Οι δικαιούχοι των αναδρομικών κατανέμονται σε πέντε βασικές ομάδες, με τα ποσά να παρουσιάζουν σημαντική διακύμανση ανάλογα με την κατηγορία και τις ατομικές συνθήκες κάθε συνταξιούχου.

Η πρώτη και μεγαλύτερη κατηγορία περιλαμβάνει συνταξιούχους που αποχώρησαν από την εργασία μετά τον Μάιο 2016, όταν τέθηκε σε ισχύ ο Νόμος Κατρούγκαλου, και διαθέτουν πάνω από 30 χρόνια ασφαλιστικής προϋπηρεσίας. Με την εφαρμογή του Νόμου Βρούτση και των βελτιωμένων ποσοστών αναπλήρωσης που θεσπίστηκαν με τον νόμο 4670/2020, οι συντάξεις αυτές υπολογίζονται εκ νέου με αναδρομική ισχύ από την 1η Οκτωβρίου 2019. Οι μηνιαίες προσαυξήσεις που προκύπτουν κυμαίνονται από 7 μέχρι 197 ευρώ.

Δεύτερη σημαντική ομάδα αποτελούν περίπου 8.000 συνταξιούχοι, κυρίως από ταμεία μισθωτών και τραπεζικούς οργανισμούς, οι οποίοι λαμβάνουν αναδρομικά λόγω διορθώσεων σφαλμάτων και παραλείψεων στον αρχικό υπολογισμό της σύνταξής τους. Τα λάθη αφορούν εσφαλμένα καταχωρημένα έτη ασφάλισης, λανθασμένες αποδοχές ή άλλες διοικητικές παραλείψεις. Τα ποσά που καταβάλλονται καλύπτουν την περίοδο από 1η Ιανουαρίου 2019 μέχρι την ημερομηνία που πραγματοποιήθηκε η διόρθωση.

Τρίτη κατηγορία δικαιούχων είναι οι συνταξιούχοι που συνταξιοδοτήθηκαν μετά τον Μάιο 2016 και διέθεταν παράλληλη ασφάλιση σε δύο διαφορετικά ταμεία. Αυτοί δικαιούνται επιπλέον προσαύξηση που συχνά δεν είχε ληφθεί υπόψη κατά τον αρχικό υπολογισμό. Μέχρι σήμερα έχουν εξοφληθεί 1.090 δικαιούχοι, με τις μηνιαίες αυξήσεις να φτάνουν μέχρι και τα 400 ευρώ.

Τέταρτη ομάδα αφορά απόστρατους και χήρες από μετοχικά ταμεία, οι οποίοι λαμβάνουν επιστροφές κρατήσεων σύμφωνα με τον Νόμο 4093/2012. Περίπου 3.000 δικαιούχοι έχουν ήδη πληρωθεί ποσά που φτάνουν τα 4.360 ευρώ, τα οποία αντιστοιχούν σε αναδρομικές διαφορές 27 μηνών.

Πέμπτη κατηγορία περιλαμβάνει περίπου 5.500 απόστρατους με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, η οποία προήλθε από συμβάντα κατά την υπηρεσία τους. Αυτοί θα δουν αυξήσεις περίπου 100 ευρώ μηνιαίως, με αναδρομική ισχύ από τον Οκτώβριο του 2025.

Σημαντικό είναι να διευκρινιστεί ότι εκτός των διεκδικήσεων για αναδρομικά παραμένουν οι συνταξιούχοι που δεν είχαν προβεί σε νομική προσφυγή εναντίον του κράτους μέχρι το έτος 2020. Η έλλειψη νομικής ενέργειας εντός αυτού του χρονικού πλαισίου αποκλείει τη δυνατότητα διεκδίκησης αναδρομικών ποσών, ανεξάρτητα από την κατηγορία στην οποία ανήκει ο συνταξιούχος.

Παράλληλα με τις τρέχουσες πληρωμές, η διαδικασία για τα αναδρομικά του επίμαχου 11μήνου, που αφορά την περίοδο από τον Ιούνιο 2015 έως τον Μάιο 2016, συνεχίζει να παρουσιάζει σημαντικές καθυστερήσεις. Δικαιούχοι είναι 370.000 συνταξιούχοι που είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη για την περίοδο αυτή.

Παρά το γεγονός ότι ο e-ΕΦΚΑ έχει σταματήσει να καταθέτει εφέσεις, οι δικαστικές διαδικασίες παρουσιάζουν μεγάλες χρονικές υστερήσεις, με αποτέλεσμα μόλις 20.000 άτομα να έχουν εισπράξει τα αναδρομικά τους μέχρι τώρα. Τα ποσά αυτά καταβάλλονται με προσαυξημένο τόκο 6%, γεγονός που αυξάνει το τελικό ποσό που θα λάβουν οι δικαιούχοι.

