιο που συνδέεται με το Ιράκ φέρεται να διέσχισε το πέρασμα.

Οι παραγωγοί στον Κόλπο, όπως η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ και το Ιράκ, έχουν μειώσει την παραγωγή τους κατά περίπου 10 εκατ. βαρέλια ημερησίως —ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου στο 10% της παγκόσμιας προσφοράς— σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Ακόμη και αν οι εχθροπραξίες σταματήσουν, θα απαιτηθεί χρόνος για την αποκατάσταση των ροών, ενώ παραμένει αβέβαιο το εύρος της επιρροής που θα διατηρήσει το Ιράν στη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Η Τεχεράνη ασκεί σήμερα σημαντικό έλεγχο στη ναυσιπλοΐα μέσω του στρατηγικού αυτού περάσματος, εφαρμόζοντας σύστημα διοδίων και παρέχοντας προνομιακή μεταχείριση σε πλοία από χώρες που θεωρεί φιλικές.

Την ίδια στιγμή, πέρα από τη Μέση Ανατολή, η παγκόσμια αγορά πετρελαίου αντιμετωπίζει διαταραχές και από τη Ρωσία. Το ενεργειακό της δίκτυο έχει βρεθεί στο στόχαστρο ουκρανικών επιθέσεων, με τους εξαγωγικούς τερματικούς σταθμούς Primorsk και Ust-Luga στη Βαλτική να έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές.

Τραμπ: Oι ΗΠΑ είχαν "θετικές και εποικοδομητικές" συνομιλίες με το Ιράν

Σημειώνεται ότι πριν από λίγα λεπτά, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ είχαν «θετικές και εποικοδομητικές» συνομιλίες με το Ιράν και ότι θα δώσει διαταγή στον αμερικανικό στρατό να αναβάλει οποιεσδήποτε επιθέσεις κατά των ιρανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενεργείας και άλλων ενεργειακών υποδομών του Ιράν.

Ειδικότερα, στις 11:20 GMT (13:20 ώρα Ελλάδος), η τιμή του Brent για τις παραδόσεις του Μαΐου μειώθηκε κατά 9,63% στα 101,30 δολάρια/βαρέλι, αφού πρόσκαιρα η τιμή είχε υποχωρήσει πριν κατά 14%.

Την ίδια ώρα, η τιμή του αμερικανικού West Texas Intermediate παράδοσης Μαΐου υποχωρούσε κατά 9,39% στα 89,01 δολάρια.

Aλλαγή σκηνικού και στη χρηματιστηριακή αγορά στην Αθήνα

Ραγδαία είναι η αλλαγή σκηνικού και στη χρηματιστηριακή αγορά στην Αθήνα. O Γενικός Δείκτης Τιμών στις 13:30, διαμορφώνεται στις 2.096,95 μονάδες, σημειώνοντας άνοδο 1,56%. Ενδοσυνεδριακά σημείωσε διακύμανση 110 μονάδων. Κατέγραψε κατώτερη τιμή στις 1.998,09 μονάδες (-3,19%) και υψηλότερη τιμή στις 2.107,68 μονάδες (+2,08%). Η αξία των συναλλαγών ανέρχεται στα 141,73 εκατ. ευρώ.

Ο δείκτης υψηλής κεφαλαιοποίησης σημειώνει άνοδο σε ποσοστό 1,48%, ενώ ο δείκτης της μεσαίας κεφαλαιοποίησης υποχωρεί σε ποσοστό 0,23%.

Από τις μετοχές της υψηλής κεφαλαιοποίησης τη μεγαλύτερη άνοδο καταγράφουν οι μετοχές της Eurobank (+4,39%), της Πειραιώς (+3,68%), της Alpha Bank (+3,37%) και της Εθνικής (+3,35%).

Αντιθέτως, τη μεγαλύτερη πτώση καταγράφουν οι μετοχές της Motor Oil (-3,31%), των ΕΛΠΕ (-3,06%), της Elvalhalcor (-2,00%) και της Aktor (-1,57%).

