Όπως ανακοίνωσε η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, η δεύτερη φάση της πλατφόρμας αναμένεται να ανοίξει σύντομα, σε συνεννόηση με τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκο Παπαθανάση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, έχουν εκδοθεί 94.000 προεγκρίσεις, εκ των οποίων οι 14.000 αφορούν κλειστές κατοικίες και οι 80.000 κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη από τους ιδιοκτήτες τους.

Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται

Στη δεύτερη φάση, οι δικαιούχοι θα κληθούν να υποβάλουν αίτηση χρηματοδότησης και να καταθέσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την ολοκλήρωση της διαδικασίας.

Μεταξύ των εγγράφων που θα χρειαστούν περιλαμβάνονται:

• Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου.
• Πιστοποιητικό ενεργειακής αναβάθμισης.
• Δικαιολογητικά που αποδεικνύουν την ιδιότητα του τρίτεκνου ή πολύτεκνου.
• Πιστοποιητικά για άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ), όπου απαιτούνται.

Η συγκέντρωση των δικαιολογητικών αποτελεί βασικό βήμα για την οριστικοποίηση της αίτησης και την προώθηση της διαδικασίας χρηματοδότησης.

Τι πρέπει να προσέξουν οι ιδιοκτήτες

Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δείξουν οι ιδιοκτήτες κατά την επιλογή των επαγγελματιών που θα αναλάβουν τις εργασίες ανακαίνισης.

Όπως επισημαίνει ο πολιτικός μηχανικός Γιάννης Ρέντζος, είναι σημαντικό να αποφεύγονται υπερβολικές προσφορές που ενδέχεται να συνδέονται με την ύπαρξη του προγράμματος επιδότησης.

Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να ελέγχουν την αξιοπιστία των επαγγελματιών, την επαγγελματική τους παρουσία, την ύπαρξη ΑΦΜ και καταστήματος, καθώς και τις αξιολογήσεις και τα στοιχεία επικοινωνίας τους, ώστε να διασφαλίσουν ότι συνεργάζονται με αξιόπιστες επιχειρήσεις.

Πότε θα καταβληθεί η επιδότηση

Η πρώτη δόση της επιδότησης, η οποία αντιστοιχεί στο 60% των επιλέξιμων δαπανών, αναμένεται να καταβληθεί το πρώτο τρίμηνο του 2027.

Το υπόλοιπο 40% θα καταβληθεί με την αποπληρωμή των εργασιών, σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα του προγράμματος.

Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει την αποπληρωμή των εργασιών εντός 18 μηνών.

Επιδότηση έως 36.000 ευρώ

Η οικονομική ενίσχυση μπορεί να φτάσει έως τις 36.000 ευρώ, με ανώτατο ποσό τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Το ποσοστό επιδότησης μπορεί να καλύψει έως και το 95% των επιλέξιμων δαπανών, προσφέροντας σημαντική οικονομική διευκόλυνση στους ιδιοκτήτες που θέλουν να ανακαινίσουν τα ακίνητά τους.

Το πρόγραμμα στοχεύει τόσο στην αναβάθμιση κατοικιών που παραμένουν κλειστές όσο και στη βελτίωση της ποιότητας και της βιωσιμότητας των κατοικιών που χρησιμοποιούνται ήδη.

Τι ισχύει για τις κατοικίες που είναι ήδη σε χρήση

Για τους ιδιοκτήτες ανοιχτών κατοικιών, η ένταξη στο πρόγραμμα θα γίνεται με βάση εισοδηματικά κριτήρια και μέχρι την εξάντληση των διαθέσιμων πόρων.

Η δεύτερη φάση αναμένεται να αποτελέσει το επόμενο κρίσιμο βήμα για τους δικαιούχους που έχουν λάβει προέγκριση, καθώς θα τους επιτρέψει να προχωρήσουν στην υποβολή των απαραίτητων εγγράφων και στην ολοκλήρωση της διαδικασίας για την εξασφάλιση της χρηματοδότησης.

Έως 36.000 ευρώ ανά κατοικία

Η επιχορήγηση για τις βασικές παρεμβάσεις μπορεί να φτάσει έως τα 36.000 ευρώ ανά κατοικία.

Το ποσό υπολογίζεται με ανώτατο όριο 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο κύριων χώρων, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Έτσι, για μία κατοικία 120 τ.μ. το μέγιστο ποσό επιχορήγησης μπορεί να φτάσει τα 36.000 ευρώ.

