Τα αποτελέσματα της έρευνας επιβεβαιώνουν ότι οι αγορές και οι οικονομολόγοι εξακολουθούν να θεωρούν πως η επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο του 2% θα είναι μια σταδιακή διαδικασία, ενώ παράλληλα εκτιμούν ότι η οικονομική δραστηριότητα στην ευρωζώνη θα παραμείνει υποτονική τα επόμενα χρόνια.

Ο γενικός πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο της ΕΚΤ το 2026 και το 2027, με τις προβλέψεις να τοποθετούν τον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (HICP) στο 2,7% για το 2026, στο 2,2% για το 2027 και στο 2,0% για το 2028. Σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα, οι εκτιμήσεις για το 2026 και το 2028 παρέμειναν αμετάβλητες, ενώ για το 2027 καταγράφηκε μικρή ανοδική αναθεώρηση κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προβλέψεις για τον δομικό πληθωρισμό, ο οποίος εξαιρεί τις ευμετάβλητες κατηγορίες των τροφίμων και της ενέργειας και θεωρείται βασικός δείκτης για τη χάραξη της νομισματικής πολιτικής. Οι συμμετέχοντες εκτιμούν ότι ο δείκτης HICPX θα διαμορφωθεί στο 2,4% το 2026, στο 2,2% το 2027 και στο 2,1% το 2028. Η πρόβλεψη για το 2026 αναθεωρήθηκε ανοδικά κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες, αντανακλώντας τα πιο πρόσφατα στοιχεία για τις πληθωριστικές πιέσεις και προσεγγίζοντας περισσότερο τις προβολές των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος που δημοσιεύθηκαν τον Ιούνιο.

Παρά τη συγκρατημένη αποκλιμάκωση, οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες παραμένουν απόλυτα ευθυγραμμισμένες με τον στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Οι οικονομολόγοι εξακολουθούν να προβλέπουν ότι τόσο ο γενικός όσο και ο δομικός πληθωρισμός θα διαμορφωθούν στο 2,0% το 2031, γεγονός που υποδηλώνει ότι η αξιοπιστία της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ εξακολουθεί να παραμένει ισχυρή.

Η έρευνα αφιέρωσε ειδική ενότητα στις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή, καθώς η γεωπολιτική ένταση συνεχίζει να προκαλεί αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και στις αλυσίδες εφοδιασμού. Σύμφωνα με τις απαντήσεις των συμμετεχόντων, οι έμμεσες και οι λεγόμενες «δευτερογενείς» επιδράσεις του πολέμου εκτιμάται ότι θα είναι περιορισμένες και θα επικεντρωθούν κυρίως στο 2026. Παράλληλα, η ισορροπία των κινδύνων για τον πληθωρισμό παραμένει ελαφρώς ανοδική για το τρέχον έτος, ενώ από το 2027 και μετά οι κίνδυνοι αξιολογούνται ως περισσότερο ισορροπημένοι.

Στο μέτωπο της οικονομικής ανάπτυξης, οι προβλέψεις είναι αισθητά πιο επιφυλακτικές. Οι συμμετέχοντες στην έρευνα εκτιμούν ότι το πραγματικό ΑΕΠ της ευρωζώνης θα αυξηθεί μόλις κατά 0,6% το 2026, ενώ προβλέπουν επιτάχυνση στο 1,2% το 2027 και στο 1,3% το 2028. Ωστόσο, σε σύγκριση με την προηγούμενη έρευνα, οι προβλέψεις για την ανάπτυξη αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες για το 2026 και κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα για το 2027, στοιχείο που αντανακλά την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών.

Οι οικονομολόγοι εμφανίζονται επίσης πιο συγκρατημένοι για τις μακροπρόθεσμες δυνατότητες της ευρωπαϊκής οικονομίας, καθώς η πρόβλεψη για την ανάπτυξη το 2031 μειώθηκε κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα, στο 1,2%, υποδηλώνοντας ότι η ευρωζώνη θα συνεχίσει να κινείται σε σχετικά χαμηλούς ρυθμούς μεγέθυνσης.

Η εικόνα της αγοράς εργασίας παραμένει σχετικά ανθεκτική, αν και οι εκτιμήσεις για την ανεργία αναθεωρήθηκαν ελαφρώς υψηλότερα. Οι συμμετέχοντες προβλέπουν ότι το ποσοστό ανεργίας θα διαμορφωθεί στο 6,3% τόσο το 2026 όσο και το 2027, πριν αποκλιμακωθεί στο 6,2% το 2028 και στο 6,1% σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Οι αναθεωρήσεις αυτές δείχνουν ότι η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας αναμένεται να έχει περιορισμένες αλλά υπαρκτές επιπτώσεις στην απασχόληση.

Συνολικά, η έρευνα της ΕΚΤ ενισχύει την εικόνα μιας οικονομίας που εξακολουθεί να ισορροπεί ανάμεσα στη σταδιακή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και στην επιβράδυνση της ανάπτυξης. Οι επαγγελματίες προβλεπτές εκτιμούν ότι οι πληθωριστικές πιέσεις θα συνεχίσουν να υποχωρούν, χωρίς όμως να εξαλειφθούν άμεσα, ενώ οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό παράγοντα αβεβαιότητας.

Για τη νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, τα ευρήματα αυτά αποτελούν μια ακόμη ένδειξη ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί στη συγκράτηση του πληθωρισμού, οι συνθήκες δεν επιτρέπουν εφησυχασμό. Η διατήρηση των μακροπρόθεσμων προσδοκιών στο επίπεδο του 2% αποτελεί θετικό μήνυμα, ωστόσο η ανθεκτικότητα του δομικού πληθωρισμού και η επιδείνωση των αναπτυξιακών προοπτικών δημιουργούν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον για τις αποφάσεις της ΕΚΤ τους επόμενους μήνες.

