Το 2024, το 6% όλων των πληρωμών σε σημεία πώλησης στην Ευρωζώνη πραγματοποιήθηκε μέσω εφαρμογών κινητού, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 7% της συνολικής αξίας — ένα εντυπωσιακό άλμα από το 1% του 2019, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Οι πληρωμές μέσω κινητών συσκευών περιλαμβάνουν συναλλαγές με τη χρήση τηλεφώνου, έξυπνου ρολογιού, fitness band ή άλλης συσκευής συνδεδεμένης με ψηφιακό πορτοφόλι ή mobile εφαρμογή.

Παρότι η μετάβαση προς τις ψηφιακές πληρωμές επιταχύνεται, η ταχύτητα υιοθέτησης εξακολουθεί να διαφέρει σημαντικά. Στη ζώνη του ευρώ, το 2024 το 75% των καθημερινών πληρωμών πραγματοποιήθηκε σε φυσικά POS, το 21% έγινε διαδικτυακά, ενώ το 4% αφορούσε μεταφορές από άτομο σε άτομο. Σε όρους αξίας συναλλαγών, το 58% πραγματοποιήθηκε σε POS, το 36% online και το 6% μέσω P2P με βάση τη μελέτη SPACE της ΕΚΤ.

Τα μετρητά εξακολουθούν να κυριαρχούν σε αριθμό συναλλαγών, καλύπτοντας το 52%, αν και αντιπροσωπεύουν μόλις το 39% της αξίας τους. Οι κάρτες συμμετέχουν στο 39% των συναλλαγών και στο 45% της συνολικής αξίας, γεγονός που δείχνει ότι χρησιμοποιούνται κυρίως για αγορές μεγαλύτερου ύψους. Οι πληρωμές μέσω κινητού αντιστοιχούν πλέον στο 6% των συναλλαγών και στο 7% της αξίας τους.

Ανάμεσα στις χώρες της ευρωζώνης, η Ολλανδία αποτελεί χαρακτηριστική εξαίρεση ως προς τον βαθμό ψηφιοποίησης των πληρωμών. Σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα της χώρας, η υιοθέτηση ανέπαφων πληρωμών μέσω κάρτας ή κινητού είναι εξαιρετικά υψηλή, καθώς οι καταναλωτές θεωρούν ότι οι συναλλαγές αυτές είναι γρηγορότερες και πιο πρακτικές σε σχέση με τα μετρητά ή τις παραδοσιακές συναλλαγές με χρεωστική κάρτα. «Στην Ολλανδία τα ποσοστά υιοθέτησης ψηφιακών μεθόδων πληρωμής, όπως οι ανέπαφες συναλλαγές με χρεωστική κάρτα ή έξυπνο κινητό, είναι πολύ υψηλά», δήλωσε εκπρόσωπος της Κεντρικής Τράπεζας της Ολλανδίας (DNB) στο Euronews Business.

Στα φυσικά POS, οι πληρωμές μέσω κινητού αγγίζουν σχεδόν το 19% των συναλλαγών, ενώ η Ιρλανδία και η Φινλανδία καταγράφουν επίσης σημαντική υιοθέτηση, φτάνοντας το 10%.

Σλοβενία, Κροατία και Βέλγιο εμφανίζουν τα χαμηλότερα ποσοστά χρήσης, με τις κινητές πληρωμές να περιορίζονται στο 3% των συναλλαγών. Μεταξύ των μεγάλων οικονομιών της ΕΕ, μόνο η Ισπανία ξεπερνά τον μέσο όρο της ευρωζώνης με 7%. Η Γερμανία ευθυγραμμίζεται με το 6%, ενώ Γαλλία και Ιταλία παραμένουν χαμηλότερα. Σε όρους αξίας συναλλαγών, η Ολλανδία προηγείται με 17%, ακολουθούμενη από την Ισπανία με 12%, ενώ Κροατία, Βέλγιο, Πορτογαλία και Αυστρία σημειώνουν τα μικρότερα ποσοστά.

Ο ψηφιακός αλφαβητισμός και η αντίληψη για την άνεση και την ταχύτητα παίζουν καθοριστικό ρόλο στην εξάπλωση των πληρωμών μέσω κινητού. Για όσους έχουν υιοθετήσει τις έξυπνες συσκευές ως κύριο μέσο πληρωμής, η μεταφορά μετρητών ή κάρτας συχνά μοιάζει πλέον περιττή. Ωστόσο, για όσους δεν έχουν κάνει τη μετάβαση, οι ανησυχίες για την ασφάλεια αποτελούν σημαντικό εμπόδιο: ο φόβος για χακάρισμα αγγίζει το 28% και για απάτη το 27%, σύμφωνα με την έκθεση. Έτσι, η τεχνολογία προχωρά, αλλά η εμπιστοσύνη εξακολουθεί να καθορίζει τον ρυθμό με τον οποίο εξελίσσεται ο χάρτης των ψηφιακών πληρωμών.

