Μιλώντας σήμερα στο συνέδριο του Economist στην Αθήνα, η Μαρία Ρίτα Γκάλι γνωστοποίησε ότι χθες, ο ΔΕΣΦΑ και η Nomagas (κρατική εταιρεία μεταφοράς φυσικού αερίου της Βόρειας Μακεδονίας) κατέληξαν σε τελική επενδυτική απόφαση για την κατασκευή του αγωγού.

Στα τέλη του περασμένου μήνα, ο ΔΕΣΦΑ και η Nomagas υπέγραψαν σύμβαση για την επίβλεψη της κατασκευής του διασυνδετήριου αγωγού φυσικού αερίου Ελλάδας-Βόρειας Μακεδονίας στο τμήμα της γειτονικής χώρας, σε συνέχεια της κυβερνητικής συμφωνίας για την κατασκευή του έργου που υπογράφηκε τον Μάρτιο του 2021. Ο ΔΕΣΦΑ αναδείχθηκε σε ανάδοχο της σχετικής σύμβασης μετά από ανοιχτή διαγωνιστική διαδικασία της Nomagas, στην οποία συμμετείχαν τέσσερις εταιρείες. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η οποία πρόκειται να χρηματοδοτήσει το έργο με επιχορήγηση 2,475 εκατ. ευρώ μέσω του επενδυτικού πλαισίου Δυτικών Βαλκανίων (WBIF), επέβλεψε τη σχετική διαδικασία.

Ο διασυνδετήριος αγωγός φυσικού αερίου Ελλάδας-Βόρειας Μακεδονίας θα είναι μήκους 123 χλμ. Το ελληνικό τμήμα, μήκους 55 χλμ, θα ξεκινά από την περιοχή της Νέας Μεσημβρίας Θεσσαλονίκης και θα καταλήγει στην περιοχή των Ευζώνων/Γευγελής. Από εκεί θα ξεκινά το τμήμα του αγωγού στην επικράτεια της Βόρειας Μακεδονίας, μήκους 68 χλμ., το οποίο θα καταλήγει στην περιοχή του Νεγκοτίνο. Ο αγωγός θα συνδέει τα εθνικά συστήματα μεταφοράς φυσικού αερίου της Ελλάδας και της Βόρειας Μακεδονίας, που διαχειρίζονται οι ΔΕΣΦΑ και Nomagas.

Η αρχική του χωρητικότητα θα είναι 1,5 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως, με δυνατότητα επέκτασης στα 3 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως, ενώ έχουν πραγματοποιηθεί μελέτες ώστε ο αγωγός να υιοθετήσει τις κατάλληλες προδιαγραφές για τη μεταφορά πράσινου υδρογόνου.

Όπως έχουν ανακοινώσει ο ΔΕΣΦΑ και η Nomagas, η συγκεκριμένη επένδυση, η οποία έχει χαρακτηριστεί ως Έργο Αμοιβαίου Ενδιαφέροντος από την Ενεργειακή Κοινότητα, θα ενισχύσει σημαντικά την ασφάλεια εφοδιασμού της Βόρειας Μακεδονίας. Ο αγωγός θα επιτρέψει στη Βόρεια Μακεδονία να προχωρήσει σε περαιτέρω διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού της και να δημιουργήσει πρόσθετους ενεργειακούς διαδρόμους, θέτοντας τις βάσεις για περαιτέρω ολοκλήρωση της αγοράς φυσικού αερίου, τόσο στην περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων, όσο και στην ΕΕ. Παράλληλα, το έργο ενισχύει περαιτέρω τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακής πύλης της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με τη μεταφορά φυσικού αερίου από το ελληνικό Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου στη Βόρεια Μακεδονία και από εκεί στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Η κατασκευή του αγωγού αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τα μέσα του 2025.

Σε ομιλία του προς τα μέλη της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματός του, του AKP, στο τουρκικό κοινοβούλιο, ο Ερντογάν πρόσθεσε πως ο Πούτιν του είπε πως «η Ευρώπη μπορεί να παίρνει το αέριό της από την Τουρκία».

«Η Τουρκία θα γίνει ένας κόμβος και για το φυσικό αέριο. Στην τελευταία συνάντησή μας, συμφωνήσαμε με τον Πούτιν για το θέμα αυτό. Θα δημιουργήσουμε ένα κόμβο εδώ με τουρκικό αέριο που έρχεται από τη Ρωσία», δήλωσε ο Ερντογάν.

«Ο Πούτιν ανακοίνωσε στον κόσμο, σύμφωνα με τα δικά του λόγια, πως 'η Ευρώπη μπορεί να παίρνει το αέριό της από την Τουρκία'», πρόσθεσε ο τούρκος πρόεδρος.

Ο Ταγίπ Ερντογάν υποστήριξε επίσης πως στις δυτικές χώρες αυξάνονται οι ανησυχίες εν μέσω ενεργειακών κρίσεων ενώ η Τουρκία «δεν έχει τέτοιο πρόβλημα».

Συγκεκριμένα ο αγωγός που εφοδιάζει τη χώρα μας με ρωσικό αέριο διέρχεται από την Τουρκία και την Βουλγαρία και καταλήγει στο σημείο εισόδου το οποίο παρέμεινε και το 2021 η κύρια πύλη εισροής φυσικού αερίου στην Ελλάδα (μερίδιο 45,5%).

Οι υπόλοιπες ποσότητες καλύφθηκαν από την Ρεβυθούσα (υγροποιημένο φυσικό αέριο, μερίδιο 31,8%), τον αγωγό ΤΑΡ (17,51%) και τον ελληνοτουρκικό αγωγό (5,17%).

