Κεντρική φιλοσοφία του νέου σχεδιασμού είναι ότι οι περισσότεροι υπερχρεωμένοι πολίτες αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα πολλαπλά οικονομικά προβλήματα. Για τον λόγο αυτό οι νέες παρεμβάσεις λειτουργούν συμπληρωματικά, επιτρέποντας στους οφειλέτες να αξιοποιήσουν περισσότερα από ένα εργαλεία ταυτόχρονα, ανάλογα με την οικονομική τους κατάσταση.

Οι 72 δόσεις δίνουν μεγαλύτερη ανάσα

Η πρώτη σημαντική αλλαγή αφορά τη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων για ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2023. Η ρύθμιση έρχεται να αντικαταστήσει ουσιαστικά την πίεση που δημιουργούσε η πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων, επιτρέποντας αισθητά μικρότερες μηνιαίες καταβολές.

Στην πράξη, για μία οφειλή 18.000 ευρώ, η μηνιαία επιβάρυνση μπορεί να περιοριστεί περίπου στο ένα τρίτο σε σχέση με το ισχύον καθεστώς, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες να παραμείνει ο οφειλέτης συνεπής στη ρύθμιση και να αποφύγει νέα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης. Η δυνατότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία τόσο για εργαζόμενους με περιορισμένα εισοδήματα όσο και για μικρές επιχειρήσεις που επιδιώκουν να διατηρήσουν φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα.

Ξεμπλοκάρουν οι δεσμευμένοι λογαριασμοί

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην αποδέσμευση τραπεζικών λογαριασμών, ένα πρόβλημα που επηρεάζει εκατοντάδες χιλιάδες επαγγελματίες και επιχειρήσεις.

Με το νέο πλαίσιο, ο οφειλέτης μπορεί να πετύχει την άρση της κατάσχεσης καταβάλλοντας το 25% της συνολικής οφειλής και ρυθμίζοντας το υπόλοιπο ποσό. Έτσι αποκτά ξανά πρόσβαση στη ρευστότητα που απαιτείται για την καθημερινή λειτουργία της επιχείρησής του, την πληρωμή προμηθευτών και μισθοδοσίας ή την κάλυψη λειτουργικών αναγκών.

Παράλληλα, από τον Ιούλιο αυξάνεται το ακατάσχετο όριο των τραπεζικών καταθέσεων από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ για οφειλές προς το Δημόσιο, ενώ αντίστοιχες αυξήσεις προβλέπονται και για οφειλές προς τράπεζες και ιδιώτες, ενισχύοντας το διαθέσιμο εισόδημα εκατομμυρίων πολιτών.

Ο Εξωδικαστικός γίνεται το βασικό εργαλείο

Η σημαντικότερη ίσως μεταρρύθμιση αφορά τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, τον οποίο το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αντιμετωπίζει πλέον ως το βασικό εργαλείο διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους.

Η νέα παρέμβαση επεκτείνει σημαντικά την πρόσβαση στη διαδικασία, καθώς μειώνει το κατώτατο όριο οφειλών από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, επιτρέποντας σε πάνω από ένα εκατομμύριο μικροοφειλέτες να αποκτήσουν πρόσβαση σε γενναίες ρυθμίσεις και δυνατότητες «κουρέματος» των οφειλών τους.

Οι νέες ρυθμίσεις προβλέπουν ακόμη ελάχιστη μηνιαία δόση 50 ευρώ και δυνατότητα εξόφλησης σε εκατοντάδες δόσεις, ανάλογα με το είδος της οφειλής και την οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη.

Νέα προστασία για την πρώτη κατοικία

Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι αλλαγές που αφορούν την κύρια κατοικία, καθώς για πρώτη φορά δημιουργείται ειδικό πλαίσιο προστασίας εντός του Εξωδικαστικού Μηχανισμού.

Από τον Σεπτέμβριο, οι οφειλέτες θα μπορούν να ζητούν τον διαχωρισμό της κύριας κατοικίας από την υπόλοιπη περιουσία τους, ώστε να διασφαλίσουν τη διάσωσή της μέσω ειδικής ρύθμισης. Η δυνατότητα αυτή επιτρέπει σημαντικό περιορισμό της οφειλής που συνδέεται με το ακίνητο, αλλά και αποπληρωμή σε έως 420 μηνιαίες δόσεις, μειώνοντας αισθητά τόσο το συνολικό χρέος όσο και τη μηνιαία επιβάρυνση.

