Όπως αναφέρει το Politico, σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άλλα ενεργειακά προϊόντα — ιδιαίτερα στα αεροπορικά καύσιμα — οι τιμές στην Ευρώπη παραμένουν σχετικά συγκρατημένες, ενώ οι αξιωματούχοι επιμένουν ότι οι προμήθειες είναι ασφαλείς. Η εικόνα αυτή φαίνεται να έρχεται σε αντίθεση με προειδοποιήσεις διεθνών οργανισμών ότι ο κόσμος βιώνει μία από τις μεγαλύτερες ενεργειακές αναταράξεις της σύγχρονης ιστορίας.

Μέχρι στιγμής, η Ευρώπη έχει καταφέρει να προσαρμοστεί καλύτερα από ό,τι αναμενόταν. Οι εισαγωγές ενέργειας από τις ΗΠΑ και από άλλες χώρες αυξήθηκαν, η εγχώρια παραγωγή ενισχύθηκε και η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας επιταχύνθηκε.

Ωστόσο, αναλυτές, αξιωματούχοι και traders υπογραμμίζουν ότι καμία από αυτές τις λύσεις δεν μπορεί να αλλάξει το βασικό γεγονός: ένα τεράστιο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής ενέργειας εξακολουθεί να παραμένει εγκλωβισμένο στα Στενά του Ορμούζ ή έχει υποστεί σοβαρές ζημιές στις παράκτιες εγκαταστάσεις της περιοχής.

Όπως επισημαίνει το Politico, η πραγματικότητα αυτή αυξάνει το ενδεχόμενο επιβολής άτυπων μέτρων ενεργειακής λιτότητας στην Ευρώπη, κάτι που ήδη συμβαίνει σε αρκετές περιοχές της Ασίας.

Ο κίνδυνος νέας εκτίναξης στις τιμές του πετρελαίου

Οι τιμές του Brent έχουν διατηρηθεί χαμηλότερα από τις πιο απαισιόδοξες προβλέψεις, χάρη στην αύξηση της παραγωγής από τις ΗΠΑ και άλλους παραγωγούς, αλλά και στις έκτακτες αποδεσμεύσεις στρατηγικών αποθεμάτων.

Ωστόσο, το παγκόσμιο «μαξιλάρι ασφαλείας» μειώνεται σταδιακά, καθώς τα κράτη αντλούν όλο και περισσότερο από τα αποθέματά τους.

Πρόσφατη έκθεση της Oxford Economics προειδοποιεί ότι τα αποθέματα πετρελαίου των ανεπτυγμένων οικονομιών ενδέχεται να φτάσουν σε κρίσιμο σημείο έως τον Σεπτέμβριο, εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά και μετά τον Ιούλιο. Σε αυτό το σενάριο, οι τιμές θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 150 δολάρια το βαρέλι.

Τα αεροπορικά καύσιμα στο επίκεντρο της ανησυχίας

Η μεγαλύτερη ανησυχία στην Ευρώπη αφορά πλέον ένα συγκεκριμένο προϊόν: τα αεροπορικά καύσιμα.

Επιφανειακά, η κατάσταση φαίνεται σταθερή. Η πρόβλεψη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας τον Απρίλιο ότι τα ευρωπαϊκά αποθέματα θα εξαντλούνταν έως τα τέλη Μαΐου δεν επιβεβαιώθηκε.

Η Ευρώπη κατάφερε να αναπληρώσει τις απώλειες από τον Περσικό Κόλπο αυξάνοντας σχεδόν πέντε φορές τις εισαγωγές αεροπορικών καυσίμων από τις Ηνωμένες Πολιτείες μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαΐου.

Παράλληλα, τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια αύξησαν την παραγωγή αεροπορικού καυσίμου, ενώ σημαντική βοήθεια προσέφερε και η επαναλειτουργία ενός μεγάλου διυλιστηρίου στη Νιγηρία.

Παρά τις διαβεβαιώσεις της Κομισιόν ότι δεν υπάρχουν «άμεσοι» κίνδυνοι εφοδιασμού, αρκετοί ειδικοί θεωρούν ότι η ήπειρος βαδίζει προς μια κρίση χωρίς να το αντιλαμβάνεται.

