Η Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA), η οποία σχεδιάζει να στείλει στη Σελήνη αστροναύτες ξανά έως το τέλος του 2024 -τον πρώτο άνδρα μετά το 1972 και την πρώτη γυναίκα στην ιστορία- στο πλαίσιο του νέου προγράμματος «’Αρτεμις», νοιάζεται να τους προστατεύσει από την ακτινοβολία. Αρχικά το πρώτο ζευγάρι Αμερικανών αστροναυτών αναμένεται να μείνει περίπου μια εβδομάδα στο φεγγάρι, υπερδιπλάσιο χρόνο από ό,τι τα πληρώματα των αποστολών «Απόλλων» πριν μισό αιώνα, τα οποία διέθεταν φορητά δοσίμετρα ακτινοβολίας. Αργότερα και εφόσον δημιουργηθεί κάποια βάση στη Σελήνη, οι αποστολές θα διαρκούν ένα έως δύο μήνες. Το επόμενο βήμα για τη NASA θα είναι η αποστολή αστροναυτών στον ‘Αρη μέσα στη δεκαετία του 2030.

Πώς θα προστατευτούν οι αστροναύτες στη Σελήνη από την ακτινοβολία;

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον δρα Τόμας Μπέργκερ του Γερμανικού Αεροδιαστημικού Κέντρου, οι οποίοι χρησιμοποίησαν το όργανο LND (Lunar Neutron and Dosimetry) που βρίσκεται στο ρομποτικό κινεζικό σκάφος Chang’e-4 (προσεληνώθηκε στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού τον Ιανουάριο του 2019) και έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Science Advances», μπόρεσαν για πρώτη φορά να μετρήσουν με ακρίβεια τα επίπεδα ακτινοβολίας στη σεληνιακή επιφάνεια.

Η μέτρηση αποκάλυψε μια μέση δόση ακτινοβολίας της τάξης των 60 μικροσίβερτς την ώρα. Συγκριτικά, οι επιβάτες μιας υπερατλαντικής πτήσης μεταξύ Φρανκφούρτης-Νέας Υόρκης εκτίθενται σε δόσεις πέντε έως δέκα φορές χαμηλότερες, ενώ στη επιφάνεια της Γης η μέση ακτινοβολία είναι περίπου 200 φορές μικρότερη.]

Γιατί δεν είμαστε φτιαγμένοι να αντέχουμε τη διαστημική ακτινοβολία;

«Οι άνθρωποι δεν είμαστε φτιαγμένοι να αντέχουμε τη διαστημική ακτινοβολία. Όμως οι αστροναύτες μπορούν και πρέπει να προστατευθούν όσο είναι δυνατό στη διάρκεια της μακράς παραμονής τους στο φεγγάρι, για παράδειγμα καλύπτοντας τα οικήματα τους με ένα παχύ στρώμα σεληνιακού εδάφους πάχους 50 έως 80 εκατοστών», δήλωσε ο φυσικός δρ Ρόμπερτ Βίμερ-Σβαϊνγκρούμπερ του Πανεπιστημίου του Κιέλου.

Τα επίπεδα ακτινοβολίας αναμένεται να είναι περίπου τα ίδια οπουδήποτε πάνω στη Σελήνη, με εξαίρεση κοντά στα τοιχώματα των βαθιών κρατήρων. «Βασικά, όσο λιγότερο βλέπει κανείς τον ουρανό από το φεγγάρι, τόσο το καλύτερο. Αυτός είναι η πρωταρχική πηγή ακτινοβολίας», ανέφερε ο ίδιος.

Τα επίπεδα ακτινοβολίας που βρήκε η νέα μελέτη, συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό με αυτά που έχουν προκύψει από άνωθεν μετρήσεις αμερικανικού σκάφους, το οποίο βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη εδώ και χρόνια.

Η διαστημική ακτινοβολία, η οποία αποτελείται από φορτισμένα σωματίδια όπως τα πρωτόνια και οι βαρείς πυρήνες χωρίς ηλεκτρόνια, μπορεί να διαπεράσει το ανθρώπινο δέρμα και να προξενήσει βλάβες στο DNA και καρκίνο. Προέρχεται από δύο βασικές πηγές: τις ισχυρές ηλιακές εκλάμψεις που βομβαρδίζουν περιοδικά τη Σελήνη και τη συνεχή «βροχή» γαλαξιακών κοσμικών ακτίνων από το βαθύ διάστημα.

