Σύμφωνα με το CNN Business, οι αεροπορικές εταιρείες θεωρούν ότι η ισχυρή ταξιδιωτική ζήτηση τους επιτρέπει να διατηρούν υψηλές τιμές, ακόμη και σε περιόδους όπου το ενεργειακό κόστος υποχωρεί.

Η ζήτηση κρατά ψηλά τις τιμές

Η άνοδος των ναύλων δεν αποδίδεται αποκλειστικά στην αύξηση του κόστους καυσίμων. Η παγκόσμια ταξιδιωτική ζήτηση παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή, με τους καταναλωτές να συνεχίζουν να κλείνουν ταξίδια σε υψηλούς ρυθμούς παρά τις διαδοχικές αυξήσεις τιμών.

Όσο οι επιβάτες συνεχίζουν να πληρώνουν ακριβότερα εισιτήρια, οι αεροπορικές εταιρείες εκτιμούν ότι μπορούν να διατηρήσουν αυτή τη νέα πραγματικότητα στην τιμολόγηση.

Ο διευθύνων σύμβουλος της United Airlines, Scott Kirby, δήλωσε ότι όσο περισσότερο οι καταναλωτές αποδέχονται αυτές τις τιμές και όσο περισσότερο οι εταιρείες συνηθίζουν στα αυξημένα έσοδα, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες οι υψηλοί ναύλοι να παγιωθούν. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επιβάτες της United πληρώνουν πλέον κατά μέσο όρο 20% περισσότερα για κάθε μίλι ταξιδιού σε σχέση με έναν χρόνο πριν.

Ανάλογη εικόνα περιέγραψε και ο επικεφαλής της American Airlines, Robert Isom, ο οποίος σημείωσε ότι οι επιβάτες εμφανίζονται πλέον διατεθειμένοι να πληρώνουν περισσότερα για πρόσθετες υπηρεσίες, όπως μεγαλύτερο χώρο για τα πόδια ή θέσεις σε καλύτερα σημεία της καμπίνας. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι οι κρατήσεις για τη θερινή περίοδο παραμένουν ισχυρές, παρότι η εταιρεία έχει ήδη αυξήσει τις τιμές των εισιτηρίων.

Καύσιμα και λειτουργικό κόστος πιέζουν τις εταιρείες

Η τιμή των αεροπορικών καυσίμων έχει σχεδόν διπλασιαστεί από τις αρχές του έτους, μετατρέποντας το ενεργειακό κόστος σε έναν από τους βασικότερους παράγοντες πίεσης για τον κλάδο. Τα καύσιμα αποτελούν το δεύτερο μεγαλύτερο λειτουργικό κόστος για τις αεροπορικές εταιρείες μετά τις δαπάνες εργασίας.

Οι τέσσερις μεγαλύτεροι αμερικανικοί αερομεταφορείς — United Airlines, American Airlines, Delta Air Lines και Southwest Airlines — δαπανούσαν πέρυσι περίπου 100 εκατ. δολάρια ημερησίως για καύσιμα, ακόμη και σε περίοδο σχετικά χαμηλών τιμών πετρελαίου.

Σήμερα, το συνολικό ενεργειακό κόστος έχει εκτοξευθεί κατά δισεκατομμύρια δολάρια.

Η Delta ανακοίνωσε ότι μόνο στο τρέχον τρίμηνο το κόστος καυσίμων αυξήθηκε κατά 2 δισ. δολάρια, επιβεβαιώνοντας το μέγεθος της πίεσης που δέχεται ο κλάδος.

Μειώνονται οι λιγότερο κερδοφόρες πτήσεις

Οι αεροπορικές εταιρείες προχωρούν παράλληλα σε περικοπές δρομολογίων με χαμηλότερη κερδοφορία, καθώς πολλές από αυτές τις πτήσεις έχουν καταστεί οικονομικά ασύμφορες λόγω της ενεργειακής κρίσης.

Η United έχει ήδη μειώσει περίπου κατά 5% το προγραμματισμένο πτητικό της πρόγραμμα έως τον Σεπτέμβριο.

Η μείωση φθηνότερων ή λιγότερο αποδοτικών πτήσεων περιορίζει τις οικονομικές επιλογές για τους καταναλωτές και συμβάλλει περαιτέρω στην άνοδο της μέσης τιμής των εισιτηρίων.

