Για τις ελληνικές τράπεζες, η έκθεση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η Ελλάδα βρίσκεται στην κορυφή της ευρωπαϊκής κατάταξης ως προς τη διάρκεια των κρατικών τίτλων που διακρατούν οι τράπεζες.

Συγκεκριμένα, το 71% των κρατικών ομολόγων στα χαρτοφυλάκια των ελληνικών τραπεζών έχει λήξη άνω των πέντε ετών, το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των μεγάλων ευρωπαϊκών τραπεζικών συστημάτων.

Πρόκειται για στοιχείο που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περίοδο αυξημένων αποδόσεων στις διεθνείς αγορές ομολόγων. Όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια ενός χαρτοφυλακίου, τόσο μεγαλύτερη είναι κατά κανόνα και η ευαισθησία της αξίας του στις μεταβολές των επιτοκίων.

Στα 4,54 τρισ. ευρώ η έκθεση των ευρωπαϊκών τραπεζών

Η υποχώρηση του παραδοσιακού δεσμού τραπεζών και κρατών δεν σημαίνει ότι οι τράπεζες έχουν περιορίσει τις τοποθετήσεις τους σε κρατικό χρέος. Συμβαίνει μάλλον το αντίθετο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της DBRS, τα χαρτοφυλάκια κρατικών τίτλων των ευρωπαϊκών τραπεζών αυξήθηκαν στα 4,54 τρισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2026, έναντι 3,14 τρισ. ευρώ στο τέλος του 2022, καταγράφοντας εντυπωσιακή αύξηση περίπου 44%.

Η έκθεση σε κρατικούς τίτλους αντιστοιχεί πλέον στο 264% των κεφαλαίων CET1, έναντι 214% το 2022, ενώ ως ποσοστό του συνολικού ενεργητικού των τραπεζών έχει ανέλθει στο 14,7%, από 11,6%.

Και οι δύο δείκτες βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα από το 2019, καταδεικνύοντας ότι τα κρατικά ομόλογα έχουν αποκτήσει εκ νέου σημαντικό βάρος στους τραπεζικούς ισολογισμούς.

Η DBRS αποδίδει αυτή την εξέλιξη σε τρεις βασικούς παράγοντες: στην ανάγκη των τραπεζών να διατηρούν υψηλής ποιότητας ρευστά στοιχεία ενεργητικού μετά τη μείωση των αποθεματικών στις κεντρικές τράπεζες, στις υψηλότερες αποδόσεις των κρατικών ομολόγων που ενισχύουν τα έσοδα από τόκους και στην ευνοϊκή εποπτική μεταχείριση του κρατικού χρέους.

Πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο η Ελλάδα

Οι ελληνικές τράπεζες βρίσκονται σχετικά ψηλά και ως προς το ύψος των κρατικών τίτλων σε σχέση με τα εποπτικά τους κεφάλαια.

Η Ελλάδα εμφανίζεται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ως προς τα κρατικά ομόλογα σε σχέση με τα κεφάλαια CET1, χωρίς ωστόσο να βρίσκεται στις πρώτες θέσεις. Μεγαλύτερες σχετικές εκθέσεις καταγράφονται σε Πορτογαλία, Ιταλία και Ισπανία.

Η εικόνα αυτή έχει δύο όψεις. Από τη μία πλευρά, οι υψηλότερες αποδόσεις μπορούν να προσφέρουν πρόσθετα έσοδα από τόκους και να στηρίξουν την κερδοφορία. Από την άλλη, η αυξημένη διάρκεια των ελληνικών χαρτοφυλακίων σημαίνει ότι μια νέα απότομη άνοδος των αποδόσεων μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερες λογιστικές πιέσεις στις θέσεις που αποτιμώνται με βάση τις τιμές της αγοράς.

Το 71% που διαφοροποιεί τις ελληνικές τράπεζες

Το πλέον χαρακτηριστικό εύρημα για την Ελλάδα αφορά ακριβώς τη διάρκεια.