Οι αεροπορικές εταιρείες συνεχίζουν να εμφανίζονται αισιόδοξες για τη διαθεσιμότητα καυσίμων, γεγονός που έχει διατηρήσει τη ζήτηση για αεροπορικά ταξίδια σε υψηλά επίπεδα. Αυτό, όμως, σημαίνει ότι οι κυβερνήσεις έχουν κάνει ελάχιστα για να περιορίσουν την κατανάλωση.

Η εταιρεία ανάλυσης Kpler εκτιμά ότι μέχρι τον Σεπτέμβριο θα χρειαστεί να καταστραφεί ζήτηση, που αντιστοιχεί σε περισσότερα από 50.000 βαρέλια ημερησίως αεροπορικών καυσίμων στην ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Σύμφωνα με πηγές του Politico, η Κομισιόν ζητά πλέον από τα κράτη-μέλη να συντονίσουν καλύτερα τα μέτρα περιορισμού της ζήτησης ώστε να αποφευχθούν τα χειρότερα σενάρια.

Η ανησυχία μεγαλώνει πίσω από την εικόνα ηρεμίας

Η απερχόμενη γενική διευθύντρια Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ντίτε Γιουλ Γιόργκενσεν, προειδοποίησε διπλωμάτες στα τέλη του προηγούμενου μήνα ότι τα αποθέματα αεροπορικών καυσίμων ενδέχεται να δεχθούν ισχυρές πιέσεις από το φθινόπωρο, ανάλογα με την εξέλιξη της θερινής περιόδου.

Ανώτατος αξιωματούχος της Επιτροπής εκτίμησε ότι οι πιέσεις στις τιμές θα μπορούσαν να γίνουν ιδιαίτερα έντονες μέσα στο καλοκαίρι και ακόμη περισσότερο από τον Σεπτέμβριο, εάν δεν ληφθούν μέτρα για τη μείωση της κατανάλωσης.

Η Κομισιόν προειδοποιεί ήδη για μια «ολοένα πιο σφιχτή» αγορά, καθώς και για πιθανές περιφερειακές ελλείψεις εάν η κατάσταση δεν βελτιωθεί τις επόμενες εβδομάδες.

Ορισμένα αεροδρόμια, κυρίως στην Ιταλία, όπου η οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό, έχουν ήδη αναφέρει ελλείψεις καυσίμων. Άλλα ενδέχεται να αντιμετωπίζουν προβλήματα χωρίς να τα δημοσιοποιούν, καθώς οι διαθέσιμες ποσότητες παραμένουν δύσκολο να αποτιμηθούν με ακρίβεια.

Παράλληλα, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν ανησυχίες ότι οι αεροπορικές εταιρείες μπορεί να αυξήσουν απότομα τις τιμές ή ακόμη και να περιορίσουν πτήσεις εάν οι συνθήκες επιδεινωθούν.

Οι αμερικανικοί παράγοντες που μπορεί να επιδεινώσουν την κρίση

Οι Βρυξέλλες παρακολουθούν επίσης μια σειρά από κινδύνους που προέρχονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται νέα αμερικανικά αεροπορικά πλήγματα κατά του Ιράν, τα οποία θα μπορούσαν να κατευθύνουν ποσότητες αεροπορικών καυσίμων προς τις στρατιωτικές ανάγκες των ΗΠΑ αντί προς την Ευρώπη.

Επιπλέον, εξετάζεται το ενδεχόμενο περιορισμών στις εξαγωγές καυσίμων από τις ΗΠΑ εάν οι εγχώριες τιμές αυξηθούν σημαντικά κατά τη θερινή περίοδο, ενώ η αυξημένη αεροπορική κίνηση προς τις ΗΠΑ ενόψει του Παγκοσμίου Κυπέλλου θα μπορούσε επίσης να επιβαρύνει την αγορά.

Ο διευθύνων σύμβουλος της ισπανικής ενεργειακής εταιρείας Moeve, Μάρτεν Βέτσελααρ, εκτιμά ότι η κατάσταση γίνεται ολοένα πιο σοβαρή, καθώς σημαντικές ποσότητες καυσίμων ανακατευθύνονται από παραγωγούς δυτικά της Διώρυγας του Σουέζ προς χώρες που βρίσκονται ανατολικά της.