Παράλληλα, οι αεροπορικές γνωρίζουν ότι όσο η ζήτηση παραμένει ισχυρή, μπορούν να διατηρούν υψηλότερους ναύλους στις διαθέσιμες θέσεις.

Πολιτικές αντιδράσεις για τις αυξήσεις

Οι δηλώσεις στελεχών του κλάδου περί διατήρησης υψηλών ναύλων ακόμη και μετά από πιθανή αποκλιμάκωση στις τιμές καυσίμων έχουν ήδη προκαλέσει αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο βουλευτής της Νέας Υόρκης, Ritchie Torres, απέστειλε επιστολή προς τον Σκοτ Κίρμπι της United, κατηγορώντας την εταιρεία ότι σχεδιάζει να διατηρήσει μεγάλο μέρος των εξοικονομήσεων αντί να τις μεταφέρει στους επιβάτες.

Όπως ανέφερε, οι Αμερικανοί πολίτες — πολλοί από τους οποίους ήδη δυσκολεύονται να αντέξουν οικονομικά τα αεροπορικά ταξίδια — αξίζουν καλύτερη μεταχείριση από αυτό που χαρακτήρισε ως «εταιρική απληστία». Η United αρνήθηκε να σχολιάσει δημόσια την επιστολή.

Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ανάλυσης αεροπορικών δεδομένων Cirium, που επικαλούνται οι Financial Times, η κρίση στην τροφοδοσία καυσίμων έχει ήδη οδηγήσει στην απώλεια περίπου 2 εκατομμυρίων θέσεων από τα προγράμματα πτήσεων του Μαΐου. Ο συνολικός αριθμός διαθέσιμων θέσεων μειώθηκε από 132 σε 130 εκατομμύρια μέσα σε λίγες μόλις εβδομάδες, ενώ έχουν καταγραφεί περίπου 12.000 ακυρώσεις πτήσεων.

Οι παράγοντες του οικονομικού "ράλι" στα καύσιμα

Η κρίση πυροδοτήθηκε από τη ραγδαία αύξηση της τιμής των καυσίμων αεροσκαφών, που έχει σχεδόν διπλασιαστεί από την έναρξη της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, η οποία οδήγησε σε αλυσιδωτές αντιδράσεις στις ενεργειακές αγορές και έφερε τον πλανήτη αντιμέτωπο με τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην Ιστορία.

Καθοριστικός παράγοντας ήταν η απόφαση της Τεχεράνης να μπλοκάρει τα Στενά του Ορμούζ, τη στρατηγική θαλάσσια δίοδο από την οποία διερχόταν περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου. Η διακοπή αυτής της ροής έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην προσφορά καυσίμων.

Όπως σημειώνει η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (IATA), η μέση τιμή των καυσίμων αεροσκαφών έφτασε τα 181 δολάρια ανά βαρέλι, καταγράφοντας αύξηση 1% μέσα σε μία εβδομάδα, μετά από μήνες έντονων διακυμάνσεων.

Για την δύσκολη ενεργειακή κατάσταση που διαμορφώνεται και την πιθανότητα να απαιτηθούν ακόμα και χρόνια για την ομαλοποίησή της μίλησε ο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν σε συνέντευξη Τύπου μετά τη συνάντησή του με τον Μολδαβό υπουργό Ενέργειας Ντόριν Γιουνγκιέτου, στο πλαίσιο του Διαλόγου Υψηλού Επιπέδου ΕΕ-Μολδαβίας για την Ενέργεια, στις Βρυξέλλες.

Σε αυτό το πλαίσιο ανακοίνωσε πως η Ευρωπαϊκή Ένωση θα προχωρήσει στη λήψη μέτρων για να αντιμετωπίσει την έλλειψη καυσίμων στα αεροσκάφη. «Αν χρειαστεί, μπορεί να αναδιανείμουμε και να μοιραστούμε τα διαθέσιμα καύσιμα αεροσκαφών» είπε.

Διαβάστε περισσότερα στο Lykavitos.gr

Μάλιστα έκανε λόγο για τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση που έχουμε αντιμετωπίσει ποτέ, λόγω της διακοπής ροής πετρελαίου, φυσικού αερίου και άλλων κρίσιμων προμηθειών μέσω των Στενών του Ορμούζ, σημειώνοντας πως ο αποκλεισμός των Στενών θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. «Οσο περισσότερο διαρκεί τόσο πιο αρνητικές θα είναι οι συνέπειες για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό διεθνώς», τόνισε.