Τον μεγαλύτερο όγκο συναλλαγών παρουσιάζουν η Alpha Bank και η Πειραιώς, διακινώντας 6.477.943 και 4.151.433 μετοχές, αντιστοίχως.

Τη μεγαλύτερη αξία συναλλαγών σημειώνουν η Πειραιώς με 27,95 εκατ. ευρώ και η Alpha Bank με 19,69 εκατ. ευρώ.

Ανοδικά κινούνται 33 μετοχές, 71 πτωτικά και 10 παραμένουν σταθερές.

Τη μεγαλύτερη άνοδο καταγράφουν οι μετοχές: Ξυλεμπορία(π) (+9,01%) και Austriacard(+5,07%).

Τη μεγαλύτερη πτώση σημειώνουν οι μετοχές: Προοδευτική (-5,03%) και Ave (-4,66%).

Πριν από λίγα λεπτά, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ είχαν «θετικές και εποικοδομητικές» συνομιλίες με το Ιράν και ότι θα δώσει διαταγή στον αμερικανικό στρατό να αναβάλει οποιεσδήποτε επιθέσεις κατά των ιρανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και άλλων ενεργειακών υποδομών του Ιράν.

Μερίδα διεθνών αναλυτών, όπως η Bank of America, εκφράζουν την ανησυχία τους, μήπως η απότομη άνοδος των διεθνών τιμών πετρελαίου δημιουργήσει ένα σκηνικό στις αγορές που θα θυμίζει την περίοδο πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.

Τότε η τιμή πετρελαίου διπλασιάστηκε στα 140 δολάρια το βαρέλι μέχρι τον Αύγουστο του 2008 από τα 70 δολάρια τον Ιούλιο του 2007, γεγονός που συνέπεσε με το ξεκίνημα των δονήσεων της κρίσης των subprime δανείων που τελικά παρέσυραν τράπεζες όπως τη Bear Stearns.

Ο πόλεμος στο Ιράν που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου έχει ήδη ωθήσει τις τιμές πετρελαίου σε άνοδο πάνω από 60% φέτος φτάνοντας έως και τα 120 δολάρια, ενώ οι αποδόσεις της Wall Street μοιάζουν με τη συμπεριφορά των τιμών που παρατηρήθηκε από τα μέσα του 2007 έως τα μέσα του 2008, αναφέρει η Bank of America.

Οι αγορές ναι μεν έχουν εισήλθε σε συνθήκες αυξημένης μεταβλητότητας, ενισχύοντας παράλληλα το συνολικό συστημικό ρίσκο, αλλά απέχουν πολύ από το σκηνικό του 2008.

Την ίδια ώρα διεθνείς οίκοι, όπως η JP Morgan και η Goldman Sachs προειδοποιούν για πιθανή πτώση του δείκτη αναφοράς παγκοσμίως τον S&P 500 στα όρια της «bear market».

Η JP Morgan προειδοποιεί για πιθανή πτώση έως και 15% στον S&P 500 λόγω της αλυσιδωτής επίδρασης που μπορεί να προκαλέσει μια απότομη άνοδος στις τιμές του πετρελαίου, καθώς ένα νέο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να ενεργοποιήσει έναν «ντόμινο» οικονομικών πιέσεων που τελικά θα πλήξει ισχυρά τις μετοχικές αγορές.

Πάντως ο S&P 500, παγκόσμιος δείκτης αναφοράς έχει υποχωρήσει μόνο κατά 3,96% (κλείσιμο Πέμπτης) μέχρι στιγμής φέτος και περίπου 5% από το ιστορικό υψηλό του, ενώ απέχει ακόμη πολύ από το να φτάσει σε bear market (-20% και πάνω).

Το πετρέλαιο

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί από την έναρξη του πολέμου. Ωστόσο, παραμένουν κάτω από το υψηλότερο επίπεδο που παρατηρήθηκε μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Η ρωσική εισβολή εκτοξεύει την τιμή στα 139,13 δολάρια, το υψηλότερο επίπεδο από το 2008, όταν είχε εκτοξευθεί στο απόλυτο ρεκόρ των 147,50 δολαρίων.