«Μπορείτε να κλείσετε τις διακοπές σας, αλλά η κατάσταση δεν είναι ίδια παντού στον κόσμο», σημείωσε. «Για την Ευρώπη αυτό σημαίνει ολοένα ακριβότερη ενέργεια. Για άλλα μέρη του πλανήτη σημαίνει ολοένα και λιγότερη ενέργεια».

Το φυσικό αέριο και η κρυφή πίεση στην αγορά LNG

Παρόμοια είναι η εικόνα και στην αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), το οποίο καλύπτει περίπου το 18% της ηλεκτροπαραγωγής της Ευρώπης και το 24% του συνολικού ενεργειακού της μείγματος.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά εξαρτάται σχετικά λίγο από τις εξαγωγές LNG του Περσικού Κόλπου, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν πολύ μεγαλύτερο προμηθευτή. Ωστόσο, χώρες όπως η Ιταλία και το Βέλγιο επηρεάστηκαν σημαντικά από τους βομβαρδισμούς μεγάλων μονάδων φυσικού αερίου στο Κατάρ τον Μάρτιο.

Παρά τα προβλήματα, το ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς TTF παραμένει κάτω από τα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα, πολύ χαμηλότερα από τα επίπεδα των 300 ευρώ που είχαν καταγραφεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Αναλυτές και traders υποστηρίζουν ότι αυτή η σχετική ηρεμία δεν αντανακλά εμπιστοσύνη στην επάρκεια προμηθειών, αλλά την απροθυμία των επενδυτών να στοιχηματίσουν επιθετικά σε μια σύγκρουση με τόσο αβέβαιη έκβαση.

Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν τριπλό ανταγωνισμό για τις διαθέσιμες ποσότητες LNG: από την Ασία, από τις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες και από τις δικές της ανάγκες.

Οι ασιατικές οικονομίες, και κυρίως η Κίνα, στρέφονται όλο και περισσότερο στην αγορά άμεσης παράδοσης (spot market), αυξάνοντας τον ανταγωνισμό με την Ευρώπη.

Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές χώρες γεμίζουν τις αποθήκες φυσικού αερίου με βραδύτερους ρυθμούς από το συνηθισμένο, καθώς οι υψηλές τιμές μειώνουν τα κίνητρα αποθήκευσης κατά τη θερινή περίοδο.

Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να αυξήσουν σημαντικά την παραγωγή

Θεωρητικά, μια σημαντική αύξηση της παραγωγής LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να καλύψει τυχόν ελλείψεις. Ωστόσο, σύμφωνα με στελέχη της αμερικανικής βιομηχανίας LNG, η παραγωγική ικανότητα έχει πλέον φτάσει στα όριά της.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες λειτουργούν ήδη «στο μέγιστο της δυναμικότητάς τους» και θα μπορούν να αυξήσουν τις εξαγωγές μόνο σταδιακά έως το 2031.

Όπως προειδοποιούν παράγοντες της αγοράς, εάν ο ανταγωνισμός για τα διαθέσιμα φορτία ενταθεί περαιτέρω, η αμερικανική βιομηχανία δεν θα είναι σε θέση να αποτρέψει μια νέα κρίση εφοδιασμού στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Σύμφωνα με το CNN Business, οι αεροπορικές εταιρείες θεωρούν ότι η ισχυρή ταξιδιωτική ζήτηση τους επιτρέπει να διατηρούν υψηλές τιμές, ακόμη και σε περιόδους όπου το ενεργειακό κόστος υποχωρεί.

Η ζήτηση κρατά ψηλά τις τιμές

Η άνοδος των ναύλων δεν αποδίδεται αποκλειστικά στην αύξηση του κόστους καυσίμων. Η παγκόσμια ταξιδιωτική ζήτηση παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή, με τους καταναλωτές να συνεχίζουν να κλείνουν ταξίδια σε υψηλούς ρυθμούς παρά τις διαδοχικές αυξήσεις τιμών.

Όσο οι επιβάτες συνεχίζουν να πληρώνουν ακριβότερα εισιτήρια, οι αεροπορικές εταιρείες εκτιμούν ότι μπορούν να διατηρήσουν αυτή τη νέα πραγματικότητα στην τιμολόγηση.

