Η κυβέρνηση και το υπουργείο Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές καυσίμων, καθώς η έντονη μεταβλητότητα δυσκολεύει τις εκτιμήσεις για τη διάρκεια της κρίσης και βρίσκονται σε συζητήσεις με τις ακτοπλοϊκές εταιρείες, προκειμένου να βρεθούν λύσεις, ώστε να μην μετακυλιστεί το βάρος των αυξήσεων στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια. Στο τραπέζι βρίσκονται διάφορα σενάρια για τη συγκράτηση των επιβαρύνσεων. Μεταξύ αυτών εξετάζεται η παράταση μέτρων που εφαρμόστηκαν και στο παρελθόν, όπως η μείωση λιμενικών τελών για τα ακτοπλοϊκά πλοία, προκειμένου να περιοριστεί η πίεση στα εισιτήρια. Παράλληλα, συζητούνται τρόποι αξιοποίησης πόρων από ευρωπαϊκά και εθνικά ταμεία που συνδέονται με την ενεργειακή μετάβαση και τις εκπομπές ρύπων, με στόχο να στηριχθεί ο κλάδος σε μια περίοδο έντονων αναταράξεων.

Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι το ναυτιλιακό καύσιμο Marine Gas Oil στον Πειραιά, το οποίο χρησιμοποιείται ευρέως στην ακτοπλοΐα, καταγράφει άλμα τιμών σε σχέση με τα επίπεδα στα οποία βρισκόταν στα τέλη του 2025. Η αύξηση αυτή συνδέεται άμεσα με τις αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με στέλεχος της αγοράς στο 31/12/2025 το καύσιμο ΜGO κόστιζε €528 ανά μετρικό τόνο, στις 27 Φεβρουαρίου, μια ημέρα πριν το πόλεμο €629, και στις 9 Μαρτίου €959 αύξηση 50%. «Άρα αφού τα πετρέλαια που είναι το 50% του συνολικού κόστους μιας ακτοπλοϊκής εταιρείας, για να βγει η εξίσωση, θα έπρεπε να γίνουν αυξήσεις του ύψους περίπου 25% με τη μορφή επίναυλου. Περιμένουμε την έκβαση των συζητήσεων της κυβέρνησης με τις ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις», σχολίασε στο newmoney στέλεχος της αγοράς για να προσθέσει: «Εννοείται ότι όταν πέσουν τα πετρέλαια με το τέλος του πολέμου θα εξαφανισθεί και ο επίναυλος».

Η άνοδος των καυσίμων έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη αυξημένο λειτουργικό κόστος για τις ακτοπλοϊκές εταιρείες. Τα τελευταία χρόνια ο κλάδος έχει επιβαρυνθεί με νέες περιβαλλοντικές υποχρεώσεις και κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που αυξάνουν το κόστος συμμόρφωσης και λειτουργίας των πλοίων.

Σε αυτό το περιβάλλον, πολλές εταιρείες δυσκολεύονται να απορροφήσουν τις νέες αυξήσεις χωρίς να μετακυλήσουν μέρος του κόστους στα εισιτήρια. Παράγοντες της αγοράς σημειώνουν ότι ήδη αρκετές γραμμές λειτουργούν με περιορισμένα περιθώρια κέρδους, γεγονός που καθιστά την κατάσταση ακόμη πιο πιεστική. Η επιβάρυνση δεν αφορά μόνο τους επιβάτες, αλλά και τη μεταφορά φορτηγών οχημάτων, που αποτελεί βασικό κρίκο της εφοδιαστικής αλυσίδας για τα νησιά. Τυχόν αύξηση στα ναύλα των φορτηγών θα μπορούσε να επηρεάσει και το κόστος μεταφοράς προϊόντων, με πιθανές συνέπειες στις τιμές των αγαθών.

Το πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης και την πορεία των διεθνών τιμών πετρελαίου. Αν οι τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, η πίεση στην ακτοπλοΐα αναμένεται να συνεχιστεί.

Σε κάθε περίπτωση, η εξέλιξη αυτή υπενθυμίζει πόσο στενά συνδεδεμένη είναι η λειτουργία της ακτοπλοΐας με τις διεθνείς ενεργειακές εξελίξεις. Και σε μια χώρα, όπως η Ελλάδα με έντονη νησιωτικότητα, το κόστος των καυσίμων επηρεάζει όχι μόνο τις μετακινήσεις, αλλά συνολικά την οικονομική ζωή των νησιών.

Σούπερ μάρκετ: Πώς λειτουργεί η νέα πλατφόρμα σύγκρισης τιμών

Το καινοτόμο εργαλείο παρέχει στους καταναλωτές τη δυνατότητα να ελέγχουν και να αξιολογούν τις τιμές προϊόντων τόσο στην ελληνική αγορά όσο και στο εξωτερικό. Μέσα από τη συστηματική παρακολούθηση των διακυμάνσεων, οι χρήστες μπορούν να λαμβάνουν ενημερώσεις για κάθε μεταβολή στο κόστος των ειδών που τους ενδιαφέρουν. Η πρωτοβουλία αυτή αποσκοπεί στην ουσιαστική προστασία των δικαιωμάτων των καταναλωτών και στη δημιουργία ενός πιο ανταγωνιστικού περιβάλλοντος στα σούπερ μάρκετ.

Ανατιμήσεις σε 250 κωδικούς προϊόντων μέσα σε έναν μήνα

Παρά την εισαγωγή εργαλείων διαφάνειας, το κύμα των αυξήσεων δεν υποχωρεί. Μόνο κατά τον πρώτο μήνα του έτους καταγράφηκαν ανατιμήσεις σε περίπου 250 διαφορετικούς κωδικούς ειδών, επιβαρύνοντας σημαντικά το οικογενειακό προϋπολογισμό. Οι αυξήσεις αυτές επηρεάζουν κυρίως βασικές κατηγορίες τροφίμων που βρίσκονται στο καθημερινό καλάθι των νοικοκυριών.

Ποια προϊόντα ακριβαίνουν περισσότερο

Τα γαλακτοκομικά προϊόντα δέχονται τη μεγαλύτερη πίεση, με το κατσικίσιο γάλα να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ταυτόχρονα, σημαντικές ανατιμήσεις καταγράφονται στα τυροκομικά και τα αλλαντικά που αποτελούν βασικά στοιχεία της ελληνικής διατροφής.

Στον κατάλογο των προϊόντων με αυξημένες τιμές συμπεριλαμβάνονται επίσης τα αναψυκτικά, τα ενεργειακά ποτά, το τσάι και τα εμφιαλωμένα νερά. Ο καφές, αγαπημένο ρόφημα των Ελλήνων, γνωρίζει επίσης νέες αυξήσεις που επιβαρύνουν το κόστος της καθημερινότητας.

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η κατάσταση στα συσκευασμένα αρτοσκευάσματα. Στην περίπτωση των κρουασάν, η προσθήκη ενός επιπλέον τεμαχίου στη συσκευασία συνοδεύτηκε από αύξηση της τελικής τιμής που αγγίζει το 60%, μια πρακτική που προκαλεί έντονες αντιδράσεις.

Η ανάγκη για συνεχή επαγρύπνηση

Η κατάσταση στα σούπερ μάρκετ απαιτεί από τους καταναλωτές να παραμένουν σε διαρκή ετοιμότητα. Παρά τη διαθεσιμότητα νέων ψηφιακών εργαλείων παρακολούθησης, η ακρίβεια συνεχίζει να πλήττει τα ελληνικά νοικοκυριά. Η συστηματική σύγκριση τιμών και η προσεκτική επιλογή προϊόντων αποτελούν πλέον αναγκαιότητα για τη διαχείριση του οικογενειακού προϋπολογισμού σε μια περίοδο οικονομικής πίεσης

Η Arabica, η ποικιλία που προτιμούν μεγάλες αλυσίδες όπως η Starbucks, για ειδικά χαρμάνια, εκτοξεύτηκε σε επίπεδα ρεκόρ στην αρχή της εβδομάδας λόγω ανησυχιών για ξηρασία στη Βραζιλία, τον κορυφαίο παραγωγό καφέ στον κόσμο, καθώς και των αμερικανικών δασμών στις προμήθειες από τη χώρα της Νότιας Αμερικής. Η άνοδος απείλησε να αυξήσει περαιτέρω το κόστος για τις εταιρείες που καβουρδίζουν καφέ και τους καταναλωτές και ώθησε τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης σε υπεραγορασμένα επίπεδα.

Οι ασταθείς συναλλαγές αυτή την εβδομάδα ώθησαν έναν δείκτη ιστορικής μεταβλητότητας 60 ημερών στο υψηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 2021.

Στη συνέχεια, οι τιμές υποχώρησαν, καθώς οι traders που βασίζονταν σε αλγόριθμους κατέγραψαν κέρδη και το χρηματιστήριο έκανε πιο ακριβή τη διατήρηση των θέσεων. Ο Arabica υποχώρησε έως και 9,1% την Τετάρτη, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ενδοημερήσια πτώση από το 2008.

Ασταθείς συναλλαγές

Οι ασταθείς συναλλαγές αυτή την εβδομάδα ώθησαν έναν δείκτη ιστορικής μεταβλητότητας 60 ημερών στο υψηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 2021. Οι τιμές αυξήθηκαν έως και 1,5% στα 3,8135 δολάρια ανά λίβρα την Πέμπτη, προτού περιοριστούν σε χαμηλότερα επίπεδα.

Η ρευστοποίηση κερδών επηρέασε τις τιμές την Τετάρτη ενόψει των αναμενόμενων βροχοπτώσεων στις βασικές αναπτυσσόμενες περιοχές της Βραζιλίας, δήλωσε ο Gnanasekar Thiagarajan, διευθυντής της εταιρείας έρευνας εμπορευμάτων Commtrendz Research. Αφού πλησίασε σε επίπεδο ρεκόρ νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, τεχνικά η αγορά είναι πλέον ευάλωτη σε μια διόρθωση προς τα 3,45 δολάρια και 3,25 δολάρια, είπε.

Οι τιμές θα μπορούσαν να παραμείνουν ασταθείς, με στήριξη γύρω στα 3,50 δολάρια και αντίσταση κοντά στα 4 δολάρια, σύμφωνα με τον Χάρι Χάουαρντ, χρηματιστή μαλακών εμπορευμάτων στην Sucden Financial Ltd.

Οι έμποροι θα παρακολουθούν στενά τον αντίκτυπο του καιρού στις καλλιέργειες της Βραζιλίας. Αναμένονται περιστασιακές βροχές στις περιοχές καλλιέργειας καφέ Minas Gerais, Espirito Santo και Bahia την Πέμπτη και την Παρασκευή, ενώ ο ξηρός καιρός πιθανότατα θα συνεχιστεί σε ορισμένες άλλες περιοχές καθ’ όλη τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, σύμφωνα με τη Somar Meteorologia.

Τιμές

Ο καφές Arabica σημείωσε μικρή μεταβολή στα 3,755 δολάρια ανά λίβρα στη Νέα Υόρκη. Ο καφές τύπου robusta υποχώρησε στο Λονδίνο.

Όσον αφορά στο κακάο μειώθηκε κατά 1,5% στη Νέα Υόρκη ,ενώ η ακατέργαστη ζάχαρη μειώθηκε κατά 1,1%.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις της αγοράς, αναμένονται και νέες αυξήσεις τους επόμενους μήνες, με το μοσχαρίσιο να φτάνει ακόμη και τα 20 ευρώ το κιλό. Ρεπορτάζ του MEGA μιλά για ανατιμήσεις άνω του 50%, ενώ την ίδια στιγμή η κτηνοτροφία «γονατίζει» από την έλλειψη στήριξης και τις αλλαγές της αγροτικής πολιτικής.

Αυξήσεις σε βασικά προϊόντα

• Βόειο συκώτι νωπό (εισαγ.): 5,98€ (2/9/24) → 8,98€ (2/9/25) (+50,17%)

• Βόειο στήθος νωπό (εισαγ.): 7,98€ → 11,98€ (+50,13%)

• Βόειο ποντίκι νωπό (εισαγ.): 10,98€ → 14,98€ (+36,43%)

• Βόειο οσομπούκο νωπό (εισαγ.): 8,98€ → 11,98€ (+33,41%)

• Μπιφτέκι μόσχου νωπό: 8,98€ → 11,98€ (+33,41%)

• Κοτόπουλο ρολό: 6,98€ → 8,98€ (+28,65%)

Μειώσεις σε άλλα είδη

• Χοιρινό μπούτι (εισαγ.): 4,48€ → 3,48€ (-22,32%)

• Χοιρινός λαιμός νωπός (εισαγ.): 7,98€ → 6,98€ (-12,53%)

Γιατί ακριβαίνει το μοσχαρίσιο κρέας;

• Μείωση παραγωγής στην ΕΕ λόγω της πράσινης μετάβασης και της νέας ΚΑΠ

• Αυξημένη ζήτηση από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

• Έλλειψη πολιτικής στήριξης στην κτηνοτροφία

• Αδιαφορία της νέας γενιάς για τον πρωτογενή τομέα

«Οι νέοι μένουν στα χωριά μόνο αν έχουν οικονομικό κίνητρο. Αν δεν αποδίδει, γιατί να μπουν σε τόσο δύσκολη δουλειά;» τονίζει ο Νίκος Κεχαγιάς, κρεοπώλης.

«Η χώρα καλύπτει μόλις 15%-20% των αναγκών της, άρα οι τιμές του μοσχαρίσιου κρέατος καθορίζονται κυρίως από τις εισαγωγές», εξηγεί ο Δημήτρης Μαχαιρίδης, κτηνοτρόφος και κρεοπώλης.

«Ο πρωτογενής τομέας οδηγείται στον αφανισμό. Αυτή είναι η πραγματικότητα», δηλώνει ο Απόστολος Ραυτόπουλος, πρόεδρος της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας.

Αυτό οδηγεί σε στροφή μερίδας καταναλωτών σε καφέ από σούπερ μάρκετ για κατανάλωση στο σπίτι ή στο γραφείο, γεγονός που αποτυπώνεται στην αύξηση πωλήσεων στιγμιαίου και αλεσμένου καφέ.

Η άνοδος της τιμής του καφέ αποδίδεται σε συνδυασμό παραγόντων όπως η κλιματική αλλαγή και οι μειωμένες σοδειές στις βασικές παραγωγικές χώρες, αλλά και οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι νέοι κανονισμοί της ΕΕ για την προστασία των δασών, οι εμπορικοί δασμοί και η αυξανόμενη ζήτηση από αναδυόμενες αγορές όπως η Κίνα.

Μόνο τον Αύγουστο, η τιμή της ποικιλίας Arabica κατέγραψε άνοδο 35,86% στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, ενώ η Robusta σημείωσε αύξηση 49,72% στο Λονδίνο, οδηγώντας και την ελληνική αγορά σε πρωτόγνωρα επίπεδα τιμών.

Ο ρόλος του ειδικού φόρου κατανάλωσης

Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) επιβαρύνει τον καφέ με 10%–15%, αποφέροντας στο κράτος περίπου 150 εκατ. ευρώ ετησίως και συνολικά 1,2 δισ. ευρώ από το 2017. Ο κλάδος θεωρεί πως η φορολογία αυτή επιδεινώνει τις ήδη υψηλές τιμές.

Υπολογίζεται ότι η κατάργηση του ΕΦΚ θα οδηγούσε σε μείωση στις τιμές στο ράφι κατά τουλάχιστον 10%.
Η Ελληνική Ένωση Καφέ κατέθεσε διάβημα προς την κυβέρνηση ζητώντας την κατάργηση ή σημαντική μείωση του ΕΦΚ. Το αίτημα τέθηκε και σε πρόσφατες συναντήσεις με τον υπουργό Οικονομικών, αλλά και σε επαφές με κοινοβουλευτικά κόμματα.

Το παράδειγμα της Δανίας

Η Δανία πρόσφατα ανακοίνωσε την κατάργηση των φόρων στον καφέ και τη σοκολάτα, προκειμένου να ανακουφίσει τα νοικοκυριά από το βάρος της ακρίβειας, δεδομένης της αύξησης της τιμής του καφέ κατά 35,5% σε διάστημα ενός έτους.
Οι καφετέριες και τα καταστήματα εστίασης αντιμετωπίζουν σημαντική αύξηση στο κόστος προμηθειών. Οι μεγαλύτερες αλυσίδες μετακυλίουν το βάρος στους πελάτες αυξάνοντας τις τιμές, ενώ οι μικρές επιχειρήσεις συχνά απορροφούν μέρος του κόστους, μειώνοντας τα περιθώρια κέρδους τους και δυσκολεύοντας τη βιωσιμότητά τους.

Πώς αντιδρούν οι καταναλωτές

Η συνεχής άνοδος τιμών οδηγεί τους καταναλωτές σε αλλαγή συνηθειών. Πολλοί περιορίζουν τις επισκέψεις σε καφετέριες ή επιλέγουν φθηνότερους τύπους καφέ, ενώ παρατηρείται έντονη στροφή στην αγορά προϊόντων για οικιακή κατανάλωση. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι πωλήσεις στιγμιαίου καφέ σε σούπερ μάρκετ αυξήθηκαν κατά 60% σε όγκο και 38% σε αξία.
Οι μεγάλες αλυσίδες επιχειρούν να συγκρατήσουν την πελατεία με loyalty προγράμματα και εκπτώσεις, ενώ οι μικρότερες καφετέριες βρίσκονται σε δύσκολη θέση, καθώς η άνοδος κόστους και οι αλλαγές στη ζήτηση περιορίζουν τις αντοχές τους.

Ενδεικτικά είναι τα στοιχεία της Eurostat σύμφωνα με τα οποία είμαστε στις τέσσερις χώρες της ΕΕ με τα υψηλότερα ποσοστά πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας. Εξάλλου από τα μνημόνια μέχρι σήμερα το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα έχει καταβαραθρωθεί, με μείωση -28,4% – το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη, όταν στην ΕΕ έχει αυξηθεί κατά 18,5%.

Και τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς του 2023, αναφέρουν ότι ο κίνδυνος φτώχειας απειλεί το 18,7% του πληθυσμού της χώρας (17,4% το 2022), με τα νοικοκυριά του φτωχότερου 20% του πληθυσμού να αυξάνουν τις δαπάνες τους σε σχέση με το 2022 κατά 8,5%, ενώ τα νοικοκυριά του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού κατά 15,7%.

Στο 3,2% ο πληθωρισμός τροφίμων – Χωρίς φρένο η ακρίβεια από το χωράφι στο ράφι

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, εξάλλου, ο πληθωρισμός τροφίμων τον Σεπτέμβριο ξεπέρασε και πάλι τον γενικό δείκτη (2,9%)  και ανήλθε στο 3,2%.

Μάλιστα το «καπέλο» στα καρτελάκια της λιανικής σε σχέση με τις τιμές που φεύγουν τα προϊόντα από τους παραγωγούς εξακολουθεί να είναι… τεράστιο.

«Το πρόβλημα της ακρίβειας το αντιμετωπίζουμε όλοι», λέει στο MEGA ο Σωκράτης Αλειφτήρας, εκπρόσωπος Τύπου της αγροτικής ομοσπονδίας ν. Λάρισας.

«Εμείς είμαστε αυτοί που παράγουμε τα προϊόντα και δυστυχώς τα πουλάμε σε εξευτελιστικές τιμές και φτάνουν στο ράφι δύο και τρεις φορές ακριβότερα».

Η διαδρομή από το χωράφι στο ράφι

Πώς καταλήγουν όμως τα προϊόντα να έχουν τόσο αυξημένες τιμές στο ράφι;

Τα στοιχεία για τον Αύγουστο αναδεικνύουν το παράδοξο να υπάρχει μείωση 14,4% στις τιμές παραγωγού και αύξηση 3% στις τιμές λιανικής.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα με τα μήλα στάρκιν που φεύγουν από τον παραγωγό με 70 λεπτά και φτάνουν στο ράφι με ελάχιστη τιμή τα 1,70 ευρώ το κιλό.

Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Εμπόρων Κεντρικής Λαχαναγοράς Αθηνών,  η ανάλυση των εξόδων  στην πορεία της διαμόρφωσης της τιμής από την παραγωγή ως τη λιανική έχει ως εξής:

0,70€/κιλό παραγωγός, 0,10€/κιλό εργάτες συγκομιδής, 0,20€/κιλό αποθήκευση, ψυγεία, 0,15€/κιλό εργαζόμενοι για μεταφορά από ψυγείο στο τελάρο, 0,07€/κιλό μεταφορικά (ανάλογα με το ύψος των καυσίμων), 0,35€/κιλό έξοδα συσκευασίας, 0,13€/κιλό ΦΠΑ, φορτωτικά, διαλογή, φύρα, κέρδος εμπόρων.

Ακόμη πιο ακριβά στην πραγματικότητα – Το στάρκιν θα φτάσει στον καταναλωτή 3 ευρώ/κιλό

Σύμφωνα με τον  Γιώργο Λεχουρίτη, πρόεδρο του ΙΝΚΑ, πάντως τα προϊόντας φτάνουν ακόμη πιο ακριβά στα ράφια.

«Και οι παραγωγοί διαμαρτύρονται ότι παίρνουν φθηνότερες τιμές από ό,τι έπαιρναν πέρυσι και παράλληλα βλέπουμε τα προϊόντα ακριβότερα. Όταν μιλάτε για 70 λεπτά το ‘στάρκιν’ πως πουλάει ο παραγωγός, αυτό είναι η α’ ποιότητα που θα φτάσει στον καταναλωτή πάνω από 3 ευρώ. Μακάρι να έφτανε στο 1,70».

«Εκείνοι που ανεβάζουν τις τιμές είναι οι μεσάζοντες. Μας λένε οι κυβερνήσεις διαδοχικά ότι έξω οι μεσάζοντες από την αγορά αλλά δυστυχώς οι μεσάζοντες ζουν και βασιλεύουν. Όλο αυτό έχει αντίκτυπο στην τσέπη του καταναλωτή», υπογραμμίζει και σημειώνει ότι «έλεγχοι στην αγορά δε γίνονται».

Δύσκολοι καιροί για αγρότες

«Ο αγροτικός κόσμος περνάει πολλές δυσκολίες», σημείωσε στο MEGA η Διαμάντω Κρητικού, πρόεδρος αγροτικού συνεταιρισμού Αμύνταιου.

Η κα Κρητικού, η οποία καλλιεργεί ροδάκινα, κάνει λόγο για μια πολύ δύσκολη χρονιά.

«Ζούμε από την παραγωγή των ροδάκινων, μια χρονιά πολύ δύσκολη φέτος, με την κλιματική αλλαγή να μη μας έχει αφήσει ανεπηρέαστους. Τα ροδάκινα είναι ευαίσθητα, δεν κρατάνε, η ποσότητα που έμεινε και δεν απορροφήθηκε ήταν πολύ μεγάλη. Εμείς εδώ στο χωριό είχαμε χαλαζόπτωση πράγμα που δεν έκανε ελκυστικό το προϊόν. Το 40 – 50% της παραγωγής έμεινε μέσα στα χωράφια. Η τιμή ήταν πολύ χαμηλή».

Όπως λέει η ίδια: «Είναι πολύ δύσκολο να συνεχίσουμε να καλλιεργήσουμε τη νέα χρονιά».

Οι ελληνοποιήσεις

Πέρα από τα προβλήματα με τον καιρό και τα κόστη, οι αγρότες έχουν να αντιμετωπίσουν και τις παράνομες ελληνοποιήσεις προϊόντων από τρίτες χώρες.

Σύμφωνα με τον Απόστολο Ραυτόπουλο, πρόεδρο της Ένωσης εργαζομένων καταναλωτών Ελλάδος, αγροτικοί συνεταιρισμοί από την Κρήτη με επιστολή τους προς τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Ανάπτυξης έχουν κοινοποιήσει το ζήτημα.

«4.000.000 κιλά ντομάτες από την Τουρκία χωρίς κανέναν έλεγχο. Παράνομες ελληνοποιήσεις αγροτικών προϊόντων. Υπήρχε ένα πολύ μεγάλο φορτίο το οποίο προοριζόταν από την Τουρκία, μέσω Ελλάδας, για το Ισραήλ. Στο Ισραήλ, επειδή δε συνοδευόταν από τα χαρτιά για τη φυτοπροστασία, την υγεία και όλα αυτά, το επέστρεψαν πίσω», είπε χαρακτηριστικά.

Το OPEN πραγματοποίησε έρευνα στα ράφια των σούπερ μάρκετ και συγκρίνει τιμές από τον Νοέμβριο μέχρι και σήμερα.

Πάντως, ο υπουργός Ανάπτυξης, Κώστας Σκρέκας, μιλώντας σε συνέδριο για το λιανεμπόριο τροφίμων τόνισε πως η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να διατηρήσει τα μέτρα έως ότου ο πληθωρισμός μειωθεί.

Σε κάθε περίπτωση, βασικά προϊόντα για κάθε νοικοκυριό όπως το λάδι και το αλεύρι βρίσκονται στα ύψη. Κάθε μήνα καταγράφονται θλιβερές πρωτιές σύμφωνα με τον πληθωρισμό των τροφίμων.

Ειδικότερα, στο ελαιόλαδο η τιμή ήταν 63% πάνω τον περασμένο μήνα. Ανάλογες αυξήσεις καταγράφονται κάθε μήνα και στο αλεύρι, καθώς και σε άλλα βασικά προϊόντα όπως το υγρό πλυντηρίου.

Μάλιστα όσο ανεβαίνει το κόστος ενέργειας, τόσο οι τιμές σε βασικά αγαθά εκτοξεύονται στα ύψη.

Σαρωτικές είναι οι ανατιμήσεις σε βασικά τρόφιμα σε όλη την Ευρώπη όπως δείχνουν στοιχεία της Eurostat.

Η κάμερα της ΕΡΤ,  βρέθηκε στη μεγάλη λαϊκή της Τρίτης που γίνεται στη Λάρισα δείχνοντας τις υψηλές τιμές στα εποχικά προϊόντα που διαμορφώνονται από την προσφορά και τη ζήτηση.

«Το αγγουράκι έχει φτάσει στο 1 ευρώ το τεμάχιο, όταν δίναμε 1 ευρώ και παίρναμε 3 αγγουράκια. Η ντομάτα έχει φτάσει από τα 1,20 ευρώ/κιλό στα 3 ευρώ. Το μαρούλι από 1 ευρώ κοστίζει 5 ευρώ και το λάχανο στα 2,5 ευρώ το κιλό.

Λίγοι πάγκοι – Ακριβά τα ζαρζαβατικά
Εκτός από τη μειωμένη παραγωγή λόγω της πλημμύρας αρκετοί έμποροι και καλλιεργητές δεν μπόρεσαν να πάνε στις λαϊκές λόγω των δρόμων που παραμένουν κλειστοί. Εκτός από τη μαναβική στις λαϊκές πωλούνται και ιχθυαλιεύματα με τις τιμές να παραμένουν σε λίγο πιο υψηλές για την εποχή επίπεδα, όπως λέει ένας ψαράς.

«Τα καΐκια πάντα μπαίνουν αρκετά μίλια από την ακτή και δεν ρισκάρουν τα δίχτυα τους μέσα στις λάσπες» ανέφερε ο ιχθυοπώλης επισημαίνοντας ότι οι ψαριές ήταν μικρότερες σε σχέση με άλλες φορές λόγω της κακοκαιριάς.

Όσον αφορά το πώς ψωνίζει ο κόσμος μια εβδομάδα μετά την κακοκαιρία που έπληξε τη Θεσσαλία και τον υγειονομικό κίνδυνο που υπάρχει από τα μολυσμένα νερά που κατέληξαν στη θάλασσα παραδέχθηκε ότι υπάρχει φόβος, δίχως όμως να υπάρχει λόγος, όπως είπε. «Το ποτάμι (σ.σ. ο Πηνειός) έχει 10 μ. λάσπη αλλά οι ψαράδες δε ρισκάρουν να ψαρέψουν στα ρηχά», σημείωσε.

Σχολιάζοντας τον αντίκτυπο της κακοκαιρίας στους παραγωγούς, τους εμπόρους αλλά και τους καταναλωτές τόνισε ότι «από τον πιο μικρό μέχρι τον πιο μεγάλο είναι κατεστραμμένοι όλοι».

Ένας άλλος παραγωγός, μιλώντας στη δημοσιογράφο της ΕΡΤ, παραδέχθηκε ότι οι τιμές απεικονίζουν το νόμο της αγοράς και της ζήτησης. «Όταν υπάρχει ελλειμματική αγορά, ισχύει ο νόμος της αγοράς. Οι τιμές ανεβαίνουν αυτόματα», πρόσθεσε.

H Nestle, ο μεγαλύτερος όμιλος τροφίμων στον κόσμο ανήγγειλε διά του διευθύνοντος συμβούλου της Μαρκ Σνάιντερ ότι οι τιμές στα βασικά της προϊόντα θα αυξηθεί περαιτέρω φέτος.

Όπως είπε χθες Πέμπτη, μιλώντας με δημοσιογράφους, σύμφωνα με το CNN, «είμαστε ακόμα σε μια κατάσταση όπου επιδιορθώνουμε το μεικτό περιθώριο κέρδους μας και, όπως οι καταναλωτές σε όλο τον κόσμο, έχουμε πληγεί από τον πληθωρισμό και τώρα προσπαθούμε να επιδιορθώσουμε τη ζημιά που έχει προκληθεί».

Οι αυξήσεις τιμών θα είναι «πολύ στοχευμένες» και θα εφαρμοστούν μόνο όπου «ο πληθωρισμός του κόστους εισροών το δικαιολογεί», πρόσθεσε ο Σνάιντερ, αν και αρνήθηκε να πει ποιες από τις 2.000 μάρκες της εταιρείας, που καλύπτουν κατεψυγμένα τρόφιμα, ζαχαροπλαστεία και βρεφικά γάλατα, θα επηρεαστούν.

Η Unilever, η Coca-Cola, η ζυθοποιία Heineken, η Colgate -Palmolive και η Procter & Gamble (PG), έχουν ήδη αναγγείλει περαιτέρω αυξήσεις τιμών προκειμένου να αντιμετωπίσουν τα αυξημένα κόστη.

«Πιθανότατα έχουμε ξεπεράσει το μέγιστο του πληθωρισμού, αλλά δεν έχουμε φτάσει ακόμη στις ανώτατες τιμές», διεμήνυσε πρόσφατα ο οικονομικός διευθυντής της Unilever, Graeme Pitkethly.

Τα τρόφιμα, συμπεριλαμβανομένου του παγωτού, θα έχουν σημαντικές αυξήσεις τιμών το 2023, είπε χωρίς περιστροφές και ο διευθύνων σύμβουλος του πολυεθνικού κολοσσού, Άλαν Τζόουπ.

Η Unilever η οποία παρασκευάζει τη μαγιονέζα Hellman’s, τους κύβους Knorr και τα παγωτά Ben & Jerry’s, αύξησε τις τιμές κατά 13,3% το τελευταίο τρίμηνο του 2022, το όγδοο διαδοχικό τρίμηνο ανατιμήσεων.

Δύσκολη εξίσωση

Οι εταιρείες καταναλωτικών αγαθών έχουν να λύσουν μια δύσκολη εξίσωση: να διασώσουν τα περιθώρια κέρδους τους που πιέζονται από το διαρκώς αυξανόμενο κόστος και παράλληλα να μην χάσουν τους καταναλωτές λόγω μεγάλων ανατιμήσεων.

Η κατασκευάστρια του Nescafé, των Nespresso και της KitKat, κατέγραψε μείωση 2,6% στην πραγματική εσωτερική της  ανάπτυξη, μετά την κατακόρυφη αύξηση των τιμών των προϊόντων της κατά 10,1% κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2022.

Όπως αναφέρουν οι Financial Times, η πραγματική εσωτερική ανάπτυξη – ένα μέτρο του όγκου πωλήσεων και των επιλογών προϊόντων των καταναλωτών – μειώθηκε κατά 2,6%, σύμφωνα με την ανάλυση των αποτελεσμάτων του ομίλου από την επενδυτική τράπεζα Jefferies.

Στα προϊόντα που καταγράφουν μείωση των πωλήσεων περιλαμβάνονται ο καφές arabica και τα γαλακτοκομικά.

Στο ίδιο μήκος κύματος, η Unilever ανακοίνωσε ότι οι αυξήσεις τιμών προκάλεσαν μείωση του όγκου των πωλήσεών της κατά 2,1% το 2022.

Η Heineken, δήλωσε ότι αναμένει μείωση πωλήσεων στην Ευρώπη το 2023 λόγω των «απότομων» αυξήσεων των τιμών που συνδέονται με το ενεργειακό κόστος.

Την ίδια στιγμή, με τους καταναλωτές να προσπαθούν να περιορίσουν όσο μπορούν τα έξοδά τους, κερδισμένοι μπορούν να βγουν οι μεγάλοι λιανοπωλητές με τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.

Σύμφωνα με το CNN, η Walmart στις ΗΠΑ, έχει καταγράψει ισχυρή ανάπτυξη στις πωλήσεις ιδιωτικών ετικετών της και αυτή η τάση επεκτείνεται και στους λιανοπωλητές στην Ευρώπη.

Ο CEO της Unilever, ανέφερε ότι η Unilever είχε «πρόσφατα δει κέρδη μεριδίων από τα private label στην Ευρώπη στις περισσότερες κατηγορίες».