Οι επιπτώσεις, πρόσθεσε, θα μεταφραστούν σε «υψηλότερες τιμές καυσίμων, υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου και αυξημένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας», με ορισμένες περιοχές του κόσμου να πλήττονται περισσότερο από άλλες.

«Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται οι ασιατικές χώρες» που εξαρτώνται ενεργειακά από τη Μέση Ανατολή, σημείωσε, κατονομάζοντας την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, την Ινδία, την Κίνα, το Πακιστάν και το Μπανγκλαντές. «Στη συνέχεια, οι επιπτώσεις θα επεκταθούν στην Ευρώπη και την αμερικανική ήπειρο», πρόσθεσε.

Εάν τα Στενά του Ορμούζ δεν επαναλειτουργήσουν, «σύντομα θα δούμε ειδήσεις ότι ορισμένες πτήσεις από πόλη σε πόλη ενδέχεται να ακυρωθούν λόγω έλλειψης καυσίμων αεροσκαφών», κατέληξε.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Vimana Private Jets, Αμίρχ Νάραν, δήλωσε ότι η εταιρεία πρόσφατα έκλεισε μια πτήση αξίας 520.000 δολαρίων από το Ντουμπάι στο Λονδίνο με επιχειρηματικό τζετ τύπου Boeing για πελάτη. Το ίδιο ταξίδι κόστιζε 400.000 δολάρια το 2023. Η διαφορά οφείλεται εξ ολοκλήρου στις τιμές των καυσίμων, οι οποίες πλέον κυμαίνονται κατά μέσο όρο στα 4,65 δολάρια το γαλόνι παγκοσμίως, σύμφωνα με τον Νάραν.

Αυτό αποτελεί ακόμη μία συνέπεια των πρόσφατων διαταραχών στις αερομεταφορές.

Αυξημένη ζήτηση και αντοχή των εύπορων ταξιδιωτών

Περισσότεροι πελάτες στράφηκαν στις ιδιωτικές πτήσεις κατά τη διάρκεια της πανδημίας για να αποφύγουν τα πλήθη. Η επιλογή αυτή παραμένει δημοφιλής και έχει αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία για τον κλάδο, καθώς τα εύπορα νοικοκυριά στηρίζουν τις δαπάνες σε ταξίδια και άλλους τομείς.

Οι ταξιδιώτες αυτοί είναι λιγότερο πιθανό να αποθαρρυνθούν από την αύξηση των τιμών, ωστόσο καλούνται να διαχειριστούν απρόβλεπτες χρεώσεις, καθώς οι μεσίτες και οι εταιρείες ναύλωσης διαφέρουν στον τρόπο με τον οποίο μετακυλίουν το κόστος καυσίμων. Οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών σε μεγάλες πόλεις των ΗΠΑ αυξήθηκαν πάνω από 80% τον περασμένο μήνα, σύμφωνα με την Airlines for America, επικαλούμενη στοιχεία της Argus.

Οι τιμές ναύλωσης έχουν αυξηθεί κατά 5% έως 15% κατά μέσο όρο, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έως και 20%, σύμφωνα με δεδομένα της Amalfi Jets.

Ορισμένοι πάροχοι μετακυλίουν επιπλέον και ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου για πτήσεις στον Κόλπο, με επιβαρύνσεις 8.000 έως 10.000 δολάρια ανά ταξίδι.

Σύμφωνα με τον Γκρεγκ Μπράνσον-Πιτς της Advanced Aviation Team, οι προσαυξήσεις μπορεί να είναι μικρές, όπως 1.500 δολάρια για πτήση εντός ΗΠΑ, αλλά σε μεγάλα ταξίδια μπορεί να φτάσουν έως και 20.000 δολάρια για κάθε αύξηση ενός δολαρίου στην τιμή καυσίμου ανά γαλόνι.

Σχεδόν όλα τα συμβόλαια περιλαμβάνουν ρήτρα μεταβλητού κόστους καυσίμων, επιτρέποντας επιπλέον χρεώσεις ακόμη και για κρατήσεις που έγιναν έξι μήνες πριν, σύμφωνα με τη νομικό Αμάντα Άπλγκεϊτ της Soar Aviation Law.

Η αγορά παραμένει ανθεκτική

Παρά τις αυξήσεις, η ζήτηση παραμένει ισχυρή. Οι πτήσεις ιδιωτικών τζετ αυξήθηκαν κατά 5% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με τη WingX.