Ο διευθύνων σύμβουλος της United Airlines, Scott Kirby, δήλωσε ότι όσο περισσότερο οι καταναλωτές αποδέχονται αυτές τις τιμές και όσο περισσότερο οι εταιρείες συνηθίζουν στα αυξημένα έσοδα, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες οι υψηλοί ναύλοι να παγιωθούν. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επιβάτες της United πληρώνουν πλέον κατά μέσο όρο 20% περισσότερα για κάθε μίλι ταξιδιού σε σχέση με έναν χρόνο πριν.

Ανάλογη εικόνα περιέγραψε και ο επικεφαλής της American Airlines, Robert Isom, ο οποίος σημείωσε ότι οι επιβάτες εμφανίζονται πλέον διατεθειμένοι να πληρώνουν περισσότερα για πρόσθετες υπηρεσίες, όπως μεγαλύτερο χώρο για τα πόδια ή θέσεις σε καλύτερα σημεία της καμπίνας. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι οι κρατήσεις για τη θερινή περίοδο παραμένουν ισχυρές, παρότι η εταιρεία έχει ήδη αυξήσει τις τιμές των εισιτηρίων.

Καύσιμα και λειτουργικό κόστος πιέζουν τις εταιρείες

Η τιμή των αεροπορικών καυσίμων έχει σχεδόν διπλασιαστεί από τις αρχές του έτους, μετατρέποντας το ενεργειακό κόστος σε έναν από τους βασικότερους παράγοντες πίεσης για τον κλάδο. Τα καύσιμα αποτελούν το δεύτερο μεγαλύτερο λειτουργικό κόστος για τις αεροπορικές εταιρείες μετά τις δαπάνες εργασίας.

Οι τέσσερις μεγαλύτεροι αμερικανικοί αερομεταφορείς — United Airlines, American Airlines, Delta Air Lines και Southwest Airlines — δαπανούσαν πέρυσι περίπου 100 εκατ. δολάρια ημερησίως για καύσιμα, ακόμη και σε περίοδο σχετικά χαμηλών τιμών πετρελαίου.

Σήμερα, το συνολικό ενεργειακό κόστος έχει εκτοξευθεί κατά δισεκατομμύρια δολάρια.

Η Delta ανακοίνωσε ότι μόνο στο τρέχον τρίμηνο το κόστος καυσίμων αυξήθηκε κατά 2 δισ. δολάρια, επιβεβαιώνοντας το μέγεθος της πίεσης που δέχεται ο κλάδος.

Μειώνονται οι λιγότερο κερδοφόρες πτήσεις

Οι αεροπορικές εταιρείες προχωρούν παράλληλα σε περικοπές δρομολογίων με χαμηλότερη κερδοφορία, καθώς πολλές από αυτές τις πτήσεις έχουν καταστεί οικονομικά ασύμφορες λόγω της ενεργειακής κρίσης.

Η United έχει ήδη μειώσει περίπου κατά 5% το προγραμματισμένο πτητικό της πρόγραμμα έως τον Σεπτέμβριο.

Η μείωση φθηνότερων ή λιγότερο αποδοτικών πτήσεων περιορίζει τις οικονομικές επιλογές για τους καταναλωτές και συμβάλλει περαιτέρω στην άνοδο της μέσης τιμής των εισιτηρίων.

Παράλληλα, οι αεροπορικές γνωρίζουν ότι όσο η ζήτηση παραμένει ισχυρή, μπορούν να διατηρούν υψηλότερους ναύλους στις διαθέσιμες θέσεις.

Πολιτικές αντιδράσεις για τις αυξήσεις

Οι δηλώσεις στελεχών του κλάδου περί διατήρησης υψηλών ναύλων ακόμη και μετά από πιθανή αποκλιμάκωση στις τιμές καυσίμων έχουν ήδη προκαλέσει αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο βουλευτής της Νέας Υόρκης, Ritchie Torres, απέστειλε επιστολή προς τον Σκοτ Κίρμπι της United, κατηγορώντας την εταιρεία ότι σχεδιάζει να διατηρήσει μεγάλο μέρος των εξοικονομήσεων αντί να τις μεταφέρει στους επιβάτες.