Όμως, οι αγορές δεν προεξοφλούν ακόμη ούτε ένα αποτέλεσμα τύπου 2022, όταν το Brent ήταν πάνω από 100 δολάρια/βαρέλι για περίπου 5 μήνες, ενώ είναι πολύ χαμηλότερα από το ρεκόρ του 2008.

Επίσης, σε αντίθεση με τα πετρελαϊκά σοκ τόσο του 2022 όσο και της δεκαετίας του 1970, ο πληθωρισμός είναι γενικά γύρω από τον στόχο.

Τουλάχιστον προς το παρόν, δεν φτάνουμε ακόμη στα ιστορικά όρια που έχουν συμβαδίσει με σημαντικές κινήσεις risk-off σε προηγούμενες πετρελαϊκές κρίσεις. Δεν έχουμε δει ακόμη μια επιθετική στροφή από τις κεντρικές τράπεζες. Και δεδομένου του πόσο νωρίς είναι, δεν έχουμε δει ακόμη εμφανή σημάδια επιδείνωσης των οικονομικών δεομένων.

Από την πλευρά της η Morgan Stanley, εκφράζει την άποψη ότι οι επενδυτές πρέπει να ετοιμάζουν «λίστες για τα… ψώνια τους», εν αναμονή της επανέναρξης της bull market αργότερα φέτος.

Εκτιμά ότι σε έξι μήνες, τα πράγματα πιθανότατα θα έχουν ηρεμήσει μετά από αυτήν την αρχική εκτόξευση, όπως ακριβώς συνέβη και μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Είναι σημαντικό, όπως τονίζει ότι η απότομη αύξηση των τιμών του πετρελαίου είναι αποτέλεσμα ενός υλικοτεχνικού αδιεξόδου στα Στενά του Χορμούζ και όχι έλλειψης εφοδιασμού.

Σύμφωνα με τη Morgan Stanley, οι μετοχές συνήθως αγγίζουν τα χαμηλά τους λίγες μέρες μετά την κορύφωση των τιμών του πετρελαίου.

Η BlackRock εστιάζει στον κίνδυνο ενός στασιμοπληθωριστικού σοκ, αλλά δεν είναι δεδομένος, όπως υποδηλώνει η τιμολόγηση της αγοράς.

Πολλές φορές «οι αγορές αναρριχώνται στο τείχος της ανασφάλειας», μια κλασική χρηματιστηριακή ρήση, η οποία έχει επιβεβαιωθεί αρκετές φορές στο παρελθόν ίσως επιβεβαιωθεί και αυτή την περίοδο.

Η χρηματιστηριακή ιστορία δείχνει ότι οι αγορές τείνουν να προεξοφλούν την αβεβαιότητα πριν το γεγονός και να ανακάμπτουν πριν τελειώσουν οι συγκρούσεις.

Κάτι τέτοιο επισημαίνει και η Goldman Sachs: Τα περισσότερα γεωπολιτικά σοκ τα τελευταία χρόνια δεν είχαν μακροχρόνιο αντίκτυπο στα χρηματιστήρια. Η διόρθωση θα αποτελέσει αγοραστική ευκαιρία με σχετικά χαμηλό κίνδυνο.

Αναλυτές επιμένουν ότι η τρέχουσα κατάσταση λειτουργεί ως σημαντικός παράγοντας πίεσης στις τιμές του πετρελαίου, καθώς η προοπτική διαταραχών στις θαλάσσιες οδούς που εξυπηρετούν μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας ενισχύει τις προσδοκίες για αυξημένη μεταβλητότητα.

Ορισμένοι αναλυτές, όπως εκείνοι της επενδυτικής εταιρείας Bernstein, έχουν αναθεωρήσει ανοδικά τις προβλέψεις τους για το Brent, ανεβάζοντας την εκτίμηση για το 2026 σε περίπου 80 δολάρια/βαρέλι, ενώ δεν αποκλείουν σενάρια όπου οι τιμές μπορεί να σκαρφαλώσουν ακόμη και στα 120–150 δολάρια/βαρέλι εάν η σύγκρουση παραταθεί.