Στο σύνολο της ΕΕ και του ΕΟΧ, περίπου 46% των κρατικών ομολόγων που βρίσκονται στα τραπεζικά χαρτοφυλάκια έχει εναπομένουσα διάρκεια μεγαλύτερη των πέντε ετών, έναντι 42% το 2019.

Στην Ελλάδα, όμως, το αντίστοιχο ποσοστό φθάνει στο 71%, το υψηλότερο μεταξύ των τραπεζικών συστημάτων που εξετάζει η DBRS.

Η μεγάλη διάρκεια δεν συνεπάγεται αυτομάτως ζημίες. Αυξάνει, όμως, την ευαισθησία της οικονομικής αξίας των τίτλων σε μια απότομη μεταβολή της καμπύλης αποδόσεων. Όταν οι αποδόσεις ανεβαίνουν, οι τιμές των υφιστάμενων ομολόγων υποχωρούν και η επίδραση είναι εντονότερη όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκειά τους.

Αυτό ακριβώς μετατοπίζει το ενδιαφέρον των επενδυτών: από τον κλασικό πιστωτικό κίνδυνο ενός κράτους προς τον κίνδυνο επιτοκίου και αποτίμησης.

Το «μαξιλάρι» του αποσβεσμένου κόστους

Υπάρχει, πάντως, ένας κρίσιμος παράγοντας που περιορίζει τη βραχυπρόθεσμη επίδραση αυτών των μεταβολών στους τραπεζικούς ισολογισμούς.

Περίπου 59% των κρατικών ομολόγων που κατέχουν οι ευρωπαϊκές τράπεζες αποτιμάται πλέον στο αποσβεσμένο κόστος, έναντι μόλις 41% το 2019.

Αυτό σημαίνει ότι οι καθημερινές μεταβολές των τιμών στις αγορές δεν μεταφέρονται αυτομάτως στα αποτελέσματα ή στα ίδια κεφάλαια για το συγκεκριμένο τμήμα του χαρτοφυλακίου.

Το στοιχείο αυτό λειτουργεί ως σημαντικό «μαξιλάρι» σε περιόδους έντονης μεταβλητότητας στις αγορές ομολόγων.

Παρόλα αυτά, περίπου 40% του συνολικού χαρτοφυλακίου εξακολουθεί να είναι εκτεθειμένο στις μεταβολές της αγοραίας αποτίμησης, γεγονός που σημαίνει ότι ένα παρατεταμένο sell-off στα κρατικά ομόλογα δεν είναι αδιάφορο για τις ευρωπαϊκές τράπεζες.

Υποχωρεί ο παλιός «φαύλος κύκλος»

Το σημαντικότερο θετικό στοιχείο της έκθεσης είναι η αποκλιμάκωση του λεγόμενου home bias, δηλαδή της τάσης των τραπεζών να επενδύουν δυσανάλογα μεγάλο μέρος των χαρτοφυλακίων τους στα κρατικά ομόλογα της χώρας όπου εδρεύουν.

Το ποσοστό των εγχώριων κρατικών ομολόγων επί του συνολικού χαρτοφυλακίου κρατικού χρέους των τραπεζών της ΕΕ και του ΕΟΧ έχει περιοριστεί στο 43% τον Ιούνιο του 2026, από 53% το 2021.

Ταυτόχρονα, οι επενδύσεις σε κρατικούς τίτλους άλλων χωρών της ΕΕ και του ΕΟΧ έχουν αυξηθεί στο ιστορικό υψηλό του 33%.

Η γεωγραφική διαφοροποίηση περιορίζει τον κίνδυνο μια δημοσιονομική κρίση σε μία χώρα να μεταφερθεί αυτομάτως στις τράπεζές της μέσω της μεγάλης έκθεσής τους στα εγχώρια ομόλογα.

Και στην Ελλάδα, σύμφωνα με την DBRS, το home bias έχει μειωθεί αισθητά σε σχέση με το 2019, παρότι εξακολουθεί να βρίσκεται σε υψηλότερα επίπεδα από εκείνα ορισμένων μεγάλων ευρωπαϊκών αγορών.