Όπως ανέφερε, οι Αμερικανοί πολίτες — πολλοί από τους οποίους ήδη δυσκολεύονται να αντέξουν οικονομικά τα αεροπορικά ταξίδια — αξίζουν καλύτερη μεταχείριση από αυτό που χαρακτήρισε ως «εταιρική απληστία». Η United αρνήθηκε να σχολιάσει δημόσια την επιστολή.

Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ανάλυσης αεροπορικών δεδομένων Cirium, που επικαλούνται οι Financial Times, η κρίση στην τροφοδοσία καυσίμων έχει ήδη οδηγήσει στην απώλεια περίπου 2 εκατομμυρίων θέσεων από τα προγράμματα πτήσεων του Μαΐου. Ο συνολικός αριθμός διαθέσιμων θέσεων μειώθηκε από 132 σε 130 εκατομμύρια μέσα σε λίγες μόλις εβδομάδες, ενώ έχουν καταγραφεί περίπου 12.000 ακυρώσεις πτήσεων.

Οι παράγοντες του οικονομικού "ράλι" στα καύσιμα

Η κρίση πυροδοτήθηκε από τη ραγδαία αύξηση της τιμής των καυσίμων αεροσκαφών, που έχει σχεδόν διπλασιαστεί από την έναρξη της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, η οποία οδήγησε σε αλυσιδωτές αντιδράσεις στις ενεργειακές αγορές και έφερε τον πλανήτη αντιμέτωπο με τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην Ιστορία.

Καθοριστικός παράγοντας ήταν η απόφαση της Τεχεράνης να μπλοκάρει τα Στενά του Ορμούζ, τη στρατηγική θαλάσσια δίοδο από την οποία διερχόταν περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου. Η διακοπή αυτής της ροής έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην προσφορά καυσίμων.

Όπως σημειώνει η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (IATA), η μέση τιμή των καυσίμων αεροσκαφών έφτασε τα 181 δολάρια ανά βαρέλι, καταγράφοντας αύξηση 1% μέσα σε μία εβδομάδα, μετά από μήνες έντονων διακυμάνσεων.

Για την δύσκολη ενεργειακή κατάσταση που διαμορφώνεται και την πιθανότητα να απαιτηθούν ακόμα και χρόνια για την ομαλοποίησή της μίλησε ο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν σε συνέντευξη Τύπου μετά τη συνάντησή του με τον Μολδαβό υπουργό Ενέργειας Ντόριν Γιουνγκιέτου, στο πλαίσιο του Διαλόγου Υψηλού Επιπέδου ΕΕ-Μολδαβίας για την Ενέργεια, στις Βρυξέλλες.

Σε αυτό το πλαίσιο ανακοίνωσε πως η Ευρωπαϊκή Ένωση θα προχωρήσει στη λήψη μέτρων για να αντιμετωπίσει την έλλειψη καυσίμων στα αεροσκάφη. «Αν χρειαστεί, μπορεί να αναδιανείμουμε και να μοιραστούμε τα διαθέσιμα καύσιμα αεροσκαφών» είπε.

Διαβάστε περισσότερα στο Lykavitos.gr

Μάλιστα έκανε λόγο για τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση που έχουμε αντιμετωπίσει ποτέ, λόγω της διακοπής ροής πετρελαίου, φυσικού αερίου και άλλων κρίσιμων προμηθειών μέσω των Στενών του Ορμούζ, σημειώνοντας πως ο αποκλεισμός των Στενών θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. «Οσο περισσότερο διαρκεί τόσο πιο αρνητικές θα είναι οι συνέπειες για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό διεθνώς», τόνισε.

Οι επιπτώσεις, πρόσθεσε, θα μεταφραστούν σε «υψηλότερες τιμές καυσίμων, υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου και αυξημένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας», με ορισμένες περιοχές του κόσμου να πλήττονται περισσότερο από άλλες.

«Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται οι ασιατικές χώρες» που εξαρτώνται ενεργειακά από τη Μέση Ανατολή, σημείωσε, κατονομάζοντας την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, την Ινδία, την Κίνα, το Πακιστάν και το Μπανγκλαντές. «Στη συνέχεια, οι επιπτώσεις θα επεκταθούν στην Ευρώπη και την αμερικανική ήπειρο», πρόσθεσε.

