Από το T-Roc στο Iron Dome

Το εργοστάσιο της Volkswagen στο Osnabrück είναι ίσως η πιο συμβολική εικόνα της αλλαγής.Η παραγωγή αυτοκινήτων θα σταματήσει το καλοκαίρι του 2027 και Volkswagen, το κρατίδιο της Κάτω Σαξονίας και η Aurelius Capital έχουν συμφωνήσει σε βασικούς όρους για τη μετάβαση της μονάδας σε νέα ιδιοκτησιακή και παραγωγική εποχή.Το σχέδιο προβλέπει τη σταδιακή μετατροπή του εργοστασίου σε κέντρο λύσεων ασφάλειας και άμυνας. Πρώτος μεγάλος βιομηχανικός συνεργάτης προορίζεται να είναι η ισραηλινή Rafael Advanced Defense Systems, κατασκευάστρια του συστήματος αεράμυνας Iron Dome.Στο Osnabrück σχεδιάζεται η παραγωγή συστημάτων και εξαρτημάτων αεράμυνας για τη Γερμανία και την ευρωπαϊκή αγορά.Έτσι, μια παραγωγική εγκατάσταση που για δεκαετίες ήταν συνδεδεμένη με την αυτοκινητοβιομηχανία περνά στην καρδιά της ευρωπαϊκής αμυντικής οικονομίας.

Περίπου 1.200 θέσεις εργασίας διασώζονται

Η οικονομική σημασία της συμφωνίας φαίνεται κυρίως στην απασχόληση.Το εργοστάσιο διαθέτει σήμερα περίπου 1.800 εργαζομένους. Το νέο σχήμα προβλέπει μια βασική δύναμη περίπου 1.200 θέσεων εργασίας, για τις οποίες έχει συμφωνηθεί προστασία της απασχόλησης έως το τέλος του 2029.Οι εργαζόμενοι και οι μαθητευόμενοι θα πρέπει σταδιακά να αποκτήσουν νέες δεξιότητες για τις απαιτήσεις της αμυντικής παραγωγής.Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα οικονομικά επιχειρήματα υπέρ της στροφής προς την άμυνα: παραγωγικές μονάδες που κινδυνεύουν να κλείσουν λόγω της κρίσης της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας μπορούν να αποκτήσουν δεύτερη ζωή.

Το MoneyPress έχει ήδη αναλύσει πώς η γερμανική βιομηχανία επιχειρεί να μετατρέψει την κρίση σε αμυντική ανάπτυξη. Τώρα, όμως, αυτή η μετάβαση περνά από τα σχέδια στις πραγματικές γραμμές παραγωγής.

Η κρίση του αυτοκινήτου επιταχύνει την αλλαγή

Η εξέλιξη δεν θα μπορούσε να γίνει κατανοητή χωρίς την πίεση που δέχεται η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία.Volkswagen και άλλοι κατασκευαστές βρίσκονται αντιμέτωποι με υψηλό ενεργειακό και εργασιακό κόστος, ασθενέστερη ευρωπαϊκή ζήτηση και κυρίως με την αυξανόμενη πίεση από τους Κινέζους κατασκευαστές ηλεκτρικών αυτοκινήτων.Η Volkswagen εφαρμόζει εκτεταμένο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, με περικοπές θέσεων εργασίας και επανεξέταση της παραγωγικής δυναμικότητας αρκετών γερμανικών μονάδων.

Έτσι δημιουργείται μια παράδοξη συνθήκη: την ώρα που η παραγωγική δυναμικότητα στην αυτοκίνηση περισσεύει, η αμυντική βιομηχανία χρειάζεται περισσότερα εργοστάσια, μηχανικούς, μεταλλουργικές εγκαταστάσεις και εξειδικευμένους εργαζομένους.

Η Rheinmetall δείχνει τον δρόμο

Η στροφή από την αυτοκινητοβιομηχανία προς την άμυνα έχει ήδη αρχίσει να αποκτά πραγματική βιομηχανική υπόσταση.Η Rheinmetall έχει κινηθεί προς την αξιοποίηση παραγωγικών εγκαταστάσεων που προηγουμένως συνδέονταν με τον κλάδο του αυτοκινήτου, ενώ εταιρείες όπως Daimler Truck, Schaeffler και Deutz εξετάζουν ή αναπτύσσουν μεγαλύτερη παρουσία στην αμυντική αλυσίδα.Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στα άρματα μάχης και τα πυρομαχικά.Η σύγχρονη αμυντική βιομηχανία χρειάζεται κινητήρες, ηλεκτρονικά, αισθητήρες, οχήματα, drones, λογισμικό, συστήματα επικοινωνίας, γεννήτριες και χιλιάδες διαφορετικά εξαρτήματα.Αυτό δημιουργεί τεράστια περιθώρια για εταιρείες που μέχρι σήμερα δεν θεωρούνταν αμυντικές.

Το «ποτάμι» των €700 δισ.

Πίσω από όλα βρίσκεται το χρήμα.Το Βερολίνο έχει εγκαταλείψει μεγάλο μέρος των δημοσιονομικών περιορισμών που χαρακτήριζαν τη γερμανική οικονομική πολιτική για δεκαετίες και κατευθύνει πρωτοφανή κεφάλαια προς άμυνα και υποδομές.Για το 2027, οι αμιγώς αμυντικές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν στα €109 δισ., ενώ η ευρύτερη χρηματοδότηση για την ασφάλεια υπολογίζεται στα €130,1 δισ.

Παράλληλα, τα συνολικά επενδυτικά κονδύλια του γερμανικού προϋπολογισμού προβλέπεται να αυξηθούν από €78,9 δισ. το 2025 στα €117,5 δισ. το 2027.Για μια οικονομία που επί χρόνια αντιμετώπιζε ασθενείς επενδύσεις, χαμηλή ανάπτυξη και προβλήματα ανταγωνιστικότητας, η νέα κρατική ζήτηση μπορεί να λειτουργήσει ως ισχυρό βιομηχανικό πρόγραμμα.

Drones αντί για εξαρτήματα αυτοκινήτων

Η αλλαγή επεκτείνεται και στις νεότερες τεχνολογικές εταιρείες.Η γερμανική ARX Robotics έχει απευθυνθεί στην αυτοκινητοβιομηχανία και στους προμηθευτές της αναζητώντας παραγωγική δυναμικότητα για στρατιωτικά μη επανδρωμένα οχήματα.Το πλεονέκτημα των αυτοκινητοβιομηχανιών είναι προφανές: διαθέτουν εργοστάσια μεγάλης κλίμακας, αυτοματοποιημένες γραμμές παραγωγής, τεχνικό προσωπικό και οργανωμένες εφοδιαστικές αλυσίδες.Ακριβώς αυτά χρειάζεται σήμερα η ευρωπαϊκή άμυνα για να περάσει από μικρές σειρές εξειδικευμένων προϊόντων σε μαζική βιομηχανική παραγωγή.

