“Με στοχευμένους ελέγχους στηρίζουμε τον εργαζόμενο, αλλά και τον συνεπή εργοδότη και εντείνουμε τις προσπάθειές μας για την αντιμετώπιση τόσο της αδήλωτης, όσο και της υποδηλωμένης εργασίας”, είπε ο διοικητής της Επιθεώρησης Εργασίας, Γιώργος Τζιλιβάκης.

Στα μετρήσιμα οφέλη από την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας, με την εντυπωσιακή αύξηση των δηλωμένων υπερωριών, αναφέρθηκε σε παρέμβασή της η υφυπουργός Εργασίας, Άννα Ευθυμίου, σημειώνοντας: “Η αδήλωτη και υποδηλωμένη εργασία πλήττει των πυρήνα των δικαιωμάτων των εργαζομένων και τον ανταγωνισμό μεταξύ εργοδοτών”.

Στο πρώτο μέρος της εκδήλωσης η Χαριτίνη Καραγιώργη, προϊσταμένη της ΠΔΕΕΣ Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και η Αθηνά Βαλαμβού, προϊσταμένη επιθεωρήτρια στην υπηρεσία ειδικών επιθεωρητών, προέβαλαν τα πολλαπλά οφέλη της νομιμότητας για τους εργαζόμενους, τους εργοδότες και το κράτος. Αναλύθηκαν στοιχεία που αφορούν στη σημαντική αύξηση των ελέγχων και την επιβολή προστίμων. Τονίστηκε ότι η Επιθεώρηση Εργασίας αξιοποιεί σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, με την παράλληλη υλοποίηση στοχευμένων επιχειρησιακών σχεδίων, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή της να προστατεύει τα εργασιακά δικαιώματα, να ενισχύει τη νομιμότητα και να διασφαλίζει τον ισότιμο ανταγωνισμό.

Ακολούθησε συζήτηση, την οποία συντόνισε η Ελένη Ζάχου, προϊσταμένη τμήματος συντονισμού επιθεώρησης εργασιακών σχέσεων Κεντρικής Μακεδονίας, με τη συμμετοχή του καθηγητή εργατικού δικαίου στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Δημήτρη Γούλα, του προέδρου του Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου Θεσσαλονίκης Χάρη Κυπριανίδη, του μέλος του ΔΣ της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εστιατορικών και Συναφών Επαγγελμάτων Σωτήρη Κοτσαμπά και του Θεόδωρου Λιάκου, payroll manager από το Tor Hotel Group.

Στα άμεσα οφέλη χρήσης του συστήματος Business Intelligence (BI) εστίασε στην παρουσίασή της η Αλεξάνδρα Μπρούμου, προϊσταμένη διεύθυνσης προγραμματισμού και συντονισμού επιθεώρησης εργασιακών σχέσεων, υπογραμμίζοντας: “Το σύστημα διαχειρίζεται αναλύει και συνδυάζει μεγάλο όγκο δεδομένων, από το πληροφοριακό σύστημα Εργάνη και την ψηφιακή κάρτα εργασίας, για να εντοπίζει παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας, όπως υπερβάσεις ωραρίου, υπερωρίες που δεν έχουν δηλωθεί, αλλά και παραβάσεις που αφορούν επιχειρήσεις εκτός του πεδίου εφαρμογής της ψηφιακής κάρτας εργασίας, όπως η παράβαση της πενθήμερης απασχόλησης ή η μη καταβολή του νομοθετημένου κατώτατου μισθού. Μέσω του συστήματος BI, η παραβατικότητα δεν πιθανολογείται, διαγιγνώσκεται. Με άλλα λόγια αποδεικνύεται από τα δεδομένα που υποβάλλονται στο Εργάνη. Αυτό σημαίνει ότι οι έλεγχοι μπορεί να γίνονται σε μεγάλο βαθμό απομακρυσμένα, με ακρίβεια και διαφάνεια”.

Συγκεκριμένα, κατά το χρονικό διάστημα 1ος/2022-6ος/2023 πραγματοποιήθηκαν 33.740 επιτόπιοι έλεγχοι.

