Για ακόμη μια ημέρα, μπροστά από το πρωθυπουργικό γραφείο προχώρησε σε νέα επικοινωνιακή κίνηση. Σήμερα τοποθέτησε ένα εξάγωνο πέτρινο τραπέζι με καλέσματα για διάλογο και γύρω του, πάνω στο πλακόστρωτο, κόκκινα και πράσινα μαξιλάρια-καθίσματα.

Οι διαμαρτυρίες οι οποίες έχουν προγραμματιστεί για σήμερα στα Τίρανα αναμένεται να πραγματοποιηθούν σε διαφορετικές ώρες, ενώ μετά τα βίαια επεισόδια των περασμένων ημερών το ενδιαφέρον στρέφεται στην εξέλιξη και τη δυναμική των συλλαλητηρίων

Οι πανεπιστημιακοί και οι εκπαιδευτικοί θα συγκεντρωθούν έξω από το Πολυτεχνείο στις 10:00 τοπική ώρα και στη συνέχεια αναμένεται να ξεκινήσουν την πορεία προς το Γραφείο του Πρωθυπουργού.

Στις 12:00, το Δημοκρατικό Κόμμα της αντιπολίτευσης του Σαλί Μπερίσα ανακοίνωσε επίσης εθνική διαμαρτυρία για την υποστήριξη των φοιτητών. Μάλιστα, όπως δηλώνουν στελέχη του κόμματος, ένας ακόμη στόχος είναι η προστασία της νεολαίας από τις αστυνομικές δυνάμεις.

Την ίδια ώρα, αναμένεται η συγκέντρωση φοιτητών και μαθητών στο υπουργείο Παιδείας, από όπου θα ξεκινήσει πορεία διαμαρτυρίας προς τη λεωφόρο «Μαρτύρων του Έθνους».

Όπως έχει ανακοινωθεί, τα συλλαλητήρια θα έχουν χαρακτήρα ειρηνικών διαμαρτυριών.

Ωστόσο ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις βρίσκονται σε επιφυλακή σε όλη την αλβανική πρωτεύουσα, ειδικά κοντά σε δημόσια κτήρια.

Όπως η  Δέσποινα Κρητικού, λίγο νωρίτερα, διαδηλωτές πέταξαν μέχρι και τα τσιμεντένια σκαμπό που είχε τοποθετήσει εκεί ο πρωθυπουργός, καλώντας τους σε διάλογο.

Η ένταση μεταφέρθηκε εντός και εκτός του Κοινοβουλίου, όπου βουλευτές της αντιπολίτευσης ανέβηκαν στα έδρανα, εμποδίζοντας τη διεξαγωγή της συνεδρίασης και απαιτώντας να τεθεί ερώτηση προς τον υπουργό Εσωτερικών σχετικά με τα σοβαρά επεισόδια που σημειώνονται τις τελευταίες ημέρες στο κέντρο της πρωτεύουσας. Παρά την αναταραχή, η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε και σειρά νομοσχεδίων προχώρησε, ωστόσο η διαδικασία διακόπηκε αιφνιδίως, χωρίς να δοθεί απάντηση στην ερώτηση της αντιπολίτευσης.

Την ίδια ώρα, πλήθος διαδηλωτών συγκεντρώθηκε έξω από το Κοινοβούλιο, με τις αστυνομικές δυνάμεις να έχουν αναπτύξει ισχυρή παρουσία και αύρες περιμετρικά του κτιρίου. Στη συγκέντρωση συμμετέχουν και φοιτητές, ενώ κυριαρχούν οι αλβανικές σημαίες και τα συνθήματα κατά του Ράμα.

Η αντιπολίτευση επιμένει στο αίτημα για άμεση παραίτηση του πρωθυπουργού, υπηρεσιακή κυβέρνηση τουλάχιστον 12 μηνών και εκλογές για ανάδειξη νέας κυβέρνησης.

Οι διαδηλώσεις, που εξαπλώνονται σε ολόκληρη τη χώρα, εξελίχθηκαν σε εκτεταμένα επεισόδια στην αλβανική πρωτεύουσα την Πέμπτη, όταν διαδηλωτές έσπασαν τζαμαρίες, εισέβαλαν σε τράπεζα και συγκρούστηκαν με αστυνομικές δυνάμεις.

Οι κινητοποιήσεις ακολουθούν πολύμηνες, κατά κύριο λόγο ειρηνικές διαδηλώσεις, τις οποίες, σύμφωνα με τους φοιτητές, αγνόησε η κυβέρνηση.

«Μας σπρώχνουν στα άκρα», δήλωσε στο Reuters ο 19χρονος διαδηλωτής Ενέα, ο οποίος αρνήθηκε να αποκαλύψει το επώνυμό του φοβούμενος ενδεχόμενη σύλληψη.