Αλλάζει οριστικά και ο νόμος Κατσέλη

Σημαντικές παρεμβάσεις πραγματοποιούνται και στις ενεργές υποθέσεις του νόμου Κατσέλη, με στόχο τη δραστική μείωση της οικονομικής επιβάρυνσης των δανειοληπτών.

Η βασική αλλαγή αφορά τον τρόπο υπολογισμού των τόκων, οι οποίοι πλέον θα επιβάλλονται πάνω στη μηνιαία δόση και όχι στο συνολικό υπόλοιπο του δανείου, γεγονός που περιορίζει θεαματικά το συνολικό κόστος αποπληρωμής.

Παράλληλα, προβλέπεται και αναδρομική εφαρμογή της νέας μεθόδου για όσους έχουν καταβάλει μεγαλύτερα ποσά με το προηγούμενο σύστημα υπολογισμού. Οι υπερβάλλουσες καταβολές θα συμψηφίζονται με τις τελευταίες δόσεις της ρύθμισης, οδηγώντας ακόμη και σε πρόωρη εξόφληση του χρέους. Η δυνατότητα αυτή αφορά αποκλειστικά τις ενεργές δικαστικές ρυθμίσεις.

Ολιστική αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους

Το νέο πακέτο μέτρων σηματοδοτεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους. Σε αντίθεση με προηγούμενες αποσπασματικές ρυθμίσεις, το νέο πλαίσιο επιδιώκει να αντιμετωπίσει συνολικά τις οικονομικές υποχρεώσεις των πολιτών και των επιχειρήσεων, συνδυάζοντας ρυθμίσεις οφειλών, ενίσχυση της ρευστότητας, προστασία περιουσίας και διευρυμένες δυνατότητες αναδιάρθρωσης χρεών.

Η επιτυχία του νέου μοντέλου θα εξαρτηθεί από την ανταπόκριση των οφειλετών και την αποτελεσματική εφαρμογή των νέων εργαλείων, τα οποία φιλοδοξούν να αποτελέσουν τη βάση μιας πιο βιώσιμης διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους τα επόμενα χρόνια.

Το όριο αυτό παρέμεινε αμετάβλητο από το 2015 — δηλαδή επί μια ολόκληρη δεκαετία — ενώ η αγοραστική δύναμη των πολιτών έχει περιοριστεί σημαντικά από τον πληθωρισμό. Η αύξηση κατά 28% υπερκαλύπτει οριακά τον σωρευτικό πληθωρισμό της περιόδου (20,8%), ενώ το νέο όριο παρέχει πλέον ένα ρεαλιστικό περιθώριο προστασίας πάνω από τον κατώτατο μισθό.

Η εξέλιξη αυτή ωφελεί ιδιαίτερα χιλιάδες συνταξιούχους ή εργαζόμενους με χαμηλές αποδοχές, οι οποίοι μέχρι σήμερα κινδύνευαν να βρεθούν στα όρια ή εκτός της προστασίας του νόμου.

Ωστόσο, η ΕΕΚΕ εφιστά την προσοχή των πολιτών σε δύο κρίσιμες παγίδες:

1. Μόνο ένας λογαριασμός προστατεύεται. Το αυξημένο όριο δεν ισχύει για το σύνολο των καταθέσεων. Αφορά αποκλειστικά έναν λογαριασμό — συνήθως μισθοδοσίας ή σύνταξης — τον οποίο ο φορολογούμενος έχει δηλώσει ρητά στην ΑΑΔΕ μέσω Gov.gr ή Taxisnet και στην Τράπεζά του. Χρήματα σε άλλες τράπεζες ή σε αδήλωτους λογαριασμούς παραμένουν εκτεθειμένα και κατασχέσιμα από το πρώτο ευρώ.

2. Κοινοί λογαριασμοί: ο κάθε συνδικαιούχος οφείλει να δηλώσει χωριστά τον τραπεζικό λογαριασμό ως ακατάσχετο. Όταν ο δηλωμένος ακατάσχετος λογαριασμός είναι κοινός (μεταξύ συζύγων ή γονέων και παιδιών), το όριο των 1.600 ευρώ προστατεύει μόνο εκείνον που υπέβαλε τη δήλωση. Για να απολαμβάνει πλήρη προστασία ο λογαριασμός έναντι χρεών του καθενός προς το Δημόσιο, απαιτείται χωριστή δήλωση του ίδιου IBAN από κάθε συνδικαιούχο.

