Από σήμερα,Τετάρτη 1η Απριλίου, οφείλουν να ξεκινήσουν τους καθαρισμούς των οικοπέδων τους οι πολίτες, ενόψει της αντιπυρικής περιόδου.

Ειδικότερα η ανακοίνωση αναφέρει:

Με απόφαση του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας (Β’ 2015/25 Απριλίου 2025) δίνεται παράταση έως τις 15 Ιουνίου στους πολίτες, προκειμένου να δηλώσουν τον καθαρισμό των οικοπεδικών και ακάλυπτων χώρων ιδιοκτησίας τους, στην πλατφόρμα του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας, η οποία βρίσκεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση akatharista.apps.gov.gr, καθώς και στον ιστότοπο του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας civilprotection.gov.gr.

Από την υποχρέωση αυτή εξαιρούνται οι διαμορφωμένοι, συντηρημένοι κήποι ή φυτεμένες επιφάνειες ακάλυπτων χώρων κτιρίων, πολυκατοικιών, κ.α. των περιοχών και εκτάσεων που αναφέρονται παραπάνω.

Πιο συγκεκριμένα:

(ΕΝΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΝΤΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΥ)

Απαιτείται βάσει του νέου Νόμου (ΦΕΚ 2695/Β/9-5-2024) υποβολή υπεύθυνης δήλωσης στο Εθνικό Μητρώο τήρησης μέτρων προληπτικής πυροπροστασίας.

(Θα γίνεται περιοδικά κάθε έτος έως 30/4) των οικοπέδων με κτίσμα και αδόμητων οικοπέδων μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας (Υ.Κ.Κ.Π.Π.).

ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΑ ΜΕ ΚΑΤΟΙΚΙΑ

Απαιτείται βάσει του Κανονισμού Πυροπροστασίας ακινήτων εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων μικρότερη των <300μ (ΦΕΚ 3475/Β/24-5-2023) & σύμφωνα με την εγκύκλιο Α.Π.: ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/42966/1311, 19-04-2024 :

Αξιολόγηση Επικινδυνότητας ακινήτου (Συντάσσεται από Μηχανικό και άλλες ειδικότητες)-(Θα γίνει 1 φορά και επικαιροποιείται αν χρειάζεται) Τεχνική Έκθεση μέτρων και ενεργειών ακινήτου (Συντάσσεται από Μηχανικό κ.λπ.)-(Θα γίνει 1 φορά και επικαιροποιείται αν χρειάζεται) .

Τα αδόμητα αγροτεμάχια απαλλάσσονται της άνω διάταξης.

Σε αντίθετη περίπτωση βάσει του άρθρου 6 της υπ’ αριθ. 20/2024 Πυροσβεστικής Διάταξης καθορίζονται οι κυρώσεις στην περίπτωση μη συμμόρφωσης των υπόχρεων, στους οποίους επιβάλλεται το κατά περίπτωση πρόστιμο.

Συγκεκριμένα, με βάση και την ανακοίνωση του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, ενόψει και της έναρξης της αντιπυρικής περιόδου 2025, οι ιδιοκτήτες ή νομείς επιοκαρπωτές και μισθωτές οικοπέδων και λοιπόν ακάλυπτων χώρων ιδιοκτησίας τους έχουν την υποχρέωση καθαρισμού από σήμερα μέχρι και τις 30 Απριλίου. Στόχος είναι η αποτροπή κινδύνου πρόκλησης πυρκαγιάς ή ταχείας επέκτασής της.

Συγκεκριμένα, οι ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές, μισθωτές ή υπομισθωτές οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων που βρίσκονται σε:

1. περιοχές εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων,
2. περιοχές εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο,
3. εκτάσεις που βρίσκονται εντός ακτίνας 100 μ. από τα όρια των ανωτέρω περ (α) και (β) κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας και
4. εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα, για τις εκτάσεις που δεν υπάγονται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής και κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας

οφείλουν να διατηρούν τα οικόπεδα τους καθαρά καθ' όλη την διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, ήτοι από 1η Μαΐου έως και 31η Οκτωβρίου.

Ο απαιτούμενος καθαρισμός θα πρέπει να περιλαμβάνει:

• Υλοτομία και απομάκρυνση ξερών και σπασμένων δέντρων και κλαδιών, καθώς και των κλαδιών που βρίσκονται άμεσα επαφή με κτίσμα.
• Απομάκρυνση της καύσιμης φυτικής ύλης που βρίσκεται στην επιφάνεια του εδάφους όπως ενδεικτικά το φυλλόστρωμα, τα ξερά χόρτα και τα κατακείμενα ξερά κλαδιά.
• Αποκλάδωση της βάσης της κόμης των δέντρων και αύξηση του ύψους έναρξής της από την επιφάνεια του εδάφους, ανάλογα με την ηλικία και το είδος του δέντρου.
• Αραίωση της θαμνώδους βλάστησης ως προς την κάλυψη του εδάφους
• Απομάκρυνση τυχόν άλλων εγκαταλελειμμένων καυστών, αναφλέξιμων, εκρήξιμων ή εύφλεκτων υλικών, αντικειμένων και απορριμμάτων.
• Ασφαλή συλλογή και μεταφορά όλων των υπολειμμάτων καθαρισμού.