Όλοι οι συνταξιούχοι που λαμβάνουν αναδρομικά ποσά οφείλουν να τα δηλώσουν στην Εφορία μέσω χωριστών τροποποιητικών δηλώσεων. Η ηλεκτρονική πλατφόρμα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων μέσω του myAADE αναμένεται να ανοίξει για την υποβολή των δηλώσεων μετά την περίοδο του Πάσχα, ώστε οι δικαιούχοι να προβούν στις απαραίτητες φορολογικές ενέργειες.

Απόφαση–σταθμός από το ΑΕΔ
Η απόφαση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου τον Φεβρουάριο ξεκαθάρισε ότι οι πληρωμές αφορούν όλους όσοι υπέστησαν τις περικοπές, όχι μόνο όσους προσέφυγαν δικαστικά. Εκτιμάται ότι περίπου 400.000 συνταξιούχοι θα λάβουν αναδρομικά, με τα ποσά να διαφέρουν ανάλογα με το ταμείο και το ύψος της σύνταξης.

Πόσα χρήματα δικαιούνται – Αναλυτικοί πίνακες
Για τα κύρια ταμεία τα αναδρομικά διαμορφώνονται ως εξής:

ΙΚΑ: 692 € – 2.372 €
ΔΕΚΟ & Τράπεζες: 2.193 € – 4.527 €
Δημόσιο: 787 € – 2.820 €
Λοιπά επικουρικά: 668 € – 2.399 €

Οι αποφάσεις Πρωτοδικείων προσθέτουν και τόκους υπερημερίας, οι οποίοι σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν επιπλέον έως 2.000 €.

Ποιοι δικαιούνται αναδρομικά – Με ή χωρίς αγωγή;
Σύμφωνα με τον ΕΦΚΑ, δικαιούνται όλοι όσοι υπέστησαν τις περικοπές, ανεξάρτητα από το αν έχουν καταθέσει αγωγή.
Για όσους δεν προσέφυγαν, απαιτείται η αποστολή της δικαστικής απόφασης στο ταμείο εντός 60 ημερών από την επίδοση, ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία πληρωμής.

Σε περιπτώσεις όπου η αγωγή δεν ανέφερε συγκεκριμένο ποσό, το δικαστήριο ζητεί από τον ΕΦΚΑ αναλυτικά στοιχεία περικοπών, και ορίζει νέα δικάσιμο για την τελική επιδίκαση.

ΕΑΣ Δημοσίου – Αναδρομικά έως 11.753 €
Στο Δημόσιο, ιδιαίτερη περίπτωση αποτελούν οι μειώσεις λόγω Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) για τα έτη 2017–2018.
Οι δικαιούχοι μπορούν να λάβουν αναδρομικά έως 11.753 €.
Όσοι είχαν προσφύγει στο Ελεγκτικό Συνέδριο πριν από την απόφαση, ενδέχεται να λάβουν έως 35.000 €, αν και αυτές οι περιπτώσεις είναι λίγες.

1. 350.000 συνταξιούχοι του Δημοσίου περιμένουν τα αναδρομικά της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), συνολικού ύψους περίπου 420 εκατ. ευρώ.

2. 370.000 παλιοί συνταξιούχοι που είχαν προσφύγει δικαστικά για το 11μηνο Ιουνίου 2015 – Μαΐου 2016, αναμένουν αποφάσεις των Πρωτοδικείων για ποσά έως 4.000 ευρώ συν τόκους.

3. 100.000 συνταξιούχοι διεκδικούν αναδρομικά επικουρικών συντάξεων που ο ΕΦΚΑ δεν έχει καταβάλει.

4. 35.000 συνταξιούχοι μετά το 2016, με πάνω από 30 συντάξιμα έτη, ζητούν αναδρομικά από τον επανυπολογισμό βάσει του νόμου Βρούτση (Ν. 4670/2020).

Αναδρομικά ΕΑΣ: αναμένεται καταβολή σε δόσεις

Η επιστροφή των ποσών της ΕΑΣ, που κρίθηκε αντισυνταγματική για τα έτη 2017–2018, αφορά όλους τους συνταξιούχους του Δημοσίου, ακόμη και όσους δεν κατέθεσαν αγωγές. Το συνολικό ποσό των 420 εκατ. ευρώ θα δοθεί μελλοντικά και σε δόσεις, καθώς δεν έχει καθοριστεί ακόμη ο χρόνος πληρωμής από τον ΕΦΚΑ και το υπουργείο Εργασίας.

Παρά τη θετική πορεία των εσόδων του e-ΕΦΚΑ, με πλεόνασμα 470 εκατ. ευρώ στο πρώτο εξάμηνο του 2025, η εφάπαξ εξόφληση θεωρείται δύσκολη.

Ενδεικτικά:

• Καθηγητής ΑΕΙ με σύνταξη 1.828 ευρώ δικαιούται επιστροφή 8.556 ευρώ.

• Απόστρατος με σύνταξη 1.734 ευρώ δικαιούται 8.027 ευρώ.

Οι νέοι συνταξιούχοι μετά τις 13 Μαΐου 2016 εξαιρούνται, καθώς οι περικοπές έχουν ήδη ενσωματωθεί στον επανυπολογισμό Κατρούγκαλου.