Παρά την ύπαρξη των ανωτέρω προϋποθέσεων, τα τραπεζικά ιδρύματα δεσμεύουν ποσά που υπολείπονται των ορίων, γεγονός που δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην κάλυψη των καθημερινών αναγκών των καταναλωτών που έχουν οφειλές προς το Δημόσιο.

Καλούμε τους καταναλωτές:

• Να ελέγξουν άμεσα αν έχουν δηλώσει ακατάσχετο λογαριασμό στην ΑΑΔΕ μέσω Gov.gr ή Taxisnet.
• Να βεβαιωθούν ότι κάθε συνδικαιούχος κοινού λογαριασμού έχει υποβάλει χωριστή δήλωση.
• Να μην εφησυχάζουν μόνο με την αύξηση του ορίου, αλλά να επαληθεύουν ότι η προστασία τους είναι ενεργή και ορθά καταχωρημένη.
• Να καταγγέλλουν κάθε παράνομη πρακτική εκ μέρους των τραπεζών

Παρότι τα μέτρα στοχεύουν στη διευκόλυνση χιλιάδων οφειλετών, συνοδεύονται από προϋποθέσεις και περιορισμούς που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή.

Αύξηση του ακατάσχετου ορίου στα 1.600 ευρώ

Μία από τις βασικές προβλέψεις του νομοσχεδίου αφορά την αύξηση του ακατάσχετου τραπεζικού ορίου από τα 1.250 ευρώ στα 1.600 ευρώ.

Ωστόσο, η προστασία αυτή δεν παρέχεται αυτόματα σε όλους τους λογαριασμούς. Για να διασφαλιστεί το νέο ακατάσχετο όριο, ο φορολογούμενος θα πρέπει να έχει δηλώσει ηλεκτρονικά στην ΑΑΔΕ έναν συγκεκριμένο τραπεζικό λογαριασμό ως ακατάσχετο.

Σε διαφορετική περίπτωση, η διαδικασία κατάσχεσης μπορεί να πραγματοποιηθεί κανονικά, ακόμη και αν το διαθέσιμο υπόλοιπο δεν υπερβαίνει τα 1.600 ευρώ.

Η νέα ρύθμιση χρεών σε 72 δόσεις

Κεντρικό στοιχείο του νομοσχεδίου αποτελεί η δυνατότητα ρύθμισης ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία σε έως 72 μηνιαίες δόσεις.

Η ρύθμιση αφορά βεβαιωμένες οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και προβλέπει ελάχιστη μηνιαία δόση ύψους 30 ευρώ.

Παρά την ευελιξία που προσφέρει, η συγκεκριμένη ρύθμιση έχει προκαλέσει αντιδράσεις λόγω του επιτοκίου που προβλέπεται, το οποίο ανέρχεται στο 5,87%.

Παράλληλα, αρκετά από τα σχόλια που έχουν κατατεθεί στη δημόσια διαβούλευση εστιάζουν στην απουσία πρόβλεψης για διαγραφή προσαυξήσεων, καθώς και στη συνέχιση της επιβάρυνσης με τόκους, ακόμη και κατά τη διάρκεια της αποπληρωμής.

Ποιοι μπορούν να ενταχθούν

Η ένταξη στη ρύθμιση δεν είναι αυτόματη και συνοδεύεται από συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Οι οφειλές δεν θα πρέπει να βρίσκονται σε άλλη ενεργή ρύθμιση κατά την 21η Απριλίου 2026 ούτε να έχουν υπαχθεί σε καθεστώς ρύθμισης μέχρι την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.

Επιπλέον, ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει κατά την ημερομηνία της αίτησης:

-Να μην έχει άλλες ληξιπρόθεσμες οφειλές ή να έχει τακτοποιήσει νόμιμα το σύνολό τους.

-Να έχει υποβάλει όλες τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας, για τις οποίες η προθεσμία είχε λήξει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

-Να μην έχει καταδικαστεί αμετάκλητα για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.

Η αίτηση θα υποβάλλεται ηλεκτρονικά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Σε περιπτώσεις τεχνικής αδυναμίας θα μπορεί να κατατίθεται στην αρμόδια υπηρεσία είσπραξης.

Πότε ενεργοποιείται η ρύθμιση

Η υπαγωγή στη ρύθμιση ολοκληρώνεται με την πληρωμή της πρώτης δόσης.

