Η διαδικασία αξιολόγησης των επενδυτικών σχεδίων και των ενστάσεων, η οποία υλοποιήθηκε από την Γενική Γραμματέα Ιδιωτικών Επενδύσεων, Στελλίνα Σιαράπη και τα στελέχη της Γενικής Γραμματείας, ολοκληρώθηκε για πρώτη φορά εντός 90 ημερών από την καταληκτική ημερομηνία υποβολής των αιτήσεων του καθεστώτος, όπως είχε δεσμευτεί ο υπουργός Ανάπτυξης.

Το συνολικό ύψος των επενδύσεων φτάνει τα 553 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το συνολικό ύψος της δημόσιας ενίσχυσης, σε επιχορηγήσεις και φορολογικές απαλλαγές, ανέρχεται σε 289,5 εκατομμύρια ευρώ, με δημιουργία περισσότερων από 1.500 νέων θέσεων εργασίας.

Με βάση την κατανομή των πόρων από τη Γενική Γραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων, τα επενδυτικά σχέδια παρουσιάζουν ευρεία γεωγραφική διασπορά, καλύπτοντας το σύνολο σχεδόν της χώρας. Περίπου το 50% των επενδύσεων υλοποιείται στη Βόρεια Ελλάδα, κυρίως σε Μακεδονία και Θράκη, και στα νησιά του Βορείου Αιγαίου, ενισχύοντας έμπρακτα την περιφερειακή συνοχή και την ισόρροπη ανάπτυξη.

Τα επενδυτικά σχέδια αφορούν στρατηγικούς και παραγωγικούς τομείς της οικονομίας, όπως η μεταποίηση, η μεταλλουργία, η χημική βιομηχανία, η βιομηχανία τροφίμων και η τεχνολογία, ενώ στο Βόρειο Αιγαίο δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα σε κρίσιμες τουριστικές επενδύσεις.

Όλες οι σχετικές πληροφορίες βρίσκονται στην ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων.

Όπως εξηγούν οι αναλυτές της Capital Economics, παρότι οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης των χωρών της περιφέρειας (Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία) σχετίζονται με ειδικούς, κατά περίπτωση λόγους (π.χ. η κατασκευαστική άνθηση στην Ιταλία μεταπανδημικά, λόγω των φορολογικών κινήτρων), υπάρχουν και κάποιοι κοινοί παράγοντες, με τρεις εξ αυτών να εκτιμάται ότι θα συνεχίσουν να επιδρούν ευεργετικά τα επόμενα χρόνια.

Ο πρώτος είναι η υψηλότερη μετανάστευση, η οποία σε γενικές γραμμές στηρίζει την ταχύτερη αύξηση της απασχόλησης στις χώρες της περιφέρειας. Από το 2022, η μετανάστευση στις χώρες αυτές έχει επιταχυνθεί και εμφανίζει υψηλότερους ρυθμούς σε σχέση με τον πυρήνα. Η τάση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί, με την Ισπανία να διευκολύνει με νόμο τη μετανάστευση και την Ιταλία να σχεδιάζει αύξηση του αριθμού στις βίζες εργασίας που χορηγεί.

Ο δεύτερος παράγοντας αφορά την ανάκαμψη του τουρισμού μετά την πανδημία, με τον τομέα αυτό να συνεχίζει τους καλούς ρυθμούς ανάπτυξης στο μέλλον. Το 2021, οι τουριστικές εισπράξεις (από ξένους επισκέπτες) αντιστοιχούσαν μόνο στο 3% του ΑΕΠ των χωρών της περιφέρειας, αλλά το δεύτερο τρίμηνο του 2024 είχαν ξεπεράσει το 5%. Και παρότι αναμένεται κάποια επιβράδυνση στον τουρισμό τον επόμενο χρόνο, η Capital Economics εκτιμά ότι ο κλάδος θα αναπτυχθεί τουλάχιστον με τον προ-πανδημικό ρυθμό του 3%, λόγω της αύξησης των πραγματικών εισοδημάτων των νοικοκυριών της Ευρωζώνης.

Ο τρίτος παράγοντας που στηρίζει τις οικονομίες της περιφέρειας είναι τα σημαντικά κονδύλια του Next Generation EU (NGEU), τα οποία θα συνεχίσουν να εισρέουν τα επόμενα δύο χρόνια. Συνολικά, τα σχέδια του NGEU στις χώρες αυτές περιλαμβάνουν δάνεια και επιδοτήσεις ύψους περίπου 10% του ΑΕΠ. Έως τον περασμένο Ιούλιο, είχε εκταμιευτεί το 40% των χρημάτων. Αν και παραμένουν ερωτήματα σχετικά με το εάν οι χώρες θα προλάβουν να ξοδέψουν όλα τα κονδύλια έως τη λήξη του προγράμματος, η Capital Economics σημειώνει ότι ακόμα και εάν κάποια ποσά μείνουν αναξιοποίητα, η ώθηση στο ΑΕΠ θα είναι αισθητή.

Κατόπιν τούτων, ο οίκος περιμένει μέση σταθμισμένη αύξηση του ΑΕΠ κατά 1,5% για το 2025 και 1,3% για το 2026 στις χώρες της περιφέρειας, πολύ υψηλότερη από το 0,8% και 0,9% αντίστοιχα που αναμένεται στον πυρήνα.

Για την Ελλάδα, υπολογίζεται ότι το 2024 έκλεισε με ανάπτυξη 2,3%, ενώ αναμένονται ρυθμοί 2% το 2025 και 1,9% το 2026.

Παρά τις υπεραποδόσεις αυτές, η Capital Economics προειδοποιεί ότι οι χώρες του Νότου απέχουν ακόμα αρκετά από το να επιτύχουν τη σύγκλιση στο επίπεδο διαβίωσης σε σχέση με τον πυρήνα της Ευρώπης. Το επίπεδο ζωής σε σχέση με τη Γερμανία είναι ακόμα χειρότερο από ό,τι ήταν πριν από την χρηματοοικονομική κρίση. Και παρά την υψηλότερη ανάπτυξη, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ δεν αυξάνεται πολύ ταχύτερα από ό,τι στον πυρήνα.