Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία εγγεγραμμένης ανεργίας της ΔΥΠΑ, από το σύνολο των 812.958 ατόμων, 451.016 άτομα (ποσοστό 55,5%) είναι εγγεγραμμένα στο μητρώο της ΔΥΠΑ για χρονικό διάστημα ίσο ή και περισσότερο των 12 μηνών και 361.942 (ποσοστό 44,5%) είναι εγγεγραμμένα στο μητρώο της ΔΥΠΑ για χρονικό διάστημα μικρότερο των 12 μηνών.

Οι άνδρες ανήλθαν σε 262.114 άτομα (ποσοστό 32,2%) και οι γυναίκες ανήλθαν σε 550.844 άτομα (ποσοστό 67,8%).

Η ηλικιακή κατηγορία 30-44 ετών συγκέντρωσε τον μεγαλύτερο αριθμό εγγεγραμμένων ανέργων μεταξύ των ηλικιακών κατηγοριών, ο οποίος ανήλθε σε 261.693 άτομα (ποσοστό 32,2%).

Το εκπαιδευτικό επίπεδο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, στην οποία συμπεριλαμβάνεται και η μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση, συγκέντρωσε τον μεγαλύτερο αριθμό εγγεγραμμένων ανέργων μεταξύ των εκπαιδευτικών επιπέδων, ο οποίος ανήλθε σε 371.039 άτομα (ποσοστό 45,6%).Μεταξύ των Περιφερειών της χώρας, η Περιφέρεια Αττικής και η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας κατέγραψαν τον μεγαλύτερο αριθμό εγγεγραμμένων ανέργων, ο οποίος ανήλθε σε 286.276 άτομα (ποσοστό 35,2%) και 163.095 άτομα (ποσοστό 20,1%) αντίστοιχα.

Το σύνολο των επιδοτούμενων ανέργων, τον Ιούνιο του 2024, (αφορά τον αριθμό των δικαιούχων που πληρώθηκαν εντός του αντίστοιχου μήνα), ανήλθε σε 105.374 άτομα, από τα οποία οι 96.709 (ποσοστό 91,8%) είναι κοινοί άνεργοι και λοιπές κατηγορίες επιδοτούμενων ανέργων και οι 8.665 (ποσοστό 8,2%) είναι εποχικοί τουριστικών επαγγελμάτων.

Ειδικότερα, ο αριθμός των επιδοτούμενων ανέργων, τον Ιούνιο του 2024, ανήλθε σε 105.374 άτομα, καταγράφοντας μείωση κατά -2.924 άτομα (-2,7%) σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους Ιούνιο του 2023 και αύξηση κατά 23.919 άτομα (29,4%) σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα Μάιο του 2024.

Οι άνδρες ανήλθαν σε 44.190 (ποσοστό 41,9%) και οι γυναίκες σε 61.184 (ποσοστό 58,1%).

Από το σύνολο των επιδοτούμενων ανέργων, 92.216 (ποσοστό 87,5%) είναι κοινοί, 2.269 (ποσοστό 2,2%) είναι οικοδόμοι, 8.665 (ποσοστό 8,2%) είναι εποχικοί τουριστικών επαγγελμάτων, 1.042 (ποσοστό 1%) είναι εποχικοί λοιποί (αγροτικά), 1.071 (ποσοστό 1%) είναι εκπαιδευτικοί και 111 (ποσοστό 0,1%) είναι λοιποί.

Συγκεκριμένα, το εποχικά διορθωμένο ποσοστό ανεργίας τον Νοέμβριο του 2023 ανήλθε σε 9,4% έναντι του αναθεωρημένου προς τα άνω 11,9% τον Νοέμβριο του 2022 και του αναθεωρημένου προς τα κάτω 9,4% τον Οκτώβριο του 2023. Σημειωτέον ότι στην προηγούμενη εκτίμησή της η ΕΛΣΤΑΤ έκανε λόγο για ανεργία 9,6% τον περασμένο Οκτώβριο.

Αναλυτικά, οι απασχολούμενοι ανήλθαν σε 4.161.930 άτομα σημειώνοντας αύξηση κατά 12.025 άτομα σε σχέση με τον Νοέμβριο του 2022 (0,3%) και μείωση κατά 87.722 άτομα σε σχέση με τον Οκτώβριο του 2023 (-2,1%).

Οι άνεργοι ανήλθαν σε 429.806 άτομα σημειώνοντας μείωση κατά 130.997 άτομα σε σχέση με τον Νοέμβριο του 2022 (-23,4%) και κατά 12.156 άτομα σε σχέση με τον Οκτώβριο του 2023 (-2,8%).