Αναδρομικά 11μήνου 2015–2016: δικαστικές αποφάσεις σε εξέλιξη

Για το 11μηνο Ιούνιος 2015 – Μάιος 2016, χιλιάδες συνταξιούχοι περιμένουν ακόμα την καταβολή αναδρομικών έως 4.000 ευρώ λόγω καθυστερήσεων στη διαδικασία. Οι επιστροφές αφορούν περικοπές σε κύριες, επικουρικές και δώρα, σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (2020).

Περίπου 10.000 έως 20.000 δικαιούχοι έχουν ήδη λάβει 2.500–3.000 ευρώ συν τόκους 6%. Όσοι δεν προσέφυγαν έως το 2020 χάνουν το δικαίωμα διεκδίκησης, σύμφωνα με τη ρύθμιση που θεσπίστηκε επί υπουργίας Βρούτση.

Αναδρομικά επικουρικών: νέες προσφυγές κατά του ΕΦΚΑ

Περίπου 100.000 συνταξιούχοι επιδιώκουν δικαστικά την επιστροφή αναδρομικών επικουρικών που ο ΕΦΚΑ απορρίπτει, με βάση την ισχύουσα νομοθεσία.

Οι προσφυγές αφορούν προσαύξηση 0,075% για επιπλέον εισφορές άνω του 6% μετά τον Μάιο του 2016. Οι περισσότεροι προέρχονται από τράπεζες, τη ΔΕΗ, την ΕΡΤ, εμπορικά επαγγέλματα, βαρέα ΙΚΑ και ΤΕΑΧ. Οι επερχόμενες δικαστικές αποφάσεις θα κρίνουν εάν τα ποσά επιστραφούν και εάν θα αυξηθούν οι επικουρικές.

Αναδρομικά επανυπολογισμού κύριων συντάξεων

Περίπου 35.000 συνταξιούχοι που αποχώρησαν μετά τον Μάιο του 2016 διεκδικούν αναδρομικά βάσει του νόμου Βρούτση (Ν. 4670/2020), καθώς δεν υπολογίστηκαν σωστά οι συντάξεις τους για έτη άνω των 30.

Τα αναδρομικά κυμαίνονται από 3.000 έως 5.000 ευρώ, ενώ για 40 χρόνια ασφάλισης μπορεί να φτάσουν έως 8.500 ευρώ. Οι αυξήσεις ισχύουν αναδρομικά από τον Οκτώβριο 2019 και ο ΕΦΚΑ επισημαίνει ότι οι δικαιούχοι δεν χρειάζεται να υποβάλουν αίτηση, καθώς εντοπίζονται αυτόματα από τα συστήματα του φορέα.

Η υπόθεση των αναδρομικών παραμένει ανοιχτή για δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχους, με τις δικαστικές αποφάσεις και τις δημοσιονομικές ισορροπίες να καθορίζουν το τελικό χρονοδιάγραμμα των πληρωμών.

Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, εξετάζει λύσεις σταδιακής επιστροφής, ώστε να μην επιβαρυνθεί ο κρατικός προϋπολογισμός, διασφαλίζοντας όμως την ισονομία και τη δικαιοσύνη για όλους τους δικαιούχους.

Αναλυτικότερα, το ΑΕΔ με πρόεδρο την πρώην πρόεδρο του ΣτΕ Ευαγγελία Νίκα και εισηγήτρια την σύμβουλο Επικρατείας Ειρήνη Σταυρουλάκη, έκρινε ότι οι αποφάσεις ΣτΕ και Αρείου Πάγου που παραπέμφθηκαν σε αυτό, λόγω αντιθέτων απόφασεων μεταξύ των δυο αυτών δικαστηρίων, τελικά δεν είναι αντίθετες και εξακολουθούν να ισχύουν.

Ακόμη, το ΑΕΔ έκρινε ότι είναι αναρμόδιο να εκδώσει απόφαση επί της συνταγματικότητας των περικοπών στις επικουρικές συντάξεις του Δημοσίου τομέα για το 11μηνο από 11.6.2015 έως 11.5.2016 που έγιναν με το «νόμο Κατρούγκαλου».

Κατά συνέπεια, μετά την απόφαση του ΑΕΔ, οικονομικές διεκδικήσεις δικαιούνται όσοι συνταξιούχοι του Δημοσίου τομέα είχαν προσφύγει μέχρι 21/7/2020 στα Διοικητικά Δικαστήρια για τις περικοπές στις επικουρικές συντάξεις το 11μηνο από 11.6.2015 έως 11.5.2016.

Αντίθετα, δεν δικαιούνται τις διαφορές οι συνταξιούχοι του Μετοχικού Ταμείου της Τράπεζας της Ελλάδος, για τους οποίους είχε εκδοθεί η απόφαση του Αρείου Πάγου που έκρινε συνταγματικές τις περικοπές τους.