Από τον κίνδυνο χρεοκοπίας στον κίνδυνο των αποδόσεων

Η ουσία της ανάλυσης της Morningstar DBRS βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη μετατόπιση.

Στην ευρωπαϊκή κρίση χρέους, το βασικό ερώτημα ήταν κατά πόσο η επιδείνωση της πιστοληπτικής ικανότητας ενός κράτους θα προκαλούσε μεγάλες ζημίες στις εγχώριες τράπεζες, οι οποίες με τη σειρά τους θα χρειάζονταν κρατική στήριξη, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο το δημόσιο χρέος.

Σήμερα αυτός ο μηχανισμός είναι σαφώς ασθενέστερος. Οι τράπεζες διαθέτουν υψηλότερα κεφαλαιακά αποθέματα, ισχυρότερη κερδοφορία, καλύτερη γεωγραφική διαφοροποίηση και μικρότερη συγκέντρωση στα ομόλογα του δικού τους κράτους.

Ο κίνδυνος, όμως, δεν εξαφανίστηκε – άλλαξε μορφή.

Η αύξηση των κρατικών χαρτοφυλακίων κατά 44% από το τέλος του 2022, η άνοδος της συνολικής έκθεσης στο 264% των CET1 και η μεγαλύτερη διάρκεια των τίτλων σημαίνουν ότι οι τραπεζικοί ισολογισμοί παραμένουν συνδεδεμένοι με την πορεία των αγορών ομολόγων.

Για τις ελληνικές τράπεζες, το 71% των κρατικών τίτλων με διάρκεια άνω της πενταετίας είναι συνεπώς το στοιχείο που αξίζει ιδιαίτερη προσοχή. Δεν αποτελεί από μόνο του ένδειξη προβλήματος, αλλά δείχνει ότι σε περίπτωση νέας έντονης και παρατεταμένης ανόδου των αποδόσεων η ευαισθησία των χαρτοφυλακίων είναι μεγαλύτερη.

Το τελικό μήνυμα της DBRS παραμένει καθησυχαστικό. Παρά την αύξηση τόσο των αποδόσεων όσο και των κρατικών εκθέσεων, οι συνέπειες για τις ευρωπαϊκές τράπεζες εκτιμάται ότι θα παραμείνουν διαχειρίσιμες, καθώς ο κλάδος διαθέτει σαφώς ισχυρότερες άμυνες σε σχέση με τις προηγούμενες ευρωπαϊκές κρίσεις.

Για την αγορά, επομένως, το ερώτημα δεν είναι πλέον εάν επιστρέφει αυτούσιος ο παλιός φαύλος κύκλος τραπεζών και κρατών, αλλά πόσο ανθεκτικοί θα αποδειχθούν οι τραπεζικοί ισολογισμοί εάν οι υψηλές αποδόσεις των ομολόγων αποδειχθούν περισσότερο επίμονες από όσο έχει προεξοφληθεί.

«Αποφασίσαμε να εφαρμόσουμε τον ευέλικτο τρόπο επανεπένδυσης των ομολόγων που λήγουν και τα οποία βρίσκονται στο χαρτοφυλάκιο της πανδημίας (ΡΕΡΡ) αρχής γενομένης της 1ης Ιουλίου» είπε η Λαγκάρντ, μιλώντας σε συνέδριο στην Πορτογαλία.

Πρόσφατα το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ στη διάρκεια έκτακτης συνεδρίασης του είχε αποφασίσει να δημιουργηθεί ένα νέο εργαλείο προκειμένου να παρεμβαίνει η ΕΚΤ στην αγορά των ομολόγων μετά των τερματισμό των προγραμμάτων ποσοτικής χαλάρωσης που εφαρμόζει σήμερα, και να προχωρήσει με ευελιξία στην επανεπένδυση των ομολόγων που ωριμάζουν.

Η επικεφαλής της ΕΚΤ επαναβεβαίωσε σήμερα την πρόθεση της ΕΚΤ να προχωρήσει με πιο επιθετικές αυξήσεις των επιτοκίων στην περίπτωση που οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό παραμείνουν δυσοίωνες.