Η πρώτη καταβολή θα πρέπει να πραγματοποιείται εντός τριών εργάσιμων ημερών από την υποβολή της αίτησης, ενώ οι επόμενες δόσεις θα εξοφλούνται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα κάθε μήνα.

Ρύθμιση και για χρέη προς τον e-ΕΦΚΑ

Ανάλογη δυνατότητα παρέχεται και για ασφαλιστικές οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ και τους λοιπούς φορείς κοινωνικής ασφάλισης. Στη ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν χρέη που αφορούν χρονικές περιόδους έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2023, με αποπληρωμή σε έως 72 μηνιαίες δόσεις και ελάχιστη δόση τα 30 ευρώ.

Και σε αυτή την περίπτωση η αίτηση θα υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέχρι το τέλος του 2026.

Περισσότεροι δικαιούχοι στις 420 δόσεις του εξωδικαστικού

Το νέο νομοσχέδιο διευρύνει επίσης την πρόσβαση στον εξωδικαστικό μηχανισμό, επιτρέποντας σε περισσότερους οφειλέτες να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα αποπληρωμής σε έως 420 δόσεις.

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την επέκταση του πεδίου εφαρμογής του μηχανισμού ώστε να εντάσσονται και οφειλές από 5.000 έως 10.000 ευρώ, οι οποίες μέχρι σήμερα δεν καλύπτονταν από το υφιστάμενο πλαίσιο.

Η αλλαγή αυτή αναμένεται να αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των πολιτών που θα μπορούν να αναζητήσουν βιώσιμη λύση για τη ρύθμιση των χρεών τους.

Πότε αίρεται η κατάσχεση τραπεζικού λογαριασμού

Μία ακόμη σημαντική πρόβλεψη αφορά τη δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού για οφειλέτες που επιλέγουν να ρυθμίσουν τις υποχρεώσεις τους.

Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, η κατάσχεση θα μπορεί να αρθεί εφόσον έχει εξοφληθεί το 25% της συνολικής οφειλής και παράλληλα έχουν τακτοποιηθεί όλες οι υπόλοιπες υποχρεώσεις προς τη φορολογική διοίκηση.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα που αντιμετωπίζουν προβλήματα ρευστότητας λόγω δεσμευμένων τραπεζικών λογαριασμών.

Την επίσημη εξαγγελία του μέτρου έκανε την Παρασκευή από το βήμα του Κοινοβουλίου ο αρμόδιος υπουργός, Κυριάκος Πιερρακάκης.

Από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ το νέο προστατευόμενο όριο

Η νέα ρύθμιση αλλάζει τα δεδομένα για τη θωράκιση των καταθέσεων των οφειλετών, καθώς το ακατάσχετο όριο αναμένεται να κάνει «άλμα» στα 1.600 ευρώ, από τα 1.250 ευρώ που ίσχυε μέχρι σήμερα.

Με αυτόν τον τρόπο, το οικονομικό επιτελείο επιδιώκει να αφήσει μεγαλύτερο περιθώριο ρευστότητας στους πολίτες που αντιμετωπίζουν αναγκαστικά μέτρα είσπραξης, διασφαλίζοντας παράλληλα ένα υψηλότερο ποσό για την κάλυψη των βασικών καθημερινών τους αναγκών.

Η αύξηση κατά 28%, η οποία υπερβαίνει τον σωρευτικό πληθωρισμό της τελευταίας περιόδου, αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου πακέτου παρεμβάσεων για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους και τη διευκόλυνση νοικοκυριών και επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες.

«Το ακατάσχετο συνιστά το όριο ανάμεσα στην οικονομική ασφάλεια και στην οικονομική ασφυξία για χιλιάδες συμπολίτες μας και πρέπει να αντανακλά την πραγματικότητα του σήμερα», υπογράμμισε ο υπουργός, χαρακτηρίζοντας την πρωτοβουλία «πράξη δικαιοσύνης και εμπιστοσύνης προς την κοινωνία».

Πώς δηλώνεται ακατάσχετος λογαριασμός

Για να ισχύσει η προστασία, ο πολίτης θα πρέπει να έχει δηλώσει έναν τραπεζικό λογαριασμό ως ακατάσχετο μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας της ΑΑΔΕ στο myAADE. Κάθε φορολογούμενος μπορεί να δηλώσει έναν και μόνο τραπεζικό λογαριασμό, στον οποίο εφαρμόζεται το ακατάσχετο όριο. Η διαδικασία γίνεται ηλεκτρονικά με τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet και η προστασία ενεργοποιείται μετά την επιβεβαίωση της δήλωσης.