Όπως είπε, το μήνυμά του προς τον Ράμα είναι ξεκάθαρο: «Να παραιτηθεί το συντομότερο δυνατό, προτού καούν τα πάντα».

Στο στόχαστρο η διαφθορά και η επένδυση του γαμπρού του Τραμπ

Οι φοιτητές κατηγορούν κυβερνητικούς αξιωματούχους για διαφθορά και αδιαφορία απέναντι στην εκπαίδευση, ενώ εκφράζουν την οργή τους για την πώληση παρθένων παραθαλάσσιων εκτάσεων της Αλβανίας, με στόχο την ανάπτυξη πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος που υποστηρίζεται από τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Οι ταραχές αποτελούν σημαντική πρόκληση για τον Έντι Ράμα, ο οποίος κέρδισε πέρυσι την τέταρτη πρωθυπουργική θητεία του, υποσχόμενος να οδηγήσει την Αλβανία στην Ευρωπαϊκή Ένωση και θέτοντας ως στόχο την ένταξη ακόμη και το 2028.

«Δεν θα υποκύψουμε στη βία», ανέφερε ο Αλβανός πρωθυπουργός σε ανάρτησή του στο Facebook.

Οι επιχειρήσεις ζητούν από τους διαδηλωτές να μην προκαλούν καταστροφές

Οι φοιτητές, πολλοί από τους οποίους φορούσαν κουκούλες, βρέθηκαν αντιμέτωποι με ισχυρές δυνάμεις της αστυνομίας μπροστά από το κτίριο του υπουργείου Παιδείας.

Ορισμένες μικρές επιχειρήσεις είχαν κατεβάσει ρολά, τοποθετώντας στις προσόψεις τους σημειώματα με το μήνυμα: «Είμαστε μαζί σας. Μην καταστρέφετε τις επιχειρήσεις μας».

Στην παραθαλάσσια πόλη Λέζα (Λισσός), αστυνομικοί συγκρούστηκαν με διαδηλωτές που πετούσαν πέτρες.

Οι κινητοποιήσεις έχουν επεκταθεί επίσης στο Ελμπασάν, τη Σκόδρα και την Κορυτσά, όπου διαδηλωτές έσπασαν τζαμαρίες και έβαλαν φωτιά σε κάδους απορριμμάτων, σύμφωνα με τοπικά μέσα ενημέρωσης.

«Διαδηλώνουμε ειρηνικά εδώ και 140 μέρες και κανείς δεν μας άκουσε. Επομένως, αυτή είναι η μοναδική μας ευκαιρία να ακουστεί η φωνή μας και να αποκτήσουμε τα δικαιώματα που μας αξίζουν», δήλωσε μια 19χρονη διαδηλώτρια, η οποία συστήθηκε μόνο με το μικρό όνομα Κλέα.

Αφορμή για τις διαδηλώσεις αποτέλεσαν τα σχέδια κατασκευής πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος, τα οποία έχουν βρεθεί αντιμέτωπα με δικαστικές προσφυγές.

«Οι νέοι δεν βλέπουν μέλλον στην Αλβανία»

Ο πολιτικός αναλυτής Αφρίμ Κράσνιτσι υποστήριξε ότι οι νεότερες γενιές δεν βλέπουν προοπτικές για το μέλλον τους στην Αλβανία.

«Βλέπουν ότι όλοι οι πόροι της χώρας, οι πολιτικοί, οι οικονομικοί, τα πάντα, βρίσκονται στα χέρια των ολιγαρχών», δήλωσε στο Reuters.

Τα σκάνδαλα διαφθοράς έχουν αμαυρώσει την εικόνα της Αλβανίας όλα αυτά τα χρόνια, ενώ αναλυτές υποστηρίζουν πως η χώρα αποτελεί κόμβο για εγκληματικές οργανώσεις που επιδιώκουν να νομιμοποιήσουν έσοδα από τη διακίνηση ναρκωτικών και όπλων, περιπλέκοντας τις προσπάθειες ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Μαζί με το Μαυροβούνιο, η Αλβανία βρίσκεται στην πρωτοπορία της ενταξιακής διαδικασίας μεταξύ των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων.

Οι ταραχές εντάσσονται στο ευρύτερο κύμα φοιτητικού και μαθητικού ακτιβισμού στην Ευρώπη. Στη Γαλλία, μαθητές λυκείων πραγματοποιούν εδώ και εβδομάδες διαδηλώσεις και καταλήψεις σχολείων, διεκδικώντας περισσότερους εκπαιδευτικούς και καλύτερες υποδομές. Όπως υποστηρίζουν, η επιδείνωση της κατάστασης των σχολικών κτιρίων και ο υπερπληθυσμός στις σχολικές αίθουσες υπονομεύουν την ποιότητα της εκπαίδευσης.