Αντίθετα με τη Γη, η Σελήνη δεν διαθέτει μαγνητικό πεδίο που να προστατεύει από την ηλιακή και κοσμική ακτινοβολία. Επιπλέον, υπάρχει ο κίνδυνος από τις ακτίνες-γάμα που παράγονται από τις αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στη διαστημική ακτινοβολία και στο σεληνιακό έδαφος.

Οι ερευνητές παρακολούθησαν 22.853 πάσχοντες από καρκίνο του θυρεοειδούς, 13.040 λευχαιμία και 20.157 ασθενείς με μη Hodgkin λέμφωμα το διάστημα 2000 - 2013. Αυτοί συνέλεξαν επίσης δημογραφικές πληροφορίες από τη βάση δεδομένων του Εθνικού Συστήματος Ασφάλειας Υγείας της Ταϊβάν.

Τα ευρήματα έδειξαν ότι οι ασθενείς που εμφάνισαν καρκίνο του θυρεοειδούς και λευχαιμία είχαν σημαντικά υψηλότερη πιθανότητα να έχουν υποβληθεί σε αξονικές τομογραφίες. Δεν βρέθηκε η ίδια σύνδεση μεταξύ αξονικών τομογραφιών και λεμφώματος μη - Hodgkin σε πιο ηλικιωμένους ασθενείς.

Ωστόσο οι ασθενείς μεταξύ 36 και 45 ετών είχαν τριπλάσια πιθανότητα να εμφανίσουν μη - Hodgkin λέμφωμα που συνδέεται με αξονικές τομογραφίες.

Διαπιστώθηκε ότι οι ασθενείς που είχαν υποβληθεί σε αξονικές τομογραφίες είχαν γενικά αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του θυρεοειδούς και λευχαιμία. Ο κίνδυνος μάλιστα αυτός αφορούσε κυρίως γυναίκες νεότερες των 45 ετών.

"Η μελέτη μας διαπίστωσε ότι οι αξονικές τομογραφίες σχετίστηκαν με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του θυρεοειδούς και λευχαιμίας σε ενήλικες όλων των ηλικιών και με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης μη Hodgkin λεμφώματος σε νέους ενήλικες", δήλωσε η Γιου - Χσουάν Γιόνι Σάο, μια από τους συντάκτες της μελέτης και πρόσθεσε:

"Ο κίνδυνος αυξάνεται σε όσο περισσότερες αξονικές τομογραφίες εκτιθόμαστε. Ο αυξημένος αριθμός ατόμων που υποβάλλονται σε αξονικές τομογραφίες συνιστά πρόβλημα για τη δημόσια υγεία".

Αυτό διαπίστωσε νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση JNCL Cancer Spectrum.

Οι ερευνητές παρακολούθησαν 22.853 πάσχοντες από καρκίνο του θυρεοειδούς, 13.040 λευχαιμία και 20.157 ασθενείς με μη Hodgkin λέμφωμα το διάστημα 2000 - 2013.

Ακόμα, συνέλεξαν δημογραφικές πληροφορίες από τη βάση δεδομένων του Εθνικού Συστήματος Ασφάλειας Υγείας της Ταϊβάν.

Τα ευρήματα έδειξαν ότι οι ασθενείς που εμφάνισαν καρκίνο του θυρεοειδούς και λευχαιμία είχαν σημαντικά υψηλότερη πιθανότητα να έχουν υποβληθεί σε αξονικές τομογραφίες.

Δεν βρέθηκε η ίδια σύνδεση μεταξύ αξονικών τομογραφιών και λεμφώματος μη - Hodgkin σε πιο ηλικιωμένους ασθενείς. Ωστόσο οι ασθενείς μεταξύ 36 και 45 ετών είχαν τριπλάσια πιθανότητα να εμφανίσουν μη - Hodgkin λέμφωμα που συνδέεται με αξονικές τομογραφίες.

Επίσης, διαπιστώθηκε ότι οι ασθενείς που είχαν υποβληθεί σε αξονικές τομογραφίες είχαν γενικά αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του θυρεοειδούς και λευχαιμία. Ο κίνδυνος αφορούσε κυρίως γυναίκες νεότερες των 45 ετών.