Τη Δευτέρα, η 2η τροποποιητική Κοινή Υπουργική Απόφαση του Οδηγού Εφαρμογής του Προγράμματος που αυξάνει τον προϋπολογισμό, επικαιροποιεί τον κατάλογο των απαιτούμενων δικαιολογητικών για ωφελούμενους και προμηθευτές και παρατείνει το χρονοδιάγραμμα εξαργύρωσης των επιταγών έως τις 30 Απριλίου 2026.

Στο πρόγραμμα έχουν υποβληθεί περίπου 192.000 αιτήσεις. Με την πρώτη απόφαση υπαγωγής προβλέπεται η ένταξη περισσότερων από 100.000 ωφελούμενων.

Ανταποκρινόμενο – όπως επισημαίνει – στην ισχυρή ζήτηση και στο αυξημένο ενδιαφέρον, ειδικά για αντλίες θερμότητες που έχουν υψηλότερο μέσο κόστος, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχώρησε σε ουσιαστική ενίσχυση του προϋπολογισμού του προγράμματος από 223.200.000 ευρώ σε 647.167.031 ευρώ (μαζί με ΦΠΑ).

Τονίζεται ακόμη ότι το πρόγραμμα «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα» αποτελεί κεντρικό πυλώνα της «πράσινης» πολιτικής της χώρας, συμβάλλοντας στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τα νοικοκυριά και στην επίτευξη των εθνικών στόχων για την ενεργειακή εξοικονόμηση και την κλιματική ουδετερότητα.

Για περισσότερες πληροφορίες, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν στα τηλέφωνα 213 151 3753και 213 151 3101 (Δευτέρα – Παρασκευή, 09:00 π.μ. – 17:00 μ.μ.). Ο Οδηγός του Προγράμματος, οι τροποποιήσεις, τα εγχειρίδια χρήσης της πλατφόρμας και οι Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) είναι διαθέσιμα στην επίσημη ιστοσελίδα:

https://allazosistimathermansis-thermosifona.gov.gr/go-beyond/

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στο μεν «Εξοικονομώ» οι αιτήσεις που έχουν υποβληθεί και βρίσκονται σε διάφορα στάδια της διαδικασίας ένταξης είναι μέχρι στιγμής 66.530, ενώ στο δεύτερο πρόγραμμα έχουν υποβληθεί 130.057 αιτήσεις (79.685 για θερμοσίφωνα και 50.372 για αντλίες θερμότητας). Το γενικό σύνολο είναι 196.587 αιτήσεις έναντι 4,3 εκατ. που είναι σύμφωνα με την απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ το πλήθος των νοικοκυριών της χώρας.

Ενδεικτικό του ενδιαφέροντος των πολιτών για μείωση της ενεργειακής δαπάνης αλλά και του προβλήματος που έχει δημιουργήσει η αύξηση των τιμών της ενέργειας τα τελευταία χρόνια.

Το «Εξοικονομώ 2025» άνοιξε στις 8 Ιανουαρίου και οι αιτήσεις υποβάλλονται μέσω του δικτυακού τόπου του προγράμματος (https://exoikonomo2025.gov.gr) έως τις 20.3.2025.

Το πρόγραμμα αφορά κτίρια που χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία (μονοκατοικίες και μεμονωμένα διαμερίσματα) και επιδοτεί:

* αντικατάσταση κουφωμάτων,

* αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ψύξης,

* σύστημα ζεστού νερού χρήσης με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ),

* λοιπές παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας, όπως είναι η εγκατάσταση έξυπνου συστήματος διαχείρισης (smarthome) και συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας (μπαταρίες).

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε νοικοκυριά που επιθυμούν να τοποθετήσουν τον παραπάνω εξοπλισμό στην οικία τους (κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία, ενοικιαζόμενη ή παραχωρούμενη) και επιχορηγεί:

* Την αγορά νέου ηλιακού θερμοσίφωνα σύγχρονης τεχνολογίας, σε ποσοστό 50% ή 60%. Το ακριβές ποσοστό διαμορφώνεται βάσει εισοδηματικών κριτηρίων.