Από την υποχρέωση αυτή εξαιρούνται οι διαμορφωμένοι, συντηρημένοι κήποι ή φυτευμένες επιφάνειες ακάλυπτων χώρων κτηρίων, πολυκατοικιών κ.λπ. των περιοχών και εκτάσεων που αναφέρονται παραπάνω.

Οι υπόχρεοι που έχουν ολοκληρώσει τις ως άνω εργασίες οφείλουν να υποβάλουν Υπεύθυνη Δήλωση ως προς την εκπλήρωση των υποχρεώσεων πυροπροστασίας των ιδιοκτησιών τους στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών ακολουθώντας τον σύνδεσμο https://akatharista.apps.gov.gr.

• Σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης καθαρισμού στο Εθνικό Μητρώο, το πρόστιμο για τον ιδιοκτήτη ανέρχεται στα 1.000 ευρώ.
• Σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης, οι ιδιοκτήτες κινδυνεύουν με φυλάκιση έως 2 έτη και πρόστιμο έως 54.000 ευρώ.
• Σε περίπτωση μη καθαρισμού, οι δήμοι θα καθαρίζουν τα οικόπεδα και το κόστος θα το χρεώνονται οι ιδιοκτήτες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο οικισμός της «Διώνης» στο δήμο Ραφήνας - Πικερμίου, όπως αναφέρθηκε στην παρουσίαση, καθώς στη συγκεκριμένη περιοχή έγιναν μαζικοί καθαρισμοί οικοπέδων, δηλαδή είχαν γίνει 300 δηλώσεις καθαρισμού και ενώ η πυρκαγιά διέσχισε μέρος του οικισμού, δεν υπήρξαν σημαντικές ζημιές σε κατοικίες.

Η πλατφόρμα για τις δηλώσεις των Ακαθάριστων Οικοπέδων, η οποία υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας και Εσωτερικών, αξιοποιώντας χρήσιμα δεδομένα από το Κτηματολόγιο, λειτούργησε και ως ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο για τη συλλογή δεδομένων για το αστικό και περιαστικό κομμάτι της πυρκαγιάς.

Ακαθάριστα οικοπέδα

Η ανάλυση των πολύτιμων δεδομένων συμβάλλει στη χάραξη αποτελεσματικότερων πολιτικών πολιτικής προστασίας για άλση, ρέματα, αστικές και περιαστικές περιοχές, όπως επισημαίνει το υπουργείο.

Πιο συγκεκριμένα πραγματοποιήθηκε ανάλυση των δεδομένων και αντιπαραβολή με τις 83.000 δηλώσεις καθαρισμού οικοπέδων στις πυρόπληκτες περιοχές των Δήμων Βριλησσίων, Διονύσου, Μαραθώνα, Μεγαρέων, Παλλήνης, Πεντέλης, Ραφήνας - Πικερμίου, Χαλανδρίου και Ωρωπού.

Παράλληλα, σε συνεργασία με τη Γενική Διεύθυνση Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας που συντονίζει τα κλιμάκια που πραγματοποιούν ελέγχους και αυτοψίες σε κτιριακές υποδομές στις πυρόπληκτες περιοχές, πραγματοποιήθηκε ανάλυση και σύγκριση των δορυφορικών δεδομένων με αυτά από τις αυτοψίες και τις δηλώσεις καθαρισμών οικοπέδων.

Ειδικότερα, σε περιοχές που δεν είχαν γίνει δηλώσεις καθαρισμού οικοπέδων υπήρχαν αρκετές περιπτώσεις που καταγράφηκαν στις αυτοψίες καμένες κατοικίες ακατάλληλες και προσωρινά ακατάλληλες προς χρήση. Συγκεκριμένα από τις 146 κατοικίες που χαρακτηρίστηκαν μέχρι σήμερα ακατάλληλες προς χρήση και κατεδαφιστέες («κόκκινες») και προσωρινά ακατάλληλες προς χρήση («κίτρινες»), το 80% δεν είχε δήλωση καθαρισμού των οικοπέδων τους, ενώ στο 20% των περιπτώσεων που αυτό είχε συμβεί, οι ζημιές ήταν ως επί το πλείστον πιο περιορισμένες.

Στόχος του συστήματος καταγραφής των καθαρισμένων οικοπέδων του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης σε συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας, είναι να ενισχυθεί περαιτέρω, να συνδεθεί σταδιακά με τα συστήματα διαχείρισης δορυφορικών δεδομένων και να συμβάλλει σημαντικά στην προετοιμασία πανελλαδικά των ιδιοκτησιών για την αντιπυρική περίοδο, τον έλεγχο των καθαρισμών και την απομάκρυνσης της φυτικής ύλης από τα οικόπεδα, τονίζει το υπουργείο.