Η μεγάλη ευκαιρία και για τους προμηθευτές

Η μετάβαση δημιουργεί μια ολόκληρη νέα αγορά γύρω από τους μεγάλους αμυντικούς ομίλους.Δεν θα κερδίσουν μόνο Rheinmetall, KNDS ή οι κατασκευαστές πυραυλικών συστημάτων. Χιλιάδες μικρότερες επιχειρήσεις μπορούν να μπουν στις νέες αλυσίδες προμηθειών.Μεταλλουργία, ηλεκτρονικά, καλωδιώσεις, μηχανουργεία ακριβείας, μπαταρίες, οπτικά συστήματα, software και κυβερνοασφάλεια αποτελούν πλέον τμήματα μιας αγοράς με πολυετείς κρατικές συμβάσεις.

Το ίδιο φαινόμενο αρχίζει να εμφανίζεται και στην Ελλάδα, όπου οι μεγάλες επενδύσεις στην άμυνα δημιουργούν νέες ευκαιρίες για την εγχώρια βιομηχανία και τις τεχνολογικές επιχειρήσεις.

Από το «Made in Germany» στο «Defence made in Germany»

Η Γερμανία δεν εγκαταλείπει την αυτοκινητοβιομηχανία. Παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς αυτοκινήτων παγκοσμίως.Αλλά η βιομηχανική της ταυτότητα γίνεται πλέον πιο πολυδιάστατη.Η εικόνα ενός εργοστασίου Volkswagen που σταματά να παράγει T-Roc και προετοιμάζεται για συστήματα αεράμυνας αποτυπώνει ίσως καλύτερα από οποιοδήποτε οικονομικό στατιστικό τη μεταμόρφωση που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Για δεκαετίες, η γερμανική οικονομία στηρίχθηκε στα αυτοκίνητα, τα μηχανήματα, τις χημικές βιομηχανίες και τις εξαγωγές προς την Κίνα.Τώρα ένα μέρος του παραγωγικού της μοντέλου στρέφεται προς την άμυνα.Και όταν πίσω από αυτή τη μεταβολή βρίσκεται μια αγορά περίπου €700 δισ. σε πέντε χρόνια, η αλλαγή δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί προσωρινή.

]]> https://www.moneypress.gr/amyntiki-viomixania-i-megali-eykairi/ Sun, 13 Sep 2026 05:00:34 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=219640 Η Ελλάδα ετοιμάζεται να διαθέσει περίπου 30 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της άμυνάς της μέσα στην επόμενη δεκαετία. Πίσω όμως από τα νέα οπλικά συστήματα, τις φρεγάτες και την «Ασπίδα του Αχιλλέα» διαμορφώνεται μια δεύτερη, εξίσου σημαντική οικονομική μάχη: πόσο από αυτό το τεράστιο ποσό θα μετατραπεί σε ελληνική παραγωγή, επενδύσεις, τεχνογνωσία, θέσεις εργασίας και εξαγωγές.

Η συγκυρία δημιουργεί ένα από τα μεγαλύτερα παράθυρα ευκαιρίας των τελευταίων δεκαετιών για την ελληνική αμυντική βιομηχανία. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι οι ελληνικές επιχειρήσεις να συμμετέχουν περιστασιακά ως υπεργολάβοι, αλλά να αποκτήσουν σταθερή θέση στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες των μεγάλων αμυντικών ομίλων.

Το μεγάλο στοίχημα της «Ασπίδας του Αχιλλέα»

Ένα από τα πρώτα μεγάλα τεστ είναι η «Ασπίδα του Αχιλλέα», το νέο πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας, αντιβαλλιστικής προστασίας και αντιμετώπισης drones.

Το πρόγραμμα κινείται στην περιοχή των 3 δισ. ευρώ και προβλέπει ελληνική βιομηχανική συμμετοχή τουλάχιστον 25%. Αυτό μεταφράζεται σε περίπου 700–750 εκατ. ευρώ που μπορούν να κατευθυνθούν στην εγχώρια οικονομία μέσω παραγωγής, συμπαραγωγών, τεχνολογικής συνεργασίας και έργων που θα αναλάβουν ελληνικές επιχειρήσεις.

Η σημασία του προγράμματος, ωστόσο, δεν εξαντλείται στα 750 εκατ. ευρώ.

Η πραγματική αξία θα κριθεί από το εάν οι ελληνικές εταιρείες αποκτήσουν τεχνογνωσία, πιστοποιήσεις, παραγωγική εμπειρία και πρόσβαση σε τεχνολογίες που θα μπορούν να αξιοποιήσουν και μετά την ολοκλήρωση της συγκεκριμένης παραγγελίας.

Από τις αγορές όπλων στην παραγωγή τεχνολογίας

Για δεκαετίες η Ελλάδα αποτελούσε έναν από τους μεγαλύτερους αγοραστές αμυντικού υλικού στην Ευρώπη, χωρίς όμως αντίστοιχο παραγωγικό αποτύπωμα στο εσωτερικό.

Το νέο μοντέλο επιχειρεί να αλλάξει αυτή την εξίσωση.

Η συμμετοχή ελληνικών εταιρειών στα μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα μπορεί να δημιουργήσει παραγωγικές μονάδες και τεχνογνωσία που δεν θα εξαρτώνται αποκλειστικά από τις παραγγελίες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Αυτό ακριβώς έχει αρχίσει να συμβαίνει με τις φρεγάτες FDI. Η Naval Group έχει ήδη αναπτύξει σημαντικό δίκτυο συνεργασίας με ελληνικές επιχειρήσεις, με δεκάδες εταιρείες να έχουν συμμετάσχει στα προγράμματα βιομηχανικής συνεργασίας.

Οι σουηδικές FDI και η ευκαιρία για την Ελλάδα

Η επιλογή των FDI από τη Σουηδία δημιουργεί τώρα μια νέα προοπτική.

Οι ελληνικές επιχειρήσεις που απέκτησαν εμπειρία μέσα από το ελληνικό πρόγραμμα μπορούν να διεκδικήσουν δουλειές που αφορούν πλέον πλοία άλλων χωρών.

Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό βήμα για τη μετάβαση από την εγχώρια συμμετοχή στις αμυντικές εξαγωγές.

Τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας έχουν ήδη αποκτήσει εμπειρία από την κατασκευή τμημάτων φρεγατών FDI, ενώ ελληνικές επιχειρήσεις συμμετέχουν σε μηχανολογικό, ηλεκτρολογικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό.