Συγκεκριμένα, το ΑΕΔ στο σκεπτικό της απόφασής του, μεταξύ των άλλων, έκρινε ότι «στερείται σχετικής δικαιοδοσίας, λόγω μη αντιθέσεως μεταξύ της αποφάσεως 1509/ 2023 του Αρείου Πάγου και το 2287 και 2088/ 2015 του ΣτΕ». Και αυτό γιατί «το Συμβούλιο της Επικρατείας, αποφανθέν υπέρ της αντισυνταγματικότητας περιόρισε την κρίση του επί των συνταξιούχων δημόσιων φορέων κοινωνικής ασφαλίσεως, στηριζόμενο στην υποχρεωτικότητα της (επικουρικής) κοινωνικής ασφάλισης και στην συνακόλουθη παροχή της αποκλειστικώς από το κράτος ή από ΝΠΔΔ, έλαβε υπόψη κατά τρόπο καταλυτικό το σωρευτικό αποτέλεσμα της ένδικης περικοπής με το σύνολο των προηγηθεισών, κατά τα έτη 2000 έως 2012, πολλαπλών διαδοχικών νομοθετικών περικοπών των συντάξεων, κρίνοντας -βάσει της ποσότητας και της έντασης αυτών επί της συγκεκριμένης κατηγορίας συνταξιούχων – ότι επιβαλλόταν συνταγματικώς, αλλά δεν εχώρησε η εκπόνηση ειδικής επιστημονικά τεκμηριωμένης μελέτης ως προς την επιρροή της ένδικης ρύθμιση στον πυρήνα του κοινωνικοασφαλιστικού δικαιώματος των εν λόγω συνταξιούχων».

Σύμφωνα με την απόφαση του ΑΕΔ, ο ‘Αρειος Πάγος, «υπό το πρίσμα του νοµικού πλαισίου της παρεχοµένης από την ίδια την Τράπεζα της Ελλάδος, ήτοι από ΝΠΙΔ, επικουρικής ασφαλίσεως των συνταξιούχων της, συνεκτιμώντας µεν τις προηγηθείσες περικοπές συντάξεων, οι οποίες, όµως, δεν αφορούσαν στο σύνολο, και δη στην πλειονότητα, τους συνταξιούχους της Τράπεζας, και λαμβάνοντας, επίσης, υπ’ όψιν ότι, πάντως, το ύψος των πληττόμενων συντάξεων των ασφαλισμένων στην ως άνω Τράπεζα παραµένει υψηλότερο της µέσης κυρίας και επικουρικής συντάξεως του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, έκρινε συνταγµατική την ως άνω διάταξη».

Σε άλλο σημείο, το ΑΕΔ αναφέρει ότι «λόγω ουσιώδους διαφοροποιήσεως του νοµικού και πραγματικού υποβάθρου των υποθέσεων και των αντιστοίχων, φερομένων ως αντίθετων, αποφάσεων του Αρείου Πάγου αφενός και του Συµβουλίου της Επικρατείας αφετέρου, δεν καθίσταται κρίσιμη και αναγκαία για την μία υπόθεση η γενομένη από το άλλο δικαστήριο ερμηνευτική προσέγγιση του ζητήματος της συνταγµατικότητας ή µη της αυτής νομοθετικής διατάξεως και, συνακολούθως, δεν τίθεται ζήτηµα αντιθέσεως, κατ’ άρθρο 100 παρ.1 περ. ε’ του Συντάγµατος, των προαναφερθεισών αποφάσεων των ως άνω Δικαστηρίων».

Οι δικαιούχοι περιλαμβάνουν συνταξιούχους που λαμβάνουν:

1. Συντάξεις γήρατος και θανάτου
2. Δύο συντάξεις γήρατος

Η καταβολή αφορά συντάξεις που εκδόθηκαν πριν από την εφαρμογή του Νόμου 4387/2016, ενώ οι αναδρομικές αυξήσεις υπολογίζονται βάσει των αυξημένων ποσοστών αναπλήρωσης που εισήγαγε ο Νόμος 4670/2020, για ασφαλισμένους με περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης.

Βασικά στοιχεία καταβολής:

Περίοδος αναδρομικών: Οκτώβριος 2019 – Οκτώβριος 2023.
Συνολικό ποσό καταβολής: Περίπου 6.500.000 ευρώ.
Μέσος όρος ποσού ανά δικαιούχο: 280,73 ευρώ.

Μέγιστο ποσό: 11.902 ευρώ.

Για 5.838 συνταξιούχους που έχουν αποβιώσει, τα ποσά θα αποδοθούν στους νόμιμους κληρονόμους τους, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Η καταβολή αυτή αντανακλά τη δέσμευση για δικαιοσύνη και οικονομική αποκατάσταση των συνταξιούχων που δικαιούνται αυξημένες αποδοχές, ενισχύοντας παράλληλα τη διαφάνεια και τη φερεγγυότητα του ασφαλιστικού μας συστήματος.