Εάν τα Στενά του Ορμούζ δεν επαναλειτουργήσουν, «σύντομα θα δούμε ειδήσεις ότι ορισμένες πτήσεις από πόλη σε πόλη ενδέχεται να ακυρωθούν λόγω έλλειψης καυσίμων αεροσκαφών», κατέληξε.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Vimana Private Jets, Αμίρχ Νάραν, δήλωσε ότι η εταιρεία πρόσφατα έκλεισε μια πτήση αξίας 520.000 δολαρίων από το Ντουμπάι στο Λονδίνο με επιχειρηματικό τζετ τύπου Boeing για πελάτη. Το ίδιο ταξίδι κόστιζε 400.000 δολάρια το 2023. Η διαφορά οφείλεται εξ ολοκλήρου στις τιμές των καυσίμων, οι οποίες πλέον κυμαίνονται κατά μέσο όρο στα 4,65 δολάρια το γαλόνι παγκοσμίως, σύμφωνα με τον Νάραν.

Αυτό αποτελεί ακόμη μία συνέπεια των πρόσφατων διαταραχών στις αερομεταφορές.

Αυξημένη ζήτηση και αντοχή των εύπορων ταξιδιωτών

Περισσότεροι πελάτες στράφηκαν στις ιδιωτικές πτήσεις κατά τη διάρκεια της πανδημίας για να αποφύγουν τα πλήθη. Η επιλογή αυτή παραμένει δημοφιλής και έχει αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία για τον κλάδο, καθώς τα εύπορα νοικοκυριά στηρίζουν τις δαπάνες σε ταξίδια και άλλους τομείς.

Οι ταξιδιώτες αυτοί είναι λιγότερο πιθανό να αποθαρρυνθούν από την αύξηση των τιμών, ωστόσο καλούνται να διαχειριστούν απρόβλεπτες χρεώσεις, καθώς οι μεσίτες και οι εταιρείες ναύλωσης διαφέρουν στον τρόπο με τον οποίο μετακυλίουν το κόστος καυσίμων. Οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών σε μεγάλες πόλεις των ΗΠΑ αυξήθηκαν πάνω από 80% τον περασμένο μήνα, σύμφωνα με την Airlines for America, επικαλούμενη στοιχεία της Argus.

Οι τιμές ναύλωσης έχουν αυξηθεί κατά 5% έως 15% κατά μέσο όρο, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έως και 20%, σύμφωνα με δεδομένα της Amalfi Jets.

Ορισμένοι πάροχοι μετακυλίουν επιπλέον και ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου για πτήσεις στον Κόλπο, με επιβαρύνσεις 8.000 έως 10.000 δολάρια ανά ταξίδι.

Σύμφωνα με τον Γκρεγκ Μπράνσον-Πιτς της Advanced Aviation Team, οι προσαυξήσεις μπορεί να είναι μικρές, όπως 1.500 δολάρια για πτήση εντός ΗΠΑ, αλλά σε μεγάλα ταξίδια μπορεί να φτάσουν έως και 20.000 δολάρια για κάθε αύξηση ενός δολαρίου στην τιμή καυσίμου ανά γαλόνι.

Σχεδόν όλα τα συμβόλαια περιλαμβάνουν ρήτρα μεταβλητού κόστους καυσίμων, επιτρέποντας επιπλέον χρεώσεις ακόμη και για κρατήσεις που έγιναν έξι μήνες πριν, σύμφωνα με τη νομικό Αμάντα Άπλγκεϊτ της Soar Aviation Law.

Η αγορά παραμένει ανθεκτική

Παρά τις αυξήσεις, η ζήτηση παραμένει ισχυρή. Οι πτήσεις ιδιωτικών τζετ αυξήθηκαν κατά 5% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με τη WingX.

Η Flexjet ανέφερε ότι παρατηρήθηκε αύξηση των «έκτακτων πτήσεων» λόγω προβλημάτων στα αεροδρόμια. Παράλληλα, κάποιοι πελάτες επιλέγουν μικρότερα αεροσκάφη για μείωση κόστους.