Στην ΚΥΑ, υπό τον τίτλο «Ορισμός φορέα πιστοποίησης της αντικατάστασης και απόσυρσης συστημάτων παραγωγής ζεστού νερού χρήσης και καταβολής της χρηματοδότησης για την υλοποίηση δράσεων αντικατάστασης οικιακών συστημάτων παραγωγής ζεστού νερού χρήσης με ηλιοθερμικά συστήματα» (Β’ 2557), που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης ορίζονται τα εξής:

Α. Το άρθρο 3 «Καταβολή χρηματοδότησης στον Φορέα», αντικαθίσταται ως εξής:

1. Η καταβολή της χρηματοδότησης στον Φορέα του άρθρου 1 της παρούσας, με τον οποίο θα συναφθεί η σύμβαση του άρθρου 2 της παρούσας, διενεργείται εφ’ άπαξ μετά από σχετικό αίτημα του φορέα ή τμηματικά ανάλογα με την πορεία ολοκλήρωσης των αιτήσεων και την εξέλιξη της δράσης.
2. Στην περίπτωση της τμηματικής καταβολής, καταβάλλεται:
α) 1η δόση, ως προκαταβολή, που ανέρχεται σε ποσοστό μέχρι 30% του προϋπολογισμού της δράσης που διαχειρίζεται, με την υπογραφή της σύμβασης και μετά από σχετικό αίτημα του φορέα,
β) επόμενες δόσεις, ανάλογα με την πορεία ολοκλήρωσης των αιτήσεων και την εξέλιξη της δράσης.
3. Σε κάθε περίπτωση, η καταβολή της χρηματοδότησης προς τον Φορέα και στη συνέχεια στους ωφελούμενους γίνεται χωρίς καμία έκπτωση ή κράτηση υπέρ τρίτων, που ενδέχεται να μειώσει το ύψος της χρηματοδότησης που δικαιούται.
4. Το αίτημα για την καταβολή της χρηματοδότησης, που συνιστά έμμεση πληρωμή (επιχορήγηση), υποβάλλεται στη Διεύθυνση Οικονομικής Διαχείρισης του ΥΠΕΝ, ως υπόλογος διαχειριστής, από τον Φορέα Υλοποίησης και Ελέγχου, συνοδευόμενο από τα ακόλουθα δικαιολογητικά:
α) Κατάσταση δικαιολογητικών που τηρούνται από τον Φορέα Ελέγχου, ήτοι:
– Αίτημα του Φορέα για την καταβολή της χρηματοδότησης
– Εφόσον πρόκειται για τμηματικές πληρωμές, Υπεύθυνη Δήλωση καλής εκτέλεσης του Φορέα για τη χρηματοδότηση που έχει ήδη λάβει, (για όλες τις δόσεις πλην της 1ης)
β) Υπεύθυνη δήλωση του Φορέα περί μη ενεχυρίασης/ εκχώρησης της πληρωμής
γ) Βεβαίωση φορολογικής ενημερότητας του Φορέα δ) Βεβαίωση ασφαλιστικής ενημερότητας του Φορέα ε) Έγγραφο από το οποίο να προκύπτουν τα στοιχεία του λογαριασμού της παρ. 5
στ) Εφόσον πρόκειται για τμηματικές πληρωμές, πιστοποίηση καταβολής της χρηματοδότησης του Φορέα Υλοποίησης και Ελέγχου (για όλες τις δόσεις πλην της 1ης)
ζ) Σύμφωνη γνώμη της ΕΥΔ ΠΕΚΑ & ΠΟΛΠΡΟ
5. Ο φορέας ανοίγει έντοκο τραπεζικό λογαριασμό για τη δράση που αφορά στην επιχορήγηση για τη μεταφορά των χρηματοδοτήσεων.
6. Η διαδικασία καταβολής της κάθε δόσης γίνεται σύμφωνα με την υπ’ αρ. 134453/23.12.2015 (Β’ 2857) κοινή υπουργική απόφαση περί ρυθμίσεων πληρωμών των δαπανών Π.Δ.Ε, όπως κάθε φορά ισχύει.
7. Στον λογαριασμό της παρ. 5 του παρόντος άρθρου κατατίθενται και ενδεχόμενες επιστροφές πληρωμών ή ποσά από καταλογισμούς. Τα ποσά αυτά, καθώς και οι τόκοι που πιθανόν δημιουργηθούν από την παραμονή των κατατιθεμένων κατά τα ανωτέρω στον παραπάνω λογαριασμό, αποτελούν έσοδο του προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων και διατίθενται αποκλειστικά για τους σκοπούς της δράσης. Τα τυχόν αδιάθετα ποσά του λογαριασμού, μετά την ολοκλήρωση και εξόφληση της δράσης κατατίθενται από τον φορέα, με μέριμνα του Φορέα Υλοποίησης και Ελέγχου για την παρακολούθηση του έργου του Φορέα, στον υφιστάμενο λογαριασμό αδιάθετων υπολοίπων παρελθόντων οικονομικών ετών που τηρείται στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Β. Η παρ. 3 του άρθρου 5 «Αποζημίωση για την κάλυψη των διαχειριστικών δαπανών του Φορέα» αντικαθίσταται ως εξής:

«3. Το ποσό της κατά τα ανωτέρω καταβαλλόμενης αποζημίωσης καθορίζεται μετά από απολογιστικό έλεγχο εξόδων του Φορέα και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υπερβαίνει το 1,5% του προϋπολογισμού σύμφωνα με τον οποίο προκηρύσσεται η εκάστοτε δράση, συμπεριλαμβανομένου του σχετικού Φ.Π.Α..»

Γ. Η παρ. 6 του άρθρου 5 «Αποζημίωση για την κάλυψη των διαχειριστικών δαπανών του Φορέα» αντικαθίσταται ως εξής:

Δ. Κατά τα λοιπά ισχύει η υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΕΣΠΑΕΝ/41171/650/13-04-2023 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Ορισμός φορέα πιστοποίησης της αντικατάστασης και απόσυρσης συστημάτων παραγωγής ζεστού νερού χρήσης και καταβολής της χρηματοδότησης για την υλοποίηση δράσεων αντικατάστασης οικιακών συστημάτων παραγωγής ζεστού νερού χρήσης με ηλιοθερμικά συστήματα» (Β’ 2557).

Ειδικότερα, όσον αφορά στις νέες προθεσμίες του «Ανακυκλώνω – Αλλάζω Θερμοσίφωνα»:

1. Λήξη εξαργύρωσης δεσμευμένων επιταγών:

2. Παράδοση παλαιών συσκευών από ωφελούμενους:

Παραδόσεις παλαιών συσκευών προς ανακύκλωση, από τους ωφελούμενος στους εμπόρους, μπορούν να γίνονται έως και την Δευτέρα, 20 Νοεμβρίου (από 8 Νοεμβρίου 2023, που ίσχυε μέχρι πρότινος). Ειδικά για τις εξαργυρώσεις των επιταγών, οι οποίες είναι σε κατάσταση «δέσμευσης σε έμπορο», οι παραδόσεις παλαιών συσκευών προς ανακύκλωση από τους ωφελούμενους μπορούν να γίνονται έως και την Πέμπτη, 30 Νοεμβρίου (από 23 Νοεμβρίου, που προβλεπόταν).

Με τα νέα δεδομένα, μπορούν να πραγματοποιούνται επιστροφές και ακυρώσεις συναλλαγών μέχρι την Πέμπτη, 30 Νοεμβρίου (από 23 Νοεμβρίου, που ίσχυε). Εντός του ίδιου χρονικού διαστήματος επιτρέπεται, κατ’ εξαίρεση, η αγορά νέων συσκευών (νέα εξαργύρωση) μόνο για τις επιταγές που ακυρώθηκαν μετά την καταληκτική ημερομηνία αγορών που προβλέπει το πρόγραμμα, δηλαδή μετά τις 24 Οκτωβρίου 2023.