Άρση κατάσχεσης με καταβολή του 25% της οφειλής

Παράλληλα, το νομοσχέδιο που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση εισάγει για πρώτη φορά τη δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού για όσους καταβάλουν το 25% της βασικής οφειλής και προχωρήσουν σε ρύθμιση του υπολοίπου ποσού.

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η ρύθμιση αυτή δημιουργεί ένα ουσιαστικό κίνητρο συμμόρφωσης για τους οφειλέτες, καθώς συνδέει την αποδέσμευση λογαριασμών με τη συνέπεια στην εξυπηρέτηση των χρεών.

Ευκολότερη ένταξη στον εξωδικαστικό

Στο ίδιο πακέτο μέτρων περιλαμβάνεται και η μείωση του ελάχιστου ορίου οφειλών για ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό από 10.000 σε 5.000 ευρώ. Σύμφωνα με το υπουργείο, περίπου 1 εκατ. πολίτες και επιχειρήσεις αποκτούν πλέον πρόσβαση σε ένα εργαλείο ρύθμισης που μέχρι σήμερα δεν μπορούσαν να αξιοποιήσουν.

Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα νέας ρύθμισης ληξιπρόθεσμων οφειλών σε έως 72 δόσεις, ενώ ο εξωδικαστικός μηχανισμός αποκτά ενισχυμένο ρόλο στην προστασία της πρώτης κατοικίας.

Τα στοιχεία για το ιδιωτικό χρέος

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η στρατηγική για το ιδιωτικό χρέος αποδίδει ήδη αποτελέσματα. Όπως ανέφερε, το ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα αντιστοιχεί πλέον στο 94,5% του ΑΕΠ, έναντι 121,4% στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των τραπεζών έχουν περιοριστεί στο 3,3%, από το 48,5% που είχαν φθάσει το 2016.

Επιπλέον, μόνο μέσα στο 2025 πραγματοποιήθηκαν ρυθμίσεις οφειλών συνολικού ύψους 6,8 δισ. ευρώ, γεγονός που αποτυπώνει τη διεύρυνση της χρήσης των διαθέσιμων εργαλείων ρύθμισης.

Η αύξηση του ακατάσχετου ορίου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτρα στήριξης των οφειλετών των τελευταίων ετών, καθώς ενισχύει το διαθέσιμο εισόδημα όσων βρίσκονται αντιμέτωποι με μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, ενώ παράλληλα συνδέεται με ένα ευρύτερο πλαίσιο διευκολύνσεων για τη ρύθμιση και σταδιακή αποπληρωμή χρεών.ΑΚΑΤΑΣΧΕΤΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ

Το νομικό πλαίσιο για τις κατασχέσεις και τους κοινούς λογαριασμούς καθορίζεται από το άρθρο 4 του νόμου 5638/1932 περί καταθέσεων σε κοινό λογαριασμό, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, όταν επιβάλλεται κατάσχεση σε κοινό τραπεζικό λογαριασμό, ισχύει νομικό τεκμήριο ότι τα κατατεθειμένα ποσά ανήκουν ισόποσα σε όλους τους συνδικαιούχους. Αυτό σημαίνει ότι το Δημόσιο και η τράπεζα μπορούν να προχωρήσουν σε κατάσχεση μόνο του μεριδίου που αντιστοιχεί στον οφειλέτη, χωρίς να θίγονται τα δικαιώματα των υπόλοιπων συνδικαιούχων.

Για να ενεργοποιηθεί η προστασία του ακατάσχετου ποσού των 1.250 ευρώ μηνιαίως, κάθε φυσικό πρόσωπο οφείλει να ακολουθήσει συγκεκριμένη διαδικασία. Ο τραπεζικός λογαριασμός πρέπει να δηλωθεί ηλεκτρονικά ως ακατάσχετος στο σύστημα της ΑΑΔΕ, είτε μέσω Gov.gr είτε μέσω Taxisnet. Στην περίπτωση κοινού λογαριασμού, η διαδικασία είναι αυστηρότερη, καθώς απαιτείται η δήλωση από όλους τους συνδικαιούχους. Αν έστω και ένας δεν ολοκληρώσει τη σχετική ενέργεια, το ποσό δεν καλύπτεται από την προστασία και μπορεί να κατασχεθεί. Παράλληλα, ο καταθέτης οφείλει να ενημερώσει και την τράπεζα, καθώς το ακατάσχετο ισχύει αποκλειστικά για τον λογαριασμό που έχει δηλωθεί.