Ωστόσο οι τελικές αποφάσεις για τις εξαγγελίες στη ΔΕΘ λαμβάνονται πάντα στο Μαξίμου.

Τα σενάρια που εξετάζονται (οι αποφάσεις θα ληφθούν αφού κοστολογηθούν τα μέτρα) είναι:

2. Το δεύτερο σενάριο προβλέπει αναδρομικά μόνο για όσους έχουν προσφύγει στα δικαστήρια. Ειδικότερα, να δοθούν τα αναδρομικά μόνον σε όσους έχουν κάνει αγωγές έως τις 31/7/2020, οι οποίοι δικαιώνονται με την απόφαση του ΣτΕ, υπό την έννοια ότι τους αναγνωρίζει το δικαίωμα επιστροφών για τις αντισυνταγματικές μειώσεις 11 μηνών σε επικουρικές συντάξεις και Δώρα.

3. Εφάπαξ ποσό σε όλους μέσα στο 2022 και υπόλοιπο αναδρομικών από το 2023 σε όσους αφορά η απόφαση του ΣτΕ.

4. Ρύθμιση αναμένεται και για την εφάπαξ πληρωμή αναδρομικών της ΕΑΣ σε 370.000 συνταξιούχους του Δημοσίου, με κόστος περίπου στα 400 εκατ. ευρώ. Η πληρωμή δεν αποκλείεται να γίνει έως το τέλος του 2022, καθώς η επιστροφή των κρατήσεων της ΕΑΣ για τα έτη 2017 και 2018 έχει κριθεί από το Ελεγκτικό Συνέδριο ως αντισυνταγματική, χωρίς περιορισμό ως προς τους δικαιούχους.

Πάντως, αν όλα αυτά είναι υπό εξέταση, το μόνο σίγουρο είναι ότι οι συνταξιούχοι που έχουν μηδενική ή μικρή προσωπική διαφορά θα πάρουν αύξηση στις συντάξεις το 2023, ενώ θα τους καταργηθεί και φορολογική εισφορά αλληλεγγύης αν έχουν σύνταξη άνω των 1.000 ευρώ.

Εμβόλιμη πληρωμή για συνταξιούχους ιδιωτικού τομέα

• Την Τετάρτη 30 Ιουνίου θα καταβληθούν με εμβόλιμη (όχι τακτική) πληρωμή τα αναδρομικά έως και 21 μηνών στους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα (ΙΚΑ, ΔΕΚΟ, τράπεζες, πρώην ΟΑΕΕ ).
• Οι μηνιαίες αυξήσεις θα δοθούν έναν μήνα αργότερα, στα τέλη Ιουλίου, οπότε και θα πιστωθούν αυξήσεις δύο μηνών (αύξηση σύνταξης Ιουλίου και αύξηση σύνταξης Αυγούστου).
• Έως 220 ευρώ μηνιαίως ανέρχονται οι αυξήσεις για τους συνταξιούχους ΙΚΑ, ΔΕΚΟ και τραπεζών, ενώ έως 100 ευρώ αύξηση πρέπει να υπολογίζουν οι συνταξιούχοι του πρώην ΟΑΕΕ.

Τι θα γίνει με 150.000 παλαιούς συνταξιούχους
Την ίδια ώρα υπάρχει μια μεγάλη κατηγορία 150.000 παλαιών συνταξιούχων, πριν το 2016 και τον νόμο Κατρούγκαλου οι οποίοι για τους οποίους ο επανυπολογισμός και η πληρωμή αναμένεται να γίνει τον Σεπτέμβριο.

Τις επόμενες μέρες οι υπηρεσίες του ΕΦΚΑ καλούνται να ολοκληρώσουν την επεξεργασία των αυξήσεων σε κύριες συντάξεις και νέα αναδρομικά που συνολικά αφορούν σε περίπου 200.000 συνταξιούχους. 

Η πιθανότερη ημερομηνία για την πληρωμή των ποσών από τον ΕΦΚΑ είναι η 30ή Ιουνίου.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι εφόσον δεν δεν καταστεί δυνατό να καταβληθούν τα ποσά μαζί με τις συντάξεις του Ιουλίου του ιδιωτικού τομέα, οι αυξήσεις και τα αναδρομικά θα καταβληθούν στους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα λίγες ημέρες αργότερα με εμβόλιμη πληρωμή και έως τις 30 Ιουνίου.

Για τους συνταξιούχους του Δημοσίου οι αυξήσεις και τα αναδρομικά θα πιστωθούν με τις συντάξεις Ιουλίου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του φορέα για τον δημόσιο τομέα, από τις 35.000 συντάξεις των οποίων ολοκληρώθηκε ο επανυπολογισμός, σε περίπου 26.000 αποτυπώνονται καθαρές αυξήσεις. Η μεσοσταθμική αύξηση υπολογίζεται στα 78 ευρώ.

Ωστόσο, σε επιμέρους κατηγορίες ειδικών μισθολογίων (π.χ. δικαστικοί) οι αυξήσεις φτάνουν τα 451 ευρώ, ενώ οι ένστολοι θα δουν αυξήσεις έως και 192 ευρώ.