Η τεχνογνωσία αυτή μπορεί να αξιοποιηθεί σε νέες ευρωπαϊκές παραγγελίες χωρίς να απαιτείται κάθε φορά ένα νέο ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα.

Η METLEN περνά από την Ελλάδα στις διεθνείς παραγγελίες

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η METLEN και η συμμετοχή της στο πρόγραμμα FDI.

Η ελληνική εταιρεία έχει ήδη παραδώσει στη Naval Group σύνθετα συστήματα πλατφόρμας για γαλλική φρεγάτα, τα οποία περιλαμβάνουν μηχανολογικό, υδραυλικό, ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό.

Η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα σημαντική, επειδή δείχνει στην πράξη πώς μια ελληνική εταιρεία μπορεί να περάσει από τη συμμετοχή σε εγχώρια εξοπλιστικά προγράμματα στην παραγωγή για ξένες Ένοπλες Δυνάμεις.

Παράλληλα, η συνεργασία METLEN και Naval Group διευρύνεται, δημιουργώντας προοπτικές συμμετοχής και σε άλλα διεθνή ναυτικά προγράμματα.

Οι FDI δημιουργούν ελληνικό οικοσύστημα

Η επένδυση στις φρεγάτες αποκτά επομένως μια πολύ μεγαλύτερη οικονομική διάσταση από την απλή αγορά πολεμικών πλοίων.

Η απόφαση της Ελλάδας να προχωρήσει και στην τέταρτη φρεγάτα Belharra ενισχύει τη συνέχεια του προγράμματος και δημιουργεί πρόσθετο αντικείμενο για το ελληνικό βιομηχανικό οικοσύστημα.

Παράλληλα, το οικονομικό αποτύπωμα δεν σταματά στην κατασκευή. Η υποστήριξη των πλοίων για δεκαετίες δημιουργεί μια δεύτερη αγορά συντήρησης, επισκευών και τεχνικής υποστήριξης.

Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται και η συμφωνία Naval Group – PPC Inspectra για την υποστήριξη των FDI, που δείχνει πώς το πρόγραμμα μπορεί να δημιουργήσει οικονομική δραστηριότητα πολύ μετά την παράδοση των πλοίων.

Το κρίσιμο 25% της ελληνικής συμμετοχής

Η περίπτωση της «Ασπίδας του Αχιλλέα» μπορεί να αποτελέσει οδηγό και για τα επόμενα προγράμματα.

Εάν η απαίτηση για ουσιαστική ελληνική βιομηχανική συμμετοχή ενσωματωθεί συστηματικά στις μεγάλες συμβάσεις, τότε ένα σημαντικό μέρος των δισεκατομμυρίων που θα δαπανηθούν για την άμυνα μπορεί να επιστρέψει στην πραγματική οικονομία.

Το όφελος δεν αφορά μόνο τις μεγάλες εταιρείες.

Γύρω από κάθε μεγάλο αμυντικό πρόγραμμα μπορεί να αναπτυχθεί ένα δίκτυο μικρότερων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε ηλεκτρονικά, λογισμικό, μεταλλικές κατασκευές, αισθητήρες, τηλεπικοινωνίες, κυβερνοασφάλεια, drones και εξειδικευμένες μηχανολογικές εφαρμογές.

Αυτό είναι και το μοντέλο που ακολουθούν χώρες με ισχυρή αμυντική βιομηχανία: ένα μεγάλο πρόγραμμα λειτουργεί ως βάση πάνω στην οποία αναπτύσσονται δεκάδες μικρότεροι προμηθευτές.

Η ευκαιρία των 30 δισ. ευρώ

Η Ελλάδα βρίσκεται επομένως μπροστά σε μια σπάνια οικονομική ευκαιρία.

Τα περίπου 30 δισ. ευρώ των εξοπλιστικών προγραμμάτων αποτελούν αναγκαία αμυντική δαπάνη. Το ερώτημα είναι εάν θα παραμείνουν κατά κύριο λόγο εισαγωγές ή εάν ένα σημαντικό μέρος τους θα χρησιμοποιηθεί για να δημιουργήσει έναν νέο παραγωγικό κλάδο.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δείχνει μια διαφορετική κατεύθυνση, με τουλάχιστον 25% ελληνική συμμετοχή. Οι FDI αποδεικνύουν ταυτόχρονα ότι η τεχνογνωσία που αποκτάται από μια ελληνική παραγγελία μπορεί στη συνέχεια να οδηγήσει σε δουλειές για ξένα προγράμματα.

Αν αυτό το μοντέλο αποκτήσει συνέχεια, τα εξοπλιστικά των επόμενων ετών μπορούν να αφήσουν πίσω τους κάτι πολύ περισσότερο από νέα οπλικά συστήματα: μια ανταγωνιστική ελληνική αμυντική βιομηχανία με εξαγωγικό προσανατολισμό και μόνιμη παρουσία στις διεθνείς αγορές.

Μετά τη συνάντηση, ο Τραμπ ανακοίνωσε μέσω ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι οι επικεφαλής των εταιρειών συμφώνησαν να αυξήσουν δραστικά την παραγωγή προηγμένων οπλικών συστημάτων.

«Συζητήσαμε την παραγωγή και τα χρονοδιαγράμματα παραγωγής και συμφώνησαν να τετραπλασιάσουν την παραγωγή των οπλικών συστημάτων της «Exquisite Class», ώστε να φτάσουμε όσο το δυνατόν ταχύτερα στα υψηλότερα επίπεδα ποσότητας», ανέφερε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ.

Ο όρος «Exquisite Class Weaponry» δεν διευκρινίστηκε από τον Τραμπ. Στη στρατιωτική ορολογία χρησιμοποιείται συνήθως για να περιγράψει εξαιρετικά προηγμένα, μοναδικά ή ιδιαίτερα πολύπλοκα τεχνολογικά συστήματα και οπλικά μέσα.

Στη συνάντηση συμμετείχαν οι διευθύνοντες σύμβουλοι των εταιρειών BAE Systems, Lockheed Martin, Northrop Grumman, RTX Corporation, Boeing, Honeywell Aerospace και L3Harris Technologies Missile Solutions. Παρών ήταν επίσης και ο υπουργός Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών, Πιτ Χέγκσεθ.

Σύμφωνα με τον Τραμπ, η επέκταση της παραγωγικής ικανότητας είχε ξεκινήσει ήδη τρεις μήνες πριν από τη συνάντηση, ενώ εργοστάσια και γραμμές παραγωγής για αρκετά από τα συγκεκριμένα οπλικά συστήματα βρίσκονται ήδη σε λειτουργία.