Τα άτομα κάτω των 75 ετών που δεν περιλαμβάνονται στο εργατικό δυναμικό, ή «άτομα εκτός του εργατικού δυναμικού», δηλαδή τα άτομα που δεν εργάζονται ούτε αναζητούν εργασία, ανήλθαν σε 3.198.315, σημειώνοντας αύξηση κατά 91.820 άτομα σε σχέση με τον Νοέμβριο του 2022 (3,0%) και κατά 97.602 άτομα σε σχέση με τον Οκτώβριο του 2023 (3,1%).

Σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, Οκτώβριο του 2023, οι άνεργοι αυξήθηκαν κατά 127.826 άτομα ή 14,2% γεγονός που ερμηνεύεται από την ολοκλήρωση της τουριστικής σεζόν στο τέλος του μήνα για τις πολλές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κλάδο του τουρισμού, όπως ξενοδοχεία, καταλύματα και εστίαση.

Το σύνολο των επιδοτούμενων τον Νοέμβριο 2023 ήταν 147.754 άτομα, αυξημένα κατά 0,4% σε ετήσια βάση και κατά 24,7% σε μηνιαία βάση (σε σύγκριση με τον Οκτώβριο 2023).

To σύνολο των εγγεγραμμένων ανέργων

Το σύνολο των εγγεγραμμένων στο μητρώο της Δ.ΥΠ.Α. για τον μήνα Νοέμβριο 2023, ανήλθε σε 1.028.123 άτομα. Από αυτά 500.602 (ποσοστό 48,7%) άτομα είναι εγγεγραμμένα στο μητρώο της Δ.ΥΠ.Α για χρονικό διάστημα ίσο ή και περισσότερο των 12 μηνών και 527.521 (ποσοστό 51,3%) είναι εγγεγραμμένα στο μητρώο της Δ.ΥΠ.Α. για χρονικό διάστημα μικρότερο των 12 μηνών.

– Οι άνδρες ανέρχονται σε 368.425 άτομα (ποσοστό 35,8%) και οι γυναίκες ανέρχονται σε 659.698 άτομα (ποσοστό 64,2%).

– Η ηλικιακή κατηγορία 30-44 ετών συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό εγγεγραμμένων μεταξύ των ηλικιακών κατηγοριών ο οποίος ανέρχεται σε 333.438 άτομα (ποσοστό 32,4%).

– Το εκπαιδευτικό επίπεδο Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό εγγεγραμμένων μεταξύ των εκπαιδευτικών επιπέδων ο οποίος ανέρχεται σε 490.948 άτομα (ποσοστό 47,8%).

Μεταξύ των Περιφερειών της Χώρας η Περιφέρεια Αττικής και η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας καταγράφουν τον μεγαλύτερο αριθμό εγγεγραμμένων ο οποίος ανέρχεται σε 315.607 άτομα (ποσοστό 30,7%) και 191.644 άτομα (ποσοστό 18,6%) αντίστοιχα. 

Το σύνολο των επιδοτούμενων ανέργων , για τον μήνα Νοέμβριο 2023, (αφορά τον αριθμό των δικαιούχων που πληρώθηκαν εντός του αντίστοιχου μήνα) ανέρχεται σε 147.754 άτομα, από τα οποία οι 104.102 (ποσοστό 70,5%) είναι κοινοί άνεργοι και λοιπές κατηγορίες επιδοτούμενων ανέργων και οι 43.652 (ποσοστό 29,5%) είναι εποχικοί τουριστικών επαγγελμάτων. Οι άνδρες ανέρχονται σε 60.331 (ποσοστό 40,8%) και οι γυναίκες σε 87.423 (ποσοστό 59,2%).

Από το σύνολο των επιδοτούμενων ανέργων 94.988 (ποσοστό 64,3%) είναι κοινοί, 1.464 (ποσοστό 1,0%) είναι οικοδόμοι, 43.652 (ποσοστό 29,5%) είναι εποχικοί τουριστικών επαγγελμάτων, 4.401 (ποσοστό 3,0%) είναι εποχικοί λοιποί (αγροτικά), 3.122 (ποσοστό 2,1%) είναι εκπαιδευτικοί και 127 (ποσοστό 0,1%) είναι λοιποί. 

Η μείωση της ανεργίας προήλθε από την αξιοσημείωτη άνοδο των απασχολούμενων, κατά 12,4% ή 455,1 χιλ. άτομα, καθώς η τάση που καταγράφηκε κατά την πρώτη φάση  της πανδημικής κρίσης, με τη μετακίνηση απασχολούμενων και ανέργων εκτός εργατικού δυναμικού έχει αντιστραφεί από τον Μάιο του 2021 και μετά.