Το Brent crude κινήθηκε εντός της εβδομάδας κοντά στα 78–80 δολάρια το βαρέλι, έχοντας προηγουμένως δοκιμάσει επίπεδα άνω των 82 δολαρίων, ενώ το West Texas Intermediate (WTI) διαπραγματεύτηκε πέριξ των 71–73 δολαρίων. Παρότι οι ημερήσιες διακυμάνσεις παρέμειναν έντονες, η γενική κατεύθυνση αντανακλά την αυξημένη ανησυχία για ενδεχόμενη στενότητα στην προσφορά, ειδικά αν υπάρξει κλιμάκωση ή εμπλοκή περισσότερων περιφερειακών δυνάμεων.

Άλλοι οίκοι θεωρούν πιθανότερο ένα ενδιάμεσο σενάριο, με μέσο όρο τιμών μεταξύ 85 και 95 δολαρίων για τους επόμενους μήνες, εφόσον δεν υπάρξει πλήρης διακοπή ροών αλλά συνεχιστεί το γεωπολιτικό ρίσκο. Σε κάθε περίπτωση, η κατεύθυνση της αγοράς θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης, καθώς και από τις αντιδράσεις μεγάλων παραγωγών και καταναλωτριών χωρών.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι, ακόμη και χωρίς πλήρες κλείσιμο των Στενών, αρκεί η απειλή περιορισμού της ναυσιπλοΐας ή η αύξηση του κόστους ασφάλισης των δεξαμενόπλοιων για να διατηρηθούν οι τιμές σε υψηλά επίπεδα.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης Brent έκλεισαν στα 67,97 δολάρια το βαρέλι, με πτώση 2,16 δολαρίων ή 3,08%, ενώ το αμερικανικό WTI υποχώρησε στα 63,45 δολάρια, καταγράφοντας μείωση 2,27 δολαρίων ή 3,45%.

Η ροή πετρελαίου μέσω αγωγού από το βόρειο Ιράκ προς το τουρκικό λιμάνι Τζεϊχάν ξεκίνησε το Σάββατο για πρώτη φορά εδώ και 2,5 χρόνια, μετά από προσωρινή συμφωνία ανάμεσα στην ιρακινή κυβέρνηση, την περιφερειακή διοίκηση του Κουρδιστάν και διεθνείς παραγωγούς. Σύμφωνα με τον Ιρακινό υπουργό Ενέργειας, οι εξαγωγές ανέρχονται σε 180.000–190.000 βαρέλια ημερησίως, με προοπτική να φτάσουν τα 230.000 βαρέλια.

Παράλληλα, ο ΟΠΕΚ+ αναμένεται να εγκρίνει νέα αύξηση παραγωγής τουλάχιστον 137.000 βαρελιών ημερησίως στη συνεδρίαση της Κυριακής, σε μια προσπάθεια ενίσχυσης του μεριδίου αγοράς. Ωστόσο, ο οργανισμός εξακολουθεί να αντλεί σχεδόν 500.000 βαρέλια λιγότερα από τον στόχο του.

Η πτώση έρχεται μετά από κέρδη άνω του 4% την περασμένη εβδομάδα, τα μεγαλύτερα από τον Ιούνιο, εξαιτίας των ουκρανικών επιθέσεων σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές που περιόρισαν τις εξαγωγές καυσίμων της Μόσχας.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent υποχώρησαν κατά 71 σεντς ή 1,05%, στα 66,73 δολάρια το βαρέλι, ενώ τα αμερικανικά WTI μειώθηκαν επίσης κατά 71 σεντς ή 1,12%, στα 62,86 δολάρια. Και τα δύο benchmarks παραμένουν ωστόσο σε τροχιά δεύτερης συνεχόμενης εβδομαδιαίας ανόδου.