Το βασικό σενάριο μέχρι στιγμής προβλέπει μία αύξηση του επιτοκίου κατά 0,25% στις 21 Ιουλίου και άλλη μία, ισόποση, τον Σεπτέμβριο.

Όσον αφορά στο νέο εργαλείο το οποίο θα αντικαταστήσει τα προγράμματα αγοράς ομολόγων που εφάρμοσε η ΕΚΤ τα τελευταία χρόνια, η επικεφαλής της Τράπεζας το περιέγραψε σε αδρές γραμμές, αναφέροντας ότι «θα πρέπει να είναι αποτελεσματικό, αλλά και να είναι αναλογικό και να περιλαμβάνει επαρκείς δικλείδες ασφαλείας ώστε να διατηρεί το κίνητρο στα κράτη-μέλη να ακολουθούν συνετή δημοσιονομική πολιτική».

Σε ό,τι αφορά την ελληνική αγορά, στο ΗΔΑΤ καταγράφηκαν την Τρίτη συναλλαγές 86 εκατ. ευρώ εκ των οποίων τα 36 εκατ. ευρώ αφορούσαν σε εντολές αγοράς. Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου διαμορφώθηκε στο 3,85% έναντι 1,63% του αντίστοιχου γερμανικού τίτλου με αποτέλεσμα το περιθώριο να διαμορφωθεί στο 2,22% από 2,35% που έκλεισε χθες.

Στην αγορά συναλλάγματος πτωτικά κινείται το ευρώ έναντι του δολαρίου, νωρίς το απόγευμα το ευρωπαϊκό νόμισμα διαπραγματευόταν στα 1,0527 δολ. από το επίπεδο των 1,0537δολ. που άνοιξε η αγορά.

Η ενδεικτική τιμή για την ισοτιμία ευρώ/δολ που ανακοίνωσε η ΕΚΤ διαμορφώθηκε στα 1,0561 δολ.

Το επιτόκιο καταθέσεων θα πρέπει να αυξηθεί κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούλιο, ανακοινώνει η ΕΚΤ, η οποία σκοπεύει έτσι να αντιμετωπίσει τον πληθωρισμό που έφτασε σε ρεκόρ στην ευρωζώνη, στο 8,1% τον Μάιο.

Σύμφωνα με τις αποφάσεις της ΕΚΤ για τη νομισματική πολιτική, η Κεντρική Τράπεζα επιβεβαιώνει ότι θέτει τέλος στις αγορές περιουσιακών στοιχείων.

Τους τελευταίους τρεις μήνες, οι αγορές περιουσιακών στοιχείων της ΕΚΤ μειώθηκαν από 40 δισ. ευρώ τον Απρίλιο σε 30 δισ. ευρώ τον Μάιο και μετά σε 20 δισ. ευρώ αυτόν τον μήνα.

Όσον αφορά το πρόγραμμα αγοράς έκτακτης ανάγκης για πανδημία (PEPP), το Διοικητικό Συμβούλιο σκοπεύει να επανεπενδύσει τις πληρωμές κεφαλαίων από τίτλους λήξεως που αγοράστηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος τουλάχιστον έως το τέλος του 2024.

Συμφωνα με την ΕΚΤ, σε περίπτωση κατακερματισμού της αγοράς που σχετίζεται με την πανδημία, οι επανεπενδύσεις PEPP μπορούν να προσαρμόζονται με ευελιξία ανά πάσα στιγμή, σε σχέση με το χρόνο, τις κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων και τις δικαιοδοσίες.

Η ευελιξία αυτή θα μπορούσε να συμπεριλαμβάνει την αγορά ομολόγων που εκδίδει η Ελληνική Δημοκρατία επιπλέον της αξίας των ομολόγων που επανεπενδύεται στη λήξη τους, προκειμένου να αποφευχθεί η διακοπή των αγορών στη χώρα μας, η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής προς την ελληνική οικονομία, ενώ αυτή εξακολουθεί να ανακάμπτει από τις επιπτώσεις της πανδημίας.