Ο ίδιος υποστήριξε επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν «σχεδόν απεριόριστα αποθέματα» πυρομαχικών μεσαίας και ανώτερης μεσαίας κατηγορίας, τα οποία – όπως είπε – χρησιμοποιούνται ήδη στις επιχειρήσεις στο Ιράν και είχαν χρησιμοποιηθεί πρόσφατα και στη Βενεζουέλα. Παράλληλα, σημείωσε ότι οι παραγγελίες για αυτού του τύπου τα πυρομαχικά έχουν επίσης αυξηθεί.

Πριν από τη συνάντηση, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, είχε δηλώσει ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις διαθέτουν επαρκή αποθέματα πυρομαχικών και οπλικών συστημάτων για να συνεχίσουν τις επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν και να επιτύχουν τους στόχους της επιχείρησης «Epic Fury».

Ωστόσο, η αμερικανική κυβέρνηση έχει βρεθεί τις τελευταίες ημέρες σε θέση άμυνας απέναντι σε δημοσιεύματα που εκφράζουν ανησυχίες για πιθανές ελλείψεις σε πυρομαχικά και συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας, σε περίπτωση που η σύγκρουση με το Ιράν παραταθεί.

Η συνάντηση στον Λευκό Οίκο εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της αμερικανικής κυβέρνησης να επιταχύνει τη στρατιωτική παραγωγή και να αυξήσει τη διαθεσιμότητα κρίσιμων οπλικών συστημάτων, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί αυξανόμενες πιέσεις στις αμυντικές εφοδιαστικές αλυσίδες.

Το μεγαλύτερο μέρος των ισχυρών επιστροφών μετρητών στους μετόχους, για οκτώ από τις μεγαλύτερες αμυντικές εταιρείες της Ευρώπης, αφορά αυξημένα μερίσματα, σύμφωνα με τη Vertical.

Η έρευνα, η οποία επικεντρώνεται στους μεγαλύτερους ομίλους της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και εξαιρεί την Airbus λόγω της εκτεταμένης δραστηριότητάς της στα εμπορικά αεροσκάφη, δείχνει ότι οι διανομές μερισμάτων οδεύουν προς το υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας.

Παρά τις αυξημένες επιστροφές προς τους μετόχους, τα στοιχεία δείχνουν ότι οι επενδύσεις του ευρωπαϊκού αμυντικού κλάδου έχουν ενισχυθεί σημαντικά μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, καθώς οι εταιρείες επεκτείνουν την παραγωγική τους ικανότητα.

Συγκεκριμένα, ο μέσος όρος επενδύσεων για το «καλάθι» των ευρωπαϊκών εταιρειών που αναλύθηκαν αναμένεται να διαμορφωθεί στο 7,9% το 2025. Το 2021, δηλαδή το τελευταίο έτος πριν από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, το αντίστοιχο ποσοστό βρισκόταν στο 6,4%.

Σε αντίθεση με την Ευρώπη, οι αποδόσεις προς τους μετόχους των έξι μεγαλύτερων αμυντικών βιομηχανιών των ΗΠΑ —Lockheed Martin, General Dynamics, Northrop Grumman, RTX Corporation, L3Harris Technologies και Huntington Ingalls— έχουν μειωθεί μετά το υψηλό δεκαετίας που καταγράφηκε το 2023. Από την ανάλυση εξαιρείται η Boeing, λόγω της έντονης παρουσίας της στην πολιτική αεροπορία.

Ο αμερικανικός αμυντικός κλάδος έχει δεχθεί έντονη κριτική, καθώς διατυπώνονται αμφιβολίες για το κατά πόσο τα κέρδη από την αμυντική «έκρηξη» κατευθύνονται στην ενίσχυση της παραγωγής νέων οπλικών συστημάτων ή αν περιορίζονται κυρίως σε αποδόσεις προς τους μετόχους, όπως αγορές ιδίων μετοχών.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει καλέσει τις αμυντικές εταιρείες να επενδύσουν περισσότερα κεφάλαια στην παραγωγή, διατηρώντας ταυτόχρονα ισχυρές αποδόσεις προς τους μετόχους. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, αναμένεται να συζητήσει τα ζητήματα αυτά σε συναντήσεις που θα έχει εντός της εβδομάδας με στελέχη του κλάδου στη Φλόριντα.

Με αρχικό κεφάλαιο 1,5 δισ. ευρώ υπό μορφή δωρεών, το πρόγραμμα —που βαφτίστηκε EDIP (European Defence Industry Programme)— αναμένεται να ενισχύσει κοινά ευρωπαϊκά σχέδια στον τομέα της άμυνας κατά την περίοδο 2025-2027.

«Μείζον βήμα για την ευρωπαϊκή ασφάλεια»

«Η συμφωνία αυτή αποτελεί μείζον βήμα για την ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου και την ανάπτυξη της αμυντικής βιομηχανίας μας», δήλωσε ο Γάλλος ευρωβουλευτής Ξαβιέ Μπελαμί (LR/Χριστιανοδημοκράτες), συνεισηγητής του σχεδίου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Από την πλευρά του, ο Ραφαέλ Γκλιξμάν (PS/Σοσιαλιστές & Δημοκράτες) συμπλήρωσε:
«Η Ευρώπη πρέπει επιτέλους να είναι ικανή να υπερασπιστεί τον εαυτό της, και το EDIP καταρτίστηκε ακριβώς γι’ αυτό».

Συμβιβασμός για την προτίμηση ευρωπαϊκών βιομηχανιών

Η συμφωνία ήταν καρπός επίπονων διαπραγματεύσεων, που για καιρό σκόνταφταν στο ζήτημα της προτίμησης ευρωπαϊκών στρατιωτικών βιομηχανιών.

Ορισμένα κράτη μέλη ζητούσαν μεγαλύτερη ευελιξία, ώστε το πρόγραμμα να μπορεί να χρηματοδοτεί αγορές εξοπλισμών και από βιομηχανίες εκτός Ε.Ε., ιδίως από Ηνωμένες Πολιτείες.

Τελικά, ο συμβιβασμός που επετεύχθη περιορίζει στο 35% το κόστος των συστατικών και ειδών που μπορούν να κατασκευάζονται εκτός Ε.Ε. ή σε χώρες-εταίρους, όπως η Νορβηγία.

Μείωση της εξάρτησης από ΗΠΑ – Ενίσχυση της ευρωπαϊκής βάσης

«Το EDIP θα αντιστρέψει τη λογική των εισαγωγών που κυριαρχούσε στην Ευρώπη και θα στηρίξει σθεναρά την εγχώρια βιομηχανική βάση», τόνισε ο κ. Μπελαμί.