Αναλυτικότερα, για το χρονικό διάστημα από το 1ο/2022 μέχρι και τον 6ο/2023, ισχύουν τα παρακάτω:

Ελέγχθηκαν 68.449 υποθέσεις εργαζομένων, 3.844 βρέθηκαν αδήλωτοι, 11.383 βρέθηκαν εκτός δηλωμένου ωραρίου εργασίας.

Ειδικότερα, όσον αφορά στα ποσοστά της αδήλωτης εργασίας που διαμορφώνονται κατά τα ανωτέρω χρονικά διαστήματα (έτος 2022 και 1ο εξάμηνο του 2023) στις κοινές επιχειρήσεις είναι: 6,0% και 4,2% αντίστοιχα, ενώ για τους εργαζόμενους εκτός ωραρίου τα ποσοστά ανέρχονται σε 17,5% και 13,7% αντιστοίχως. Σε 32,0% και 31,4% ανέρχονται αντίστοιχα τα ποσοστά της υποδηλωμένης εργασίας για το έτος 2022 και το 1ο εξάμηνο του 2023.

Για τις περιπτώσεις αδήλωτης και υποδηλωμένης εργασίας καταλογίστηκαν πρόστιμα από επιτόπιους και ουσιαστικούς ελέγχους κοινών επιχειρήσεων και το ποσό όλων των προστίμων ανέρχεται συνολικά στα 96.553.150,90 euro για το έτος 2022 και το διάστημα 1ου εξαμήνου του 2023. Επισημαίνεται ότι κατά το πρώτο 15ήμερο του Ιουλίου 2023 πραγματοποιήθηκαν 67 επιτόπιοι έλεγχοι από το ΠΕΚΑ Αττικής από ‘Αλιμο μέχρι και Βάρκιζα (Αθηναϊκή Ριβιέρα) και ελέγχθηκαν 239 εργαζόμενοι. Επιπλέον, έχουν προγραμματιστεί έλεγχοι από μικτά κλιμάκια των ΠΕΚΑ σε όλη την επικράτεια.

Στόχος των ελεγκτικών μηχανισμών του Φορέα είναι η προάσπιση των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων καθώς και των ίδιων των εργοδοτών από εκείνους που παραβιάζουν την ασφαλιστική νομοθεσία σε βάρος του κοινωνικού συνόλου, δημιουργώντας αθέμιτο ανταγωνισμό.

Υπενθυμίζεται ότι οι έλεγχοι διακρίνονται σε επιτόπιους και ουσιαστικούς:

– Επιτόπιος είναι ο έλεγχος που γίνεται από τα ελεγκτικά όργανα στον χώρο που ασκεί δραστηριότητα ο ελεγχόμενος, κατά τον οποίο γίνεται αναλυτική και πλήρης καταγραφή των πραγματικών στοιχείων απασχόλησης, προκειμένου να εξακριβωθεί η τήρηση της ασφαλιστικής νομοθεσίας. Σε περίπτωση καταγραφής αδήλωτης εργασίας παράγονται πρόστιμα ΠΕΠ/ΠΕΠΥ.

– Ουσιαστικός είναι ο έλεγχος κατά τον οποίο διερευνάται η ορθότητα ή μη της ασφάλισης όλων των εργαζομένων της επιχείρησης από την ημερομηνία λειτουργίας της, λαμβάνοντας υπόψη τον τελευταίο έλεγχο αλλά και τυχόν παραγραφή εισφορών (τακτικός). Να σημειωθεί ότι υπάρχει η δυνατότητα και έκτακτων ή ειδικών ελέγχων. Σε περίπτωση διαφορών εισφορών παράγονται πράξεις επιβολής εισφορών ΠΕΕ, ΠΕΠΕΕ κ.λπ.

Με τη διενέργεια στοχευμένων ελέγχων σε κλάδους που εμφανίζεται μεγαλύτερη παραβατικότητα, αλλά και την ενσωμάτωση νέων τεχνολογικών εργαλείων στην καθημερινή πρακτική των ελέγχων, η Διοίκηση του Φορέα στοχεύει στην αποτελεσματικότερη καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας και της εισφοροδιαφυγής.

Ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης ‘Αδωνις Γεωργιάδης δήλωσε: «Έχουμε μηδενική ανοχή στην αδήλωτη και στην υποδηλωμένη εργασία. Η ανασφάλιστη εργασία αποτελεί τεράστια παραβίαση των δικαιωμάτων των εργαζομένων, μεγάλη ζημιά για το ασφαλιστικό μας σύστημα, και πολύ μεγάλο πρόβλημα στην ομαλή λειτουργία της αγοράς καθώς δημιουργεί συνθήκες άνισου ανταγωνισμού. Ξεκινάμε σαρωτικούς ελέγχους και θα εξετάσουμε όλες τις νομοθετικές πρωτοβουλίες που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε, για να χτυπήσουμε ακόμα περισσότερο και την αδήλωτη και την υποδηλωμένη εργασία. Μεγάλο όπλο στα χέρια μας θα είναι η ολική εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας».

Συγκεκριμένα, μέσω της υπηρεσίας "Καταγγελία εργαζόμενου – Δήλωση Απασχόλησης"https://www.efka.gov.gr/el/kataggelia-ergazomenoy-delose-apascholeses), στην ενότητα "Μισθωτοί" στον ιστότοπο του e-ΕΦΚΑ (www.efka.gov.gr) οι εργαζόμενοι μπορούν πλέον να υποβάλλουν ηλεκτρονικά την καταγγελία τους για διεκδίκηση ενσήμων λόγω μη ή ελλιπούς ασφάλισης.

Η συγκεκριμένη υπηρεσία απευθύνεται στους εργαζόμενους εκείνους οι οποίοι δεν έχουν ασφαλιστεί ή δεν έχουν ασφαλιστεί ορθά από τον εργοδότη τους και επιθυμούν να διεκδικήσουν την ασφαλιστική τακτοποίησή τους.

Σχετικά με τη διαδικασία υποβολής καταγγελίας:

-για να υποβάλλει ένας εργαζόμενος καταγγελία κατά επιχείρησης θα πρέπει να γνωρίζει το ΑΦΜ της, ενώ αν η καταγγελία του αφορά σε οικοδομοτεχνικό έργο θα πρέπει να γνωρίζει το ονοματεπώνυμο / επωνυμία του ιδιοκτήτη / ανάδοχου εργολάβου και την ακριβή διεύθυνση του έργου.

-για περαιτέρω διευκόλυνση των εργαζομένων σημειώνεται ότι μπορούν να υποβάλλουν καταγγελία χρησιμοποιώντας το σχετικό ΑΜΕ (Αριθμός Μητρώου Εργοδότη) ή ΑΜΟΕ (Αριθμός Μητρώου Οικοδομοτεχνικού έργου). Σε αυτή την περίπτωση τα υπόλοιπα στοιχεία του εργοδότη θα συμπληρωθούν αυτόματα.

Σε κάθε περίπτωση, εάν υπάρχει αδυναμία πρόσβασης στις Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες, ο εργαζόμενος μπορεί να υποβάλλει την καταγγελία του εγγράφως στο ΠΕΚΑ που έχει τη χωρική αρμοδιότητα ελέγχου του τόπου απασχόλησής του.

Διευκρινίζεται ότι η καταγγελία για μη καταβολή δεδουλευμένων υποβάλλεται στην κατά τόπο αρμόδια Επιθεώρηση Εργασίας κι όχι στον e-ΕΦΚΑ.

Οδηγίες χρήσης της νέας ηλεκτρονικής υπηρεσίας έχουν αναρτηθεί στον ιστότοπο του e-ΕΦΚΑ (www.efka.gov.gr), στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες, στην ενότητα: Μισθωτοί, "Καταγγελία εργαζόμενου – Δήλωση Απασχόλησης" https://www.efka.gov.gr/el/kataggelia-ergazomenoy-delose-apascholeses).