Η Flexjet ανέφερε ότι παρατηρήθηκε αύξηση των «έκτακτων πτήσεων» λόγω προβλημάτων στα αεροδρόμια. Παράλληλα, κάποιοι πελάτες επιλέγουν μικρότερα αεροσκάφη για μείωση κόστους.

Οι ειδικοί συμβουλεύουν τους ταξιδιώτες να επιβεβαιώνουν εκ των προτέρων αν υπάρχουν προσαυξήσεις καυσίμων ή επιπλέον χρεώσεις μετά την πτήση, τονίζοντας ωστόσο ότι η κατάσταση πιθανότατα είναι προσωρινή.

«Και αυτό θα περάσει», σημειώνουν, επισημαίνοντας ότι οι τιμές των καυσίμων ιστορικά αυξάνονται και στη συνέχεια υποχωρούν.

Η ζήτηση για εναλλακτικές διαδρομές προς την Ευρώπη που παρακάμπτουν τη Μέση Ανατολή αυξάνεται επίσης, ενισχύοντας τις τιμές των εισιτηρίων. Σύμφωνα με τα δεδομένα της εταιρείας ανάλυσης Cirium Ltd., πάνω από 43.000 πτήσεις που ήταν προγραμματισμένες προς και από τη Μέση Ανατολή ακυρώθηκαν μεταξύ 28 Φεβρουαρίου και 10 Μαρτίου.

Ακολουθεί μια λίστα με τις αεροπορικές εταιρείες που ανακοίνωσαν αυξήσεις στις τιμές των εισιτηρίων και τις χρεώσεις καυσίμου:

AirAsia

Η μεγαλύτερη χαμηλού κόστους αεροπορική εταιρεία της Νοτιοανατολικής Ασίας αύξησε τις τιμές των εισιτηρίων και προσαρμόζει τα επιδόματα καυσίμου, χωρίς όμως να διευκρινίζει το ακριβές ποσό. Η αεροπορική εταιρεία δήλωσε ότι θα «παρακολουθεί δυναμικά τις συνθήκες της αγοράς και θα αντιδράσει προληπτικά όποτε χρειαστεί».

Air India

Η Air India και η Air India Express θα εφαρμόσουν επιβάρυνση καυσίμων σε εσωτερικές και διεθνείς πτήσεις από τις 12 Μαρτίου. Από τις 12 Μαρτίου, θα προστεθεί χρέωση 399 ρουπιών ($4,35) στις εσωτερικές πτήσεις και στις πτήσεις προς Νότια Ασία, Δυτική Ασία και Μέση Ανατολή. Οι χρεώσεις προς τη Νοτιοανατολική Ασία θα αυξηθούν σε $60 από $40, και προς την Αφρική σε $90 από $60. Από τις 18 Μαρτίου, η χρέωση για την Ευρώπη θα αυξηθεί κατά $25 φτάνοντας τα $125, ενώ για τη Βόρεια Αμερική και την Αυστραλία θα αυξηθεί κατά $50 φτάνοντας τα $200.

Air New Zealand

Η αεροπορική εταιρεία ανακοίνωσε στις 10 Μαρτίου ότι θα αυξήσει τις τιμές των εισιτηρίων κατά ένα αδιευκρίνιστο ποσό, ενώ ενδέχεται να προχωρήσει και σε περαιτέρω αναπροσαρμογές τιμών και προσαρμογές στο δίκτυο και το πρόγραμμα πτήσεων αν οι τιμές καυσίμου παραμείνουν υψηλές. Η εταιρεία ανέστειλε επίσης την πρόβλεψη κερδών, λέγοντας ότι οι υποθέσεις για το κόστος καυσίμου που είχαν ανακοινωθεί στα τέλη του προηγούμενου μήνα δεν ισχύουν πλέον.

Hong Kong Airlines

Η Hong Kong Airlines αύξησε τα επιδόματα καυσίμου, από τις 12 Μαρτίου, σε διάφορες διαδρομές, περιλαμβανομένων αυξήσεων 35%, ή HK$100 ($12,80), για προορισμούς όπως οι Μαλδίβες, Νεπάλ και Μπαγκλαντές. Η χρέωση για τους μακρινότερους προορισμούς, όπως η Αυστραλία και η Βόρεια Αμερική, θα αυξηθεί κατά HK$150, φτάνοντας τα HK$739.

Japan Airlines

Η JAL, η οποία ήδη εφαρμόζει επιβάρυνση καυσίμου στις διεθνείς πτήσεις, δήλωσε ότι δεν σχεδιάζει να προχωρήσει σε αλλαγές στις χρεώσεις πριν από την 1η Απριλίου.

Qantas

Η μεγαλύτερη αεροπορική εταιρεία της Αυστραλίας αυξάνει τις τιμές των εισιτηρίων για διεθνείς πτήσεις κατά περίπου 5% κατά μέσο όρο. Οι τιμές του καυσίμου για τζετ έχουν αυξηθεί έως και 150% τις τελευταίες δύο εβδομάδες, κάτι που αυξάνει τα κόστη σε όλη την επιχείρηση, δήλωσε η Qantas. Οι πτήσεις προς την Ευρώπη, περιλαμβανομένων των διαδρομών Περθ-Λονδίνο, Περθ-Παρίσι και πτήσεων μέσω Σιγκαπούρης, είναι πάνω από 90% γεμάτες αυτό το μήνα, αυξημένες από το συνήθη ποσοστό πλήρωσης 75% αυτή την περίοδο του χρόνου.

Ο ιδρυτής της SpiceJet, Ατζάι Σινγκ, δήλωσε ότι οι αεροπορικές εταιρείες δεν θα έχουν «άλλη επιλογή» από το να επιβάλουν επιβάρυνση καυσίμου. Ζήτησε από την κυβέρνηση να μειώσει τους φόρους καυσίμου για τζετ, προειδοποιώντας ότι ακόμη και το πετρέλαιο στα $90 το βαρέλι είναι «εντελώς μη βιώσιμο». Ο Σινγκ ανέφερε ότι η SpiceJet έχει εξετάσει το ενδεχόμενο να καθηλώσει αεροσκάφη αν οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν υψηλές, ενώ οι αεροπορικές εταιρείες ενδέχεται να χρειαστεί να αναθεωρήσουν τα σχέδιά τους για επέκταση υπό αυτές τις συνθήκες.

Όπως ανέφερε χθες η υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Αλεξάνδρα Σδούκου σε σχετικό συνέδριο που διοργανώνει το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ), το ΥΠΕΝ προχώρησε τον προηγούμενο μήνα σε προκοινοποίηση αιτήματος προς την γενική διεύθυνση Ανταγωνισμού της ΕΕ, προκειμένου να επιτραπεί η κρατική στήριξη στις επενδύσεις που απαιτούνται για την παραγωγή αυτών των καυσίμων.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο και γενικό διευθυντή του ΚΑΠΕ Δημήτρη Καρδοματέα, η κοινοτική νομοθεσία προβλέπει από το 2025 υποχρεωτική πρόσμειξη SAF σε ποσοστό 2% στα αεροπορικά καύσιμα, το οποίο για τη χώρα μας θα καλυφθεί με εισαγωγές SAF που παράγεται από ενεργειακά φυτά, καθώς η εγχώρια παραγωγή βιοκαυσίμων δεν επαρκεί. Όμως από το 2030 το ποσοστό ανεβαίνει στο 6% με πρόσθετη υποχρέωση το 1,2% να μην προέρχεται από καλλιέργειες βιοκαυσίμων αλλά από e-fuels. Δηλαδή καύσιμα που παράγονται με την πρόσμιξη υδρογόνου και διοξειδίου του άνθρακα. Το υδρογόνο παράγεται με ηλεκτρόλυση νερού (αν η πηγή της απαιτούμενης ηλεκτρικής ενέργειας είναι ανανεώσιμη τότε το υδρογόνο είναι πράσινο) ενώ το διοξείδιο του άνθρακα μπορεί να εξαδσφαλιστεί από τη δέσμευση των αέριων ρύπων που παράγουν μεγάλες βιομηχανικές μονάδες (π.χ. τσιμεντοβιομηχανίες, διυλιστήρια κ.α.).

Σημειώνεται ότι η το ποσοστό των SAF στα αεροπορικά καύσιμα αυξάνεται περαιτέρω το 2050 σε 70% από το οποίο το 35% θα είναι e-fuels.

Ωστόσο επί του παρόντος το κόστος παραγωγής τόσο για τα SAF που προέρχεται από βιοκαύσιμα όσο και -κυρίως- για τα e-fuels είναι πολλαπλάσιο σε σχέση με το κόστος των συμβατικών καυσίμων.