Σήμερα, οι αγορές όπλων και πυρομαχικών στην Ευρώπη γίνονται κατά 60% από εταιρείες εκτός Ε.Ε., κυρίως αμερικανικές. Οι Βρυξέλλες στοχεύουν να μειώσουν αυτή την εξάρτηση στο 45%.

Κεφάλαια και για την Ουκρανία

Η Ουκρανία θα ενταχθεί επίσης στο πρόγραμμα και θα ωφεληθεί με 300 εκατ. ευρώ.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που ζητούσε αυξημένες χρηματοδοτήσεις για το EDIP, ανέφερε ότι εξασφάλισε χρηματοδοτική συμβολή τρίτων χωρών —όπως Ηνωμένο Βασίλειο και Καναδάς— αυξάνοντας έτσι τον αρχικό προϋπολογισμό.

Νομικό πλαίσιο και στόχος για το 2030

Το EDIP θέτει για πρώτη φορά νομικό πλαίσιο για κοινές ευρωπαϊκές επενδύσεις και αγορές στον τομέα της άμυνας, ένας τομέας που μέχρι σήμερα αποτελούσε αποκλειστική αρμοδιότητα των κρατών-μελών.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη σειρά ευρωπαϊκών δράσεων επανεξοπλισμού και στήριξης της Ουκρανίας, απέναντι στην απειλή της Ρωσίας.

Παράλληλα, η Ε.Ε. παρουσίασε και τον “οδικό χάρτη” για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας έως το 2030, θέτοντας στρατηγικούς στόχους για την ενεργότερη αυτονομία της ηπείρου στον τομέα της ασφάλειας.

Οι εταιρείες του κλάδου έχουν συγκεντρώσει 2,4 δισεκατομμύρια ευρώ από τις αρχές του 2022, συμπεριλαμβανομένων 1,4 δισεκατομμυρίων ευρώ μόνο τους πρώτους επτά μήνες του τρέχοντος έτους, από μόλις 30 εκατομμύρια ευρώ το 2020 και 150 εκατομμύρια ευρώ το 2021, σύμφωνα με στοιχεία που συγκεντρώθηκαν για τους Financial Times από την PitchBook.

Τα στοιχεία αυτά αποτελούν την τελευταία απόδειξη της έντασης της επενδυτικής όρεξης για το κύμα νέων εταιρειών που αναπτύσσουν τα πάντα, από μη επανδρωμένα μίνι υποβρύχια και αυτόνομα drones μέχρι «βιορομποτικές» κατσαρίδες.

Η Ευρώπη διαθέτει πλέον τρεις νεοσύστατες επιχειρήσεις στον τομέα της άμυνας με αποτίμηση «μονόκερου» άνω του 1 δισεκατομμυρίου ευρώ: τους κατασκευαστές drones Helsing, Quantum Systems και Tekever.

Αρκετά στελέχη VC δήλωσαν ότι υπήρξε μια ριζική αλλαγή στο ενδιαφέρον των επενδυτών για την αμυντική τεχνολογία μετά τη διάσκεψη ασφαλείας του Μονάχου τον Φεβρουάριο, όταν μια μαχητική ομιλία του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς προκάλεσε ανησυχία ότι η μακροχρόνια ευθυγράμμιση της Αμερικής με την Ευρώπη απειλείται.

Η ευρωπαϊκή άμυνα αναδιοργανώνεται

Τη στιγμή εκείνη «υπήρχαν μόνο μια χούφτα Ευρωπαίων επενδυτών επιχειρηματικών κεφαλαίων που ειδικεύονταν στην αμυντική τεχνολογία», δήλωσε στους Ft ο Μίκολα Φίρλετζ, συνιδρυτής και γενικός εταίρος της εταιρείας VC Expeditions Fund. «Τώρα φτάνουμε στο σημείο όπου αυτά τα funds πρώτης κατηγορίας αναγνωρίζουν την αμυντική τεχνολογία ως βιώσιμη ευκαιρία».

Οι νεοσύστατες επιχειρήσεις με έδρα τη Γερμανία έχουν συγκεντρώσει το μεγαλύτερο μερίδιο της χρηματοδότησης VC. Η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής στρατιωτικής υποστήριξης στην Ουκρανία μετά τις ΗΠΑ και έχει εξαπολύσει απεριόριστο δανεισμό για τη χρηματοδότηση της άμυνας τα επόμενα χρόνια.

Εξέχοντες Γερμανοί παίκτες όπως η Helsing έχουν εξασφαλίσει τη μερίδα του λέοντος, αλλά χρήματα έχουν εισρεύσει και σε άλλους, συμπεριλαμβανομένης της Swarm Biotactics.

Η εταιρεία, η οποία αναπτύσσει ελεγχόμενες ζωντανές κατσαρίδες εξοπλισμένες με μικρο-σακίδια πλάτης που μπορούν να διεξάγουν κρυφά επιτήρηση στα πιο απρόσιτα μέρη, δήλωσε τον Ιούνιο ότι είχε συγκεντρώσει 13 εκατομμύρια ευρώ σε χρηματοδότηση πρώιμου σταδίου, με τον τελευταίο γύρο να υποστηρίζεται από επενδυτές από την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και την Αυστραλία.

Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει επίσης αρχίσει να προσελκύει περισσότερη προσοχή, με αρκετές νεοσύστατες επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των Tekever και Stark, που κατασκεύασαν επιθετικά drones, να δεσμεύονται να δημιουργήσουν εγκαταστάσεις παραγωγής στη χώρα. Οι νεοσύστατες τεχνολογικές επιχειρήσεις θα συμμετάσχουν επίσης έντονα στην κορυφαία εμπορική έκθεση όπλων αυτής της εβδομάδας στο Λονδίνο.

Η Ράνα Γιάρεντ, συνεργάτης της Balderton Capital, χορηγού της Quantum Systems, δήλωσε στους FT ότι υπάρχει «κίνηση προς την Ευρώπη να συμμετάσχει περισσότερο στην ασφάλειά της… Αυτή είναι, νομίζω, η πορεία των επόμενων 10 ετών».

Η Ουκρανία παραμένει η πρωτεύουσα των drones του δυτικού κόσμου με μια ακμάζουσα εγχώρια σκηνή νεοσύστατων επιχειρήσεων. Ξένες εταιρείες έχουν επίσης συρρεύσει στη χώρα, προσφέροντας την τεχνολογία τους στις ένοπλες δυνάμεις της, ενώ παράλληλα αγκαλιάζουν τη δυνατότητα να τη δοκιμάσουν στο πεδίο της μάχης.