Συγκεκριμένα, οι άνεργοι μειώθηκαν κατά 99,5 χιλ. άτομα (-14,2%) τον Φεβρουάριο του 2021, σε σχέση με τον ίδιο μήνα πέρυσι, ενώ τα άτομα εκτός εργατικού δυναμικού σημείωσαν αντίστοιχη πτώση κατά 388 χιλ. άτομα, ή 11,1%. Επιπρόσθετα, έχουν μειωθεί αξιοσημείωτα οι απουσίες από την εργασία και έχει ανακάμψει ο μέσος όρος των ωρών εργασίας ανά εβδομάδα, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του τέταρτου τριμήνου του 2021.

Το ποσοστό της απασχόλησης στην Ελλάδα -δηλαδή το ποσοστό των απασχολούμενων προς το συνολικό πληθυσμό- ανέκαμψε από την πτώση που σημείωσε κατά το πρώτο έτος της πανδημίας, υπερβαίνοντας το 2021 (57,3%) το αντίστοιχο ποσοστό του 2019 (56,5%). Αντίστοιχα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το ποσοστό της απασχόλησης επανήλθε το 2021 στο ίδιο επίπεδο που είχε καταγράψει το 2019 (68,4%). Αντίθετα, σε αρκετές ανεπτυγμένες οικονομίες, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, το ποσοστό απασχόλησης δεν έχει επιστρέψει στα προ-πανδημικά επίπεδα. Σε όλες τις ανωτέρω περιπτώσεις, ωστόσο, παρατηρείται μία κοινή τάση που αφορά στην άνοδο των κενών θέσεων εργασίας.

Σύμφωνα με την πρόσφατη Έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (World Economic Outlook, April 2022), ορισμένοι από τους παράγοντες που έχουν συντελέσει σε αυτή την εξέλιξη, στις περιπτώσεις των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου, είναι οι ακόλουθοι: (i) η αναντιστοιχία των δεξιοτήτων μεταξύ ζήτησης και προσφοράς νέων θέσεων εργασίας, (ii) η ανησυχία για τις υγειονομικές συνθήκες, πρωτίστως, και τα κέρδη αποτίμησης των συνταξιοδοτικών προγραμμάτων (pension plan valuation gains), δευτερευόντως, που οδήγησαν σε αποχώρηση από το εργατικό δυναμικό τους μεγαλύτερης ηλικίας εργαζόμενους, (iii) η αλλαγή των επαγγελματικών προτιμήσεων των εργαζομένων, με αποτέλεσμα τη σημαντική άνοδο των οικειοθελών παραιτήσεων, φαινόμενο που έχει ονομαστεί, ως η «μεγάλη παραίτηση» και (iv) η μείωση της συμμετοχής των γυναικών στο εργατικό δυναμικό, με σκοπό τη φροντίδα της οικογένειας, εξαιτίας των διαταραχών που προκάλεσε η πανδημία στο εκπαιδευτικό σύστημα και τις υπηρεσίες παιδικής μέριμνας.

Στο παρόν Δελτίο, αναλύουμε την παράλληλη άνοδο του ποσοστού απασχόλησης και των κενών θέσεων εργασίας στην ελληνική αγορά εργασίας, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, η οποία αποδίδεται κατά κύριο λόγο στην αναντιστοιχία των δεξιοτήτων στην αγορά εργασίας. Η διατήρηση αυτής της αναντιστοιχίας φαίνεται να ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την επάνοδο στο προπανδημικό επίπεδο του ποσοστού των μακροχρόνια ανέργων στο σύνολο των ανέργων, καθώς οι ίδιοι δηλώνουν και πάλι ότι αναζητούν εργασία επιστρέφοντας ουσιαστικά στο εργατικό δυναμικό. Αντίθετα, το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών βελτιώνεται.

Στο Γράφημα 1 παρουσιάζεται η καμπύλη Beveridge για την ελληνική αγορά εργασίας, από το τέταρτο τρίμηνο του 2009, έως το τέταρτο τρίμηνο του 2021. Η καμπύλη αυτή αναπαριστά την (αναμενόμενη) αρνητική συσχέτιση μεταξύ (α) του ποσοστού κενών θέσεων εργασίας (σύμφωνα με τον ορισμό της Eurostat), το οποίο αποτελεί δείκτη ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και (β) του ποσοστού της ανεργίας. Οι κινήσεις κατά μήκος της καμπύλης σχετίζονται με τις κυκλικές διακυμάνσεις της οικονομίας. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια των υφέσεων, υπάρχουν συνήθως λίγες κενές θέσεις και υψηλή ανεργία, ενώ κατά τη διάρκεια της επεκτατικής φάσης του οικονομικού κύκλου προσφέρονται περισσότερες θέσεις εργασίας, με συνέπεια τη μείωση της ανεργίας.