Σε συνέντευξή του στο Reuters, ο Γκιλ προειδοποίησε ότι το δυσμενέστερο σενάριο που είχε επεξεργαστεί η Παγκόσμια Τράπεζα στις προβλέψεις του Ιουνίου έχει πλέον σχεδόν υλοποιηθεί, καθώς οι εχθροπραξίες όχι μόνο δεν αποκλιμακώθηκαν, αλλά κλιμακώθηκαν σημαντικά μετά την κατάρρευση της εκεχειρίας του Απριλίου.

Ανάπτυξη μόλις 1,3% και πληθωρισμός στο 4,5%

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας, εάν η σύγκρουση παραταθεί για έξι μήνες ή περισσότερο, η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη θα μπορούσε να περιοριστεί μόλις στο 1,3%, από 2,9% το 2025, ενώ ο παγκόσμιος πληθωρισμός θα εκτιναχθεί στο 4,5%.

Ο Γκιλ τόνισε ότι η νέα γεωπολιτική κρίση δεν επηρεάζει μόνο τις τιμές της ενέργειας, αλλά δημιουργεί ένα ευρύτερο κύμα πληθωριστικών πιέσεων που ενδέχεται να αναγκάσει τις κεντρικές τράπεζες να προχωρήσουν σε νέες αυξήσεις επιτοκίων.

Πλήγμα στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στην αγροτική παραγωγή

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας επισήμανε ότι οι παρατεταμένες συγκρούσεις και οι ζημιές στις πετρελαϊκές υποδομές της Μέσης Ανατολής θα επηρεάσουν σοβαρά τις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πιθανότητα διακοπής των εξαγωγών λιπασμάτων, ηλίου και θείου, πρώτων υλών ζωτικής σημασίας για τη γεωργία, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα άνοδο των τιμών των τροφίμων και σε επιδείνωση της επισιτιστικής ανασφάλειας.

Η σύγκρουση έχει ήδη κλιμακωθεί

Οι δηλώσεις του Γκιλ αποτελούν την πρώτη επίσημη τοποθέτηση υψηλόβαθμου στελέχους της Παγκόσμιας Τράπεζας μετά τη νέα έξαρση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Όπως σημείωσε, οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν επιθέσεις σε στόχους στο νότιο και δυτικό Ιράν, ενώ η Τεχεράνη απάντησε με πλήγματα κατά αμερικανικών εγκαταστάσεων στο Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και την Ιορδανία.

Παράλληλα, η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχει διακοπεί εκ νέου, ενώ οι Χούθι της Υεμένης ανακοίνωσαν ναυτικό αποκλεισμό των σαουδαραβικών μεταφορών μέσω του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, δημιουργώντας νέους κινδύνους για το παγκόσμιο εμπόριο και τις αγορές ενέργειας.

Κίνδυνος νέας κρίσης χρέους

Η Παγκόσμια Τράπεζα προειδοποιεί ότι οι χώρες χαμηλού εισοδήματος και οι υπερχρεωμένες οικονομίες θα είναι οι πρώτες που θα δεχθούν τις συνέπειες.

Όπως ανέφερε ο Γκιλ, η άνοδος των επιτοκίων θα αυξήσει σημαντικά το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, περιορίζοντας τις δημόσιες δαπάνες για υγεία, εκπαίδευση και κοινωνική προστασία.

«Ίσως απέχουμε λίγους μόνο μήνες από αυτή την εξέλιξη», δήλωσε χαρακτηριστικά, εκτιμώντας ότι μόλις ο πληθωρισμός επιταχυνθεί, πολλές υπερχρεωμένες οικονομίες θα αντιμετωπίσουν σοβαρά προβλήματα χρηματοδότησης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, εμφανίζονται ήδη τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια, καθώς αρκετές χώρες έχουν ζητήσει από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αύξηση της χρηματοδότησής τους, ενώ το Πακιστάν αιτήθηκε αυτή την εβδομάδα από τις Ηνωμένες Πολιτείες ειδική διευκόλυνση συναλλάγματος ύψους 10 δισ. δολαρίων.

Το 40% των αναπτυσσόμενων χωρών βρίσκεται σε κίνδυνο χρεοκοπίας

Η έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας του Ιουνίου καταγράφει ότι το 40% των χωρών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, δηλαδή 32 οικονομίες, βρίσκεται ήδη σε κατάσταση χρεοκοπίας ή αντιμετωπίζει υψηλό κίνδυνο αθέτησης των υποχρεώσεών του.

Ο αριθμός αυτός, σύμφωνα με τον Γκιλ, ενδέχεται να αυξηθεί σημαντικά εάν συνεχιστεί η άνοδος των επιτοκίων.

Ο ίδιος χαρακτήρισε την κατάσταση «μια αργή καταστροφή», επισημαίνοντας ότι ακόμη και οι χώρες που θα συνεχίσουν να εξυπηρετούν το χρέος τους θα αναγκαστούν να στερήσουν πολύτιμους πόρους από επενδύσεις σε εκπαίδευση, υγεία και υποδομές, υπονομεύοντας τις μακροπρόθεσμες αναπτυξιακές τους προοπτικές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, ο μέσος λόγος χρέους προς ΑΕΠ στις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες διαμορφώθηκε στο 74% το 2025, έναντι περίπου 50%-55% πριν από την πανδημία, ενώ στις χώρες χαμηλού εισοδήματος ανήλθε στο 67%, από περίπου 40%.
Ο Γκιλ εκτίμησε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις θα απαιτηθούν ακόμη και στοχευμένες διαγραφές χρέους.

Οι μεγάλες οικονομίες αντέχουν – Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ευκαιρία

Παρά τις ανησυχίες, ο επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας σημείωσε ότι οι μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα και η Ινδία, εμφανίζονται μέχρι στιγμής πιο ανθεκτικές στις επιπτώσεις του πολέμου, καθώς διαθέτουν διαφορετικές πηγές στήριξης της οικονομικής τους δραστηριότητας.

Την ίδια στιγμή, εμφανίστηκε αισιόδοξος για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές των αναπτυσσόμενων χωρών λόγω της τεχνητής νοημοσύνης.