«Η προσφορά πετρελαίου εξακολουθεί να παραμένει ισχυρή και ο ΟΠΕΚ μειώνει τις περικοπές παραγωγής», σημείωσε ο Άντριου Λίποου, πρόεδρος της Lipow Oil Associates. «Δεν έχουμε δει κάποια επίδραση στις εξαγωγές ρωσικού πετρελαίου» από τις κυρώσεις, πρόσθεσε.

Η επίδραση της Fed και οι αμφιβολίες

Η Fed μείωσε την Τετάρτη το βασικό της επιτόκιο κατά 25 μονάδες βάσης, στέλνοντας σήμα για περαιτέρω μειώσεις, ανταποκρινόμενη στα σημάδια αδυναμίας της αμερικανικής αγοράς εργασίας. Παραδοσιακά, το φθηνότερο χρήμα αυξάνει τη ζήτηση για πετρέλαιο και ενισχύει τις τιμές.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Τζον Κίλνταφ της Again Capital, μελλοντικές μειώσεις κατά 25 μονάδες βάσης είναι απίθανο να τονώσουν την αγορά, καθώς θα εξασθενήσουν περαιτέρω το δολάριο, καθιστώντας το πετρέλαιο ακριβότερο για τους αγοραστές. «Η Fed θα πρέπει να κινηθεί πιο επιθετικά. Χρειάζεται μείωση 50 μονάδων βάσης για να δούμε ενίσχυση της ζήτησης. Μέχρι στιγμής, οι κινήσεις της δεν μεταφράζονται σε ανάπτυξη για την αγορά πετρελαίου», τόνισε.

Ασθενής ζήτηση και αποθέματα

Οι ενεργειακές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της U.S. Energy Information Administration, προειδοποιούν για αδύναμη ζήτηση, περιορίζοντας τις προσδοκίες για σημαντική άνοδο τιμών στο άμεσο μέλλον, σύμφωνα με την αναλύτρια της Phillip Nova, Πριγιάνκα Σατσντέβα.

Ο Λίποου επισήμανε ότι και η περίοδος συντήρησης των διυλιστηρίων («turnaround season») θα μειώσει επιπλέον τη ζήτηση, καθώς οι μονάδες παραγωγής κλείνουν προσωρινά την άνοιξη και το φθινόπωρο για επισκευές.

Παράλληλα, η μεγαλύτερη από την αναμενόμενη αύξηση κατά 4 εκατ. βαρέλια στα αποθέματα διυλισμένων προϊόντων στις ΗΠΑ προκάλεσε νέες ανησυχίες για τη ζήτηση στον μεγαλύτερο καταναλωτή πετρελαίου παγκοσμίως.

Οικονομικά σύννεφα

Τα τελευταία μακροοικονομικά στοιχεία ενίσχυσαν τις ανησυχίες: η αγορά εργασίας στις ΗΠΑ δείχνει σημάδια επιβράδυνσης, ενώ η κατασκευή μονοκατοικιών κατρακύλησε σε χαμηλά πολλών ετών τον Αύγουστο λόγω υπερπροσφοράς απούλητων κατοικιών.

«Ένας παράγοντας που συγκρατεί τις τιμές είναι η άνιση οικονομική ανάκαμψη, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ», σχολίασε ο αναλυτής της PVM Oil Associates, Τάμας Βάργκα. «Ο εταιρικός τομέας επωφελείται από τη συνεχιζόμενη απορρύθμιση, ενώ οι καταναλωτές αρχίζουν να νιώθουν το βάρος των εισαγωγικών δασμών, με την αγορά εργασίας και την αγορά κατοικίας να δείχνουν αδυναμία», πρόσθεσε.

Το Brent έκλεισε στα 66,37 δολάρια το βαρέλι, μειωμένο κατά 1,12 δολάρια ή 1,66%, ενώ το αμερικανικό WTI υποχώρησε κατά 1,30 δολάρια ή 2,04%, στα 62,37 δολάρια.

Σύμφωνα με τον αναλυτή της Commerzbank, Κάρστεν Φριτς, οι τιμές πιέστηκαν από «προειδοποιήσεις της IEA για τεράστια υπερπροσφορά το επόμενο έτος». Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας εκτίμησε ότι η παγκόσμια προσφορά θα αυξηθεί ταχύτερα απ’ όσο είχε προβλεφθεί, λόγω της επιπλέον παραγωγής από τον ΟΠΕΚ+.

