Η πρωτοποριακή αυτή ευρωπαϊκή υλοποίηση, που παρουσιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το καλοκαίρι, αποτρέπει την πρόσβαση ανηλίκων σε προϊόντα καπνού, νικοτίνης (συμπεριλαμβανομένης της άτμισης) και αλκοόλ και είναι σχεδιασμένη ώστε να είναι πολύ απλή στη χρήση – δεν απαιτούνται ιδιαίτερες ψηφιακές δεξιότητες από τους αγοραστές ή τους πωλητές.

Η τεχνολογική λύση έρχεται ως συνέχεια και συμπλήρωμα του πρόσφατου νόμου για τη δημόσια υγεία, ενισχύοντας την εφαρμογή του μέσω ψηφιακών εργαλείων.

Κεντρικός σκοπός του θεσμικού πλαισίου είναι η προστασία των νέων και η πρόληψη της χρήσης προϊόντων καπνού, νικοτίνης και αλκοόλ σε νεαρή ηλικία, μέσα από πέντε άξονες δράσης: μέτρα πρόληψης και προστασίας των ανηλίκων, αυστηρότερη εποπτεία της αγοράς, ειδική ρύθμιση για τα νέα προϊόντα νικοτίνης, δημιουργία ψηφιακού μητρώου ελέγχου και ενδυνάμωση των ελεγκτικών μηχανισμών και των κυρώσεων.

Στο πλαίσιο αυτό θεσπίζεται για πρώτη φορά σαφής και καθολική απαγόρευση της πώλησης, προσφοράς και διάθεσης των σχετικών προϊόντων σε ανηλίκους, με την ευθύνη εξακρίβωσης της ηλικίας να ανατίθεται ρητά στον πωλητή. Εάν ο αγοραστής δεν προσκομίσει αποδεικτικό ηλικίας, η συναλλαγή απαγορεύεται.

«Η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την επίλυση πραγματικών κοινωνικών προβλημάτων κι αυτή είναι η ομορφιά της. Υπό τον συντονισμό του Υπουργού Επικρατείας, άκη Σκέρτσου και σε στενή συνεργασία με τα Υπουργεία Υγείας και Προστασίας του Πολίτη, υλοποιούμε ένα συνεκτικό ψηφιακό πλαίσιο για την προστασία των ανηλίκων. Με το alto.gov.gr διασφαλίζουμε για πρώτη φορά την πλήρη χαρτογράφηση της αγοράς προϊόντων καπνού, άτμισης και αλκοόλ, ενισχύοντας τον στοχευμένο έλεγχο από τις αρμόδιες αρχές. Παράλληλα, μέσω της πλατφόρμας events.gov.gr θεσπίζουμε ένα σαφές και διαφανές πεδίο για τη δήλωση ιδιωτικών εκδηλώσεων με συμμετοχή ανηλίκων, περιορίζοντας φαινόμενα καταστρατήγησης και διευκολύνοντας τους ελέγχους. Επιπλέον, η ψηφιακή επαλήθευση ηλικίας μέσω του Kids Wallet και Gov.gr Wallet εισάγει μια ασφαλή και αξιόπιστη διαδικασία, που περιορίζει ουσιαστικά την πρόσβαση ανηλίκων σε επιβλαβή προϊόντα, χωρίς περιττή έκθεση προσωπικών δεδομένων. Η ίδια προσέγγιση θα επεκταθεί και στις διαδικτυακές αγορές, μετά από ένα διάστημα προσαρμογής των επιχειρήσεων. Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που ήρθε για να μείνει, ώστε να διαμορφώσουμε ένα πιο ασφαλές περιβάλλον για τα παιδιά μας και για αυτό απαιτείται η στήριξη όλων μας», δήλωσε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, κατά την παρουσίαση στη συνέντευξη Τύπου, του Οδικού Χάρτη και Επιχειρησιακού Σχεδίου για την Καθολική Εφαρμογή της Απαγόρευσης Πώλησης Καπνικών και Αλκοόλ σε Ανήλικους.

Πώς λειτουργεί η ψηφιακή επαλήθευση ηλικίας

Η καινοτομία του προγράμματος έγκειται στην εισαγωγή ψηφιακού συστήματος επαλήθευσης ηλικίας: η ταυτοποίηση της ενηλικότητας θα γίνεται μέσω των εφαρμογών Gov.gr Wallet και Kids Wallet.