Όπως ανέφερε, νέα ανάλυση της Παγκόσμιας Τράπεζας δείχνει ότι μόλις 10% του πληθυσμού στις φτωχότερες χώρες κινδυνεύει να επηρεαστεί αρνητικά από την εξάπλωση της AI, έναντι 30%-40% στις ανεπτυγμένες οικονομίες.

«Για τις αναπτυσσόμενες χώρες, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει τεράστιο όφελος», τόνισε ο Γκιλ, εκτιμώντας ότι η νέα τεχνολογία μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την παραγωγικότητα και να συμβάλει στην επαναφορά της παγκόσμιας ανάπτυξης σε υψηλότερα επίπεδα, αν και αυτό δύσκολα θα συμβεί μέσα στην τρέχουσα δεκαετία.

Σύμφωνα με την έκθεση, το ελληνικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο του 2026, υπερτερώντας σημαντικά έναντι της ευρωζώνης, όπου η ανάπτυξη περιορίστηκε στο 0,5%. Η επίδοση αυτή στηρίχθηκε κυρίως στην ισχυρή επενδυτική δραστηριότητα, στην ιδιωτική κατανάλωση και στη θετική συμβολή των καθαρών εξαγωγών, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να διατηρεί ισχυρές αναπτυξιακές βάσεις παρά το δυσμενές διεθνές περιβάλλον.

Οι επενδύσεις αποτέλεσαν τον σημαντικότερο μοχλό ανάπτυξης, συνεισφέροντας περίπου δύο ποσοστιαίες μονάδες στον ρυθμό μεγέθυνσης, ενώ θετική ήταν και η συμβολή της ιδιωτικής κατανάλωσης, η οποία συνεχίζει να στηρίζεται από τη βελτίωση της αγοράς εργασίας και την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος.

Πληθωρισμός: Υποχώρηση τον Ιούνιο μετά την ενεργειακή πίεση

Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι ο πληθωρισμός παρέμεινε βασική πρόκληση κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026. Οι έντονες αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, που συνδέονται με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οδήγησαν τον μέσο ετήσιο πληθωρισμό στο 3,8%, ωστόσο τον Ιούνιο καταγράφηκε αισθητή αποκλιμάκωση, με τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή να υποχωρεί στο 3,9%, από 4,9% τον Μάιο.

Η αποκλιμάκωση αποδίδεται κυρίως στη μείωση του πληθωρισμού στις υπηρεσίες, στην ενέργεια και στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα, εξέλιξη που ενισχύει την εκτίμηση ότι οι πληθωριστικές πιέσεις ενδέχεται να αποκλιμακωθούν περαιτέρω εφόσον σταθεροποιηθούν οι διεθνείς τιμές της ενέργειας.

Ισχυρή αγορά εργασίας και ανθεκτική κατανάλωση

Η έκθεση επισημαίνει ότι η αγορά εργασίας εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της ελληνικής οικονομίας. Η απασχόληση συνέχισε να αυξάνεται και το δεύτερο τρίμηνο του 2026, ενώ η ανεργία υποχώρησε στο 8,1%.

Παράλληλα, οι δείκτες κατανάλωσης παραμένουν θετικοί. Τα έσοδα από τον ΦΠΑ αυξήθηκαν κατά 5,3% στο πεντάμηνο Ιανουαρίου – Μαΐου, ενώ ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων ενισχύθηκε κατά 5,4% την ίδια περίοδο, υποδηλώνοντας ότι η ιδιωτική κατανάλωση εξακολουθεί να στηρίζει την οικονομική δραστηριότητα.

Δημοσιονομικές επιδόσεις πάνω από τους στόχους

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις δημοσιονομικές επιδόσεις της χώρας. Η Τράπεζα της Ελλάδος υπενθυμίζει ότι το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 διαμορφώθηκε στο 4,9% του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας αισθητά τον στόχο του προϋπολογισμού, αποτέλεσμα που προήλθε τόσο από την υπέρβαση των φορολογικών εσόδων όσο και από τη συγκράτηση των δημόσιων δαπανών.

Την ίδια στιγμή, ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ μειώθηκε στο 146,1%, σημειώνοντας πτώση οκτώ ποσοστιαίων μονάδων μέσα σε ένα έτος, εξέλιξη που αποδίδεται στο υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα, στην πρόωρη αποπληρωμή χρέους και στην ευνοϊκή σχέση μεταξύ επιτοκίων και οικονομικής ανάπτυξης.

Ισχυρή πιστωτική επέκταση και ανθεκτικές αγορές

Η έκθεση καταγράφει επίσης τη συνεχιζόμενη ενίσχυση της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις. Ο ρυθμός αύξησης των επιχειρηματικών δανείων διαμορφώθηκε στο 9,8%, ενώ οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα ανήλθαν στα 215 δισ. ευρώ, καταγράφοντας σημαντική μηνιαία αύξηση.

Στο μέτωπο των αγορών, η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι τόσο τα ελληνικά κρατικά ομόλογα όσο και οι ελληνικές μετοχές επέδειξαν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα παρά την αυξημένη μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές. Οι πρόσφατες αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας συνέβαλαν στη διατήρηση χαμηλών spreads και στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των επενδυτών.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις τελευταίες κινήσεις της Fitch Ratings, η οποία αναβάθμισε κατά μία βαθμίδα την Εθνική Τράπεζα και τη Eurobank σε BBB, ενώ αναθεώρησε σε θετικές τις προοπτικές της Τράπεζας Πειραιώς, επιβεβαιώνοντας τη βελτίωση του λειτουργικού περιβάλλοντος του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.

Προβλέψεις έως το 2028

Για το σύνολο του 2026, η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει ότι η οικονομία θα αναπτυχθεί κατά 1,9%, ενώ αντίστοιχος ρυθμός αναμένεται και για το 2027, με επιτάχυνση στο 2% το 2028. Η ανάπτυξη θα συνεχίσει να στηρίζεται κυρίως στις επενδύσεις και στην ιδιωτική κατανάλωση, ενώ οι καθαρές εξαγωγές εκτιμάται ότι θα έχουν αρνητική συμβολή.