Επιβεβαιώνοντας τις πληροφορίες, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανακοίνωσε πως το πρόγραμμα θα ξεκινήσει με περίπου 120.000 οικιακούς καταναλωτές, οι οποίοι θα έχουν τη δυνατότητα να λάβουν επιδότηση έως και 60% για την αντικατάσταση ενεργοβόρων ηλεκτρικών θερμοσιφώνων.

Μέχρι το τέλος του μήνα αναμένεται να δοθεί στο κοινό και η πλατφόρμα για την έναρξη υποβολής αιτήσεων από τους ενδιαφερόμενους, ενώ αμέσως μετά θα ανακοινωθεί και ο οδηγός για τους ωφελούμενους αγρότες και επιχειρήσεις.

Σημειώνεται πως προκειμένου να είναι δυνατή η επιδότηση της αγοράς νέου ηλιακού θερμοσίφωνα, είναι υποχρεωτική η απόσυρση προς ανακύκλωση των παλαιών θερμοσιφώνων που αντικαθίστανται.

Οι προς ανακύκλωση θερμοσίφωνες θα πρέπει:

• Να είναι λειτουργικοί πριν την απόσυρσή τους, το οποίο θα επιβεβαιωθεί μετά από γενικό οπτικό έλεγχο.
• Πριν την αντικατάστασή τους, να είναι τοποθετημένοι στην κατοικία η οποία δηλώνεται στην αίτηση χρηματοδότησης.
• Να είναι ηλεκτρικοί θερμοσίφωνες χωρητικότητας ≥ 40 λίτρων.

Πιο αναλυτικά, το πρόγραμμα επιχορηγεί την αγορά ηλιακών θερμοσιφώνων με τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

Παράλληλα:

-Δυνητικοί ωφελούμενοι του προγράμματος είναι οικιακοί καταναλωτές που έχουν τοποθετημένο στην κατοικία τους (και όχι σε επαγγελματικό χώρο) ηλεκτρικό θερμοσίφωνα.
-Αιτήσεις υποβάλλονται από μεμονωμένα φυσικά πρόσωπα τα οποία έχουν γεννηθεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 2006 και διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα.
-Κάθε φυσικό πρόσωπο μπορεί να υποβάλλει μία μόνο αίτηση.
-Δεν είναι επιλέξιμοι ωφελούμενοι με μέσο ετήσιο εισόδημα ανά μέλος οικογένειας το οποίο υπερβαίνει τις 30.000 ευρώ.
-Δεν είναι δυνατή η υποβολή αίτησης για νοικοκυριά, που έχουν υποβάλλει αίτηση ή έχουν ενταχθεί σε άλλο πρόγραμμα ενεργειακής εξοικονόμησης, όπως για παράδειγμα το «Εξοικονομώ – Αυτονομώ» ή το «Εξοικονομώ 2021».

Όπως διευκρινίζεται, η τελική επιλογή των δικαιούχων θα προκύψει μέσα από ένα συνδυασμό οικονομικών και κοινωνικών κριτηρίων:

• Το μέσο ετήσιο εισόδημα ανά μέλος οικογένειας.
• Οικογένειες με μέλη ΑμεΑ.
• Μονογονεϊκές οικογένειες, με τουλάχιστον ένα εξαρτώμενο τέκνο.
• Οικογένειες με εξαρτώμενα μέλη.

Τα ποσοστά επιδότησης

-Η επιδότηση ανέρχεται έως 60% της δαπάνης αγοράς κάθε νέου ηλιακού θερμοσίφωνα.
-Κάθε ωφελούμενος θα λάβει επιταγή (voucher), την οποία μπορεί να εξαργυρώσει σε προμηθευτή της επιλογής του.
-Στο ανώτατο ποσό επιχορήγησης για τους δικαιούχους συμπεριλαμβάνεται και το κόστος εγκατάστασης.