«Η ευθύνη μου είναι να ακούσω, να απαντήσω σε εύλογες ανησυχίες και να προχωρήσω την Αλβανία μπροστά. Η εναλλακτική λύση θα ήταν η προδοσία των Αλβανών που μου έδωσαν ισχυρή εντολή να ολοκληρώσω τις διαπραγματεύσεις για την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση», τόνισε χαρακτηριστικά.

Εν τω μεταξύ, από το πρωί, εκτεταμένα επεισόδια σημειώνονται στις δρόμους των Τιράνων μεταξύ ισχυρών αστυνομικών δυνάμεων και φοιτητών. Λόγω δε της έκρυθμης κατάστασης ανεστάλη η λειτουργία των αστικών συγκοινωνιών για την ασφάλεια των πολιτών.

Μαζί με τους διαδηλωτές είναι και μαθητές ενώ κινητοποιήσεις πραγματοποιούνται και σε άλλες πόλεις της Αλβανίας, όπως στο Ελμπασάν, τη Σκοδρα, την Κορυτσά όπου φοιτητές και μαθητές προκαλούν ζημιές σε δημόσια κτίρια.

Αναστάτωση επικρατεί εδώ και εβδομάδες στην Αλβανία όπου πραγματοποιούνται διαδηλώσεις κατά ενός σχεδίου τουριστικής αξιοποίησης του Τζάρεντ Κούσνερ, του γαμπρού του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Σήμερα, κάτοικοι του χωριού Ριόλ, που βρίσκεται σε μια περιοχή με αμμώδεις παραλίες και πευκοδάση στη βορειοδυτική Αλβανία, διαμαρτυρήθηκαν κατά ενός άλλου έργου, λέγοντας ότι αυτό κατασκευάζεται στην κατασχεμένη γη τους.

Οι διαδηλωτές κυμάτιζαν αλβανικές εθνικές σημαίες και φώναζαν «Επανάσταση» καθώς κατέστρεφαν τους φράχτες. Σημειώθηκαν μικροσυμπλοκές με την αστυνομία, αλλά οι αστυνομικοί δεν εμπόδισαν τους διαδηλωτές να να γκρεμίσουν τον φράχτη.

«Οι διαδηλώσεις δεν θα σταματήσουν μέχρι να αποζημιωθούν οι κάτοικοι του χωριού Ριόλ. Είμαστε 200 οικογένειες των οποίων η γη έχει κατασχεθεί», δήλωσε ο Ζέκε Νικολ Σουλανί, 56 ετών, ένας από τους γαιοκτήμονες που διαμαρτύρονται εδώ και μήνες.

Μια αλβανική εταιρεία αναπτύσσει ένα πολυτελές τουριστικό θέρετρο πέντε αστέρων στην περιοχή και το έργο έλαβε «ειδικό καθεστώς επενδυτή» από την αλβανική κυβέρνηση.

«Αυτό που συμβαίνει σε αυτή τη χώρα είναι τρέλα», δήλωσε ο Νικολίν Μαρκπαλάι, 60 ετών, ένας άλλος ντόπιος γαιοκτήμονας. «Ζητήσαμε από τους επενδυτές να έρθουν και να έχουν διαβούλευση με τους κατοίκους, αλλά αρνήθηκαν. Νομίζουν ότι μπορούν να πάρουν αναίμακτα όλο αυτόν τον πλούτο;»

Ονομάζεται Ντιέλα — που σημαίνει «ηλιοφάνεια» στα αλβανικά — και, όπως ανακοίνωσε την Πέμπτη ο Πρωθυπουργός Έντι Ράμα, θα είναι υπεύθυνη για όλες τις δημόσιες συμβάσεις της χώρας.

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, ο Ράμα είχε εκφράσει την ιδέα ότι η χώρα θα μπορούσε στο μέλλον να έχει έναν ψηφιακό ή ακόμη και έναν πρωθυπουργό τεχνητής νοημοσύνης — λίγοι όμως περίμεναν ότι αυτό το μέλλον θα ερχόταν τόσο σύντομα.

Όσα δήλωσε ο Αλβανός πρωθυπουργός

Κατά την ομιλία του στη συνέλευση του Σοσιαλιστικού Κόμματος στα Τίρανα, όπου ανακοίνωσε ποιοι υπουργοί θα αποχωρήσουν και ποιοι θα παραμείνουν για τη νέα θητεία, παρουσίασε και τη Ντιέλα — το πρώτο μη ανθρώπινο μέλος της κυβέρνησης.