Ωστόσο, η έκθεση παρουσιάζει και ένα ευνοϊκότερο εναλλακτικό σενάριο. Εφόσον οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν χαμηλότερες από εκείνες που είχαν ενσωματωθεί στις βασικές προβολές και αποκλιμακωθούν οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, ο ρυθμός ανάπτυξης θα μπορούσε να διαμορφωθεί στο 2% το 2026 και στο 2,1% το 2027 και το 2028, ενώ ο πληθωρισμός θα υποχωρήσει ταχύτερα από το βασικό σενάριο.

Η Τράπεζα της Ελλάδος καταλήγει ότι, παρά το ασταθές διεθνές περιβάλλον, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει ισχυρές αντοχές, υγιή δημοσιονομικά μεγέθη, θετικές επενδυτικές προοπτικές και αυξημένη ανθεκτικότητα του τραπεζικού συστήματος, στοιχεία που δημιουργούν τις προϋποθέσεις για τη διατήρηση της αναπτυξιακής πορείας και τα επόμενα χρόνια.

Σύμφωνα με την τριμηνιαία έκθεση του ΓΠΚΒ, η ελληνική οικονομία συνεχίζει να υπεραποδίδει έναντι της Ευρωζώνης, καθώς το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2% το πρώτο τρίμηνο του 2026 σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους, όταν η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη περιορίστηκε μόλις στο 0,3%.

Ο τουρισμός και το χρέος στηρίζουν την ανάπτυξη

Η έκθεση υπογραμμίζει ότι σημαντικό στήριγμα της οικονομίας παραμένει ο τουρισμός, ο οποίος συνεχίζει να καταγράφει ιδιαίτερα θετικές επιδόσεις και το 2026. Παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις και οι διεθνείς αφίξεις αυξήθηκαν σημαντικά τους πρώτους μήνες του έτους, διατηρώντας τη δυναμική που δημιουργήθηκε μετά τη χρονιά-ρεκόρ του 2025.

Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, με το Γραφείο Προϋπολογισμού να σημειώνει ότι η Ελλάδα αναμένεται φέτος να πάψει, για πρώτη φορά μετά από δύο δεκαετίες, να αποτελεί τη χώρα με το υψηλότερο δημόσιο χρέος στην Ευρωζώνη.

Καθοριστικός ο ρόλος του Ταμείου Ανάκαμψης

Το ΓΠΚΒ επισημαίνει ότι η επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την αποτελεσματική αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων.

Όπως αναφέρει, μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), θα είναι κρίσιμη η πλήρης αξιοποίηση των υπόλοιπων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, καθώς και η προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων για επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής, προκειμένου να διατηρηθεί η αναπτυξιακή δυναμική της χώρας.

Οι βασικοί κίνδυνοι

Παρά τη θετική εικόνα, η έκθεση καταγράφει και σημαντικές πηγές αβεβαιότητας.

Πρώτος κίνδυνος αποτελεί η γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα η αβεβαιότητα γύρω από τη διέλευση των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, η οποία μπορεί να επηρεάσει τις ενεργειακές ροές και να καθυστερήσει την αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών του πετρελαίου και της ενέργειας.

Δεύτερος σημαντικός κίνδυνος αφορά ενδεχόμενες καθυστερήσεις στην απορρόφηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης ή στην υλοποίηση κρίσιμων μεταρρυθμίσεων. Μια τέτοια εξέλιξη, σύμφωνα με το ΓΠΚΒ, θα μπορούσε να περιορίσει την αναμενόμενη συμβολή των επενδύσεων στην αύξηση της παραγωγικότητας και του δυνητικού ρυθμού ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.

Παρά τη μικρή αναθεώρηση προς τα κάτω της πρόβλεψης για την ανάπτυξη, το Γραφείο Προϋπολογισμού εκτιμά ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει ισχυρότερες αναπτυξιακές επιδόσεις από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, με βασικούς πυλώνες τον τουρισμό, τις επενδύσεις και τη συνεχιζόμενη δημοσιονομική βελτίωση.

Σύμφωνα με την έκθεση, το ελληνικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,0% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο του 2026, έναντι μόλις 0,3% στην Ευρωζώνη, επιβεβαιώνοντας τη διατήρηση ισχυρής αναπτυξιακής δυναμικής παρά τη διεθνή αβεβαιότητα. Σε τριμηνιαία βάση, η οικονομία ενισχύθηκε κατά 0,2%, ενώ η Ευρωζώνη κατέγραψε συρρίκνωση 0,2%.

Η ανάπτυξη στηρίχθηκε κυρίως στις επενδύσεις, οι οποίες συνέβαλαν κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες στο ΑΕΠ, καθώς και στις καθαρές εξαγωγές και την ιδιωτική κατανάλωση. Αντίθετα, τα αποθέματα λειτούργησαν αρνητικά για την οικονομική δραστηριότητα.

Ο πληθωρισμός επιστρέφει ως βασική απειλή

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η Τράπεζα της Ελλάδος στην επανεπιτάχυνση του πληθωρισμού. Αν και το 2025 ο εναρμονισμένος πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,9%, κατά τους πρώτους πέντε μήνες του 2026 αυξήθηκε κατά μέσο όρο στο 3,8%, κυρίως εξαιτίας του ενεργειακού κόστους.

Τον Μάιο ο πληθωρισμός έφθασε στο 4,9%, από 4,6% τον Απρίλιο, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών. Η νέα άνοδος αποδίδεται κυρίως στις υπηρεσίες, οι οποίες προστέθηκαν στην ενέργεια ως βασικός παράγοντας ανατιμήσεων.

Η ΤτΕ εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 3,7% το 2026, πριν αποκλιμακωθεί σταδιακά τα επόμενα χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι θα εξομαλυνθούν οι συνθήκες στη Μέση Ανατολή και θα υποχωρήσουν οι τιμές ενέργειας και τροφίμων.