Οι ειδικοί συμβουλεύουν τους ταξιδιώτες να επιβεβαιώνουν εκ των προτέρων αν υπάρχουν προσαυξήσεις καυσίμων ή επιπλέον χρεώσεις μετά την πτήση, τονίζοντας ωστόσο ότι η κατάσταση πιθανότατα είναι προσωρινή.

«Και αυτό θα περάσει», σημειώνουν, επισημαίνοντας ότι οι τιμές των καυσίμων ιστορικά αυξάνονται και στη συνέχεια υποχωρούν.

Η ζήτηση για εναλλακτικές διαδρομές προς την Ευρώπη που παρακάμπτουν τη Μέση Ανατολή αυξάνεται επίσης, ενισχύοντας τις τιμές των εισιτηρίων. Σύμφωνα με τα δεδομένα της εταιρείας ανάλυσης Cirium Ltd., πάνω από 43.000 πτήσεις που ήταν προγραμματισμένες προς και από τη Μέση Ανατολή ακυρώθηκαν μεταξύ 28 Φεβρουαρίου και 10 Μαρτίου.

Ακολουθεί μια λίστα με τις αεροπορικές εταιρείες που ανακοίνωσαν αυξήσεις στις τιμές των εισιτηρίων και τις χρεώσεις καυσίμου:

AirAsia

Η μεγαλύτερη χαμηλού κόστους αεροπορική εταιρεία της Νοτιοανατολικής Ασίας αύξησε τις τιμές των εισιτηρίων και προσαρμόζει τα επιδόματα καυσίμου, χωρίς όμως να διευκρινίζει το ακριβές ποσό. Η αεροπορική εταιρεία δήλωσε ότι θα «παρακολουθεί δυναμικά τις συνθήκες της αγοράς και θα αντιδράσει προληπτικά όποτε χρειαστεί».

Air India

Η Air India και η Air India Express θα εφαρμόσουν επιβάρυνση καυσίμων σε εσωτερικές και διεθνείς πτήσεις από τις 12 Μαρτίου. Από τις 12 Μαρτίου, θα προστεθεί χρέωση 399 ρουπιών ($4,35) στις εσωτερικές πτήσεις και στις πτήσεις προς Νότια Ασία, Δυτική Ασία και Μέση Ανατολή. Οι χρεώσεις προς τη Νοτιοανατολική Ασία θα αυξηθούν σε $60 από $40, και προς την Αφρική σε $90 από $60. Από τις 18 Μαρτίου, η χρέωση για την Ευρώπη θα αυξηθεί κατά $25 φτάνοντας τα $125, ενώ για τη Βόρεια Αμερική και την Αυστραλία θα αυξηθεί κατά $50 φτάνοντας τα $200.

Air New Zealand

Η αεροπορική εταιρεία ανακοίνωσε στις 10 Μαρτίου ότι θα αυξήσει τις τιμές των εισιτηρίων κατά ένα αδιευκρίνιστο ποσό, ενώ ενδέχεται να προχωρήσει και σε περαιτέρω αναπροσαρμογές τιμών και προσαρμογές στο δίκτυο και το πρόγραμμα πτήσεων αν οι τιμές καυσίμου παραμείνουν υψηλές. Η εταιρεία ανέστειλε επίσης την πρόβλεψη κερδών, λέγοντας ότι οι υποθέσεις για το κόστος καυσίμου που είχαν ανακοινωθεί στα τέλη του προηγούμενου μήνα δεν ισχύουν πλέον.

Hong Kong Airlines

Η Hong Kong Airlines αύξησε τα επιδόματα καυσίμου, από τις 12 Μαρτίου, σε διάφορες διαδρομές, περιλαμβανομένων αυξήσεων 35%, ή HK$100 ($12,80), για προορισμούς όπως οι Μαλδίβες, Νεπάλ και Μπαγκλαντές. Η χρέωση για τους μακρινότερους προορισμούς, όπως η Αυστραλία και η Βόρεια Αμερική, θα αυξηθεί κατά HK$150, φτάνοντας τα HK$739.

Japan Airlines

Η JAL, η οποία ήδη εφαρμόζει επιβάρυνση καυσίμου στις διεθνείς πτήσεις, δήλωσε ότι δεν σχεδιάζει να προχωρήσει σε αλλαγές στις χρεώσεις πριν από την 1η Απριλίου.