Οι καθαρές αγορές στο πλαίσιο του PEPP θα μπορούσαν να ξεκινήσουν εκ νέου, εφόσον κριθεί αναγκαίο, για την αντιμετώπιση αρνητικών διαταραχών που σχετίζονται με την πανδημία.

Το ΔΣ της ΕΚΤ προέβη σε προσεκτική επανεξέταση των προϋποθέσεων που, σύμφωνα με τις μελλοντικές οδηγίες του, θα πρέπει να πληρούνται προτού αρχίσει να αυξάνει τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ. Ως αποτέλεσμα αυτής της αξιολόγησης, το Διοικητικό Συμβούλιο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις αυτές.

Η ΕΚΤ σκοπεύει να αυξήσει τα βασικά επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης στη σύνοδο νομισματικής πολιτικής του Ιουλίου. Εν τω μεταξύ, το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε να διατηρήσει αμετάβλητα το επιτόκιο των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης και τα επιτόκια της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης και της διευκόλυνσης καταθέσεων στο 0,00%, 0,25% και -0,50% αντίστοιχα.

Αναφορικά με τον πληθωρισμό η ΕΚΤ  θα διασφαλίσει ότι θα επιστρέψει στο στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκη Κεντρική Τράπεζα, τον Μάιο ο πληθωρισμός αυξήθηκε και πάλι σημαντικά, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών της ενέργειας και των τροφίμων, μεταξύ άλλων λόγω των επιπτώσεων του πολέμου. Ωστόσο, οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν διευρυνθεί και ενταθεί, με τις τιμές για πολλά αγαθά και υπηρεσίες να αυξάνονται έντονα. Οι νέες προβλέψεις  της ΕΚΤ δείχνουν ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει αυξημένος για κάποιο χρονικό διάστημα. Ωστόσο, η συγκράτηση του ενεργειακού κόστους, η χαλάρωση των διαταραχών του εφοδιασμού που σχετίζονται με την πανδημία και η ομαλοποίηση της νομισματικής πολιτικής αναμένεται να οδηγήσουν σε μείωση του πληθωρισμού. Οι νέες προβλέψεις προβλέπουν ετήσιο πληθωρισμό στο 6,8% το 2022, προτού να μειωθεί στο 3,5% το 2023 και στο 2,1% το 2024 – υψηλότερος από ό,τι στις προβλέψεις του Μαρτίου.

Όσον αφορά στην ανάπτυξη, η ΕΚΤ προβλέπει ότι λόγω της αδικαιολόγητης επιθετικότητας της Ρωσίας προς την Ουκρανία η οικονομία επιβραδύνεται. Ο πόλεμος στην Ουκρανία διαταράσσει το εμπόριο, οδηγεί σε ελλείψεις υλικών και συμβάλλει σε υψηλές τιμές ενέργειας και εμπορευμάτων. Αυτοί οι παράγοντες θα συνεχίσουν να επηρεάζουν την εμπιστοσύνη και να περιορίζουν την ανάπτυξη, ειδικά βραχυπρόθεσμα. Ωστόσο, υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να συνεχίσει να αναπτύσσεται η οικονομία λόγω του συνεχιζόμενου ανοίγματος της οικονομίας, μιας ισχυρής αγοράς εργασίας, της δημοσιονομικής στήριξης και των αποταμιεύσεων που συσσωρεύτηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Μόλις υποχωρήσουν οι σημερινοί αντίθετοι άνεμοι, η οικονομική δραστηριότητα αναμένεται να ανακάμψει ξανά. Αυτή η προοπτική αντανακλάται σε γενικές γραμμές στις προβλέψεις της ΕΚΤ που κάνουν λόγο για ετήσια αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ σε 2,8% το 2022, 2,1% το 2023 και 2,1% το 2024.