Ωστόσο, η ίδια η έκθεση του OPEC, που δημοσιεύθηκε λίγο αργότερα, διατήρησε αμετάβλητες τις εκτιμήσεις για τη ζήτηση, υπογραμμίζοντας ότι παραμένει σταθερή. Ο οργανισμός και οι σύμμαχοί του είχαν αποφασίσει την Κυριακή να αυξήσουν την παραγωγή από τον Οκτώβριο.

Ανάμεσα σε υπερπροσφορά και γεωπολιτικούς κινδύνους

Η αγορά παραμένει διχασμένη: αφενός η ένταση στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία δημιουργεί φόβους για έλλειψη προσφοράς, αφετέρου η αυξημένη παραγωγή του OPEC+ και τα διογκούμενα αποθέματα δείχνουν υπερπροσφορά, σχολίασε ο αναλυτής της PVM Oil Associates, Τάμας Βάργκα.

Οι εξαγωγές αργού της Σαουδικής Αραβίας προς την Κίνα προβλέπεται να εκτοξευθούν τον Οκτώβριο σε 1,65 εκατ. βαρέλια ημερησίως, έναντι 1,43 εκατ. τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με εμπορικές πηγές.

Στις ΗΠΑ, τα αποθέματα αργού αυξήθηκαν κατά 3,9 εκατ. βαρέλια την εβδομάδα έως 5 Σεπτεμβρίου, ενώ οι αναλυτές ανέμεναν μείωση κατά 1 εκατ. βαρέλι, σύμφωνα με την EIA.

Η UBS τόνισε πως η αγορά αναρωτιέται πόσο ακόμη μπορεί η Κίνα να απορροφά αυτά τα φορτία, ενώ παράλληλα παρακολουθεί τις συζητήσεις για νέες κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο.

Οι διεθνείς ισορροπίες

Ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ και ο Ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν συζήτησαν στις Βρυξέλλες μέτρα περιορισμού του ρωσικού ενεργειακού εμπορίου, με τον Γιόργκενσεν να αναγνωρίζει ότι τα χρονοδιαγράμματα της ΕΕ είναι «φιλόδοξα» αλλά αναγκαία.

Ο αναλυτής της SEB Research, Όλε Χβάλμπιε, εκτιμά ότι το 2026 η αγορά πετρελαίου θα μπορούσε να καταγράψει «σημαντικό πλεόνασμα», αν και η ζήτηση παραμένει ανθεκτική και ίσως απορροφήσει την αυξημένη παραγωγή του OPEC+.

Άλμα τιμών εν μέσω αβεβαιότητας

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent σημείωσαν ήδη άνοδο 11% μετά τις ισραηλινές επιθέσεις, με τους αναλυτές να αναμένουν νέα ράλι τιμών μέσα στην εβδομάδα. Ο αναλυτής Saul Kavonic της MST Marquee προειδοποιεί: «Αν το Ιράν αντιδράσει όπως έχει προειδοποιήσει, το πετρέλαιο των 100 δολαρίων είναι πιθανό σενάριο», αναφέρει το Bloomberg.

Πεδίο μάχης τα Στενά του Ορμούζ

Το στρατηγικής σημασίας πέρασμα του Περσικού Κόλπου, από όπου διέρχεται σχεδόν το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου, αποτελεί το επίκεντρο ανησυχιών. Αναλυτές προβλέπουν ότι ενδεχόμενη αντίδραση του Ιράν μπορεί να περιλαμβάνει επιθέσεις σε αμερικανικά συμφέροντα στην περιοχή, επιφέροντας διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και εκτόξευση των ασφαλίστρων μεταφοράς.