Για τους υπόλοιπους συνταξιούχους που διατηρούν προσωπική διαφορά, η αύξηση θα είναι λογιστική και στα εκκαθαριστικά τους θα δουν να μειώνεται η προσωπική διαφορά.

Έως 220 ευρώ μηνιαίως ανέρχονται οι αυξήσεις για τους συνταξιούχους των ΙΚΑ, ΔΕΚΟ και τραπεζών, ενώ έως 100 ευρώ αύξηση πρέπει να υπολογίζουν οι συνταξιούχοι του πρώην ΟΑΕΕ.

Σε δύο φάσεις οι πληρωμές

Η αρχή γίνεται με τους συνταξιούχους που υπέβαλαν την αίτηση κι έλαβαν τη σύνταξή τους από τις 16 Μαΐου του 2016 και μετά, όταν και άρχισε η εφαρμογή του ασφαλιστικού νόμου Κατρούγκαλου.

Πρόκειται για συνταξιούχους με περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης και δε διατηρούν προσωπική διαφορά. Μαζί με τις αυξήσεις η εν λόγω κατηγορία θα λάβει και αναδρομικά 19 μηνών.

Ως εκ τούτου, σημαντική διαφορά έως και 150 ευρώ θα δουν όσοι προσεγγίζουν τα 40 χρόνια εργασίας, καθώς στόχος της βελτίωσης της ανταποδοτικότητας των συντάξεων είναι να ενισχυθούν τα κίνητρα για την παραμονή στο σύστημα για 35 και 40 χρόνια.

Μετά τα 40 έτη τα ποσοστά αναπλήρωσης «πέφτουν» σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Η δεύτερη φάση των πληρωμών αναμένεται να πραγματοποιηθεί γύρω στα τέλη Ιουλίου, με τις συντάξεις Αυγούστου και  αφορά περίπου 150.000 παλαιούς συνταξιούχους (πριν από τον Μάιο του 2016).

Αυτοί θα λάβουν τα 2/5 της αύξησης που δικαιούνται, η οποία κυμαίνεται από 30 έως 50 ευρώ μεσοσταθμικά.

Πιο αναλυτικά:

50.000 παλαιοί συνταξιούχοι με μικρή θετική προσωπική διαφορά. Με τους νέους συντελεστές αναπλήρωσης, ισοφαρίζουν την προσωπική διαφορά και κερδίζουν αύξηση μεσοσταθμικά 30 ευρώ.

100.000 παλαιοί συνταξιούχοι που έλαβαν αύξηση από 1/1/2019 (αρνητική προσωπική διαφορά) με τον νόμο Κατρούγκαλου. Οι εν λόγω συνταξιούχοι θα πρέπει να περιμένουν και νέα αύξηση κατά μέσο όρο 40-50 ευρώ.

Αυξήσεις αναμένεται να δουν και άλλοι 600.000 παλαιοί και νέοι συνταξιούχοι, οι οποίοι όμως διατηρούν προσωπική διαφορά. Οι αυξήσεις, όμως, θα συμψηφιστούν και στα εκκαθαριστικά τους θα δουν την προσωπική διαφορά να μειώνεται.

Όσοι συνταξιούχοι αποχώρησαν από 13/5/2016 έως και 30/9/2019, θα λάβουν σε μία δόση την αύξηση και τα αναδρομικά. Οι 150.000 παλαιοί συνταξιούχοι θα πάρουν  τις αυξήσεις που δικαιούνται σε 5 ετήσιες δόσεις έως το 2024.

Οι μεγαλύτερες επιστροφές είναι αυτές που αφορούν στις κρατήσεις ΕΑΣ, η οποία έχει κριθεί αντισυνταγματική από το 2017 όσον αφορά στις κύριες συντάξεις 380.000 παλαιών (προ νόμου Κατρούγκαλου) συνταξιούχων του Δημοσίου. Οι τελευταίες πληροφορίες κάνουν λόγο για ισχυρότατες ενδείξεις πως το θέμα έχει σχεδόν κλείσει μετά και την τελευταία διάσκεψη του Ελεγκτικού Συνεδρίου (που έγινε στις 11/3) και ότι οι επιστροφές θα είναι για διάστημα περίπου 30 μηνών σε όλους τους συνταξιούχους.

Για όσους, δε, έχουν καταθέσει ή πρόκειται να καταθέσουν αγωγές μέχρι τη δημοσίευση της απόφασης, οι διεκδικήσεις θα φτάνουν στην 5ετία, δηλαδή επιστροφές των κρατήσεων από την ΕΑΣ για 60 μήνες. Ηδη, εν όψει της απόφασης, συνταξιούχοι του Δημοσίου έχουν καταθέσει προσφυγές, ώστε να προλάβουν τυχόν ακύρωση διεκδικήσεων για αναδρομικά 5ετίας μετά την έκδοση της απόφασης. Κάτι ανάλογο συνέβη και με τις μειώσεις στις συντάξεις τις οποίες το ΣτΕ είχε κρίνει αντισυνταγματικές με τις αποφάσεις 2287-2288 του Ιουνίου του 2015 και είπε (τότε) ότι από τη δημοσίευση των αποφάσεων και μετά δεν αναγνωρίζονται διεκδικήσεις αναδρομικών για τους προηγούμενους μήνες, πλην όσων είχαν καταθέσει αγωγές πριν από την έκδοση των αποφάσεων.