Πέρα από αυτό, προβλέπεται πρόσθετη κάλυψη έως 2.500 ευρώ για δαπάνες που αφορούν μελέτες, άδειες και απαιτούμενους ελέγχους.

Ποσοστό επιδότησης από 70% έως 95%

Το ποσοστό ενίσχυσης εξαρτάται από το εισόδημα και από ειδικά κοινωνικά ή γεωγραφικά χαρακτηριστικά του δικαιούχου.

Για την Εισοδηματική Κατηγορία Ι η βασική επιδότηση είναι 80%, ενώ για την Κατηγορία ΙΙ ανέρχεται σε 70%.

Το ποσοστό μπορεί να αυξηθεί σωρευτικά κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες για:

• κατοικίες σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές,
• μονογονεϊκές οικογένειες, τρίτεκνους και πολύτεκνους,
• άτομα με αναπηρία ή οικογένειες με άτομο με αναπηρία, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Το τελικό ποσοστό μπορεί να φτάσει έως 95% για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία και έως 85% για τη δεύτερη.

Τα εισοδηματικά όρια

Τα όρια βασίζονται στο φορολογητέο εισόδημα του φορολογικού έτους 2025.

Για άγαμο, το ανώτατο εισόδημα είναι:

18.000 ευρώ για την Κατηγορία Ι
25.000 ευρώ για την Κατηγορία ΙΙ.

Για έγγαμο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης χωρίς ανήλικα παιδιά:

25.000 ευρώ και 35.000 ευρώ αντίστοιχα.

Για έγγαμο ζευγάρι με ένα ανήλικο τέκνο:

30.000 ευρώ και 40.000 ευρώ.

Με δύο ανήλικα τέκνα τα όρια ανεβαίνουν στα 35.000 ευρώ και 45.000 ευρώ.

Για μονογονεϊκή οικογένεια με ένα ανήλικο τέκνο, τα αντίστοιχα όρια είναι 28.000 ευρώ και 39.000 ευρώ, ενώ για κάθε επιπλέον ανήλικο τέκνο προστίθενται 5.000 ευρώ.

Ποιες κατοικίες μπορούν να ενταχθούν

Οι κατοικίες πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Η οικοδομική άδεια πρέπει να έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990, το ακίνητο πρέπει να υφίσταται νόμιμα και να μην έχει χαρακτηριστεί κατεδαφιστέο.

Επιπλέον, η κατοικία πρέπει να κατατάσσεται ενεργειακά στην κατηγορία Γ ή χαμηλότερη.

Η επιφάνεια των κύριων χώρων δεν πρέπει να ξεπερνά τα 120 τ.μ., ενώ για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες το όριο αυξάνεται στα 150 τ.μ. χωρίς όμως να αυξάνεται το ανώτατο ποσό επιχορήγησης των 36.000 ευρώ.

Τι ισχύει για τα κλειστά σπίτια

Στην περίπτωση κλειστής κατοικίας, δικαίωμα συμμετοχής έχουν φυσικά πρόσωπα που είναι ιδιοκτήτες ή επικαρπωτές του ακινήτου.

Μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, το ακίνητο πρέπει είτε να χρησιμοποιηθεί ως κύρια κατοικία του δικαιούχου είτε να διατεθεί σε μακροχρόνια μίσθωση.

Η σχετική χρήση πρέπει να διατηρηθεί για τουλάχιστον πέντε χρόνια, ενώ στην περίπτωση εκμίσθωσης προβλέπεται σταθερό μίσθωμα για τουλάχιστον τα πρώτα τρία χρόνια.

Τι ισχύει για κατοικία που χρησιμοποιείται ήδη

Η δράση δεν αφορά μόνο κλειστά σπίτια.

Μπορούν να ενταχθούν και ιδιοκτήτες, επικαρπωτές ή ψιλοί κύριοι ανοικτής κατοικίας, εφόσον τη χρησιμοποιούν ήδη ως κύρια κατοικία.

Στην περίπτωση αυτή υπάρχει υποχρέωση να διατηρηθεί η χρήση του ακινήτου ως κύρια κατοικία για τουλάχιστον πέντε χρόνια από την ολοκλήρωση της δράσης.

Τι άλλαξε για τις κλειστές κατοικίες

Με τις νεότερες ρυθμίσεις διευρύνεται η δυνατότητα χρηματοδότησης των κλειστών ακινήτων.

Αποσύρεται ο περιορισμός ως προς τον αριθμό κλειστών κατοικιών που μπορούν να χρηματοδοτηθούν στο δεύτερο στάδιο της δράσης.

Αυτό σημαίνει ότι ιδιοκτήτες που διαθέτουν περισσότερα από ένα επιλέξιμα κλειστά ακίνητα αποκτούν μεγαλύτερη δυνατότητα αξιοποίησης της χρηματοδότησης, υπό τις προϋποθέσεις του προγράμματος.

Προθεσμία έως 30 Σεπτεμβρίου

Οι ενδιαφερόμενοι έχουν πλέον έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 για να εκδώσουν τη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας μέσω του gov.gr.

Η έκδοση της βεβαίωσης αποτελεί το πρώτο στάδιο της διαδικασίας.

Ο πολίτης συνδέεται με τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet και η πλατφόρμα αντλεί αυτόματα το δηλωθέν εισόδημα και τα ακίνητα που πληρούν τα βασικά κριτήρια.

Στη συνέχεια μπορεί να επιλέξει το ακίνητο ή τα ακίνητα για τα οποία επιθυμεί να εκδώσει βεβαίωση.

Η βεβαίωση δεν σημαίνει αυτόματη χρηματοδότηση

Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε αυτό το σημείο.

Η έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας δεν σημαίνει ότι η κατοικία έχει ήδη ενταχθεί στο πρόγραμμα ούτε αποτελεί από μόνη της έγκριση επιδότησης.

Ακολουθεί δεύτερο στάδιο, στο οποίο υποβάλλεται η κανονική Αίτηση Χρηματοδότησης και πραγματοποιούνται οι προβλεπόμενοι έλεγχοι.

Για τους έγγαμους ή τα μέρη συμφώνου συμβίωσης, τη διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει ο ένας από τους δύο, αλλά απαιτείται και η συγκατάθεση του άλλου μέσω της πλατφόρμας.

Ποιες εργασίες μπορούν να χρηματοδοτηθούν

Η δράση συνδυάζει εργασίες ανακαίνισης με ήπιες ενεργειακές παρεμβάσεις.

Στόχος δεν είναι μόνο η αισθητική αναβάθμιση ενός παλαιού ακινήτου, αλλά και η βελτίωση της ενεργειακής συμπεριφοράς του.

Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τα κλειστά ακίνητα που έχουν παραμείνει εκτός αγοράς για χρόνια και συχνά χρειάζονται σημαντικές παρεμβάσεις πριν μπορέσουν να κατοικηθούν ή να μισθωθούν.

Γιατί το πρόγραμμα έχει σημασία για τη στεγαστική αγορά

Το μεγαλύτερο πρόβλημα της ελληνικής αγοράς κατοικίας δεν είναι μόνο η αύξηση των τιμών αλλά και το μεγάλο απόθεμα ακινήτων που παραμένει κλειστό ή υποβαθμισμένο.

Η επαναφορά ακόμη και μέρους αυτών των κατοικιών στην αγορά μπορεί να αυξήσει τη διαθέσιμη προσφορά, ιδιαίτερα στις περιοχές όπου τα ενοίκια έχουν αυξηθεί σημαντικά.

Για έναν ιδιοκτήτη που διαθέτει ένα παλιό και κλειστό σπίτι, η επιδότηση έως 36.000 ευρώ μπορεί να αλλάξει σημαντικά την οικονομική εξίσωση της ανακαίνισης.

Τι πρέπει να κάνουν τώρα οι ενδιαφερόμενοι

Το πρώτο βήμα είναι να ελέγξουν μέσω του gov.gr εάν πληρούν τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια και εάν το ακίνητο εμφανίζεται ως επιλέξιμο.

Στη συνέχεια πρέπει να εκδώσουν τη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2026.

Ιδιαίτερα όσοι διαθέτουν παλιά κλειστά ακίνητα αξίζει να εξετάσουν εγκαίρως το πρόγραμμα, καθώς η χρηματοδότηση μπορεί να φτάσει έως το 95% των επιλέξιμων παρεμβάσεων και έως τα 36.000 ευρώ ανά κατοικία.

Τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν ότι η ανταπόκριση είναι ιδιαίτερα υψηλή. Μέχρι ένα μήνα πριν τη λήξη του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ» έχουν ήδη εγκριθεί περισσότερα από 15.000 στεγαστικά δάνεια, συνολικής αξίας άνω των 1,8 δισ. ευρώ. Η απορρόφηση του διαθέσιμου προϋπολογισμού έχει φθάσει στο 95%, γεγονός που καταδεικνύει ότι το πρόγραμμα κινείται προς την εξάντληση των διαθέσιμων πόρων του, πολύ πριν την εκπνοή της προθεσμίας.

Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερα έντονη είναι και η κινητικότητα στο νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», το οποίο στοχεύει στην αξιοποίηση ανενεργού στεγαστικού αποθέματος και στην ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών.

Μέχρι τα τέλη Ιουλίου, οι αιτήσεις για ένταξη ακινήτων στο πρόγραμμα είχαν ξεπεράσει τις 150.000 ενώ, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, ο αριθμός των ακινήτων που έχουν ως τώρα κριθεί επιλέξιμα υπερβαίνει τις 77.000. Το ενδιαφέρον είναι υψηλό, καθώς πρόκειται για το πρώτο -και μοναδικό ως τώρα- «πιλοτικό» πρόγραμμα πανευρωπαϊκά, το οποίο δεν επιδοτεί μόνο ενεργειακές παρεμβάσεις όπως πολλά προηγούμενα, αλλά κυρίως ευρύτερες εργασίες ανακαίνισης, όπως πατώματα, κουζίνες, μπάνια και βαψίματα.

Προτεραιότητα στα «κλειστά» ακίνητα

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά το σκέλος των «κλειστών» κατοικιών. Ενώ για τα «ανοικτά» σπίτια που ήδη κατοικούνται οι αιτήσεις επιδότησης ανακαίνισης ολοκληρώθηκαν στις 31 Ιουλίου, παράταση δόθηκε για τον Αύγουστο μόνο σε κατοικίες που ήταν επί χρόνια κλειστές.

Το μέτρο επιχειρεί να δώσει προβάδισμα στα ακίνητα που παραμένουν ανενεργά και αναξιοποίητα, ώστε να ενταχθούν ξανά στην αγορά, είτε προς ιδιοκατοίκηση είτε για μακροχρόνια μίσθωση.

Για τα «κλειστά» ακίνητα, πάντως, το πλαίσιο είναι αυστηρότερο: προβλέπει πενταετή δέσμευση διάθεσης αποκλειστικά για μακροχρόνια ενοικίαση, «κλειδωμένο» ενοίκιο για τρία χρόνια και απαγόρευση χρήσης σε βραχυχρόνια μίσθωση.

Οι περιορισμοί αυτοί στοχεύουν στην αύξηση της προσφοράς ακινήτων προς ενοικίαση . Εξηγούν όμως και το γεγονός ότι, παρά το δέλεαρ της επιδότησης μέσω ΕΣΠΑ που φτάνει στα 36.000 ευρώ ανά ακίνητο ή έως και 95% για δαπάνες ανακαίνισης -ενώ συνδυάζεται και με φορολογικά κίνητρα και απαλλαγές που ισχύουν για σπίτια που έμεναν κλειστά και θα διατεθούν για πρώτη φορά ξανά σε μακροχρόνια μίσθωση- μόλις ένα στα 10 από τα ακίνητα που κρίθηκαν επιλέξιμα, αφορούσε «κλειστό» σπίτι.

Με τη διεύρυνση των κριτηρίων για να μπορούν να ενταχθούν περισσότερα ακίνητα πάντως, το ελάχιστο ποσοστό κυριότητας ή επικαρπίας για τα “κλειστά” ακίνητα μειώθηκε από 50% σε 20%, ενώ έχουν αυξηθεί και τα όρια κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος που είχαν αρχικά τεθεί , προκειμένου να αξιολογηθούν ως πραγματικά ανενεργές κατοικίες. Πλέον η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας θα εκδίδεται μέσω της πλατφόρμας anakainisi.gov.gr, αποκλειστικά για «κλειστά» ακίνητα, με προθεσμία έως τις 31 Αυγούστου 2026 .

«Σπίτι μου ΙΙ»: Στο ανώτατο όριο η χρηματοδότηση

Ως προς το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», η προθεσμία για τους ήδη εγκεκριμένους δικαιούχους λήγει επίσης στις 31 Αυγούστου, προκειμένου να υπογραφούν οι δανειακές συμβάσεις. Εφόσον ολοκληρωθούν και οι τελικές υπογραφές αυτές, η μέχρι τώρα πορεία έγκρισης και εκταμίευσης δείχνει πως η χρηματοδότηση των δικαιούχων νοικοκυριών θα αγγίξει ή και θα ξεπεράσει το 98% του διαθέσιμου προϋπολογισμού.

Και τα δύο προγράμματα αποτυπώνουν την πρόθεση της κυβέρνησης να απαντήσει στη στεγαστική κρίση, όχι μόνο με επιδότηση της ζήτησης, αλλά και με ενεργοποίηση του ανεκμετάλλευτου αποθέματος κατοικιών. Αξίζει να σημειωθεί ότι το συγκεκριμένο μέτρο εντάχθηκε εκ των υστέρων στο Ταμείο Ανάκαμψης, κατόπιν αναθεώρησης του αρχικού προγράμματος, μετά το 2023 που ενέσκηψε το πρόβλημα της στεγαστικής κρίσης σε Ελλάδα και Ευρώπη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία λίγο πριν τη λήξη του ΤΑΑ, το οποίο εκπνέει επίσης στις 31 Αυγούστου, σχεδόν το 99% των δανείων που χορηγήθηκαν από το πρόγραμμα “Σπίτι μου ΙΙ” , διατέθηκε σε νοικοκυριά που, βάσει του τελευταίου εκκαθαριστικού, είχαν δηλώσει εισοδήματα μέχρι και 44.000 ευρώ. Ένας στους τρεις δικαιούχους εμφανίζει εισοδήματα άνω των 24.000 ευρώ , ενώ μόλις ένας στους δέκα δήλωνε εισόδημα μικρότερο από 12.000 ευρώ.

Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι το στοιχείο αυτό αντανακλά την απήχηση που είχε το μέτρο σε νοικοκυριά με μεσαία εισοδήματα κυρίως, της τάξεως των 2.000 έως 3.650 ευρώ μηνιαίως.

Η δράση του ΕΣΠΑ 2021-2027 διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 500 εκατ. ευρώ και χρηματοδοτεί εργασίες ανακαίνισης, καθώς και παρεμβάσεις ήπιας ενεργειακής αναβάθμισης. Με τις νέες ρυθμίσεις μπορούν να ενταχθούν ακίνητα που ανήκουν σε περισσότερους συνιδιοκτήτες ή διατηρούν ενεργή ηλεκτροδότηση, παρότι στην πράξη δεν χρησιμοποιούνται.

Η παρέμβαση εντάσσεται στο ευρύτερο πακέτο στεγαστικής πολιτικής, το οποίο υπερβαίνει συνολικά τα 6,5 δισ. ευρώ. Βασική επιδίωξη είναι να επιστρέψει στην αγορά ένα μεγαλύτερο τμήμα του ανενεργού οικιστικού αποθέματος, ώστε να αυξηθούν οι διαθέσιμες κατοικίες και να περιοριστούν σταδιακά οι πιέσεις στα ενοίκια.

Κυριότητα από 20% αντί 50%

Η πρώτη ουσιαστική αλλαγή αφορά το ιδιοκτησιακό καθεστώς του ακινήτου. Μέχρι σήμερα, για να θεωρηθεί κάποιος επιλέξιμος έπρεπε να διαθέτει τουλάχιστον το 50% της πλήρους κυριότητας ή της επικαρπίας της κατοικίας.

Με το νέο πλαίσιο, το ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό περιορίζεται στο 20%. Η αλλαγή αυτή διευκολύνει κυρίως ιδιοκτήτες ακινήτων που προέρχονται από κληρονομιά και έχουν μοιραστεί μεταξύ πολλών συγγενών, καθώς και περιπτώσεις στις οποίες κανένας συνιδιοκτήτης δεν κατέχει αυτοτελώς την πλειοψηφία.

Η δυνατότητα συμμετοχής με μικρότερο ποσοστό ιδιοκτησίας εκτιμάται ότι θα ενεργοποιήσει μεγάλο αριθμό κατοικιών που παρέμεναν αναξιοποίητες, επειδή οι συνιδιοκτήτες δεν μπορούσαν να καλύψουν το προηγούμενο όριο.

Διπλασιασμός του ορίου κατανάλωσης

Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή σχετίζεται με την απόδειξη ότι μια κατοικία παρέμενε πράγματι κλειστή. Για τα ακίνητα στα οποία δεν είχε γίνει διακοπή ηλεκτροδότησης, το προηγούμενο όριο κατανάλωσης ανερχόταν σε 50 kWh για τη διετία 2024-2025.

Πλέον, το ανώτατο όριο αυξάνεται σε 100 kWh συνολικά για τα δύο αυτά έτη. Πρόκειται για εξαιρετικά χαμηλή κατανάλωση, η οποία αντιστοιχεί περίπου στο 2% της μέσης χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας μιας κατοικίας στην Ελλάδα για την ίδια χρονική περίοδο.

Η αύξηση του ορίου επιτρέπει να ενταχθούν ακίνητα στα οποία καταγράφηκαν μικρές καταναλώσεις, για παράδειγμα λόγω φωτισμού, εργασιών συντήρησης, λειτουργίας συστημάτων ασφαλείας ή περιοδικών επισκέψεων, χωρίς όμως να χρησιμοποιούνται ως κανονικές κατοικίες.

Παράλληλα, για το διάστημα από την 1η Ιανουαρίου 2026 έως την ημερομηνία έκδοσης της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας, η κατανάλωση δεν θα πρέπει να υπερβαίνει αναλογικά το ίδιο όριο. Ο έλεγχος πραγματοποιείται με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία μέτρησης του ΔΕΔΔΗΕ.

Παράταση έως 31 Αυγούστου για τα κλειστά ακίνητα

Η διεύρυνση των προϋποθέσεων συνοδεύεται και από παράταση της προθεσμίας για την έκδοση της απαιτούμενης βεβαίωσης.

Οι ιδιοκτήτες κλειστών κατοικιών μπορούν να εκδώσουν τη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας έως και τη Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026. Για τα ακίνητα που δεν χαρακτηρίζονται κλειστά, η προθεσμία παραμένει η 31η Ιουλίου 2026.

Η παράταση δίνει πρόσθετο χρόνο στους ενδιαφερομένους να ελέγξουν τα στοιχεία ιδιοκτησίας και κατανάλωσης, να διευθετήσουν τυχόν εκκρεμότητες μεταξύ συνιδιοκτητών και να ολοκληρώσουν την ψηφιακή διαδικασία.

Η έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω της ειδικής πλατφόρμας anakainisi.gov.gr ή μέσα από το gov.gr, στην ενότητα «Περιουσία και Φορολογία» και την υποκατηγορία «Επιδοτήσεις πολιτών».

Τα απαραίτητα στοιχεία αντλούνται αυτόματα από τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ, του υπουργείου Εσωτερικών και του ΔΕΔΔΗΕ. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται η ανάγκη υποβολής δικαιολογητικών και η βεβαίωση μπορεί να εκδίδεται σε πραγματικό χρόνο, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις.

Το ενδιαφέρον για τη δράση είναι ήδη υψηλό. Περισσότερες από 61.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας έχουν εκδοθεί, ενώ οι χρήστες που έχουν επισκεφθεί ή αξιοποιήσει την πλατφόρμα ξεπερνούν τις 250.000.

Δύο στάδια έως τη χρηματοδότηση

Η διαδικασία δεν ολοκληρώνεται με την έκδοση της βεβαίωσης. Στο πρώτο στάδιο οι ιδιοκτήτες διαπιστώνουν αν το ακίνητό τους είναι επιλέξιμο και αποκτούν το σχετικό αποδεικτικό.

Σε δεύτερο χρόνο, όσοι διαθέτουν έγκυρη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας θα κληθούν να καταθέσουν την κανονική αίτηση χρηματοδότησης σε διαφορετική ηλεκτρονική πλατφόρμα. Εκεί θα δηλωθούν οι εργασίες που σχεδιάζονται, ο προϋπολογισμός τους και τα υπόλοιπα στοιχεία που απαιτούνται για την τελική αξιολόγηση.

Η ενεργοποίηση περισσότερων κλειστών κατοικιών μπορεί να προσφέρει διπλό όφελος. Από τη μία πλευρά, οι ιδιοκτήτες αποκτούν πρόσβαση σε ευρωπαϊκούς πόρους για να αναβαθμίσουν ακίνητα που σήμερα παραμένουν αναξιοποίητα. Από την άλλη, η επιστροφή αυτών των κατοικιών στην αγορά μπορεί να αυξήσει την προσφορά στέγης και να λειτουργήσει ως ανάχωμα στις συνεχείς ανατιμήσεις των μισθωμάτων.

Με νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση τροποποιούνται βασικά κριτήρια επιλεξιμότητας, ώστε να αποκτήσουν πρόσβαση στη δράση χιλιάδες επιπλέον ιδιοκτήτες που μέχρι σήμερα αποκλείονταν. Οι αλλαγές αφορούν κυρίως το απαιτούμενο ποσοστό ιδιοκτησίας και τα όρια κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας που χαρακτηρίζουν ένα ακίνητο ως κλειστό.

Η παρέμβαση εντάσσεται στη συνολική κυβερνητική στρατηγική για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, με στόχο την ενεργοποίηση μέρους του ανενεργού οικιστικού αποθέματος της χώρας και την αύξηση της προσφοράς διαθέσιμων κατοικιών.

Μειώνεται στο 20% το απαιτούμενο ποσοστό ιδιοκτησίας

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά το ποσοστό πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας που πρέπει να διαθέτει ο ενδιαφερόμενος προκειμένου να συμμετάσχει στο πρόγραμμα.

Μέχρι σήμερα απαιτούνταν κατοχή τουλάχιστον 50% του ακινήτου. Με τη νέα ρύθμιση, το ελάχιστο ποσοστό μειώνεται στο 20%, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται και τα υπόλοιπα κριτήρια της δράσης.

Η αλλαγή αναμένεται να ωφελήσει κυρίως περιπτώσεις ακινήτων με πολλούς συνιδιοκτήτες, όπως εκείνα που έχουν αποκτηθεί μέσω κληρονομιάς ή γονικής παροχής, τα οποία έως σήμερα έμεναν εκτός προγράμματος εξαιτίας του υψηλού ποσοστού ιδιοκτησίας που απαιτούνταν.

Αυξάνεται το όριο κατανάλωσης ρεύματος

Παράλληλα, το υπουργείο προχωρά και σε χαλάρωση του ενεργειακού κριτηρίου που καθορίζει αν ένα ακίνητο θεωρείται κλειστό.

Το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται από τα προηγούμενα επίπεδα στις 100 kWh, επιτρέποντας την ένταξη κατοικιών που παραμένουν ουσιαστικά ακατοίκητες, αλλά δεν έχει διακοπεί η ηλεκτροδότησή τους.

Για να χαρακτηριστεί επιλέξιμο ένα ακίνητο, η συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατά τα έτη 2024 και 2025 δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τις 100 kWh, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΕΔΔΗΕ.

Το όριο αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 2% της μέσης κατανάλωσης μιας κατοικίας στην Ελλάδα, γεγονός που, σύμφωνα με το υπουργείο, εξακολουθεί να διασφαλίζει ότι το ακίνητο είναι ουσιαστικά εκτός χρήσης.

Επιπλέον, από την 1η Ιανουαρίου 2026 έως και την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για τη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας, η κατανάλωση θα πρέπει επίσης να παραμένει κάτω από το αντίστοιχο αναλογικό όριο.

Πάνω από 61.000 βεβαιώσεις έχουν ήδη εκδοθεί

Το ενδιαφέρον για τη δράση παραμένει ιδιαίτερα υψηλό.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, έχουν ήδη εκδοθεί περισσότερες από 61.000 Βεβαιώσεις Επιλεξιμότητας, ενώ περισσότεροι από 250.000 πολίτες έχουν επισκεφθεί την ηλεκτρονική πλατφόρμα ενημέρωσης και υποβολής.

Η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας εκδίδεται ηλεκτρονικά μέσω των ιστοσελίδων anakainisi.gov.gr και gov.gr, χωρίς να απαιτείται η προσκόμιση δικαιολογητικών από τον πολίτη, καθώς τα στοιχεία αντλούνται αυτόματα από την ΑΑΔΕ, το υπουργείο Εσωτερικών και τον ΔΕΔΔΗΕ.

Νέα προθεσμία για τα κλειστά ακίνητα

Με τη νέα απόφαση παρατείνεται και η προθεσμία για την έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας.

Ειδικότερα, για τις κλειστές κατοικίες η νέα καταληκτική ημερομηνία ορίζεται η Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026, ενώ για τα ακίνητα που δεν χαρακτηρίζονται κλειστά εξακολουθεί να ισχύει η προθεσμία της 31ης Ιουλίου 2026.

Μετά την έκδοση της βεβαίωσης, οι ενδιαφερόμενοι θα κληθούν σε δεύτερο στάδιο να υποβάλουν ηλεκτρονικά την αίτηση χρηματοδότησης των εργασιών ανακαίνισης μέσω της ειδικής πλατφόρμας του προγράμματος.

Στόχος η αύξηση της προσφοράς κατοικιών

Το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», με προϋπολογισμό 500 εκατ. ευρώ, αποτελεί μία από τις βασικές παρεμβάσεις του κυβερνητικού σχεδίου για τη στήριξη της κατοικίας, το οποίο συνολικά υπερβαίνει τα 6,5 δισ. ευρώ.

Βασική επιδίωξη είναι να επανέλθει στην αγορά σημαντικός αριθμός κλειστών κατοικιών, αυξάνοντας την προσφορά διαθέσιμων ακινήτων προς ενοικίαση ή αξιοποίηση. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η ενεργοποίηση αυτού του ανεκμετάλλευτου αποθέματος μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην αποκλιμάκωση των πιέσεων που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια στις τιμές των κατοικιών και των ενοικίων, διευκολύνοντας την πρόσβαση περισσότερων νοικοκυριών σε αξιοπρεπή και οικονομικά προσιτή στέγη.

Σε λειτουργία έχει τεθεί η διαδικασία έκδοσης βεβαίωσης επιλεξιμότητας για το νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», συνολικού προϋπολογισμού 500 εκατ. ευρώ.

Η πρώτη φάση της υλοποίησης της Δράσης έρχεται σε συνέχεια της υπογραφής της σχετικής Κ.Υ.Α. από τους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρη Παπαστεργίου, τον Αναπληρωτή Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση και τον τέως Υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και νυν Αναπληρωτή Υπουργό Μεταφορών Γιώργο Κώτσηρα.

Στόχος της Δράσης, η οποία εντάσσεται στα ευρύτερα μέτρα της κυβέρνησης για το στεγαστικό πρόβλημα, ύψους άνω των 6,5 δισ. ευρώ, είναι η αύξηση του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος και η ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών. Απευθύνεται δε, σε νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων και χρηματοδοτεί εργασίες ανακαίνισης και ήπιας ενεργειακής αναβάθμισης ακινήτων, συνδυασμός που καθιστά την εν λόγω παρέμβαση το πρώτο ανάλογο πιλοτικό πρόγραμμα στην Ε.Ε.

Δικαίωμα συμμετοχής έχουν αποκλειστικά φυσικά πρόσωπα:

• ιδιοκτήτες ή επικαρπωτές κλειστής κατοικίας, υπό την προϋπόθεση, ότι μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων και για τουλάχιστον πέντε (5) έτη, το ακίνητο θα χρησιμοποιηθεί ως κύρια κατοικία τους ή θα διατεθεί σε μακροχρόνια μίσθωση και με σταθερό μίσθωμα για τουλάχιστον τα  πρώτα τρία (3) έτη.
• ιδιοκτήτες, επικαρπωτές ή ψιλοί κύριοι ανοικτής κατοικίας, την οποία, ήδη, χρησιμοποιούν ως κύρια κατοικία τους, με υποχρέωση διατήρησης της χρήσης ως κύριας κατοικίας τους για τουλάχιστον (5) έτη από την ολοκλήρωση της δράσης.

Εισοδηματικές Κατηγορίες βάσει φορολογικού έτους 2025

Προϋποθέσεις για την έκπτωση φόρου

Για να ισχύσει η φορολογική έκπτωση, το 1/3 των δαπανών πρέπει να αφορά την αγορά υλικών και τα 2/3 την παροχή υπηρεσιών. Επιπλέον, όλες οι πληρωμές πρέπει να γίνονται με ηλεκτρονικά μέσα και να συνοδεύονται από τα απαραίτητα παραστατικά. Το μέτρο δεν μπορεί να συνδυαστεί με άλλα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης και στοχεύει, μεταξύ άλλων, στον περιορισμό της φοροδιαφυγής σε κλάδους όπως οι υδραυλικοί, οι ηλεκτρολόγοι και οι ελαιοχρωματιστές.

Αυστηρότεροι έλεγχοι για οχήματα σε ακινησία

Παράλληλα, οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ σε οχήματα δηλωμένα σε ακινησία θα ενισχυθούν από τις 30 Σεπτεμβρίου, με την εγκατάσταση καμερών στα διόδια σε συνεργασία με τους παραχωρησιούχους αυτοκινητοδρόμων. Τα δεδομένα από τις κάμερες θα διασταυρώνονται με την πλατφόρμα myCAR, ώστε να εντοπίζονται οχήματα που κινούνται παράνομα. Για τις παραβάσεις προβλέπεται πρόστιμο έως 10.000 ευρώ, ενώ σε περίπτωση υποτροπής εντός τριετίας το πρόστιμο αυξάνεται στα 30.000 ευρώ.