Όπως παρατηρείται στο Γράφημα 1, πριν από το ξέσπασμα της πανδημίας στην Ελλάδα και για ένα διάστημα περίπου δύο ετών, από το 2017 έως και το 2019, οι κενές θέσεις εργασίας παρέμεναν σταθερές, περίπου στο 0,6% επί του συνόλου των θέσεων εργασίας, ενώ το ποσοστό της ανεργίας μειωνόταν. Στο χρονικό διάστημα που ακολούθησε το ποσοστό των κενών θέσεων εργασίας υποχώρησε, φθάνοντας το πρώτο τρίμηνο του 2021 στο 0,35%, γεγονός που αποδίδεται στην επίδραση της πανδημίας και των περιορισμών που ήταν σε ισχύ για τον έλεγχο εξάπλωσής της, με αποτέλεσμα τη μείωση των προσφερόμενων θέσεων εργασίας. Το τελευταίο συμβαδίζει με τον χαμηλότερο αριθμό προσλήψεων που πραγματοποιήθηκαν το 2020, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της τετραετίας 2016-2019 (2 εκατ., από 2,5 εκατ., αντίστοιχα) σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Εργασίας και του πληροφοριακού συστήματος Εργάνη. Σημειώνεται, ωστόσο ότι και ο αριθμός των αποχωρήσεων ήταν σημαντικά μικρότερος το 2020, σε σύγκριση με την προηγούμενη τετραετία, εξαιτίας των μέτρων που υιοθετήθηκαν για την προστασία της απασχόλησης.

Το ποσοστό των κενών θέσεων εργασίας αυξήθηκε σταδιακά από το δεύτερο τρίμηνο του 2021 και μετά και επανήλθε το τέταρτο τρίμηνο του έτους στο 0,6% επί των συνολικών θέσεων εργασίας. Αντίστοιχα στην ΕΕ-27 το ποσοστό των κενών θέσεων εργασίας διαμορφώθηκε το τέταρτο τρίμηνο του 2021 σε 2,6%, έναντι 1,8% το ίδιο τρίμηνο του 2020 και 2,1% το τέταρτο τρίμηνο του 2019.

Το γεγονός ότι η περαιτέρω πτώση της ανεργίας στην Ελλάδα δεν συμπίεσε τις κενές θέσεις εργασίας, με το ποσοστό τους να παραμένει σε γενικές γραμμές σταθερό, στο 0,6%, από το 2017 και μετά, ερμηνεύεται σε σημαντικό βαθμό από την αναντιστοιχία μεταξύ των προσφερόμενων και ζητούμενων δεξιοτήτων στην αγορά εργασίας.

Σημειώνεται ότι η άνοδος της απασχόλησης το 2021 στην Ελλάδα, όπως παρατηρείται στο Γράφημα 3α, αφορούσε αποφοίτους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ για τα άτομα που κατέχουν τίτλους έως και μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, η απασχόληση μειώθηκε. Επιπρόσθετα, σύμφωνα με έκθεση της Cedefop (2020 Skills Forecast), εκτός από τους επαγγελματίες, οι θέσεις εργασίας που εκτιμάται ότι θα έχουν τη μεγαλύτερη ζήτηση στην Ελλάδα μέχρι το 2030, είναι στην παροχή υπηρεσιών και τις πωλήσεις, καθώς και στον αγροτικό τομέα. Καθοριστικό παράγοντα για την ορθή και αποτελεσματική αντιστοίχιση των δεξιοτήτων στην αγορά εργασίας, ώστε αφενός να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς (επαρκής κάλυψη της ζήτησης δεξιοτήτων) και αφετέρου να μην υπο-αξιοποιούνται (μείωση της ετεροαπασχόλησης και εύρεση εργασίας που να αξιοποιεί τα προσόντα), αποτελεί η ουσιαστική σύνδεση της εκπαίδευσης, κυρίως της τριτοβάθμιας, αλλά και της δευτεροβάθμιας τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης, με την αγορά εργασίας. Επιπλέον, η ενίσχυση της τεχνικής επαγγελματικής εκπαίδευσης, σύμφωνα με τις ανάγκες της αγοράς, εκτιμάται ότι θα συμβάλλει ουσιαστικά στην πλήρωση των αντίστοιχων θέσεων εργασίας, οι οποίες βάσει της μελέτης της Cedefop αναμένεται ότι θα είναι σημαντικά αυξημένες μέχρι το 2030 (τεχνικοί και ασκούντες συναφή επαγγέλματα).

Σε ό,τι αφορά στους μεγαλύτερης ηλικίας εργαζόμενους, όπως παρατηρείται στο Γράφημα 2α, το ποσοστό απασχόλησης για τους άνω των 55 ετών, το οποίο είχε υποχωρήσει σημαντικά το δεύτερο τρίμηνο του 2020, έκτοτε αυξήθηκε φθάνοντας το 50,6% το τέταρτο τρίμηνο του 2021. Επιπρόσθετα αξίζει να σημειωθεί ότι το ποσοστό απασχόλησης των άνω των 55 ετών παρέμεινε την τελευταία εξαετία σε έντονα ανοδική τροχιά στην ΕΕ-27, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου, σύμφωνα με την Έκθεση του ΔΝΤ, το ποσοστό των ατόμων εκτός εργατικού δυναμικού που ανήκουν στην εν λόγω ηλικιακή ομάδα, είναι αυξημένο σε σύγκριση με την περίοδο προ της πανδημίας.