Νέες αυξήσεις επιτοκίων τον Σεπτέμβριο προανήγγειλε η Λαγκάρντ

Περαιτέρω αύξηση των επιτοκίων τον Σεπτέμβριο προανήγγειλε η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ, μιλώντας στην συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε τις αποφάσεις της κεντρικής τράπεζας της Ευρωζώνης. Σύμφωνα με την ίδια την πρόεδρο Λαγκάρντ, “κοιτάζοντας το μέλλον, αναμένουμε να αυξήσουμε ξανά τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ τον Σεπτέμβριο. Η αύξηση θα εξαρτηθεί από τον επικαιροποιημένο μεσοπρόθεσμο πληθωρισμό. Εάν οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές για τον πληθωρισμό επιμείνουν ή επιδεινωθούν, θα ενδείκνυται μεγαλύτερη αύξηση στη συνεδρίασή μας τον Σεπτέμβριο. Πέρα από τον Σεπτέμβριο, με βάση την τρέχουσα αξιολόγησή μας, αναμένουμε ότι μια σταδιακή αλλά σταθερή πορεία περαιτέρω αυξήσεων των επιτοκίων θα είναι κατάλληλη σύμφωνα με τη δέσμευσή μας για το μεσοπρόθεσμο στόχο του πληθωρισμού στο 2%. Στο πλαίσιο της εντολής μας (σ.σ η οποια καθορίζεται από τις Συνθήκες της ΕΕ) υπό συνθήκες πίεσης, η ευελιξία θα παραμείνει στοιχείο της νομισματικής πολιτικής κάθε φορά που θα υφίστανται απειλές που θα θέτουν σε κίνδυνο την επίτευξη της σταθερότητας των τιμών”.

Απαντώντας στις επίμονες ερωτήσεις των παριστάμενων δημοσιογράφων αναφορικά με την περαιτέρω αύξηση των επιτοκίων τον Σεπτέμβριο, την οποια προανήγγειλε η ίδια η κυρία Λαγκάρντ, η πρόεδρος της ΕΚΤ επανάλαβε - τουλάχιστον τέσσερις φορές - ότι όλα θα εξαρτηθούν από την πορεία του πληθωρισμού. Σύμφωνα με την ίδια, το πλέον πιθανό σενάριο είναι ότι θα αυξηθουν και τα τρία επιτόκια της ΕΚΤ τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, ανάλογα, όμως με το κατα πόσον ο πληθωρισμός βρίσκεται ακόμα πολύ μακριά από τον στόχο του περίπου 2% που ορίζει η εντολή που έχει η κεντρική τράπεζα της Ευρωζώνης από τις συνθήκες της ΕΕ.

“Πολλά από τα εργαλεία που είχαμε χρησιμοποιήσει τα τελευταία 10 - 11 σχεδόν χρόνια είχαν να κάνουν με το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα. Δηλαδή την αύξηση του πληθωρισμού, καθώς παρέμενε πολύ χαμηλός και υπήρχε ο κίνδυνος του αποπληθωρισμού. Τώρα βρισκόμαστε στην αντίθετη κατάσταση όπου ο πληθωρισμός είναι πολύ υψηλός και πρέπει να τον επαναφέρουμε στο στόχο μας του 2% μεσοπρόθεσμα. Τώρα, πόσο σίγουροι είμαστε για τα εργαλεία μας; Πρώτα απ 'όλα, θα ήθελα να πω ότι το προσωπικό μας κάνει την καλύτερη δουλειά που μπορεί να κάνει και εφαρμόζει όλη τη συνείδησή του και τον επαγγελματισμό του. Δεύτερον, αυτές οι προβλέψεις δεν είναι μόνο της ΕΚΤ. Οι προβλέψεις που έχετε μπροστά σας είναι ολόκληρου του Ευρωσυστήματος. Είναι λοιπόν η ΕΚΤ και οι 19 εθνικές κεντρικές τράπεζες της Ευρωζώνης, οι οποίες συμμετέχουν ενεργά. Επομένως, είναι μια συλλογική δουλειά. Τρίτον, είναι σαφές ότι οι υψηλές τιμές της ενέργειας και ο πόλεμος στην Ουκρανία και ο γρήγορος ρυθμός ανάκαμψης έχουν εκπλήξει όλους τους αναλυτές”, δήλωσε η πρόεδρος της ΕΚΤ.