Οι χρήστες ανέπαφων πληρωμών μέσω κινητών ή wearable συσκευών (mobile contactless payments) θα συνεχίσουν να αυξάνονται με ταχείς ρυθμούς, σε παγκόσμιο επίπεδο, τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Juniper Research, ο αριθμός των μοναδικών χρηστών υπηρεσιών contactless payments θα προσεγγίσει το 2024 το ορόσημο του 1 δισ., επίδοση που αντιπροσωπεύει αύξηση 60% έναντι του 2022.

Πρακτικά, όπως προκύπτει από τις προβλέψεις της εταιρείας, μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, δηλαδή τη διετία 2022-2024, θα προστεθούν, παγκοσμίως, 200 εκατ. νέοι χρήστες ανέπαφων πληρωμών. Η έκθεση της Juniper Research εκτιμά ότι οι εντεινόμενες επενδύσεις σε τερματικά, που υποστηρίζουν ανέπαφες πληρωμές και που προέρχονται – κατά κύριο λόγο – από αναδυόμενες οικονομίες του πλανήτη, θα λειτουργήσουν ως “κλειδί” για την περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου.

Την ίδια στιγμή, η αυξανόμενη ζήτηση των καταναλωτών για εύκολες και χωρίς καθυστερήσεις πληρωμές αναμένεται, επίσης, να επιταχύνει την ανάπτυξη των contactless payments. Ευκολία την οποία επιτρέπουν οι ανέπαφες πληρωμές, καθώς οι καταναλωτές χρειάζονται μόνο ένα smartphone ή μια συσκευή με δυνατότητα NFC, για να κάνουν τις συναλλαγές τους, εξαλείφοντας την ανάγκη να έχουν μαζί τους πολλαπλές κάρτες. “Οι προμηθευτές λύσεων πληρωμών, μέσω κινητών NFC, πρέπει να μεγιστοποιήσουν την ευκολία, προσφέροντας περαιτέρω επιλογές πληρωμής, όπως το BNPL (Buy Now, Pay Later), για να ενθαρρύνουν τη μεγαλύτερη υιοθέτηση. Το BNPL επιτρέπει στους καταναλωτές να πληρώνουν σε πολλές δόσεις, καθιστώντας τις αγορές υψηλής αξίας πιο προσιτές”, αναφέρει η έκθεση της Juniper Research (Contactless Payments: Key Opportunities, Emerging Trends & Market Forecasts 2022-2027, Card vs Mobile).

Ο ρόλος των smartphones

Οι αναλυτές εξηγούν ότι η αύξηση της διείσδυσης των smartphones σε αναδυόμενες αγορές του πλανήτη θα λειτουργήσει ως καταλύτης για την τόνωση των ανέπαφων συναλλαγών. Όπως υπογραμμίζουν, τα ποσοστά διείσδυσης των smartphones μεταξύ των αναδυόμενων περιοχών, όπως η Ασία-Ειρηνικός, θα ξεπεράσουν το 99% έως το 2024. Μόνο αυτή η αύξηση θα δώσει τη δυνατότητα σε επιπλέον 67 εκατ. άτομα να υιοθετήσουν ανέπαφες πληρωμές μέσω κινητού τηλεφώνου. “Για να επωφεληθούν από αυτήν την τάση και τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, οι προμηθευτές πληρωμών μέσω κινητών NFC θα πρέπει να ενθαρρύνουν τους καταναλωτές να στραφούν σε πληρωμές NFC, εκπαιδεύοντας τους σχετικά με τα οφέλη που παρέχουν, βοηθώντας, παράλληλα, τις προσπάθειες για τη βελτίωση των υποδομών αποδοχής NFC”, σημειώνει η ίδια έκθεση.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών (ΕΕΤ), σε συνέχεια της από 22 Σεπτεμβρίου 2020 ανακοίνωσής της οι τράπεζες – μέλη της, εφαρμόζοντας έμπρακτα τη δέσμευση διαρκούς συνδρομής τους στον περιορισμό των επιπτώσεων του κορωνοϊού (COVID-19), στη δημόσια υγεία και τη συναλλακτική πρακτική, θα διατηρήσουν έως την Τετάρτη, 31 Μαρτίου 2021, το όριο των ανέπαφων (contactless) συναλλαγών καρτών χωρίς τη χρήση ΡΙΝ στο ύψος των 50 ευρώ.

Για συναλλαγές πέραν του ποσού των 50 ευρώ συνεχίζει να ζητείται από τον κάτοχο της κάρτας η πληκτρολόγηση του ΡΙΝ του στο POS.

Από τις 30 Μαρτίου 2020, όταν υιοθετήθηκε το συγκεκριμένο μέτρο, η ανταπόκριση του συναλλακτικού κοινού υπήρξε σχεδόν καθολική, ελαχιστοποιώντας σημαντικά τη φυσική επαφή των κατόχων καρτών με το πληκτρολόγιο του τερματικού (POS).