Η διπλωματική “παύση” και η ανατροπή

Παρότι ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι θα «σκεφτεί» την αντίδραση των ΗΠΑ για δύο εβδομάδες, τελικά προχώρησε σε βομβαρδισμούς την Κυριακή τα ξημερώματα, μιλώντας για «εξαφάνιση των στόχων» και απειλώντας με περαιτέρω στρατιωτική δράση αν η Τεχεράνη δεν συνάψει ειρήνη με το Ισραήλ.

Η αγορά σε εγρήγορση: Εξαγωγές, ναύλοι και παράγωγα

Παρά την ένταση, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν σαφή σημάδια διακοπής ροών πετρελαίου. Το Ιράν φέρεται μάλιστα να προσπαθεί να ενισχύσει τις εξαγωγές του. Ωστόσο, η αγορά παραμένει εξαιρετικά ευμετάβλητη:

Οι ναύλοι μεταφοράς πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή στην Κίνα αυξήθηκαν σχεδόν κατά 90%. Τα  ασφάλιστρα για πλοία έχουν εκτοξευθεί. Τα options στις αγορές πετρελαίου κατέγραψαν ιστορικά ρεκόρ, καθώς οι έμποροι πληρώνουν ασφάλιστρα για να προστατευθούν από πιθανές εκτινάξεις τιμών.

Η αβεβαιότητα έχει οδηγήσει σε μαζική αποεπένδυση: ο αριθμός των ανοιχτών συμβολαίων προθεσμιακών πετρελαίου μειώθηκε κατά 367 εκατομμύρια βαρέλια —μια πτώση 7%— από την παραμονή των ισραηλινών επιθέσεων.

Η πιθανότητα στρατιωτικής εμπλοκής των ΗΠΑ σε ευρύτερη κλίμακα, αλλά και το ενδεχόμενο διπλωματικής προσέγγισης με το Ιράν, θα καθορίσουν τις εξελίξεις. Η ασφάλεια της διεθνούς ναυσιπλοΐας και η σταθερότητα των τιμών βρίσκονται πλέον σε λεπτές ισορροπίες.

Σχεδόν 1.000 πλοία ημερησίως παγιδεύουν τα σήματα GPS τους, δημιουργώντας αυξανόμενους κινδύνους για την ασφάλεια. Το Κέντρο MICA, ένας γαλλικός σύνδεσμος μεταξύ του στρατού και της εμπορικής ναυτιλίας, δήλωσε ότι η συντριβή του δεξαμενόπλοιου πιθανότατα «επιδεινώθηκε» από τις παρεμβολές. «Οι επόμενες ημέρες θα είναι κρίσιμες για να καθοριστεί αν είναι δυνατή μια διπλωματική λύση με το Ιράν και αν οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να καταφύγουν σε στρατιωτική δράση», αναφέρει σε μια ενημέρωση. «Το θαλάσσιο εμπόριο δεν αποτελεί στόχο. Η κατάσταση μπορεί να αλλάξει απότομα».

Ο κίνδυνος για τις ροές από την περιοχή, σε συνδυασμό με την απότομη αύξηση του κόστους ναυτιλίας, ενισχύει τη ζήτηση για αργο πετρέλαιο εκτός του Περσικού Κόλπου.

Παρά τον κίνδυνο πολέμου, ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι οι τιμές ίσως αποκλιμακωθούν εφόσον αποφευχθεί μια γενικευμένη σύρραξη. Η εμπειρία από την επίθεση στο Abqaiq της Σαουδικής Αραβίας το 2019 δείχνει ότι ακόμα και σοβαρές διακοπές μπορούν να απορροφηθούν γρήγορα από την αγορά και σημαντική διαταραχή της προσφοράς που θα επιλυθεί γρήγορα.

Όταν μια επίθεση το 2019 στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας στο Abqaiq της Σαουδικής Αραβίας έθεσε εκτός λειτουργίας το 7% της παγκόσμιας προσφοράς, χρειάστηκαν μόλις λίγες εβδομάδες για να διαπραγματευτούν τα προθεσμιακά συμβόλαια αργού χαμηλότερα από ό,τι πριν από τις επιθέσεις, καθώς οι προμήθειες αποκαταστάθηκαν γρήγορα και αναπληρώθηκαν.