Ακίνητα και αγορά εργασίας διατηρούν θετική πορεία

Η έκθεση επισημαίνει ότι οι τιμές των κατοικιών συνέχισαν να αυξάνονται τόσο το 2025 όσο και το πρώτο τρίμηνο του 2026, αν και με πιο ήπιο ρυθμό σε σχέση με τα προηγούμενα έτη.

Παράλληλα, η αγορά εργασίας παρέμεινε σε θετική τροχιά, καθώς η απασχόληση ενισχύθηκε περαιτέρω. Ωστόσο, το ποσοστό ανεργίας κατέγραψε μικρή άνοδο, γεγονός που υποδηλώνει ότι η αγορά εργασίας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις.

Ισχυρό πρωτογενές πλεόνασμα και μεγάλη αποκλιμάκωση του χρέους

Στο δημοσιονομικό πεδίο, η Τράπεζα της Ελλάδος χαρακτηρίζει ιδιαίτερα θετική την επίδοση του 2025. Το πρωτογενές αποτέλεσμα ανήλθε σε πλεόνασμα 4,9% του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας σημαντικά τον στόχο του προϋπολογισμού για 3,7%.

Η υπεραπόδοση προήλθε τόσο από τη συγκράτηση των δαπανών όσο και από την ενίσχυση των φορολογικών εσόδων.

Παράλληλα, ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ υποχώρησε στο 146,1%, μειωμένος κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2024. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στο υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα, στις πρόωρες αποπληρωμές χρέους και στη θετική διαφορά μεταξύ ρυθμού ανάπτυξης και επιτοκίων.

Τράπεζες και αγορές παραμένουν ανθεκτικές

Η έκθεση σημειώνει ότι η πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις παρέμεινε ισχυρή τόσο το 2025 όσο και στις αρχές του 2026, υποστηριζόμενη από την οικονομική ανάπτυξη και τα χαμηλότερα επιτόκια δανεισμού.

Ταυτόχρονα, οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα αυξήθηκαν με ταχύτερο ρυθμό, ενώ τα επιτόκια χορηγήσεων σταθεροποιήθηκαν μετά τις προηγούμενες μειώσεις των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Στις αγορές, τα ελληνικά κρατικά ομόλογα επέδειξαν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα παρά την αυξημένη μεταβλητότητα διεθνώς, με τις αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας να λειτουργούν ως σημαντικός παράγοντας στήριξης. Αντίστοιχα, τα ελληνικά εταιρικά ομόλογα και οι μετοχές κατέγραψαν καλύτερες επιδόσεις από τις αντίστοιχες αγορές της Ευρωζώνης κατά το 2025 και διατηρούν ανθεκτικότητα και το 2026.

Οι προβλέψεις έως το 2028 και το σενάριο ΗΠΑ – Ιράν

Στο βασικό της σενάριο, η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης θα επιβραδυνθεί στο 1,9% το 2026, θα παραμείνει στο ίδιο επίπεδο το 2027 και θα ανέλθει στο 2,0% το 2028, συνεχίζοντας πάντως να υπερβαίνει τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Η ανάπτυξη αναμένεται να στηριχθεί κυρίως στην ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις, ενώ οι καθαρές εξαγωγές προβλέπεται να έχουν αρνητική συμβολή.

Η έκθεση δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με ένα ηπιότερο σενάριο που ενσωματώνει την επιτυχή εφαρμογή της συμφωνίας, η ελληνική οικονομία θα μπορούσε να αναπτυχθεί με ρυθμό 2,0% το 2026 και 2,1% το 2027 και το 2028, ενώ ο πληθωρισμός θα αποκλιμακωθεί ταχύτερα στο 2,5% το 2027 και στο 2,2% το 2028.

Οι κίνδυνοι παραμένουν καθοδικοί

Παρά τη θετική εικόνα, η Τράπεζα της Ελλάδος υπογραμμίζει ότι οι κίνδυνοι για την οικονομία παραμένουν κυρίως προς τα κάτω. Οι σημαντικότεροι σχετίζονται με πιθανή αποτυχία εφαρμογής της συμφωνίας ΗΠΑ–Ιράν, παράταση του πολέμου στη Μέση Ανατολή, διατήρηση ισχυρών πληθωριστικών πιέσεων, περαιτέρω ενίσχυση του εμπορικού προστατευτισμού και εμφάνιση ακραίων κλιματικών φαινομένων.

Όπως επισημαίνει η έκθεση, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει ισχυρές αντοχές και καλύτερες επιδόσεις από την Ευρωζώνη, ωστόσο η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις διεθνείς εξελίξεις και ιδιαίτερα από την πορεία των γεωπολιτικών εντάσεων και του πληθωρισμού.

Η παγκόσμια οικονομία θα αναπτυχθεί 2,5% το 2026, σε αναθεώρηση επί τα χείρω από την πρόβλεψη του Ιανουαρίου για 2,6% και θα είναι το χαμηλότερο ποσοστό από τότε που η Covid-19 πυροδότησε ύφεση το 2020.

Η αύξηση των τιμών της ενέργειας από την επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν τον Φεβρουάριο φουντώνει τον πληθωρισμό και πλήττει τις χώρες που εξαρτώνται από τα εισαγόμενα καύσιμα. Η Παγκόσμια Τράπεζα προβλέπει ότι το Brent θα έχει μέση τιμή 94 δολάρια το βαρέλι φέτος, περίπου 50% αυξημένη από την πρόβλεψή της τον Ιανουάριο.

«Αυτό είναι το μεγαλύτερο σοκ εφοδιασμού εδώ και περισσότερα από 50 χρόνια», τόνισε ο επικεφαλής οικονομολόγος, Ίντερμιτ Γκιλλ. «Εάν η σύγκρουση συνεχιστεί, το επόμενο πράγμα που θα επηρεαστεί είναι οι τιμές των τροφίμων» πρόσθεσε.