Το θέμα με την ΕΑΣ, που θα κριθεί στη νέα απόφαση, είναι αν θα έπρεπε να συνεχίσει να επιβάλλεται στις παλιές συντάξεις του Δημοσίου και μετά την ένταξη του φορέα συντάξεων του Δημοσίου, δηλαδή του Γενικού Λογιστηρίου, στον ΕΦΚΑ. Η ένταξη αυτή ολοκληρώθηκε με την κατάργηση της αρμόδιας Γενικής Διεύθυνσης Συντάξεων του ΓΛΚ τον Απρίλιο του 2018. Μέχρι τότε η ΕΑΣ είχε κριθεί αντισυνταγματική στις συντάξεις του Δημοσίου και έπρεπε να σταματήσει από τον Φεβρουάριο του 2017. Με την ένταξη του ΓΛΚ στον ΕΦΚΑ όμως η ΕΑΣ συνέχισε να επιβάλλεται αλλά από άλλον φορέα. Το Ε.Σ. θα κρίνει -μάλλον θετικά λένε οι πληροφορίες- ότι η ΕΑΣ εξακολουθεί να είναι αντισυνταγματική και για το διάστημα μετά τον Απρίλιο του 2018, δηλαδή και επί ΕΦΚΑ.

Η κράτηση αυτή ξεκινά με 3% από μικτές κύριες συντάξεις (ή άθροισμα κύριων συντάξεων) άνω των 1.400 ευρώ και ανεβαίνει ανά 300 ευρώ σύνταξης. Για παράδειγμα, πάνω από τα 1.700 ευρώ η κράτηση πάει στο 6%, πάνω από 2.000 ευρώ γίνεται 7%, πάνω από 2.300 ευρώ 9% και καταλήγει με μείωση 14% σε κύριες μικτές συντάξεις άνω των 3.500 ευρώ.

Ανοιχτό είναι το ζήτημα αν θεωρούνται ως «εν δυνάμει προσφυγές» και οι αιτήσεις ακύρωσης της ΕΑΣ που είχαν κατατεθεί από εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους το 2017 και το 2018. Στις αιτήσεις αυτές οι συνταξιούχοι επικαλούντο την απόφαση 244/2017 της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου περί αντισυνταγματικότητας της κράτησης ΕΑΣ και ζητούσαν από τη Διοίκηση (ΓΛΚ) να διακόψει την κράτηση από τις συντάξεις τους, χωρίς όμως να υπάρξει συμμόρφωση σε αυτό που έλεγε η απόφαση. Κατά ορισμένες νομικές ερμηνείες, οι αιτήσεις ακύρωσης αντισυνταγματικών διατάξεων (εν προκειμένω των κρατήσεων ΕΑΣ βάσει νόμων 3865/2010 και 3996/2011) μπορεί να έχουν και τον χαρακτήρα της «έναρξης δικαστικής επιδίωξης», εκ μέρους του θιγόμενων συνταξιούχων. Το αν οι αιτήσεις θεωρηθεί ότι έχουν το ίδιο βάρος με τις αγωγές και άρα στοιχειοθετούν δικαίωμα 5ετίας στα αναδρομικά μένει να ξεκαθαριστεί στην απόφαση του Ε.Σ.

Αντίθετα, δεν φαίνεται να έχει θετική έκβαση η επιστροφή αναδρομικών από τα Δώρα για τις συντάξεις του Δημοσίου, μιας και έχει προηγηθεί απόφαση-πιλότος από την Ολομέλεια του ΣτΕ με την οποία κρίθηκε συνταγματική η κατάργησή τους από τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων.

Ανοιχτό είναι, επίσης, και το θέμα των αναδρομικών από τη μείωση του νόμου 4093 στις συντάξεις του Δημοσίου, καθώς και για το θέμα αυτό αναμένεται μια τελική απόφαση από το Ελεγκτικό Συνέδριο, για το αν δηλαδή οι συνταξιούχοι του Δημοσίου τα δικαιούνται για περισσότερους από 11 μήνες που ήταν οι επιστροφές που πλήρωσε η κυβέρνηση με τον νόμο 4714/2020.

Αναδρομικά 11μήνου «φωτογραφίζουν» δικαστήρια και ΣτΕ

Με κομμένη την ανάσα αναμένουν πάνω από 1 εκατ. συνταξιούχοι (εκ των οποίων οι 400.000 με εκκρεμείς δίκες) την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) για τα υπόλοιπα αναδρομικών από τις αντισυνταγματικές μειώσεις σε επικουρικές συντάξεις και στα Δώρα κύριων και επικουρικών, όπως αναφέρει ο "Ελεύθερος Τύπος".