Η τελική αξία της κάθε επιταγής εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά του ηλιακού θερμοσίφωνα (χωρητικότητα δεξαμενής ζεστού νερού), την τιμή αγοράς του και καθορίζεται ως εξής:

Συγκεκριμένα, με την αντικατάσταση των παλιών συσκευών, «θα ελαττωθεί σε μεγάλο βαθμό το μέσο ενεργειακό κόστος κάθε ελληνικού νοικοκυριού που θα κάνει την αντικατάσταση». Από το πρόγραμμα «Ανακυκλώνω – Αλλάζω Θερμοσίφωνα» για τα οποία θα υπάρξει μείωση τουλάχιστον 210 εκατ. τόνων CO2 ανά έτος. Παράλληλα, θα υπολογίζεται ότι θα μειωθεί η κατανάλωση ρεύματος για τη χρήση ζεστού νερού, κατά περίπου 65%.

Με το πρόγραμμα που κάνει «πρεμιέρα» δίνεται η δυνατότητα αντικατάστασης του ενεργοβόρου ηλεκτρικού θερμοσίφωνα με ηλιακό, νέας τεχνολογίας. Οι επιδοτήσεις που θα δίνονται θα καλύπτουν έως και το 60% του κόστους αγοράς νέου ηλιακού θερμοσίφωνα, φτάνοντας τα 900 ευρώ.

Από το πρόγραμμα «Ανακυκλώνω – Αλλάζω Θερμοσίφωνα» πρόκειται να επωφεληθούν άμεσα τουλάχιστον 120.000 ελληνικά νοικοκυριά, για τα οποία θα υπάρξει μείωση τουλάχιστον 210 εκατ. τόνων CO2 ανά έτος. Παράλληλα, υπολογίζεται ότι θα μειωθεί η κατανάλωση ρεύματος για τη χρήση ζεστού νερού κατά περίπου 65%.

Βασικοί στόχοι του προγράμματος είναι η εξοικονόμηση οικονομικών πόρων από τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, καθώς και η μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Αφενός, η αντικατάσταση της πλέον ενεργοβόρας οικιακής συσκευής αναμένεται να μειώσει σημαντικά το μέσο ενεργειακό κόστος της ελληνικής οικογένειας. Αφετέρου, η χαμηλότερη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας συνεπάγεται και μικρότερη παραγωγή από ορυκτά καύσιμα ή μη ανανεώσιμες πηγές.

Oι δικαιούχοι

Προϋποθέσεις ένταξης ωφελούμενων στο πρόγραμμα:

• Δυνητικοί ωφελούμενοι του προγράμματος είναι οικιακοί καταναλωτές που έχουν τοποθετημένο στην κατοικία τους (και όχι σε επαγγελματικό χώρο) ηλεκτρικό θερμοσίφωνα.
• Αιτήσεις υποβάλλονται από μεμονωμένα φυσικά πρόσωπα τα οποία έχουν γεννηθεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 2006 και διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα.Κάθε φυσικό πρόσωπο μπορεί να υποβάλει μία μόνο αίτηση.
• Δεν είναι επιλέξιμοι ωφελούμενοι με μέσο ετήσιο εισόδημα ανά μέλος οικογένειας το οποίο υπερβαίνει τα 30.000 ευρώ.
• Δεν είναι δυνατή η υποβολή αίτησης για νοικοκυριά που έχουν υποβάλει αίτηση ή έχουν ενταχθεί σε άλλο πρόγραμμα ενεργειακής εξοικονόμησης, όπως για παράδειγμα το «Εξοικονομώ – Αυτονομώ» ή το «Εξοικονομώ 2021».

Κριτήρια κατάταξης

Η τελική επιλογή των δικαιούχων θα προκύψει μέσα από έναν συνδυασμό οικονομικών και κοινωνικών κριτηρίων όπως:

• Το μέσο ετήσιο εισόδημα ανά μέλος οικογένειας.
• Οικογένειες με μέλη ΑμεΑ.
• Μονογονεϊκές οικογένειες με τουλάχιστον ένα εξαρτώμενο τέκνο.
• Οικογένειες με εξαρτώμενα μέλη.