Η παγκόσμια ανάπτυξη θα μπορούσε να επιβραδυνθεί στο 1,3% φέτος εάν «οι διακοπές στον ενεργειακό εφοδιασμό αποδειχθούν πιο σοβαρές από ό,τι αναμενόταν και συνοδευτούν από σημαντική οικονομική πίεση».

Η οικονομία των ΗΠΑ θα αναπτυχθεί με ρυθμό 2,2% φέτος, αμετάβλητη από την πρόβλεψη του Ιανουαρίου, ενώ οι προοπτικές της Κίνας αναθεωρήθηκαν καθοδικά στο 4,2% από 4,4%. Ο παγκόσμιος πληθωρισμός προβλέπεται να ανέλθει στο 4% φέτος, από 3,3% το 2025, και θα μπορούσε να εκτιναχθεί έως και 4,4% σε περίπτωση παρατεταμένου πολέμου.

Στην τελευταία έκθεσή του, ο Οργανισμός εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα διατηρήσει μεν θετικούς ρυθμούς μεγέθυνσης, ωστόσο σε χαμηλότερα επίπεδα από όσα προέβλεπε πριν από την έκρηξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 1,9% το 2026 και κατά 2% το 2027, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για ανάπτυξη 2,2% το 2026.

Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πορεία του πληθωρισμού. Ο ΟΟΣΑ προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα εκτιναχθεί στο 4,2% το 2026, σημαντικά υψηλότερα από τις προηγούμενες εκτιμήσεις που τοποθετούσαν τον δείκτη κοντά στο 2,1%, πριν από την ενεργειακή αναταραχή που προκάλεσε ο πόλεμος στην περιοχή του Περσικού Κόλπου. Για το 2027 προβλέπεται αποκλιμάκωση στο 2,6%, χωρίς ωστόσο να επιτυγχάνεται άμεσα η πλήρης επιστροφή στον στόχο του 2%.

Παρά τις δυσμενέστερες προβλέψεις, ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να στηρίζεται από τις επενδύσεις και την ιδιωτική κατανάλωση. Οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης αναμένεται να οδηγήσουν σε αύξηση των επενδύσεων κατά 7,1% το 2026 και κατά 3,2% το 2027, ενώ η ενίσχυση της απασχόλησης, οι φορολογικές ελαφρύνσεις και τα μέτρα στήριξης για το ενεργειακό κόστος αναμένεται να περιορίσουν τις απώλειες στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Σημαντικό ρόλο στην τόνωση της εγχώριας ζήτησης αναμένεται να διαδραματίσουν και οι προγραμματισμένες αυξήσεις στον κατώτατο μισθό, καθώς ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι θα ενισχύσουν περαιτέρω την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων και θα λειτουργήσουν ως αντίβαρο στις πληθωριστικές πιέσεις.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει η έκθεση στις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Ο Οργανισμός υπογραμμίζει ότι η μέση τιμή στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε κατά 16% στο διάστημα Φεβρουαρίου – Απριλίου, ενώ οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ επηρεάζουν ήδη το διεθνές εμπόριο, τις ενεργειακές εισαγωγές και τις εξαγωγές υπηρεσιών.

Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια ιδιόμορφη θέση απέναντι στις εξελίξεις. Από τη μία πλευρά, η ελληνική ναυτιλία ενδέχεται να ωφεληθεί από την αύξηση των ναύλων και τη μεγαλύτερη ζήτηση μεταφορικών υπηρεσιών, καθώς οι Έλληνες πλοιοκτήτες ελέγχουν περίπου το 20% της παγκόσμιας χωρητικότητας του εμπορικού στόλου. Από την άλλη πλευρά, η χώρα παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη στις ενεργειακές αναταράξεις, καθώς οι καθαρές εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου καλύπτουν περίπου το 93% του συνολικού ενεργειακού εφοδιασμού της οικονομίας.

Παρά τις αυξημένες εξωτερικές προκλήσεις, ο ΟΟΣΑ εμφανίζεται σχετικά αισιόδοξος για τη δημοσιονομική πορεία της χώρας. Προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα 2,6% του ΑΕΠ το 2026 και 2,7% το 2027, ενώ εκτιμά ότι το δημόσιο χρέος θα συνεχίσει να αποκλιμακώνεται, υποχωρώντας στο 129,8% του ΑΕΠ έως το 2027.

Ωστόσο, ο Οργανισμός απευθύνει σαφείς συστάσεις προς την ελληνική κυβέρνηση. Τονίζει ότι η δημοσιονομική πειθαρχία και η μείωση του χρέους πρέπει να παραμείνουν βασικές προτεραιότητες, ενώ υπογραμμίζει την ανάγκη περιορισμού των φορολογικών απαλλαγών και εντατικοποίησης της μάχης κατά της φοροδιαφυγής, ώστε να δημιουργηθεί πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος για επενδύσεις στην υγεία και την παιδεία.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι τα έκτακτα μέτρα στήριξης για την ενέργεια θα πρέπει να αποσυρθούν σταδιακά όταν οι πληθωριστικές πιέσεις αρχίσουν να υποχωρούν, ενώ ζητά επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, προκειμένου να μειωθεί η εξάρτηση της χώρας από τα ορυκτά καύσιμα.
Συνολικά, η έκθεση του ΟΟΣΑ αναδεικνύει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρές αντοχές και σημαντικές αναπτυξιακές στηρίξεις, όμως η ενεργειακή κρίση που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μετατρέπεται πλέον στον σημαντικότερο εξωτερικό κίνδυνο για την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και τη συνολική πορεία της οικονομίας τα επόμενα δύο χρόνια.

Η BofA σημειώνει ότι η διατάραξη στις προμήθειες LNG από το Κατάρ δεν προκάλεσε την εκτίναξη των τιμών φυσικού αερίου που αναμενόταν, κυρίως λόγω ενός συνδυασμού παραγόντων όπως οι ήπιες θερμοκρασίες, η αυξημένη παραγωγή πυρηνικής ενέργειας και ΑΠΕ, αλλά και η ταχεία ενίσχυση των προμηθειών LNG από τη Βόρεια Αμερική.