Qantas

Η μεγαλύτερη αεροπορική εταιρεία της Αυστραλίας αυξάνει τις τιμές των εισιτηρίων για διεθνείς πτήσεις κατά περίπου 5% κατά μέσο όρο. Οι τιμές του καυσίμου για τζετ έχουν αυξηθεί έως και 150% τις τελευταίες δύο εβδομάδες, κάτι που αυξάνει τα κόστη σε όλη την επιχείρηση, δήλωσε η Qantas. Οι πτήσεις προς την Ευρώπη, περιλαμβανομένων των διαδρομών Περθ-Λονδίνο, Περθ-Παρίσι και πτήσεων μέσω Σιγκαπούρης, είναι πάνω από 90% γεμάτες αυτό το μήνα, αυξημένες από το συνήθη ποσοστό πλήρωσης 75% αυτή την περίοδο του χρόνου.

Ο ιδρυτής της SpiceJet, Ατζάι Σινγκ, δήλωσε ότι οι αεροπορικές εταιρείες δεν θα έχουν «άλλη επιλογή» από το να επιβάλουν επιβάρυνση καυσίμου. Ζήτησε από την κυβέρνηση να μειώσει τους φόρους καυσίμου για τζετ, προειδοποιώντας ότι ακόμη και το πετρέλαιο στα $90 το βαρέλι είναι «εντελώς μη βιώσιμο». Ο Σινγκ ανέφερε ότι η SpiceJet έχει εξετάσει το ενδεχόμενο να καθηλώσει αεροσκάφη αν οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν υψηλές, ενώ οι αεροπορικές εταιρείες ενδέχεται να χρειαστεί να αναθεωρήσουν τα σχέδιά τους για επέκταση υπό αυτές τις συνθήκες.

Όπως ανέφερε χθες η υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Αλεξάνδρα Σδούκου σε σχετικό συνέδριο που διοργανώνει το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ), το ΥΠΕΝ προχώρησε τον προηγούμενο μήνα σε προκοινοποίηση αιτήματος προς την γενική διεύθυνση Ανταγωνισμού της ΕΕ, προκειμένου να επιτραπεί η κρατική στήριξη στις επενδύσεις που απαιτούνται για την παραγωγή αυτών των καυσίμων.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο και γενικό διευθυντή του ΚΑΠΕ Δημήτρη Καρδοματέα, η κοινοτική νομοθεσία προβλέπει από το 2025 υποχρεωτική πρόσμειξη SAF σε ποσοστό 2% στα αεροπορικά καύσιμα, το οποίο για τη χώρα μας θα καλυφθεί με εισαγωγές SAF που παράγεται από ενεργειακά φυτά, καθώς η εγχώρια παραγωγή βιοκαυσίμων δεν επαρκεί. Όμως από το 2030 το ποσοστό ανεβαίνει στο 6% με πρόσθετη υποχρέωση το 1,2% να μην προέρχεται από καλλιέργειες βιοκαυσίμων αλλά από e-fuels. Δηλαδή καύσιμα που παράγονται με την πρόσμιξη υδρογόνου και διοξειδίου του άνθρακα. Το υδρογόνο παράγεται με ηλεκτρόλυση νερού (αν η πηγή της απαιτούμενης ηλεκτρικής ενέργειας είναι ανανεώσιμη τότε το υδρογόνο είναι πράσινο) ενώ το διοξείδιο του άνθρακα μπορεί να εξαδσφαλιστεί από τη δέσμευση των αέριων ρύπων που παράγουν μεγάλες βιομηχανικές μονάδες (π.χ. τσιμεντοβιομηχανίες, διυλιστήρια κ.α.).

Σημειώνεται ότι η το ποσοστό των SAF στα αεροπορικά καύσιμα αυξάνεται περαιτέρω το 2050 σε 70% από το οποίο το 35% θα είναι e-fuels.

Ωστόσο επί του παρόντος το κόστος παραγωγής τόσο για τα SAF που προέρχεται από βιοκαύσιμα όσο και -κυρίως- για τα e-fuels είναι πολλαπλάσιο σε σχέση με το κόστος των συμβατικών καυσίμων.