«Ένα από τα πραγματικά σημαντικά πράγματα σε αυτόν τον χώρο είναι η πρακτική ανατροφοδότηση έναντι της θεωρητικής ανάπτυξης», δήλωσε η Γιάρεντ, προσθέτοντας ότι οι εταιρείες που είναι πιθανό να αναδειχθούν νικητές ήταν «αυτές που είναι σε θέση να βρίσκονται πρακτικά στη δράση. Σήμερα αυτό σημαίνει ότι θα δοκιμαστούν στο πεδίο στην Ουκρανία».

Οι σημαντικότερες εταιρείες αμυντικής τεχνολογίας για τις οποίες μιλούν οι Ευρωπαίοι επενδυτές φέτος:

Helsing

Μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια, η Helsing έχει καθιερωθεί ως η πιο εξέχουσα νέα εταιρεία αμυντικής τεχνολογίας στην Ευρώπη. Η επιχείρηση αποτιμήθηκε πρόσφατα στα 12 δισεκατομμύρια ευρώ σε έναν γύρο με επικεφαλής την επενδυτική ομάδα Prima Materia του ιδρυτή του Spotify, Ντάνιελ Εκ.

Συνιδρυμένη από έναν επιχειρηματία βιντεοπαιχνιδιών, έναν πρώην αξιωματούχο του γερμανικού υπουργείου Άμυνας και έναν ερευνητή τεχνητής νοημοσύνης, η Helsing ξεκίνησε εστιάζοντας σε λογισμικό για την παρακολούθηση δεδομένων πεδίου μάχης.

Αλλά τον τελευταίο χρόνο έχει κατασκευάσει drones κρούσης για την Ουκρανία, αγόρασε τον γερμανικό κατασκευαστή αεροσκαφών Grob (ο οποίος είχε το δικό του αεροδρόμιο) και αποκάλυψε σχέδια για την κατασκευή αυτόνομων υποβρυχίων στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Stark

Μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, ο κατασκευαστής αναγνωριστικών drones Quantum Systems με έδρα το Μόναχο ήθελε να προχωρήσει στην παραγωγή θανατηφόρων όπλων, αλλά η ιδέα αντιτάχθηκε από ορισμένους επενδυτές.

Ο συνιδρυτής και πρώην αξιωματικός του γερμανικού στρατού Φλόριαν Ζάιμπελ ίδρυσε αντ’ αυτού μια αδελφή εταιρεία, την Stark, η οποία από την έναρξή της το 2024 έχει γίνει μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες εταιρείες τεχνολογίας άμυνας στην Ευρώπη. Τον Αύγουστο έκλεισε έναν νέο γύρο χρηματοδότησης 60 εκατομμυρίων ευρώ που αποτίμησε την εταιρεία στα 500 εκατομμύρια ευρώ, με υποστηρικτές όπως οι Thiel Capital και Sequoia Capital.

Μαζί με τον αντίπαλό της Helsing, η Stark έλαβε φέτος μια παραγγελία για έναν «μεγάλο αριθμό» θανατηφόρων drones από τις γερμανικές ένοπλες δυνάμεις, ώστε να μπορούν να δοκιμάσουν, να πειραματιστούν και να βοηθήσουν στην ανάπτυξη των όπλων.

Η εταιρεία δεν έχει ακόμη εξασφαλίσει καμία άλλη κυβερνητική ή στρατιωτική σύμβαση, αν και έχει μια ομάδα στην Ουκρανία που ασχολείται με δοκιμές και ανάπτυξη. Τον Ιούλιο ανακοίνωσε ότι θα ανοίξει ένα εργοστάσιο στην αγγλική πόλη Swindon.

Wild Hornets

Ένα βίντεο που δημοσιεύτηκε στο Telegram τον Ιούνιο έδειχνε τη νότια Ουκρανία από υψόμετρο 11 χιλιομέτρων. Αλλά δεν τραβήχτηκε από ένα από τα εμπορικά αεροσκάφη που πετούν σε αυτό το υψόμετρο, αλλά από ένα ελικόπτερο drone που θα μπορούσε σύντομα να χρησιμοποιηθεί για την κατάρριψη των ρωσικών drones αναγνώρισης που πετούν σε μεγάλο ύψος.

Ο κατασκευαστής του είναι η Wild Hornets που ιδρύθηκε το 2023. Διαθέτει μισή ντουζίνα μοντέλα drone, συμπεριλαμβανομένου του βομβαρδιστικού Hornet Queen και του νεότερου, του υψηλής ταχύτητας αναχαιτιστικού Sting, σχεδιασμένου για να καταρρίπτει τα ιρανικής σχεδίασης drone τύπου Shahed που εκτοξεύει η Ρωσία κατά εκατοντάδες.

Εμβληματικό της εφευρετικότητας, της σχεδιαστικής ικανότητας και της κουλτούρας της τοπικής κατασκευής της Ουκρανίας, το Wild Hornets χρηματοδοτείται από δωρεές και crowdfunding στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου μοιράζεται φωτογραφίες πολιτών που συνεργάζονται για να βοηθήσουν με παραγωγή.

Συνεργάζεται στενά με ορισμένες από τις επίλεκτες μονάδες της Ουκρανίας για να δοκιμάσει και να βελτιώσει τα drones της και καυχιέται ότι έχει εξουδετερώσει 1.738 εχθρικά περιουσιακά στοιχεία αξίας 1,69 δισεκατομμυρίων δολαρίων, συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον 150 ρωσικών αρμάτων μάχης, 800 στρατιωτικών οχημάτων και 122 συστημάτων βαρέος πυροβολικού.

Cambridge Aerospace

Η νεοσύστατη επιχείρηση με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο που ιδρύθηκε στα τέλη του 2024, ελπίζει να αξιοποιήσει την αναπτυσσόμενη αγορά για πιο οικονομικά αποδοτικά συστήματα αεράμυνας για την αντιμετώπιση απειλών όπως τα drones και οι πύραυλοι, και φέτος λάνσαρε το πρώτο της προϊόν, το Skyhammer.

Η νεοσύστατη επιχείρηση με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο λάνσαρε το Skyhammer, ένα χαμηλού κόστους αναχαιτιστικό για πυραύλους κρουζ και μεγάλα drones. Σχεδιασμένο για να είναι ένα χαμηλού κόστους αναχαιτιστικό για πυραύλους κρουζ και μεγάλα drones, το Skyhammer έχει εμβέλεια έως και 30 χλμ. και ταχύτητα έως και 700 χλμ./ώρα.

Η εταιρεία περιλαμβάνει τις Lakestar, Lux Capital, Accel και Spark Capital μεταξύ των υποστηρικτών της και έχει συγκεντρώσει 136 εκατομμύρια δολάρια μέχρι σήμερα με το Ο τελευταίος γύρος, με επικεφαλής τον Spark, το αποτίμησε στα 400 εκατομμύρια δολάρια.