Παράλληλα, κατά τη διάρκεια και την εξέλιξη της πυρκαγιάς ενεργοποιήθηκε ο μηχανισμός προγραμματισμού δορυφορικών λήψεων (tasking) από το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ) με καθημερινές λήψεις δεδομένων από διαφορετικά δορυφορικά συστήματα, ενώ στις 13 Αυγούστου πραγματοποιήθηκε η συλλογή πολύ υψηλής ανάλυσης πολυφασματικών δεδομένων για την χαρτογράφηση και αποτίμηση των ζημιών σε συνεργασία με το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.

Υπόχρεοι είναι φυσικά πρόσωπα ιδιοκτήτες, επικαρπωτές, όπου τα οικόπεδα βρίσκονται εντός σχεδίου ή οικισμού, ενώ στην πρόβλεψη περιλαμβάνει και ακάλυπτους χώρους καθώς και αγροτεμάχια που βρίσκονται κοντά σε οικισμούς ή έχουν κτίσμα.

Οι απαιτούμενες εργασίες για τον καθαρισμό

Οι απαιτούμενες εργασίες για τον καθαρισμό των οικοπέδων είναι οι εξής:

-Απομάκρυνση καύσιμης φυτικής ύλης από την επιφάνεια του εδάφους (π.χ., φυλλόστρωμα, ξερά χόρτα, κατακείμενα ξερά κλαδιά).
-Αποκλάδωση της βάσης της κόμης των δέντρων και αύξηση του ύψους έναρξής της.
-Αραίωση της θαμνώδους βλάστησης.
-Απομάκρυνση εγκαταλελειμμένων καυστών, αναφλέξιμων, εκρήξιμων ή εύφλεκτων υλικών και απορριμμάτων.
-Ασφαλής συλλογή και μεταφορά όλων των υπολειμμάτων καθαρισμού.

Σημειώνεται ότι για όσους δεν συμμορφωθούν τα πρόστιμα που θα επιβληθούν θα είναι βαριές και διαμορφώνονται ως εξής:

Πρόστιμο για μη συμμόρφωση: 50 λεπτά του ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ.
Δαπάνη αυτεπάγγελτου καθαρισμού: Χρέωση των εξόδων καθαρισμού από τον Δήμο.
Πρόστιμο για μη υποβολή δήλωσης: 1.000 ευρώ ανά συνιδιοκτήτη και χρέωση εξόδων καθαρισμού.
Ποινή φυλάκισης έως δύο έτη και πρόστιμο έως 54.000 ευρώ για ψευδή δήλωση.

Ο υποχρεωτικός καθαρισμός οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων εφαρμόστηκε με νομοθετικό κενό, δηλαδή χωρίς την πρόβλεψη ασφαλούς διάθεσης της βιομάζας από τους καθαρισμούς των οικοπέδων, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων με πρόστιμα ύψους 300 ευρώ!

Συγκεκριμένα ο νόμος 4819/2021 και οι Κανονισμοί Καθαριότητας των Δήμων προβλέπουν πρόστιμο 300 ευρώ σε όσους ιδιοκτήτες δεν έχουν φροντίσει για την ασφαλή διάθεση της βιομάζας από τον καθαρισμό του οικοπέδου τους.

Υποχρέωση, η οποία πρέπει να εκπληρώνεται από τους ιδιοκτήτες μέσω των Δήμων, με προκαθορισμένο ραντεβού τους εντός 48 ωρών, όπως προβλέπεται από το ειδικό παράρτημα του νόμου 4819/21 για την ανακύκλωση αλλά και στην Κοινή Υπουργική Απόφαση του 2021 για τις υποχρεώσεις πολιτών, που πρέπει να περιλαμβάνονται στους Κανονισμούς καθαριότητας των Δήμων.

Μέσα από τη νέα ψηφιακή πλατφόρμα του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, που δημιουργήθηκε σε συνεργασία με τα υπουργεία Εσωτερικών καθώς και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας ο πολίτης μπορεί να υποβάλει αίτηση καθαρισμού του οικοπέδου του αλλά και να κάνει καταγγελίες για ακαθάριστα οικόπεδα, ενώ ο δήμος θα καταχωρεί τα στοιχεία από τις αυτοψίες που διενεργεί.

Οι δήμοι θα κάνουν ελέγχους

Το βάρος για τον έλεγχο θα έχουν οι δήμοι. Θα εντοπίζουν ακαθάριστα οικόπεδα και στη συνέχεια μέσω ψηφιακής πλατφόρμας θα μπορούν να διασταυρώνουν εάν οι πολίτες έχουν υποβάλλει δήλωση καθαρισμού και να τους ενημερώσουν για την υποχρέωσή τους να προχωρήσουν σε εργασίες.

Η νέα υπηρεσία, σύμφωνα με πληροφορίες της ΕΡΤ, αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το επόμενο διάστημα.