Το χρονικό πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης καλύπτει όλες τις κατασχέσεις που επιβλήθηκαν μετά τις 19 Αυγούστου 2015, ανεξάρτητα από το πότε δημιουργήθηκαν οι οφειλές. Με το άρθρο 11 του νόμου 4484/2017 καθορίστηκε ρητά ότι οι καταθέσεις σε πιστωτικά ιδρύματα προστατεύονται έως το ποσό των 1.250 ευρώ μηνιαίως για κάθε φυσικό πρόσωπο και μόνο σε ένα πιστωτικό ίδρυμα. Η προστασία αφορά τα ποσά που δεν υπερβαίνουν το όριο αυτό από την ημερομηνία επιβολής της κατάσχεσης έως και την επόμενη ημέρα καταβολής του εισοδήματος. Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 982 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, η εξαίρεση από την κατάσχεση ισχύει και όταν μισθοί ή συντάξεις κατατίθενται απευθείας στον τραπεζικό λογαριασμό του δικαιούχου.

Σε ό,τι αφορά τα όρια κατάσχεσης μισθών και συντάξεων, η ισχύουσα εγκύκλιος της ΑΑΔΕ προβλέπει ακατάσχετο ποσό έως τα 1.000 ευρώ. Για εισοδήματα από 1.000 έως 1.500 ευρώ, επιτρέπεται κατάσχεση μόνο στο ήμισυ του υπερβάλλοντος ποσού, ενώ για ποσά που υπερβαίνουν τα 1.500 ευρώ η κατάσχεση μπορεί να αφορά το σύνολο του υπερβάλλοντος. Παράλληλα, το ακατάσχετο όριο των τραπεζικών καταθέσεων έχει μειωθεί από τα 1.500 στα 1.250 ευρώ μηνιαίως και ισχύει αποκλειστικά για έναν λογαριασμό σε μία τράπεζα, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την προσεκτική επιλογή του λογαριασμού που θα δηλωθεί.

Οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται τόσο σε νέες όσο και σε ήδη ενεργές κατασχέσεις, υπό την προϋπόθεση ότι τα ποσά καθίστανται απαιτητά μετά τις 19 Αυγούστου 2015. Ακόμη και αν μια κατάσχεση είχε επιβληθεί πριν από την ημερομηνία αυτή, η προστασία του ακατάσχετου λογαριασμού ισχύει για τις καταθέσεις που πραγματοποιούνται μετά την έναρξη ισχύος του νόμου. Καθοριστικής σημασίας παραμένει η έγκαιρη και ορθή υποβολή όλων των απαιτούμενων δηλώσεων και δικαιολογητικών τόσο στην ΑΑΔΕ όσο και στην τράπεζα, ώστε να διασφαλιστεί πλήρως η προβλεπόμενη προστασία.

Όπως σημειώνει, σε ανακοίνωσή της, αυξάνονται οι διαμαρτυρίες για δεσμεύσεις χρηματικών ποσών που βρίσκονται σε τραπεζικούς λογαριασμούς οφειλετών του δημοσίου, παρά το ότι οι λογαριασμοί αυτοί έχουν δηλωθεί ως ακατάσχετοι και παρά το ότι είναι μισθοδοτικοί/συνταξιοδοτικοί.

Η ένωση υπογραμμίζει ότι τα παραδείγματα είναι πολλά και ενδεικτικά αναφέρει τα εξής: «Υπάλληλος σε σούπερ μάρκετ με αμοιβή 450 ευρώ το μήνα και οφειλή 4.000 ευρώ στη ΔΟΥ, βλέπει τον «ακατάσχετο» λογαριασμό του να δεσμεύεται στο σύνολό του δύο φορές το μήνα, με την καταβολή του κάθε δεκαπενθήμερου του μισθού του, για όλο το ποσό. Υπερχρεωμένη δανειολήπτρια που λαμβάνει το Κοινωνικό Επίδομα Αλληλεγγύης, βλέπει ολόκληρο το ποσό του επιδόματος να δεσμεύεται μετά από κατάσχεση στον λογαριασμό. Σε άλλη περίπτωση, έγινε δέσμευση στον ακατάσχετο λογαριασμό του επιδόματος ανεργίας ποσού 200 ευρώ».