Στο πλαίσιο αυτό, ο οίκος προχωρά σε σημαντική αναθεώρηση των προβλέψεών του για τις τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Συγκεκριμένα, μειώνει την εκτίμησή του για το TTF στα 55 ευρώ/MWh για το 2026 και στα 35 ευρώ/MWh για το 2027, έναντι προηγούμενων προβλέψεων για 75 ευρώ και 50 ευρώ αντίστοιχα.

Η αποκλιμάκωση αυτή μεταφράζεται σε αισθητά χαμηλότερες πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρωζώνη. Η Bank of America μειώνει τις προβλέψεις της για τον πληθωρισμό κατά 40 μονάδες βάσης στο 2,9% για το 2026 και κατά 20 μονάδες βάσης στο 1,9% για το 2027, ενώ και ο δομικός πληθωρισμός αναθεωρείται χαμηλότερα, στο 2,2% και 2,1% αντίστοιχα.

Σύμφωνα με το νέο βασικό σενάριο της BofA, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αναμένεται πλέον να κορυφώσει στο 3,3% στα τέλη του τρίτου τριμήνου, αντί για 4% στα τέλη του τέταρτου τριμήνου που προέβλεπε προηγουμένως ο οίκος, πριν υποχωρήσει ξανά κάτω από το 2% από το δεύτερο τρίμηνο του 2027.

Η βελτιωμένη εικόνα στις τιμές φυσικού αερίου οδηγεί παράλληλα και σε αναβάθμιση των εκτιμήσεων για την οικονομική ανάπτυξη της Ευρωζώνης. Η BofA αυξάνει τις προβλέψεις της κατά 10 μονάδες βάσης στο 0,7% για το 2026 και κατά 20 μονάδες βάσης στο 1,2% για το 2027.

Όπως επισημαίνει ο οίκος, οι χαμηλότερες τιμές φυσικού αερίου περιορίζουν περίπου κατά ένα τρίτο το πραγματικό οικονομικό σοκ της ενεργειακής κρίσης για την Ευρώπη. Παρά ταύτα, οι πιέσεις από τις υψηλές τιμές πετρελαίου και η γεωπολιτική αβεβαιότητα εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικούς κινδύνους για την οικονομική δραστηριότητα.

Σε ό,τι αφορά τη νομισματική πολιτική, η Bank of America διατηρεί αμετάβλητες τις προβλέψεις της για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, εκτιμώντας ότι θα υπάρξουν δύο ακόμη αυξήσεις επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, οδηγώντας το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,5%.

Ωστόσο, η BofA αναγνωρίζει ότι αυξάνονται πλέον οι πιθανότητες η δεύτερη αύξηση να μετατεθεί χρονικά για τον Σεπτέμβριο, εφόσον συνεχιστεί η αποκλιμάκωση των πληθωριστικών πιέσεων.

Παράλληλα, ο οίκος προβλέπει ότι από τον Ιούνιο του 2027 η ΕΚΤ θα ξεκινήσει σταδιακές μειώσεις επιτοκίων, με ρυθμό μία μείωση ανά τρίμηνο, οδηγώντας το επιτόκιο στο 1,75% μέχρι το τέλος του έτους.

Η αλλαγή του σεναρίου της BofA επηρεάζει διαφορετικά τις ευρωπαϊκές οικονομίες, καθώς η επίδραση από τις χαμηλότερες τιμές φυσικού αερίου είναι ισχυρότερη σε χώρες με μεγαλύτερη ενεργειακή εξάρτηση, όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία.

Για την Ελλάδα, η Bank of America προχωρά επίσης σε αναβάθμιση των προβλέψεών της, εκτιμώντας πλέον ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί με ρυθμό 1,8% τόσο το 2026 όσο και το 2027, έναντι προηγούμενων προβλέψεων για 1,6% και 1,7% αντίστοιχα.

Ουσιαστικά, η BofA σχεδόν αναιρεί τις υποβαθμίσεις που είχε πραγματοποιήσει στις αρχές Απριλίου εξαιτίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή και του πολέμου στο Ιράν. Υπενθυμίζεται ότι πριν από την ενεργειακή αναταραχή, ο οίκος προέβλεπε ανάπτυξη 1,8% για φέτος και 1,9% για το 2027.

Οι νέες εκτιμήσεις της BofA ευθυγραμμίζονται πλέον περισσότερο με τις προβλέψεις άλλων διεθνών οργανισμών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία τοποθετεί επίσης την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας κοντά στο 1,8%, ελαφρώς χαμηλότερα από τον επίσημο στόχο του οικονομικού επιτελείου για ανάπτυξη 2%.

Σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό στην Ελλάδα, η Bank of America εκτιμά ότι θα διαμορφωθεί στο 4,1% φέτος και θα αποκλιμακωθεί στο 2,9% το 2027, παραμένοντας ωστόσο υψηλότερος σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Στις εαρινές οικονομικές προβλέψεις της, η Κομισιόν εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να υπεραποδίδει σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ωστόσο προειδοποιεί ότι η ενεργειακή κρίση και η επιβράδυνση της κατανάλωσης περιορίζουν πλέον τις αναπτυξιακές δυναμικές.

Το μεγαλύτερο «αγκάθι» για την ελληνική οικονομία παραμένει ο πληθωρισμός, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβλέπει σημαντική επιτάχυνση στο 3,7% το 2026, έναντι πρόβλεψης 2,3% στις προηγούμενες εκτιμήσεις του Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με την Κομισιόν, το νέο ενεργειακό σοκ μειώνει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και επιβραδύνει την κατανάλωση, παρά τις αυξήσεις μισθών και τα μέτρα στήριξης που έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση.

Οι φορολογικές ελαφρύνσεις του 2025, οι ενισχύσεις για το κόστος της ενέργειας και η συνεχιζόμενη άνοδος των αποδοχών εκτιμάται ότι θα περιορίσουν μέρος της πίεσης στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, χωρίς όμως να αποτρέψουν την επιβράδυνση της ιδιωτικής κατανάλωσης.