Επιπλέον, το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών στην Ελλάδα διαμορφώθηκε το τέταρτο τρίμηνο του 2021 σε 50,1%, αυξημένο κατά 2,8 μονάδες, σε σύγκριση με το ίδιο τρίμηνο του 2019 (Γράφημα 2β). Αντίστοιχα, στην ΕΕ-27 το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών υπερέβη το τέταρτο τρίμηνο του 2021, το ποσοστό που είχε καταγραφεί το ίδιο διάστημα του 2019 (64,5%, έναντι 63,3%). Σύμφωνα με την έκθεση του ΔΝΤ, στις ΗΠΑ το ποσοστό των γυναικών (μητέρες με μικρά παιδιά) εκτός εργατικού δυναμικού αυξήθηκε σημαντικά από τα μέσα του 2020 και μετά. Τέλος σε ό,τι αφορά στις οικειοθελείς παραιτήσεις ο αριθμός τους στην Ελλάδα το 2021 διαμορφώθηκε στο ίδιο επίπεδο που είχε καταγραφεί τη διετία 2017-2018 (975 χιλ.), ενώ ήταν μικρότερος από τον αριθμό των οικειοθελών παραιτήσεων που σημειώθηκε το 2019 (1 εκατ.). Επομένως, στην Ελλάδα δεν προκύπτει ότι το φαινόμενο που προαναφέρθηκε είναι της ίδιας έντασης με το αντίστοιχο που παρατηρείται διεθνώς (π.χ. στις ΗΠΑ).

Η αναντιστοιχία μεταξύ προσφερόμενων και ζητούμενων θέσεων εργασίας αντανακλάται, μεταξύ άλλων, και στο υψηλό ποσοστό των μακροχρόνια ανέργων. Οι μακροχρόνια άνεργοι ανήλθαν σε 64,9% επί του πληθυσμού των ανέργων το τέταρτο τρίμηνο του 2021, με το εν λόγω ποσοστό να είναι αυξημένο κατά 4,8%.

Σημειώνεται ότι το ποσοστό των μακροχρόνια ανέργων μειώθηκε σημαντικά κατά το πρώτο έτος της πανδημίας. Δεδομένης της μείωσης του αριθμού των ανέργων αλλά και των απασχολούμενων κατά τη διάρκεια της πανδημικής κρίσης, το τελευταίο πιθανότατα οφείλεται στη μετακίνηση μέρους του πληθυσμού των μακροχρόνια ανέργων εκτός εργατικού δυναμικού. Η παραμονή εκτός της αγοράς εργασίας, ωστόσο, για μεγάλο χρονικό διάστημα αποδυναμώνει το ανθρώπινο κεφάλαιο και υποβαθμίζει τις δεξιότητες, δυσχεραίνοντας την εύρεση εργασίας. Ως εκ τούτου, είναι κρίσιμης σημασίας η ενίσχυση των υποδομών οι οποίες στηρίζουν τη διά βίου εκπαίδευση, την κατάρτιση και την επανένταξη των μακροχρόνια ανέργων στην αγορά εργασίας, αλλά και των επενδύσεων σε επαγγελματική εκπαίδευση και συστήματα εκμάθησης για ενήλικες.

Σημαντική μείωση της ανεργίας

Όπως αναφέρει το υπουργείο Εργασίας, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, η ανεργία έχει μειωθεί κατά 4,4 ποσοστιαίες μονάδες από τη στιγμή που η ΝΔ ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας. (Από 17,2% όταν ηττήθηκε στις εκλογές του 2019 ο ΣΥΡΙΖΑ, στο 12,8% τον Ιανουάριο του 2022).

-Τον Ιανουάριο του 2022 είχαμε το χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας από τον Ιούλιο του 2010 (12,8%) και τον χαμηλότερο αριθμό ανέργων από τον Μάρτιο του 2010 (587,1 χιλ.).

-Η μείωση της ανεργίας είναι μεγαλύτερη στις γυναίκες και τους νέους, δύο πληθυσμιακές ομάδες που επλήγησαν ιδιαίτερα από την κρίση.

-Το τρίτο τρίμηνο του 2021 το ποσοστό απασχόλησης ανήλθε σε 63,3% (το υψηλότερο από το τρίτο τρίμηνο του 2010) ενώ ο αριθμός των απασχολούμενων ξεπέρασε τον Ιούνιο του 2021 το ψυχολογικό φράγμα των 4 εκατ. για πρώτη φορά από τον Αύγουστο του 2011.