Η ένωση στην ανακοίνωσή της αναφέρει, ακόμη, τα εξής:

Υπενθυμίζεται πως, σε περίπτωση οφειλών προς το δημόσιο, εξαιρούνται της κατασχέσεως εις χείρας τρίτων, μεταξύ άλλων: Καταθέσεις σε πιστωτικά ιδρύματα σε ατομικό ή κοινό λογαριασμό είναι ακατάσχετες μέχρι του ποσού των 1.250 ευρώ μηνιαίως για κάθε φυσικό πρόσωπο και σε ένα μόνο πιστωτικό ίδρυμα. Για την εφαρμογή της ρύθμισης αυτής απαιτείται γνωστοποίηση από το φυσικό πρόσωπο ενός μοναδικού λογαριασμού, με υποβολή ηλεκτρονικής δήλωσης στο πληροφοριακό σύστημα της Φορολογικής Διοίκησης. Εφ' όσον υπάρχει λογαριασμός περιοδικής πίστωσης μισθών, συντάξεων και ασφαλιστικών βοηθημάτων, γνωστοποιείται, αποκλειστικά και μόνο, ο λογαριασμός αυτός.

Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε δέσμευση ποσού για ποσό που είναι χαμηλότερο του ορίου των 1.250 ευρώ από τις τράπεζες, επί του δηλωθέντος ακατάσχετου λογαριασμού, δεν είναι σύννομη και πρέπει να καταγγέλλεται αμέσως.

Προσοχή, όμως, διότι σε περίπτωση ύπαρξης κοινού λογαριασμού, το ακατάσχετο όριο των 1.250 ευρώ ισχύει για τον καθένα από τους συνδικαιούχους, μόνο αν και οι δύο έχουν δηλώσει τον ίδιο λογαριασμό ως ακατάσχετο. Ειδάλλως οι καταναλωτές κινδυνεύουν με κατάσχεση ποσών ακόμα και κάτω από το όριο, αφού ο νόμος λέει ότι το ποσό που υπάρχει στον κοινό τραπεζικό λογαριασμό ανήκει στους δικαιούχους κατά ίσα μέρη. Δηλαδή αν σε έναν λογαριασμό κατατίθεται το ποσό της σύνταξης π.χ. 1.000 ευρώ και ο συνδικαιούχος του ίδιου λογαριασμού είναι οφειλέτης του δημοσίου, η τράπεζα μπορεί να δεσμεύσει ποσό 500 ευρώ, δηλ. ποσό κάτω του ακατάσχετου ορίου.

Επίσης, αν καταβληθούν αναδρομικά ποσά (μισθών ή συντάξεων) οι τράπεζες δεν έχουν το δικαίωμα να θεωρήσουν το ποσό ως ένα ενιαίο σύνολο αλλά να το αναγάγουν σε μηνιαία βάση προκειμένου να διαπιστωθεί αν καλύπτεται το όριο του ακατάσχετου. Είναι παράνομες οι πρακτικές των τραπεζών που κατάσχουν συλλήβδην αναδρομικά ποσά χωρίς να διενεργούν το σχετικό έλεγχο για την αιτία προέλευσης του ποσού αυτού.

«Τα τραπεζικά ιδρύματα, στα χέρια των οποίων επιβάλλεται κατάσχεση από την ΑΑΔΕ, οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τους τα νομοθετικά όρια και να μην στερούν τη δυνατότητα στους καταναλωτές να κάνουν χρήση του νομοθετικά κατοχυρωμένου ακατάσχετου ποσού. Από την άλλη μεριά, η ίδια η ΑΑΔΕ οφείλει να εξαιρεί της κατάσχεσης τους δηλωμένους ακατάσχετους λογαριασμούς, μέχρι του ορίου των 1.250 ευρώ. Δεν μπορεί ο καταναλωτής να επωμίζεται νέα βάρη και ταλαιπωρία, μέχρι την άρση της παράνομης κατάσχεσης» καταλήγει η ανακοίνωση.

Αν και η νέα ρύθμιση έχει ψηφιστεί από το 2019, ακόμα δεν έχει ενταχθεί στο επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ, κάτι που αναμένεται να γίνει από το τρέχον έτος, προκειμένου να υπάρξουν άμεσα αποτελέσματα.