Ο Γκραντ Σαπς, υπουργός Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου υπό την προηγούμενη Συντηρητική κυβέρνηση, έχει προσληφθεί ως πρόεδρος.

Arx Robotics

Με έδρα το Μόναχο, η Arx Robotics έχει συγκεντρώσει 54 εκατομμύρια ευρώ μέχρι σήμερα για να επεκτείνει τον στόλο των αυτόνομων χερσαίων drones της.

Η γκάμα των οχημάτων της γερμανικής εταιρείας μπορεί να εξοπλιστεί με εξοπλισμό για σκοπούς αναγνώρισης ή εκκένωσης τραυματιών

Η εταιρεία, η οποία μεταξύ των υποστηρικτών της περιλαμβάνει το Ταμείο Καινοτομίας του ΝΑΤΟ και την εταιρεία επιχειρηματικών κεφαλαίων Project A, έχει αναπτύξει μια σειρά οχημάτων που μπορούν να εξοπλιστούν για επιχειρήσεις αναγνώρισης ή εκκένωσης τραυματιών. Μερικά από τα οχήματά της βρίσκονται σε ενεργή ανάπτυξη στην Ουκρανία.

Το λειτουργικό της σύστημα που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη, Mithra OS, μπορεί επίσης να ενσωματωθεί σε παλαιότερους στόλους για τον εκσυγχρονισμό τους. Η νεοσύστατη επιχείρηση συνεργάζεται με την Daimler Truck και την Renk για να το ενσωματώσει σε υπάρχοντα οχήματα.

Η Arx φέτος ανακοίνωσε επίσης σχέδια για ένα εργοστάσιο στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ, ο γενικός δείκτης κατά τον μήνα Ιούλιο μειώθηκε κατά 1,4% σε μηνιαία βάση, έναντι αύξησης 2,2% που είχε σημειωθεί τους ίδιους μήνες του 2021.

Ο μέσος Γενικός Δείκτης του δωδεκαμήνου Αυγούστου 2021 – Ιουλίου 2022, σε σύγκριση με τον μέσο Γενικό Δείκτη του δωδεκαμήνου Αυγούστου 2020 – Ιουλίου 2021, παρουσίασε αύξηση 30,1% έναντι αύξησης 4,3% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση των προηγούμενων δωδεκαμήνων.

1. Ανάλυση ετήσιων μεταβολών, μηνός Ιουλίου 2022, σε σύγκριση με τον Ιούλιο 2021

Η αύξηση του Γενικού Δείκτη Τιμών Εισαγωγών κατά 28,1%, τον μήνα Ιούλιο 2022, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Ιουλίου 2021, οφείλεται:

α. Στην αύξηση του Δείκτη Τιμών Εισαγωγών από Χώρες εκτός Ευρωζώνης κατά 38,4%

β. Στην αύξηση του Δείκτη Τιμών Εισαγωγών από Χώρες Ευρωζώνης κατά 8,9%

Στην αύξηση του Γενικού Δείκτη Τιμών Εισαγωγών (σύνολο αγοράς) κατά 28,1% συνέβαλαν κυρίως οι μεταβολές των δεικτών των διψήφιων κλάδων της ταξινόμησης NACE Αναθ. 2, ως εξής:

2. Ανάλυση μηνιαίων μεταβολών, μηνός Ιουλίου 2022, σε σύγκριση με τον Ιούνιο 2022

Η μείωση του Γενικού Δείκτη Τιμών Εισαγωγών κατά 1,4%, τον μήνα Ιούλιο 2022, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Ιουνίου 2022, οφείλεται:

α. Στη μείωση του Δείκτη Τιμών Εισαγωγών από Χώρες εκτός Ευρωζώνης κατά 1,7%

β. Στη μείωση του Δείκτη Τιμών Εισαγωγών από Χώρες Ευρωζώνης κατά 0,6%

Στη μείωση του Γενικού Δείκτη Τιμών Εισαγωγών (σύνολο αγοράς) κατά 1,4%, συνέβαλαν κυρίως οι μεταβολές των δεικτών των διψήφιων κλάδων της ταξινόμησης NACE Αναθ. 2, ως εξής:

Η ΔΕΗ, η ΕΛΒΟ, η ΕΑΒ, η ΛΑΡΚΟ, τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά και Ελευσίνας είναι ελεγχόμενες από το Δημόσιο επιχειρήσεις, οι οποίες αντιμετωπίζουν χρόνια προβλήματα και αγκυλώσεις που έως τώρα οι προηγούμενες κυβερνήσεις και ειδικότερα η τελευταία των ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ έκρυβαν «κάτω από το χαλί» με αποτέλεσμα κάποιες εξ αυτών να θεωρούνται σκέτα «κουφάρια» και ξεγραμμένες από τον οικονομικό χάρτη.

Αρχής γενομένης από τη ΔΕΗ, η οποία όταν πριν από δεκαπέντε μήνες που ανέλαβε την εξουσία η σημερινή κυβέρνηση, αποτελούσε, σύμφωνα με τα λεγόμενα του αρμόδιου υπουργού Κωστή Χατζηδάκη, «ωρολογιακή βόμβα έτοιμη να εκραγεί» και να παρασύρει μαζί της μεγάλο μέρος του παραγωγικού δυναμικού της χώρας, η κυβέρνηση έθεσε σε εφαρμογή πρόγραμμα εξυγίανσης των ελεγχόμενων από το κράτος επιχειρήσεων.

1.ΔΕΗ: Τον Αύγουστο του 2014 η είχε κεφαλαιοποίηση περίπου 2 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ πριν από τις ευρωεκλογές η χρηματιστηριακή αξία της επιχείρησης υποχώρησε στο 1/7 περίπου του ποσού αυτού. Κι αυτό, γιατί η προηγούμενη κυβέρνηση δεν υιοθέτησε το σχέδιο της «μικρής» ΔΕΗ καταλήγοντας σε μία «κουτσή» ΔΕΗ που έσερνε τη χώρα σε μια προοπτική «χωρίς ΔΕΗ». Έναν χρόνο μετά, η επιχείρηση κατέγραψε κέρδη προ φόρων 55 εκατ. ευρώ το α’ εξάμηνο του 2020 ενώ την αντίστοιχη χρονική περίοδο του 2019 είχε ζημίες 318 εκατ. ευρώ. Η τιμή της μετοχής της έχει σχεδόν τριπλασιαστεί, διαθέτει κεφαλαιοποίηση η οποία ξεπερνάει το 1 δισ. ευρώ, ενώ το σημαντικότερο είναι ότι έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη μακροπρόθεσμων επενδυτών και έχει πετύχει την πιστοληπτική της αναβάθμιση. Μετατράπηκε μέσα σε 14 μήνες, από μία δυσκίνητη εταιρεία με χρέη, ζημιές, αγκυλώσεις και κίνδυνο βιωσιμότητας, σε μία σύγχρονη ενεργειακή δύναμη με κερδοφορία και κυρίως με πολύ αισιόδοξες προοπτικές, όπως υποστηρίζουν αρμόδια κυβερνητικά στελέχη.