-Και όλα αυτά παρά την κρίση του κορωνοϊού και τις σχετικές αρνητικές προβλέψεις για την ανεργία. Αυτές οι θετικές εξελίξεις δεν ήταν τυχαίες. Έγιναν πραγματικότητα λόγω της φορολογικής, δημοσιονομικής, αδειοδοτικής, εργασιακής και ασφαλιστικής πολιτικής της κυβέρνησης που ενθάρρυνε τις επενδύσεις και δημιούργησε νέες δουλειές.

Αύξηση των μισθών

Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, η θετική αυτή εικόνα επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία του ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ που καταγράφει την μισθωτή απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα. Ειδικότερα την τετραετία 2018-2021 καταγράφεται:

• Αύξηση του μέσου μηνιαίου μισθού κατά 4,3% (από 1.072 σε 1.118 ευρώ)

• Μείωση των εργαζομένων που λαμβάνουν έως 700 ευρώ μηνιαίως κατά 9,8% και αύξηση αυτών που λαμβάνουν πάνω από 1200 ευρώ κατά 14,8%.

Η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών που υιοθέτησε η κυβέρνηση, σε συνδυασμό με της φορολογικές ελαφρύνσεις αύξησε το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων.

Ενδεικτικά:

• Για μηνιαίο μισθό 1.000 ευρώ το όφελος ανεβαίνει στα 3,2% (355 ευρώ ετησίως) ενώ για μηνιαίο μισθό 2.000 ευρώ φτάνει το 3,5% (691 ευρώ ετησίως).

• Για τους εργαζόμενους που λαμβάνουν το κατώτατο μισθό το σωρευτικό όφελος από τις ανωτέρω μεταρρυθμίσεις και την αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 2% από 1.1/2022 κυμαίνεται από 3,97% έως 5,5%, ανάλογα με τις τριετίες που έχουν συμπληρώσει.

Η μελλοντική πολιτική της κυβέρνησης

Στο άμεσο μέλλον, όπως αναφέρει το υπουργείο Εργασίας, η πολιτική της κυβέρνησης θα ευνοήσει ακόμα περισσότερο εργαζόμενους και άνεργους:

• Με τη νέα σημαντική αύξηση του κατώτατου μισθού από 1ης Μαΐου.

• Με τον πολλαπλασιασμό των προγραμμάτων για επιδότηση πρόσληψης ανέργων. Ήδη ο ρυθμός των σχετικών προγραμμάτων έχει τριπλασιαστεί σε σχέση με την περίοδο ΣΥΡΙΖΑ και μόνο για το 2022 προβλέπεται η επιδότηση 86.000 θέσεων εργασίας από τον ΟΑΕΔ. Παράλληλα μάλιστα τρέχουν τα προγράμματα του Υπουργείου Εργασίας «πρώτο ένσημο» για τους νέους και κάλυψη ασφαλιστικών εισφορών για 50.000 επιχειρήσεις όταν προσλαμβάνουν ανέργους.

• Με την περαιτέρω μείωση της ανεργίας χάρη στην ανάπτυξη της οικονομίας, όπως προβλέπουν όλοι οι διεθνείς οργανισμοί.

• Με την εισαγωγή (από τον Ιούνιο σταδιακά) της ψηφιακής κάρτας εργασίας που θα είναι εγγύηση για το σεβασμό του ωραρίου και των υπερωριών των εργαζομένων.

Συγκεκριμένα σύμφωνα με τη ανακοίνωση αυτά είναι:

• Η μείωση της ανεργίας των γυναικών και των νέων.
• Το γεγονός ότι η μείωση της ανεργίας επιτεύχθηκε παράλληλα με αύξηση του εργατικού δυναμικού. Δεν είναι μόνο ότι μειώθηκαν οι άνεργοι, αλλά επιπλέον ότι χιλιάδες πολίτες που ήταν ανενεργοί, μπήκαν στην αγορά εργασίας, αναζήτησαν και βρήκαν δουλειά.

Οι επιδόσεις αυτές είναι αποτέλεσμα της συνολικής πολιτικής της κυβέρνησης, που ενθάρρυνε τη δημιουργία θέσεων εργασίας (μείωση φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, διευκόλυνση επενδύσεων), δημιούργησε πλέγμα προστασίας από τις επιπτώσεις του κορωνοϊού (προγράμματα αναστολών, ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ, επιστρεπτέες προκαταβολές, ρυθμίσεις οφειλών κ.ά.) και έδωσε κίνητρα για προσλήψεις ανέργων μέσω των προγραμμάτων του ΟΑΕΔ, που εντείνονται φέτος.