Το μεγαλύτερο τμήμα της εγχώριας ζήτησης (68,65%) αντιστοιχεί στην κατανάλωση μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ ακολουθούν οι οικιακοί καταναλωτές και οι συνδεδεμένες στα δίκτυα διανομής επιχειρήσεις, με ποσοστό 18,77%, καθώς και οι εγχώριες βιομηχανίες, που συνδέονται απευθείας στο σύστημα υψηλής πίεσης του ΔΕΣΦΑ, με ποσοστό 12,56%.

Σύμφωνα με δύο πηγές που επικαλείται το Reuters, η Nord Stream 2 AG, η οποία είναι εγκατεστημένη στην Ελβετία και ανήκει στον ρωσικό κρατικό γίγαντα φυσικού αερίου Gazprom εξετάζει το ενδεχόμενο να καταθέσει αίτηση αφερεγγυότητας.

Οι δύο αυτές πηγές, που μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας δήλωσαν ότι η Nord Stream 2 AG συνεργάζεται με έναν οικονομικό σύμβουλο για την εκκαθάριση ορισμένων από τις υποχρεώσεις της και θα μπορούσε να ξεκινήσει επίσημα διαδικασία πτώχευσης σε ελβετικό δικαστήριο ακόμα και αυτή την εβδομάδα.

Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει σχόλιο ούτε από τη Nord Stream 2 AG ούτε από την Gazprom.

Πάντως, η πρώτη ανακοίνωσε την Τρίτη ότι αναγκάστηκε να λύσει τις συμβάσεις κάποιων υπαλλήλων της εξαιτίας των αμερικανικών κυρώσεων.

«Μετά τις πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις που έφεραν την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων στη Nord Stream 2 AG, η εταιρεία αναγκάστηκε να τερματίσει συμβάσεις εργαζομένων. Λυπούμαστε πολύ για αυτή την εξέλιξη» αναφέρεται σε σχετική δήλωση μέσω email.

Ο Ελβετός υπουργός Οικονομικών, Γκι Παρμελέν, ανέφερε σε συνέντευξή του τη Δευτέρα ότι όλοι οι υπάλληλοι της Nord Stream 2 AG που εργάζοταν στην πόλη Τσουγκ – πάνω από 140 άτομα – απολύθηκαν.

Η Nord Stream 2 AG ολοκλήρωσε πέρυσι το έργο των 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων που σχεδιάστηκε για να διπλασιάσει την ροή φυσικού αερίου από τη Ρωσία στη Γερμανία.

Η Gazprom πλήρωσε το μισό κόστος κατασκευής του Nord Stream 2, με το υπόλοιπο των 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων να χρηματοδοτείται από τη βρετανική Shell, την αυστριακή OMV, την γαλλική Engie και την γερμανική Uniper & Wintershall DEA.

Ο αγωγός μήκους 1.230 χλμ δεν λειτούργησε ποτέ εμπορικά, επειδή εκκρεμούσε η πιστοποίηση του από τη Γερμανία, διαδικασία που πάγωσε μετά την επίθεση στην Ουκρανία.

Οι ΗΠΑ εξέδωσαν εκτελεστικό διάταγμα, το οποίο τίθεται σε ισχύ αύριο, απαγορεύοντας συναλλαγές με την εταιρεία ή οποιονδήποτε ελέγχει άμεσα ή έμμεσα ποσοστό άνω του 50%.

Από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία την περασμένη εβδομάδα, αρκετές μεγάλες εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων πετρελαϊκών, δήλωσαν ότι θα αποχωρήσουν από επενδύσεις με ρωσικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της Shell, η οποία δήλωσε ότι δεν θα συμμετέχει πλέον στον Nord Stream 2.

Μέσω της υλοποίησης του αγωγού TAP και τη σύναψη σύμβασης της ΔΕΠΑ Α.Ε., η Ελλάδα σφραγίζει τη συμμετοχή της στο στρατηγικό εγχείρημα της ΕΕ για το άνοιγμα του Νοτίου Διαδρόμου φυσικού αερίου και την ενίσχυση της διαφοροποίησης πηγών και οδεύσεων της Ευρώπης.

Με την έναρξη των εμπορικών παραδόσεων, η Ελλάδα διαφοροποιεί περαιτέρω το μείγμα προμήθειάς της εισάγοντας σε αυτό ένα αέριο με ανταγωνιστική τιμή, με κυριότερους ωφελημένους τους τελικούς καταναλωτές.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΠΑ, κ. Κ. Ξιφαράς, σημείωσε: «Η έναρξη της τροφοδοσίας από τον αγωγό ΤΑΡ αποτελεί ορόσημο για τη ΔΕΠΑ. Είναι το επιστέγασμα των προσπαθειών επτά και πλέον χρόνων της εταιρείας μας για να φτάσει το φυσικό αέριο της Κασπίας στην Ελλάδα, προσφέροντας μια νέα μεγάλη πηγή εφοδιασμού, σε ιδιαίτερα μάλιστα, ανταγωνιστικές τιμές.

Με το νέο αέριο από τον ΤΑΡ, η ΔΕΠΑ θα βελτιώσει ακόμα περισσότερο την εμπορική της θέση στην ελληνική αγορά και θα επιταχύνει το άνοιγμά της στις αγορές των Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης. Ήδη έχουμε επεξεργαστεί τα εξειδικευμένα πακέτα που θα προσφέρουμε στους πελάτες μας.

Επιπλέον, το αέριο αυτό θα αυξήσει τον ανταγωνισμό στην εγχώρια αγορά φέρνοντας περαιτέρω αποκλιμάκωση των τιμών, με βασικούς ωφελημένους τους τελικούς καταναλωτές, δηλαδή τις βιομηχανίες, τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις της χώρας, αλλά και την ελληνική οικονομία στο σύνολό της.»