2. ΕΛΒΟ (Ελληνική Βιομηχανία Όπλων): Είναι μια εταιρεία με μακρά ιστορία που από το 2014 τελεί σε ειδική εκκαθάριση. Μέχρι σήμερα, έχουν διενεργηθεί, χωρίς αποτέλεσμα, δύο δημόσιοι πλειοδοτικοί διαγωνισμοί (τον Απρίλιο 2017 και τον Αύγουστο 2018) και ένας διαγωνισμός, με ελεύθερη διαπραγμάτευση, τον Φεβρουάριο 2019, ο οποίος ματαιώθηκε. Έτσι, τον Μάρτιο 2020, ο εκκαθαριστής προχώρησε εκ νέου σε δημόσια πρόσκληση διεξαγωγής του διαγωνισμού εκποίησης βασικών περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας, με ελεύθερη διαπραγμάτευση. Ως όρος του διαγωνισμού, λόγω και του τομέα δραστηριοποίησης της εταιρείας, επιφυλάχθηκε στο Δημόσιο το δικαίωμα να μετέχει στη νέα εταιρεία κατά ποσοστό 21%. Έπειτα από έξι χρόνια παλινωδιών και ατελέσφορων διαδικασιών, εμφανίστηκε –για πρώτη φορά– νομότυπα υποψήφιος πλειοδότης που είναι ένωση προσώπων που θα λάβει τη μορφή ελληνικής ΑΕ. Θα ακολουθήσει η υπογραφή της σύμβασης μεταβίβασης και, πλέον, η εταιρεία μπορεί να αποτελέσει πόλο ανάπτυξης για τη Βόρεια Ελλάδα και στήριξης της τοπικής κοινωνίας, με τη δημιουργία πολλών θέσεων εργασίας.

3. ΕΑΒ (Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία): Αποτελεί μια πολλά υποσχόμενη αεροναυπηγική εταιρεία, που όμως αντιμετωπίζει διαχρονικά δομικά προβλήματα. Για τη στήριξή της, το υπουργείο Οικονομικών έλαβε πλέγμα μέτρων και δράσεων σε όλα τα επίπεδα ενώ ρόλο συντονιστή ανέλαβε πρόσφατα ο υπουργός Ανάπτυξης Άδωνις Γεωργιάδης. Ήδη καταγράφεται ενδιαφέρον από το εξωτερικό για επενδύσεις, συνεργασία και εν τέλει τη διάσωση της επιχείρησης. Το σενάριο που εξετάζεται είναι να δημιουργηθεί σε πρώτη φάση joint venture με μεγάλο σχήμα του εξωτερικού που θα αναλάβει να τρέξει γρήγορα τα έργα, τα οποία η ΕΑΒ, για λόγους δημοσίου λογιστικού και χαμηλής παραγωγικότητας, δεν μπορεί να εκτελέσει στους χρόνους που πρέπει, για να διεκδικήσουμε και νέες δουλειές και στην πορεία ακόμα και εξεύρεση στρατηγικού επενδυτή στο μετοχικό της κεφάλαιο. Ο στρατηγικός επενδυτής θα συμμετάσχει και σε όλα τα βάρη της εταιρίας, αλλά θα λάβει υπόψη του και τα μεγάλα συμβόλαια για το εκπαιδευτικό πρόγραμμα με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα προγράμματα της Lockheed Martin αλλά και ενδεχομένως μια καινούργια συνεργασία με την Dassault Rafale.

4. Ναυπηγεία Σκαραμαγκά (ΕΝΑΕ): H δημοσίευση της προκήρυξης του διαγωνισμού για την πώληση των στοιχείων του ενεργητικού του λεγόμενου «στρατιωτικού σκέλους» της ΕΝΑΕ πραγματοποιήθηκε στις 9.10.2020. Ο διαγωνισμός αναμένεται να διεξαχθεί στα μέσα Νοεμβρίου. Προκειμένου να υπάρξει μεγιστοποίηση του δυνητικού επενδυτικού ενδιαφέροντος και διασφάλιση της λειτουργικής συνέχειας της επιχείρησης, δρομολογήθηκε από το υπουργείο Οικονομικών, τα συναρμόδια Υπουργεία, την ΕΤΑΔ και την ειδική διαχείριση, η επίλυση σειράς ζητημάτων.

5. Ναυπηγεία Ελευσίνας: Με τη συμμετοχή της αμερικανικής U.S. International Development Finance Corporation (DFC) και της ΟΝΕΧ στα ναυπηγεία της Ελευσίνας δομιμάζεται το κυβερνητικό σχέδιο να οικοδομηθεί εκ νέου στη χώρα ναυπηγική βιομηχανία. Επί του παρόντος βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία «due diligence», όπου ανταλλάσσονται στοιχεία μεταξύ της DFC, της ONEX και των Ναυπηγείων Ελευσίνος. Ζητούμενο παραμένει η χρηματοδότηση της ONEX από την DFC προκειμένου να ολοκληρωθεί η συμφωνία εξαγοράς των Ναυπηγείων. Το ύψος της ζητούμενης χρηματοδότησης κυμαίνεται στα 100 εκατομμύρια δολάρια εκ των οποίων ποσό των 41,4 εκατ. ευρώ προσλαμβάνει τον χαρακτήρα του επείγοντος για την κάλυψη μισθοδοτικών αναγκών του προσωπικού των Ναυπηγείων.

6. ΛΑΡΚΟ: Η κυβέρνηση αξιοποίησε κυριολεκτικά την τελευταία ευκαιρία διάσωσης της εταιρείας, καταθέτοντας τον Φεβρουάριο τροπολογία για τη διάσωση της, επιδιώκοντας την ανάληψή της από ιδιώτη επενδυτή μέσα από μια διαδικασία γρήγορη και συμβατή με τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η τροπολογία προέβλεπε τον ορισμό ειδικού διαχειριστή, δίνοντας περιθώριο ενάμιση χρόνου για την πώληση μέρους ή του συνόλου του ενεργητικού της. Σκοπός είναι η ΛΑΡΚΟ να συνεχίσει τη λειτουργία της, αλλά και να διενεργηθεί δημόσιος διεθνής διαγωνισμός για την ιδιωτικοποίησή της, προκειμένου να είναι όχι μόνο βιώσιμη αλλά ανταγωνιστική στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον.