Πλήρης απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ: Προϋποθέσεις και δικαιολογητικά

Ορισμένοι ιδιοκτήτες ακινήτων δικαιούνται πλήρη απαλλαγή από την καταβολή του φόρου ακίνητης περιουσίας για το 2026. Για να εξασφαλίσει ένα νοικοκυριό την απαλλαγή αυτή, απαιτείται η έγκαιρη υποβολή της αίτησης δήλωσης με κωδικό Δ500 στην ηλεκτρονική πλατφόρμα της εφορίας.

Η απαλλαγή 100% αφορά δύο βασικές κατηγορίες πολιτών: πολύτεκνες οικογένειες με τρία και περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα, καθώς και άτομα με ποσοστό αναπηρίας που ξεπερνά το 80%. Για να ισχύσει η απαλλαγή, πρέπει να πληρούνται αυστηρά εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

Το συνολικό φορολογητέο εισόδημα της οικογένειας δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 12.000 ευρώ ετησίως, με πρόσθετα 1.000 ευρώ για τον σύζυγο ή συμβιούντα και για κάθε εξαρτώμενο μέλος. Παράλληλα, η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων που βρίσκονται στην κατοχή της οικογένειας δεν μπορεί να ξεπερνά τα 150 τετραγωνικά μέτρα.

Μείωση 50% στον φόρο ακίνητης περιουσίας

Σημαντική έκπτωση ύψους 50% στον ΕΝΦΙΑ προβλέπεται για νοικοκυριά που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά όρια. Η κατηγορία αυτή απευθύνεται σε φορολογούμενους με περιορισμένα οικονομικά μέσα και μικρή ακίνητη περιουσία.

Το ετήσιο φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα δεν πρέπει να ξεπερνά τα 9.000 ευρώ, με προσαύξηση 1.000 ευρώ για τον σύζυγο ή συμβιούντα και κάθε εξαρτώμενο μέλος της οικογένειας. Επιπλέον, η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων περιορίζεται στα 150 τετραγωνικά μέτρα, ενώ η αξία της ακίνητης περιουσίας δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 85.000 ευρώ για άγαμο φορολογούμενο.

Όλα τα κριτήρια πρέπει να πληρούνται σωρευτικά για να εξασφαλιστεί η μείωση του φόρου κατά το ήμισυ. Η υποβολή της σχετικής αίτησης αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ενεργοποίηση του δικαιώματος.

Έκπτωση 20% για ασφαλισμένα ακίνητα

Οι ιδιοκτήτες που προχώρησαν στην ασφάλιση των ακινήτων τους έναντι φυσικών καταστροφών κατά το 2026 δικαιούνται μείωση 20% στον φόρο ακίνητης περιουσίας. Η ασφαλιστική κάλυψη πρέπει να περιλαμβάνει υποχρεωτικά προστασία από πλημμύρες, πυρκαγιές και σεισμούς.

Για να εξασφαλιστεί η πλήρης έκπτωση 20%, η ασφάλιση πρέπει να καλύπτει ολόκληρο το ημερολογιακό έτος. Σε περίπτωση που η διάρκεια της ασφαλιστικής κάλυψης είναι μικρότερη των δώδεκα μηνών, η μείωση υπολογίζεται αναλογικά: για εννέα μήνες παρέχεται έκπτωση 15%, για έξι μήνες 10% και για τρεις μήνες 5%. Ασφαλίσεις διάρκειας κάτω των τριών μηνών δεν δικαιούνται καμία μείωση.

Οι ενδιαφερόμενοι έπρεπε να υποβάλουν την αίτηση μέσω της πλατφόρμας myProperty έως τις 16 Φεβρουαρίου. Η έκπτωση ισχύει αποκλειστικά για κατοικίες αντικειμενικής αξίας έως 500.000 ευρώ και αφορά μόνο το ασφαλισμένο κτίσμα, όχι το σύνολο της ακίνητης περιουσίας του φορολογούμενου.

Ειδικές ρυθμίσεις για πολυτελή ακίνητα

Ιδιοκτήτες ακινήτων με αντικειμενική αξία άνω των 500.000 ευρώ διατηρούν το δικαίωμα έκπτωσης 10% στον ΦΠΑ εφόσον διαθέτουν πλήρη ασφαλιστική κάλυψη. Ωστόσο, η απουσία ασφάλισης συνεπάγεται σημαντική συνέπεια: σε περίπτωση ζημιών από φυσικές καταστροφές, το κράτος δεν θα καταβάλει αποζημίωση στους ιδιοκτήτες μη ασφαλισμένων ακινήτων υψηλής αξίας.

Η ρύθμιση αυτή στοχεύει στην ενθάρρυνση της ασφαλιστικής κουλτούρας και στην προστασία του δημοσίου ταμείου από την υποχρέωση αποζημίωσης ιδιοκτητών πολυτελών ακινήτων που δεν έχουν μεριμνήσει για την ασφάλισή τους.

Φορολογικές ρυθμίσεις

Η αναμόρφωση της φορολογικής κλίμακας για τα φυσικά πρόσωπα αποτελεί τη μεγαλύτερη παρέμβαση, με κόστος 1,2 δισ. ευρώ το 2026 και 1,7 δισ. ευρώ το 2027.

Επιπλέον, 40 εκατ. ευρώ προβλέπονται για μειώσεις στα τεκμήρια διαβίωσης, που αφορούν κατοικίες, αυτοκίνητα, σκάφη και εξαρτώμενα τέκνα.

Από το 2027, η τροποποίηση της φορολογίας στα εισοδήματα από ακίνητα θα επιβαρύνει το δημόσιο με 90 εκατ. ευρώ ετησίως.

Η σταδιακή κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για μόνιμους κατοίκους οικισμών έως 1.500 κατοίκους θα κοστίσει 38 εκατ. ευρώ το 2026 και περίπου 75 εκατ. ευρώ κατ’ έτος από το 2027.

Διατηρείται επίσης η μείωση ΦΠΑ κατά 30% σε νησιά του Βορείου Αιγαίου, στη Σαμοθράκη και στα Δωδεκάνησα, με κόστος 25 εκατ. ευρώ ετησίως.

Προβλέπονται επίσης προσαυξημένες εκπτώσεις δαπανών για αμυντικές και βιομηχανικές δραστηριότητες την περίοδο 2026–2028, με κόστος 150 εκατ. ευρώ.

Επιπλέον, 10 εκατ. ευρώ αφορούν φοροελαφρύνσεις για εφημερίες γιατρών και συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες (νέες μητέρες, μικρές επιχειρήσεις σε οικισμούς, εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων).

Καταργείται το τέλος συνδρομητικής τηλεόρασης (κόστος 22 εκατ. ευρώ) και το επίδομα βιβλιοθήκης για μέλη ΔΕΠ και ερευνητές εξαιρείται από τον φόρο (κόστος 6 εκατ. ευρώ).

Από το 2027 έως το 2029, η απαλλαγή φόρου εισοδήματος στις μακροχρόνιες μισθώσεις εκτιμάται στα 10 εκατ. ευρώ, ενώ η παράταση της αναστολής ΦΠΑ στα αδιάθετα ακίνητα θα κοστίσει 18 εκατ. ευρώ.

Αποδοχές και επιδόματα

Το νέο μισθολόγιο για τα στελέχη των Σωμάτων Ασφαλείας θα αυξήσει το κόστος κατά 127 εκατ. ευρώ ετησίως.

Οι Ένοπλες Δυνάμεις θα λάβουν 10,4 εκατ. ευρώ για αύξηση επιδόματος ειδικών καθηκόντων.

Για το Υπουργείο Εξωτερικών, θεσπίζεται επίδομα ύψους 3,6 εκατ. ευρώ.

Για το προσωπικό σωφρονιστικών καταστημάτων και των Ιδρυμάτων Αγωγής Ανηλίκων προβλέπεται επίδομα 2,8 εκατ. ευρώ το 2025 και 5,7 εκατ. ευρώ ετησίως από το 2026.

Τέλος, θεσπίζεται ετήσια επιχορήγηση 11 εκατ. ευρώ προς το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου και Οπτικοακουστικών Μέσων, για στήριξη της εγχώριας παραγωγής.

Συμπέρασμα

Το πακέτο των ρυθμίσεων αποτελεί τον πυρήνα της φορολογικής πολιτικής 2026–2027, με στόχο:

• Ενίσχυση διαθέσιμου εισοδήματος

• Στήριξη περιφερειακών περιοχών

• Ενδυνάμωση ένστολων και πολιτιστικού τομέα

Πρόκειται για μια μετατόπιση πόρων που επιχειρεί να συνδέσει ανάπτυξη, κοινωνική στήριξη και περιφερειακή συνοχή.

Σήμερα έως τα 12.000 εφαρμόζεται συντελεστής 15% και στη συνέχεια αυξάνεται σε 35%. Οι άμεσα ωφελούμενοι εκτιμώνται σε 161.587 ιδιοκτήτες ακινήτων, ωστόσο αυτό το μέτρο αναμένεται να λειτουργήσει θετικά για τη φορολογική συμμόρφωση και τη συγκράτηση των τιμών των ενοικίων.

Το δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται σε 90 εκατομμύρια ευρώ ετησίως που θα επιβαρύνει τα έτη 2027 και επόμενα ενώ η μείωση φόρου μπορεί να φτάσει έως και τα 1.400 ευρώ.

Τα νέα μέτρα για το στεγαστικό

• Από τον Νοέμβριο του 2025 και κάθε έτος επιστρέφεται ετησίως ένα ενοίκιο κύριας και φοιτητικής κατοικίας για το 80% των ενοικιαστών με εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια (το μέτρο έχει ήδη θεσμοθετηθεί). Ετήσιο κόστος 230 εκατ. ευρώ.

• Επεκτείνεται και για το 2026 η απαλλαγή φόρου εισοδήματος για 3 έτη για κενές κατοικίες (που παραμένουν κλειστές τουλάχιστον 3 έτη) που θα μισθωθούν σε μακροχρόνια μίσθωση έως τέλος του 2026. Το δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται σε 13 εκατ. ευρώ για το 2026 και 22 εκατ. ευρώ για το 2027.

• Επεκτείνεται για μια ακόμη μια χρονιά, δηλαδή μέχρι το τέλος του 2026, η αναστολή του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές, με σκοπό την αύξηση των κατοικιών προς διάθεση με ετήσιο κόστος 18 εκατ. ευρώ.

• Παρατείνεται η ισχύς της μείωσης του φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων για τα έτη 2025 και 2026 (το μέτρο έχει ήδη θεσμοθετηθεί). Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 5 εκατ. ευρώ.

• Επεκτείνεται και για το 2026 ο περιορισμός λειτουργίας νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων στα τρία δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας.

• Κοινωνική αντιπαροχή: Στόχος του νέου θεσμικού πλαισίου είναι η αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου μέσω κινήτρων που κινητοποιούν την ιδιωτική πρωτοβουλία (π.χ. απόκτηση ποσοστού κυριότητας στο ακίνητο) για την κατασκευή σύγχρονων κατοικιών για την κάλυψη των στεγαστικών αναγκών των πολιτών. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται αφενός η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας με την δημιουργία κοινωνικών κατοικιών και αφετέρου η εξασφάλιση κοινωνικής μίσθωσης με δυνατότητα εξαγοράς σε κοινωνικά ευάλωτες ομάδες.

Πηγή: Lykavitos.gr

Η αύξηση της αξίας προέκυψε κυρίως από την οικοδομική δραστηριότητα, καθώς οι αντικειμενικές τιμές των ακινήτων παρέμειναν αμετάβλητες την περασμένη χρονιά. Ο «χάρτης» του ΕΝΦΙΑ, όπως διαμορφώθηκε από τα στατιστικά στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) δείχνει ότι εκτός από την αξία της περιουσίας των Ελλήνων, καταγράφηκε αύξηση (έστω και περιορισμένη) και στο συνολικό ποσό που βεβαιώθηκε από τον φόρο. Έφθασε στα 2,3 δισεκ. ευρώ από 2.286 δισεκ. ευρώ ένα χρόνο νωρίτερα, παρά τις εκπτώσεις που χορηγούνται για τις ασφαλισμένες κατοικίες έναντι φυσικών καταστροφών.

Η αύξηση της έκπτωσης φόρου από το 10% στο 20% για όσους έχουν ασφαλίσει τα σπίτια τους με αξία έως 500.000 ευρώ σε αύξηση των ασφαλίσεων και των δικαιούχων έκπτωσης. Στο μέτρο ενέπεσαν 35.943 φορολογούμενοι, με το συνολικό αριθμό να διαμορφωθεί στα 21 εκατ. ευρώ (από 7 εκατ. ευρώ το 2023) και τη μέση ελάφρυνση στα 59 ευρώ ανά δικαιούχο.

Στην περιφέρεια Αττικής συγκεντρώνεται το μεγαλύτερο μέρος της ακίνητης περιουσίας των Ελλήνων. Η συνολική αντικειμενική αξία της ανέρχεται 410,97 δισεκ. ευρώ. Στα ακίνητα της περιφέρειας αντιστοιχεί ΕΝΦΙΑ ύψους 1,218 δισεκ. ευρώ, ποσό που αντιπροσωπεύει το 53% της συνολικής βεβαίωσης για το 2025. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Κεντρική Μακεδονία με 101,9 δισεκ. ευρώ και στην τρίτη η Κρήτη με 42,1 δισεκ. ευρώ.
Στον αντίποδα βρίσκονται η Δυτική Μακεδονία με 10,2 δισεκ. ευρώ, το Βόρειο Αιγαίο με 11,4 δισεκ. ευρώ και η Ήπειρος με 17,8 δισεκ. ευρώ.

Η γεωγραφική κατανομή παραμένει σε γενικές γραμμές σταθερή, με οριακές αυξήσεις στις περισσότερες περιοχές. Εξαίρεση αποτελεί η Στερεά Ελλάδα, η οποία παρουσίασε μείωση περίπου 180 εκατ. ευρώ. Η μεγαλύτερη αύξηση σε απόλυτους αριθμούς εντοπίζεται στην Κεντρική Μακεδονία (+1,74 δισεκ. ευρώ), ενώ η Δυτική Ελλάδα σημείωσε την υψηλότερη ποσοστιαία μεταβολή, με αύξηση 2,1%.

Ειδικότερα η «εικόνα» των 13 περιφερειών έχει ως εξής:

1. Στην περιφέρεια Αττικής 2.556.947 ιδιοκτήτες διαθέτουν ακίνητη περιουσία ύψους 410,972 δισεκ. ευρώ από 409.435 δισεκ. ευρώ το 2024 και καταβάλλουν φόρο 1.218 δισεκ. ευρώ έναντι 1,212 δισεκ. ευρώ πέρυσι.

2. Στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, οι 401.507 ιδιοκτήτες διαθέτουν ακίνητη περιουσία αξίας 23.898 δισεκ. ευρώ και πληρώνουν φόρο 74.254 εκατ. ευρώ. Πέρυσι 337.700 ιδιοκτήτες με ακίνητη περιουσία ύψους 23.725 δισεκ. ευρώ πλήρωσαν φόρο 74,77 εκατ. ευρώ.

3. Στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου 144.891 ιδιοκτήτες διαθέτουν ακίνητη περιουσία ύψους 11.431 δισεκ. ευρώ και πληρώνουν φόρο 33.492 εκατ. ευρώ. Πέρυσι 127.424 ιδιοκτήτες με ακίνητη περιουσία 11.342 δισεκ. ευρώ πλήρωσαν φόρο 33,3 εκατ. ευρώ.

4. Στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας 419.252 ιδιοκτήτες ακινήτων διαθέτουν ακίνητη περιουσία αξίας 29.154 δισεκ. ευρώ και καταβάλλουν φόρο 84,855 εκατ. ευρώ. Πέρυσι 354.111 φορολογούμενοι με ακίνητα αξίας 28.551 δισεκ. ευρώ κατέβαλαν φόρο 83,89 εκατ. ευρώ.

5. Στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας 186.751 ιδιοκτήτες ακινήτων κατέχουν ακίνητη περιουσία 10.243 δισεκ. ευρώ και καταβάλλουν φόρο 34.380 εκατ. ευρώ. Πέρυσι 160.858 με ακίνητη περιουσία 10,164 δισεκ. ευρώ πλήρωσαν φόρο 34,23 εκατ. ευρώ.

6. Στην Περιφέρεια Ηπείρου 216.519 ιδιοκτήτες διαθέτουν ακίνητη περιουσία αξίας ύψους 17.815 δισεκ. ευρώ και πληρώνουν φόρο 44.429 εκατ. ευρώ. Πέρυσι 184.026 ιδιοκτήτες με ακίνητη περιουσία 17.533 δισεκ. ευρώ πλήρωσαν φόρο 43,7 εκατ. ευρώ.

7. Στην Περιφέρεια Θεσσαλίας 469.592 ιδιοκτήτες με ακίνητη περιουσία αξίας 33.103 δισεκ. ευρώ πληρώνουν φόρο 97.648 εκατ. ευρώ. Πέρυσι 400.846 φορολογούμενοι με ακίνητη περιουσία 33.007 δισεκ. ευρώ πλήρωσαν φόρος 96,33 εκατ. ευρώ.

8. Στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων 165.320 ιδιοκτήτες διαθέτουν ακίνητη περιουσία αξίας 16.664 δισεκ. ευρώ και πληρώνουν φόρο 50.320 εκατ. ευρώ. Πέρυσι οι 139.556 ιδιοκτήτες ακινήτων αξίας 16.361 δισεκ. ευρώ πλήρωσαν φόρο 48,63 εκατ. ευρώ.

9. Στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας 1.236.523 ιδιοκτήτες έχουν ακίνητη περιουσία αξίας 101,9254 δισεκ. ευρώ και καταβάλλουν φόρο 296.503 εκατ. ευρώ. Πέρυσι 1.061.286 φορολογούμενοι με ακίνητη περιουσία 100.185 δισεκ. ευρώ πλήρωσαν φόρο 292,99 εκατ. ευρώ.

10. Στην Κρήτη 420.549 ιδιοκτήτες διαθέτουν ακίνητη περιουσία αξίας 42.155 δισεκ. ευρώ και πληρώνουν φόρο 124.316 εκατ. ευρώ. Πέρυσι 364.000 φορολογούμενοι με ακίνητη αξία 41.460 δισεκ. ευρώ επιβαρύνθηκαν με φόρο 122 εκατ. ευρώ.

11. Στο Νότιο Αιγαίο 211.385 ιδιοκτήτες με ακίνητη αξία 25.830 δισεκ. ευρώ πλήρωσαν φόρο 79,924 εκατ. ευρώ. Πέρυσι 176.999 ιδιοκτήτες ακίνητης αξίας 25.629 δισεκ. ευρώ κατέβαλαν φόρο 78,84 εκατ. ευρώ.

12. Στην Πελοπόννησο 399.259 ιδιοκτήτες με ακίνητη περιουσία αξίας 31.846 δισεκ. ευρώ πληρώνουν φόρο 94.401 εκατ. ευρώ. Πέρυσι οι 346.765 ιδιοκτήτες ακίνητης αξίας 31.553 δισεκ. ευρώ επιβαρύνθηκαν με φόρο 93,9 εκατ. ευρώ.

13. Στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας 326.605 ιδιοκτήτες έχουν ακίνητη περιουσία αξίας 22.813 δισεκ. ευρώ και καταβάλλουν φόρο 70.391 εκατ. ευρώ. Πέρυσι 287.010 ιδιοκτήτες ακίνητης αξίας 22.995 δισεκ. ευρώ πλήρωσαν φόρο 70 εκατ. ευρώ.