Την ίδια στιγμή, οι επενδύσεις συνεχίζουν να αποτελούν τον βασικό πυλώνα ανάπτυξης της οικονομίας, με την Κομισιόν να υπογραμμίζει ότι η απορρόφηση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης διατηρεί υψηλή τη δυναμική των επενδυτικών δαπανών.

Στο μέτωπο του δημόσιου χρέους, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξακολουθεί να βλέπει περαιτέρω αποκλιμάκωση, αν και εμφανίζεται πιο επιφυλακτική σε σχέση με τις προβλέψεις της ελληνικής κυβέρνησης και του ΔΝΤ.

Συγκεκριμένα, εκτιμά ότι το δημόσιο χρέος θα διαμορφωθεί στο 140,7% του ΑΕΠ το 2026 και στο 134,4% το 2027, γεγονός που σημαίνει ότι η Ελλάδα θα παραμείνει και τα επόμενα χρόνια η πιο χρεωμένη χώρα της Ευρωζώνης.

Παράλληλα, η Κομισιόν προειδοποιεί ότι οι κίνδυνοι για την οικονομία παραμένουν κυρίως προς την αρνητική πλευρά, καθώς μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση ή περαιτέρω γεωπολιτική κλιμάκωση θα μπορούσαν να πλήξουν ιδιαίτερα τις εξαγωγές υπηρεσιών και κυρίως τον τουρισμό.

Για το 2027, οι Βρυξέλλες προβλέπουν περαιτέρω επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 1,6%, καθώς σταδιακά εξαντλείται και η ώθηση από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης.

Στο μέτωπο του πληθωρισμού, η Κομισιόν αναμένει αποκλιμάκωση στο 2,4% το 2027, επίπεδο όμως που παραμένει υψηλότερο από τον στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Μάλιστα, η Επιτροπή επισημαίνει ότι ακόμη και αν αποκλιμακωθούν οι τιμές ενέργειας και τροφίμων, οι πληθωριστικές πιέσεις αναμένεται να παραμείνουν ισχυρές, καθώς το σοκ τιμών έχει ήδη περάσει σε μεγάλο μέρος των μη ενεργειακών προϊόντων και υπηρεσιών.

Στην αγορά εργασίας, η εικόνα παραμένει θετική, με την ανεργία να συνεχίζει να μειώνεται, αν και με βραδύτερους ρυθμούς. Η Κομισιόν προβλέπει ότι η ανεργία θα διαμορφωθεί στο 7,9% το 2027.

Σε δημοσιονομικό επίπεδο, η Ελλάδα εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να εμφανίζει πλεονάσματα έως και το 2027, παρά τα νέα μέτρα στήριξης και τις φορολογικές παρεμβάσεις.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ότι το δημοσιονομικό αποτέλεσμα θα παραμείνει πλεονασματικό κατά 0,8% του ΑΕΠ το 2026 και κατά 0,6% το 2027, ενώ υπογραμμίζει ότι η υπεραπόδοση του 2025 οφείλεται κυρίως στα υψηλότερα έσοδα από ΦΠΑ και στη βελτίωση των μηχανισμών καταπολέμησης της φοροδιαφυγής.

Ο Βάλντις Ντομπρόβσκις, Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομίας και Παραγωγικότητας, ανέφερε ότι στις εαρινές προβλέψεις, που θα δημοσιευθούν αργότερα μέσα στην εβδομάδα, τα στοιχεία για την οικονομική ανάπτυξη θα αναθεωρηθούν προς τα κάτω και οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό προς τα πάνω.

«Αντιμετωπίζουμε ένα στασιμοπληθωριστικό σοκ», δήλωσε τη Δευτέρα, στο περιθώριο της συνάντησης των υπουργών Οικονομικών της G7 στο Παρίσι.

Οι φόβοι για στασιμοπληθωρισμό έχουν αυξηθεί τις τελευταίες εβδομάδες. Μια οριστική λύση του πολέμου στη Μέση Ανατολή παραμένει δύσκολη και, με τα Στενά του Ορμούζ κλειστά, οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Ο Ντομπρόβσκις πρόσθεσε ότι τα περιθώρια δράσης των υπευθύνων χάραξης πολιτικής είναι πλέον «πιο περιορισμένα», αφήνοντας ελάχιστο χώρο για μια ευρείας κλίμακας δημοσιονομική παρέμβαση όπως εκείνη που εφαρμόστηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού.

«Θεωρούμε σημαντικό τα μέτρα στήριξης που λαμβάνουμε να είναι προσωρινά και στοχευμένα και όχι μέτρα που στην πραγματικότητα διατηρούν υψηλή τη ζήτηση για ορυκτά καύσιμα», πρόσθεσε.

Στρατηγικοί αναλυτές έχουν προειδοποιήσει ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώνονται ραγδαία και ενδέχεται να μην ανακάμψουν πριν από τον Δεκέμβριο του 2027, ενώ ελλείψεις μπορεί να εμφανιστούν στην Ευρώπη έως το τέλος αυτού του μήνα.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, στη νεότερη μηνιαία έκθεσή του, προειδοποίησε ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου εξαντλούνται με ρυθμό-ρεκόρ. «Τα αποθέματα ασφαλείας που μειώνονται ταχύτατα, εν μέσω συνεχιζόμενων διαταραχών, ενδέχεται να προμηνύουν νέες εκτινάξεις τιμών στο μέλλον», ανέφερε ο οργανισμός.

Ο Ντομπρόβσκις χαρακτήρισε την αποδέσμευση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου της ΕΕ ως μια διαδικασία που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, επισημαίνοντας παράλληλα ότι υπάρχουν ανησυχίες για πιθανές ελλείψεις σε ορισμένους τομείς, όπως τα προηγμένα καύσιμα.

«Όσο περισσότερο παρατείνεται η σύγκρουση, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα, κάτι που ενισχύει το μήνυμά μας ότι η πολιτική απάντηση δεν θα πρέπει να αυξάνει τη ζήτηση για ορυκτά καύσιμα», δήλωσε.