Αναλυτικά οι εξελίξεις στην αγορά εργασίας αποκωδικοποιούνται ως εξής:

1. Τα δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ

Η ανεργία έχει μειωθεί κατά 4,4 ποσοστιαίες μονάδες από τη στιγμή που η ΝΔ ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας, από 17,2% τον Ιούλιο του 2019 σε 12,8% τον Δεκέμβριο του 2021. Έτσι βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο από τον Ιούλιο του 2010 (12,9%), ενώ σε απόλυτους αριθμούς ο αριθμός των ανέργων (596,1 χιλ.) είναι ο χαμηλότερος από τον Μάρτιο του 2010 (564,0 χιλ.). Παράλληλα ο αριθμός των απασχολούμενων ξεπέρασε τον Ιούνιο του 2021 το ψυχολογικό φράγμα των 4 εκατ. για πρώτη φορά από τον Αύγουστο του 2011.

2. Μείωση της ανεργίας για γυναίκες-νέους

Η μείωση της ανεργίας (σε ποσοστιαίες μονάδες) είναι μεγαλύτερη στις γυναίκες και τους νέους. Αυτές είναι δύο κατηγορίες συμπολιτών μας που κατέγραψαν εξαιρετικά υψηλά ποσοστά ανεργίας κατά την περίοδο της κρίσης. Η γρηγορότερη αποκλιμάκωση της ανεργίας στις γυναίκες και τους νέους είναι πολύ σημαντική και για την ανάπτυξη της οικονομίας και για την κοινωνική συνοχή: Όλες οι σχετικές έρευνες δείχνουν ότι ο βασικότερος προσδιοριστικός παράγοντας για τη μείωση της φτώχειας και των ανισοτήτων είναι η αύξηση της απασχόλησης συγκεκριμένων ομάδων του πληθυσμού. Η Ελλάδα πετυχαίνει σημαντική πρόοδο ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση. Δημιουργούνται νέα εισοδήματα από εργασία, τα οποία κυρίως κατευθύνονται σε ανθρώπους που προηγουμένως δεν είχαν εισόδημα, γιατί δεν είχαν δουλειά. Η ανάπτυξη που πετυχαίνει η Ελλάδα γίνεται ολοένα και πιο συμπεριληπτική.

3. Αύξηση της απασχόλησης και περισσότεροι οικονομικά ενεργοί

Η μείωση της ανεργίας συμπίπτει τόσο με την αύξηση του αριθμού των απασχολουμένων, όσο και με τη μείωση του αριθμού των οικονομικά ανενεργών. Αυτός είναι ο ιδανικός συνδυασμός.

Το 2021, για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια, παρατηρούμε μία σημαντική μείωση των οικονομικά ανενεργών, που υπερβαίνει τις 100.000 άτομα. Δηλαδή, το 2021 παραπάνω από 100.000 συμπολίτες μας μπήκαν στην αγορά, αναζητώντας εργασία. Όμως, το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε σημαντικά, γιατί η απασχόληση αυξήθηκε κατά σχεδόν διπλάσιο αριθμό, ξεπερνώντας το φράγμα των 4 εκατομμυρίων. Δηλαδή το 2021, η Ελλάδα πέτυχε αύξηση απασχόλησης σε περιβάλλον αυξημένης συμμετοχής στην αγορά εργασίας. Αυτό ακριβώς είναι και το ζητούμενο.

Η αύξηση της απασχόλησης κατά σχεδόν 200.000 θέσεις εργασίας είναι από μόνη της μία πολύ θετική εξέλιξη. Πολύ θετική εξέλιξη όμως αποτελεί και η μείωση των οικονομικά ανενεργών. Αυτή δείχνει ότι τα κίνητρα που δίνει η κυβέρνηση υπέρ της εργασίας (μείωση ασφαλιστικών εισφορών και αναστολή εισφοράς αλληλεγγύης) είναι αποτελεσματικά, δίνουν σημαντική ώθηση σε κόσμο που ήταν εκτός αγοράς εργασίας, να αναζητήσει απασχόληση. Δείχνει επίσης ότι ο νέος εργασιακός νόμος, με τις πρόνοιες που προωθούν την καλύτερη ισορροπία μεταξύ προσωπικής/οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής, δίνει δυνατότητα εργασίας σε ανθρώπους την οποία προηγουμένως δεν είχαν.

4. Η πολιτική των μεταρρυθμίσεων αποδίδει

Η επιτυχία οφείλεται στην καλά σχεδιασμένη μεταρρυθμιστική ατζέντα που ακολουθεί η κυβέρνηση από την αρχή της θητείας της. Μια ατζέντα που περιλαμβάνει τη μείωση του μη μισθολογικού κόστους και της φορολογίας των επιχειρήσεων, ώστε να γίνουν πιο ανταγωνιστικές. Αλλά και την βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, την προώθηση των ιδιωτικοποιήσεων και την επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού της οικονομίας.