Για τους 400.000 συνταξιούχους οι επιστροφές είναι σχεδόν βέβαιες, πλην όμως τα λεφτά θα έρθουν όποτε τελεσιδικήσουν οι αγωγές τους που θα πάρει χρόνια. Η κυβέρνηση με τον νόμο 4714/2020 που πλήρωσε τα αναδρομικά στις κύριες συντάξεις είπε ότι όσοι έχουν εκκρεμείς δίκες με αγωγές μέχρι την καταβολή των αναδρομικών μπορούν να τις συνεχίσουν και να πάρουν ό,τι επιπλέον αναδρομικά τούς δώσουν τα δικαστήρια. Απαγόρευσε όμως να κατατεθούν αγωγές από όσους πληρώθηκαν ήδη τα αναδρομικά στις κύριες συντάξεις, αφήνοντας επί της ουσίας μετέωρους πάνω από 600.000 συνταξιούχους, οι οποίοι δικαιούνται μεν να πάρουν πίσω τις μειώσεις από τις επικουρικές και τα Δώρα, αλλά τους απαγορεύτηκε να τις διεκδικήσουν εκ των υστέρων. Απαξ δηλαδή και πληρώθηκαν τα αναδρομικά στις κύριες συντάξεις δεν δικαιούνται να κάνουν αγωγές για τις επικουρικές, εκτός και αν είχαν ήδη αγωγές προτού πληρωθούν. Η απόφαση που αναμένεται από το ΣτΕ θα ξεκαθαρίζει, όμως, πρώτον, ότι εξακολουθούν να είναι αντισυνταγματικές οι μειώσεις στις επικουρικές συντάξεις και η κατάργηση των Δώρων και, δεύτερον, ότι οι συνταξιούχοι δικαιούνται επιστροφές ανάλογες με αυτές που δόθηκαν για τις ίδιες μειώσεις στις κύριες συντάξεις, δηλαδή αναδρομικά από τις μειώσεις που επιβλήθηκαν στο 11μηνο Ιουνίου 2015-Μαΐου 2016. Για το ίδιο 11μηνο θα πρέπει να επιστραφούν τα 800 ευρώ από τα Δώρα κύριων συντάξεων και αντίστοιχα 2 επιπλέον επικουρικές συντάξεις.

Σημειώνεται ότι οι συντάξεις του Δημοσίου είναι πιθανό να μείνουν έξω από τα Δώρα, καθώς αρμόδιο για να κρίνει την επιστροφή τους είναι το Ελεγκτικό Συνέδριο, το οποίο δεν έχει σαφή θέση. Οι νέες αποφάσεις, πάντως, από τα δικαστήρια για αγωγές που είχαν κατατεθεί πριν από την πληρωμή των αναδρομικών στις κύριες συντάξεις (εκκρεμείς δίκες), όπως αυτή που δημοσιεύει κατ’ αποκλειστικότητα σήμερα ο «Ε.Τ.» της Κυριακής, δείχνουν ότι οι συνταξιούχοι πρέπει να πάρουν αναδρομικά 11 μηνών και για επικουρικές και για τα Δώρα! Η απόφαση είναι η 355/2021 του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθήνας (31ο Μονομελές) επί αγωγής 49 συνταξιούχων της πρώην Αγροτικής Τράπεζας και αναγνωρίζει (στη σκέψη «13») ότι πέραν των επιστροφών στις κύριες συντάξεις, οι εν λόγω συνταξιούχοι δικαιούνται αναδρομικά για τις μειώσεις επικουρικών και επιπλέον την επιστροφή των Δώρων κύριων και επικουρικών κατά το χρονικό διάστημα από 11-6-2015 έως 30-4-2016. Η υπόθεση θα εκδικαστεί εκ νέου στις 17-5-2021, αφού προσκομιστούν τα ακριβή ποσά επιστροφών για το επίμαχο διάστημα.

Από πού θα βρεθούν τα λεφτά

Το κόστος των αναδρομικών ξεπερνά τα 2 δισ. ευρώ. Η κυβέρνηση και τα αρμόδια υπουργεία Εργασίας και Οικονομικών όσο και αν μεταθέτουν προς το μέλλον μια πιθανή απόφαση, όπως έγινε τον περασμένο Οκτώβριο, για την επιστροφή χρημάτων που εκκρεμούν στους συνταξιούχους, δεν αποκλείουν τίποτα και εξαρτούν την όποια διευθέτηση των νέων αναδρομικών από τις αντοχές της οικονομίας μετά την πανδημία. Εκτιμάται, πάντως, ότι αργά ή γρήγορα θα πρέπει να ληφθούν αποφάσεις οριζόντιου χαρακτήρα, που θα αφορούν δηλαδή όλους τους συνταξιούχους με ένα πακέτο επιστροφών σε δόσεις.