Η νέα φιλοσοφία είναι να μπορούν οι φορολογούμενοι που ρυθμίζουν τις οφειλές τους προς το Δημόσιο, να «χτίζουν» προοδευτικά έναν ακατάσχετο λογαριασμό, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν καταβάλει δύο δόσεις της ρύθμισης και υποβάλλουν ηλεκτρονική αίτηση στην οποία θα αναγράφεται ο αριθμός λογαριασμού για τον οποίο ζητείται περιορισμός της κατάσχεσης. Ειδικά για τα φυσικά πρόσωπα ο περιορισμός της κατάσχεσης θα χορηγείται αποκλειστικά στον δηλωθέντα μοναδικό ακατάσχετο λογαριασμό.

Το νέο σύστημα θα λειτουργεί ως εξής:

• Φορολογούμενος ο οποίος έχει υποστεί κατάσχεση, καταβάλλοντας τουλάχιστον δύο δόσεις των ρυθμισμένων οφειλών του μπορεί τον τρίτο μήνα να ζητήσει αύξηση του ακατάσχετου ορίου. Το σημερινό όριο των 1.250 ευρώ προσαυξάνεται κατά το άθροισμα των ποσών των δύο τελευταίων μηνιαίων δόσεων που εξοφλήθηκαν και πολλαπλασιάζεται με συντελεστές από 3 έως και 4,5. Ωστόσο αύξηση του ακατάσχετου θα έχουν μόνο οι οφειλέτες που η μηνιαία δόση της ρύθμισης είναι μεγαλύτερη των 400 ευρώ.
• Σε περίπτωση που η δόση είναι 500 ευρώ με την εφαρμογή του συντελεστή 3, το νέο ύψος ακατάσχετου λογαριασμού διαμορφώνεται στα 1.500 ευρώ.
• Όσο μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ο οφειλέτης είναι συνεπής ο συντελεστής θα αυξάνεται. Για παράδειγμα για φορολογούμενο που έχει ρυθμίσει τις οφειλές του με την πάγια ρύθμιση εξοφλώντας 5 δόσεις των 500 ευρώ, ο συντελεστής προσαύξησης θα είναι 3,8, και έτσι το ύψος του ακατάσχετου λογαριασμού ανεβαίνει στα 1.900 ευρώ.
• Τα όρια του ακατάσχετου ισχύουν για ένα μήνα από την ημερομηνία χορήγησής του και ανανεώνονται μηνιαίως, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις.
• Αν φορολογούμενος που έχει κερδίσει αύξηση ακατάσχετου λογαριασμού, χάσει τη ρύθμιση οφειλών εξαιτίας της μη καταβολής δύο συνεχόμενων δόσεων, χάνει τον αυξημένο ακατάσχετο καθώς και το δικαίωμα να τον διεκδικήσει εκ νέου.

Με βάση το ισχύον νομοθετικό καθεστώς για κάθε οφειλέτη ισχύει ακατάσχετο όριο 1.250 ευρώ για τα ποσά των καταθέσεών του σε έναν λογαριασμό που έχει ανοίξει σε ένα μόνο τραπεζικό ίδρυμα. Αν ο μηνιαίος μισθός ή η μηνιαία σύνταξη ή άλλο βοήθημα υπερβαίνει τα 1.000 ευρώ αλλά δεν ξεπερνά τα 1.500 ευρώ, επιτρέπεται η κατάσχεση ποσοστού 50% του τμήματος πάνω από τα 1.000 και μέχρι τα 1.500 ευρώ, ενώ αν το ποσό υπερβαίνει τα 1.500 ευρώ το μήνα επιτρέπεται η κατάσχεση του συνόλου του υπερβάλλοντος των 1.500 ευρώ ποσού.

Για παράδειγμα αν κάποιος οφειλέτης εισπράττει μισθό 1.600 ευρώ το μήνα, η εφορία μπορεί να του κατάσχει κάθε μήνα το 100% του ποσού άνω των 1.500 ευρώ, δηλαδή 100 ευρώ, συν το 50% της διαφοράς μεταξύ 1.000 και 1.500 ευρώ δηλαδή άλλα 250 ευρώ.

Επισημαίνεται ότι για να ισχύσει το ακατάσχετο όριο των 1.250 ευρώ ο οφειλέτης θα πρέπει να δηλώσει τον συγκεκριμένο τραπεζικό του λογαριασμό στην ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή στο Taxisnet. Για κοινό λογαριασμό, το ακατάσχετο όριο ισχύει για τον καθένα από τους συνδικαιούχους μόνο εφόσον και οι δύο έχουν δηλώσει τον ίδιο λογαριασμό ως ακατάσχετο.