Ενδεικτικά από τη μείωση των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης 2020-2021 κατά 3,9 ποσοστιαίες μονάδες (2,3ppts στον εργοδότη και 1,6ppts στον εργαζόμενο) το ετήσιο μη μισθολογικό κόστος μιας επιχείρησης για έναν εργαζόμενο που λαμβάνει μικτό μισθό 1.000 ευρώ μειώνεται κατά 318 ευρώ. Την ίδια ώρα ο εργαζόμενος έχει αύξηση του εισοδήματός του κατά 228 ευρώ (που φτάνει τα 355 ευρώ αν συνυπολογιστούν τα οφέλη από τη μείωση της φορολογίας).

Παράλληλα με τις μεταρρυθμίσεις υλοποιήθηκαν άμεσα μέτρα στήριξης της απασχόλησης. Το συνολικό κόστος των μέτρων στήριξης της αγοράς εργασίας από την πανδημία υπερβαίνει τα 10,5 δισ. ευρώ, καθώς το 2020 διατέθηκαν 4,1 δισ. ευρώ, το 2021 5,3 δισ. ευρώ, ενώ για το 2022 αναμένεται να ξεπεράσει το 1,1 δισ. ευρώ. Τα μέτρα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα η Ελλάδα να έχει την καλύτερη επίδοση στην Ε.Ε., όσον αφορά στη συγκράτηση της ανεργίας κατά την περίοδο της πανδημίας.

Επιπλέον, μέσω των προγραμμάτων του ΟΑΕΔ δημιουργήθηκαν μέσα σε 1,5 χρόνο πάνω από 50.000 νέες θέσεις εργασίας ενώ για το τρέχον έτος αναμένεται να δημιουργηθούν άλλες 86.000 θέσεις εργασίας (ως μέτρο σύγκρισης την τετραετία ΣΥΡΙΖΑ δημιουργήθηκαν μόλις 40.000).

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 57,7% των νέων αυτών προσλήψεων αφορούσε γυναίκες ενώ το 38,3% ήταν άτομα ηλικίας έως 29 ετών – 2 πληθυσμιακές ομάδες που αντιμετωπίζουν εντονότερο πρόβλημα ανεργίας και για τις οποίες απαιτείται ιδιαίτερη μέριμνα.

5. Η στρατηγική για την απασχόληση το 2022

Από τα 16 προγράμματα του 2021 παραμένουν ανοιχτά για αιτήσεις 7 προγράμματα, τα οποία θα συνεισφέρουν περίπου 24.000 θέσεις εργασίας μέσα στο 2022.

Επίσης το 2022 με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και του ΕΣΠΑ ο ΟΑΕΔ θα υλοποιήσει 11 νέα προγράμματα απασχόλησης εργασιακής εμπειρίας και επιχειρηματικότητας (τα 4 σε λιγνιτικές περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας και της Πελοποννήσου στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης), ύψους 587 εκατ. ευρώ προϋπολογισμό. Αφορούν 62.000 θέσεις εργασίας.

Δηλαδή συνολικά μέσω ΟΑΕΔ θα δημιουργηθούν το 2022 86.000 νέες θέσεις εργασίας.

Συνολικά την τετραετία 2016-2019 δημιουργήθηκαν 10.627 θέσεις εργασίας τον χρόνο ενώ επί ΝΔ κατά μέσο όρο έχουμε 31.661 θέσεις εργασίας τον χρόνο – δηλαδή τριπλάσιο αριθμό.

Ταυτόχρονα έχει επεκταθεί το πρόγραμμα των 150.000 νέων θέσεων με το οποίο επιδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό το σύνολο των ασφαλιστικών εισφορών εργαζομένου και εργοδότη, για χρονικό διάστημα έξι μηνών.

Ενώ από την 1η Ιανουαρίου υλοποιείται και το «Πρώτο Ένσημο» το οποίο απευθύνεται σε νέους ηλικίας 18-29 ετών που δεν διαθέτουν προϋπηρεσία.

Επιπλέον μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης θα δαπανηθεί ποσό που υπερβαίνει το 1 δισ. ευρώ για προγράμματα κατάρτισης σε ψηφιακές και «πράσινες» δεξιότητες σε 500.000 ωφελούμενους ώστε να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις νέες απαιτήσεις της αγοράς εργασίας. Μέχρι το τέλος του 2022 θα έχουν καταρτιστεί πάνω από 150.000 άτομα.

Σε αντίθεση με τα συνθήματα της αντιπολίτευσης, η κυβέρνηση προωθεί πολιτικές, που αυξάνουν την απασχόληση, μειώνουν την ανεργία, μεγαλώνουν το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών, ενισχύουν την κοινωνική συνοχή. Εφαρμόζει μια αναπτυξιακή πολιτική, με μέρισμα για όλους τους πολίτες.