«Η Ντιέλα είναι το πρώτο μέλος που δεν έχει φυσική παρουσία, αλλά έχει δημιουργηθεί ψηφιακά μέσω τεχνητής νοημοσύνης», δήλωσε ο Ράμα.

Όπως εξήγησε, οι αποφάσεις για τους δημόσιους διαγωνισμούς θα μεταφερθούν εκτός των υπουργείων και θα ανατεθούν στη Ντιέλα, «την υπηρέτρια των δημόσιων συμβάσεων», όπως την αποκάλεσε. Η διαδικασία θα εξελιχθεί σταδιακά, με στόχο η Αλβανία να γίνει η πρώτη χώρα όπου οι δημόσιοι διαγωνισμοί θα είναι «100% αδιάφθοροι» και «100% διαφανείς».

«Δεν πρόκειται για επιστημονική φαντασία, αλλά για την αποστολή της Ντιέλα», είπε χαρακτηριστικά.

Η Ντιέλα είναι ήδη γνωστή στους πολίτες, αφού «τρέχει» την ψηφιακή πλατφόρμα e-Albania, μέσω της οποίας οι πολίτες έχουν πρόσβαση στις περισσότερες κρατικές υπηρεσίες. Έχει ακόμη και ψηφιακό avatar, εμφανιζόμενη ως μια νεαρή γυναίκα με παραδοσιακή αλβανική φορεσιά.

Θα αξιολογεί προσφορές σε διαγωνισμούς, θα έχει το δικαίωμα να «προσλαμβάνει ταλέντα από όλο τον κόσμο» και να «καταρρίπτει τις προκαταλήψεις και την ακαμψία της δημόσιας διοίκησης».

Η Αλβανία αντιμετωπίζει χρόνιο πρόβλημα διαφθοράς, ιδιαίτερα στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων — ένα ζήτημα που η Ευρωπαϊκή Ένωση επισημαίνει επανειλημμένα στις ετήσιες εκθέσεις της για το κράτος δικαίου.

Ο Ράμα εξασφάλισε ιστορική τέταρτη θητεία στις εκλογές του Μαΐου 2025, έχοντας ως βασική προεκλογική δέσμευση την ένταξη της χώρας στην Ε.Ε. έως το 2030.

Η νέα γραμμή ακολουθεί τη διαδρομή: «Αθήνα - Κόρινθος - Κιάτο - Ξυλόκαστρο - Αίγιο - Πάτρα - Αγρίνιο - Αμφιλοχία - Πρέβεζα - Ηγουμενίτσα - Μαυρομάτι (σύνορα) - Φοινίκη - Δέλβινο - Αγ. Σαράντα - Χειμάρα».

Επίσης, με σχετική ρύθμιση, επιτρέπεται η επιβίβαση επιβατών από την Ηγουμενίτσα και τους Αγίους Σαράντα, κατά τη διενέργεια της γραμμής «Αθήνα - Μαυρομάτι - Χειμάρα».

Οι μεταφορικές επιχειρήσεις που επιθυμούν να εκδηλώσουν ενδιαφέρον για την εξυπηρέτηση της νέας γραμμής, έχουν τη δυνατότητα να υποβάλλουν τις σχετικές αιτήσεις για τη χορήγηση των αδειών, σύμφωνα με τους όρους, τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία που προβλέπει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο για τη χορήγηση αδειών διεθνών τακτικών λεωφορειακών γραμμών με χώρες μη μέλη της Ε.Ε.

«Είναι μία ιστορική στιγμή», δήλωσε η πρόεδρος την Κομισιόν. «Αυτό το περίμεναν επί τόσο καιρό οι πολίτες σας και το αξίζουν», πρόσθεσε.

Today, Albania and North Macedonia open accession negotiations with the EU.

This historic moment is your success. The result of your hard work.

The @EU_Commission has supported you all the way. We will continue to do so.
https://t.co/pwPF51Bs17

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) July 19, 2022

Σε άλλο tweet που απευθύνεται στους ηγέτες των δύο χωρών, Έντι Ράμα και Ντίμιταρ Κοβατσέσκι, η επικεφαλής της Κομισιόν σημειώνει ότι «έδειξαν υπομονή, όραμα και ηγετικές ικανότητες».

«Αποδείξατε πολλές φορές την προσήλωσή σας στις ευρωπαϊκές αξίες ως φίλοι και αξιόπιστοι εταίροι. Θα κερδίσουμε όλοι, όταν μια μέρα σας υποδεχτούμε στην Ε.Ε.», αναφέρει η φον ντερ Λάιεν.

Η Βόρεια Μακεδονία είναι υποψήφια προς ένταξη χώρα από το 2005 και η Αλβανία από το 2014.