Στα σημεία λιανικής, ο πωλητής επιλέγει στην εφαρμογή την απαιτούμενη ηλικιακή ομάδα (π.χ. άνω των 18) και εμφανίζεται ένα QR code. Ο υποψήφιος αγοραστής σκανάρει το QR είτε με το Gov.gr Wallet είτε με το Kids Wallet και επιτρέπει την κοινοποίηση ενός πιστοποιητικού επιβεβαίωσης ηλικίας.

Η χρήση των ψηφιακών εργαλείων αναμένεται να περιορίσει ουσιαστικά την πρόσβαση των ανηλίκων σε απαγορευμένα προϊόντα και να διευκολύνει την εφαρμογή του νόμου.

Το πλαίσιο προβλέπει επίσης αυστηρές ρυθμίσεις για την είσοδο ανηλίκων σε χώρους διασκέδασης: η είσοδος και παραμονή ανηλίκων σε αμιγώς μπαρ και νυχτερινά κέντρα απαγορεύεται, ενώ εξαιρέσεις για ιδιωτικές εκδηλώσεις με συμμετοχή ανηλίκων επιτρέπονται μόνο σε οριοθετημένους χώρους, εκτός ωραρίου λειτουργίας και μετά από υποχρεωτική δήλωση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα events.gov.gr.

Σημαντικό εργαλείο εποπτείας γίνεται το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων (alto.gov.gr), όπου θα εγγραφούν υποχρεωτικά όλες οι επιχειρήσεις και τα σημεία πώλησης προϊόντων καπνού, αλκοόλ και συναφών μη καπνικών προϊόντων, επιτρέποντας για πρώτη φορά την πλήρη χαρτογράφηση της αγοράς, τη στοχευμένη εποπτεία και τη διαλειτουργικότητα μεταξύ αρμοδίων αρχών.

Με την εγγραφή εκδίδεται έγγραφο με QR code για την ταχύτερη και πιο αξιόπιστη διενέργεια επιτόπιων ελέγχων. Η προθεσμία εγγραφής στο alto.gov.gr λήγει στις 16 Απριλίου 2026.

Το νέο ψηφιακό οικοσύστημα –συνδυάζοντας Gov.gr Wallet, Kids Wallet, alto.gov.gr και events.gov.gr- φιλοδοξεί να μετασχηματίσει την εφαρμογή της νομοθεσίας σε καθημερινό και αποτελεσματικό εργαλείο, αυξάνοντας την αποτρεπτική ικανότητα απέναντι στην πρόσβαση ανηλίκων σε εξαρτήσεις και ενισχύοντας συνολικά την προστασία της δημόσιας υγείας.

Οι πλατφόρμες αποτελούν μέρος της νέας στρατηγικής για ενισχυμένο έλεγχο και αποτροπή πρόσβασης των ανηλίκων σε επιβλαβή προϊόντα, συνδυάζοντας τεχνολογία, αυξημένη εποπτεία και συνεργασία των αρμόδιων φορέων.

Πώς θα γίνονται τα πάρτι και οι εκδηλώσεις
Το πρώτο εργαλείο είναι ένα ηλεκτρονικό μητρώο, όπου επιχειρήσεις που φιλοξενούν ιδιωτικές εκδηλώσεις με συμμετοχή ανηλίκων θα πρέπει να τις δηλώνουν εκ των προτέρων.
Η καταχώριση θα γίνεται στο gov.gr από τον νόμιμο εκπρόσωπο της επιχείρησης και θα περιλαμβάνει τον τύπο της εκδήλωσης και την ημερομηνία διεξαγωγής.
Μετά την υποβολή και επιβεβαίωση από τον πελάτη, θα δημιουργείται αυτόματα ιδιωτικό συμφωνητικό, διευκολύνοντας στοχευμένους ελέγχους και αποτρέποντας φαινόμενα αδήλωτων εκδηλώσεων όπου επιτρέπεται παράνομα η είσοδος ανηλίκων.

Έλεγχοι στα σημεία πώλησης
Το δεύτερο εργαλείο είναι ένα ηλεκτρονικό μητρώο ελέγχου προϊόντων καπνού και αλκοόλ.
Κάθε κατάστημα που εμπορεύεται τέτοια προϊόντα θα δηλώνει στο gov.gr τους τύπους των προϊόντων που διαθέτει και θα λαμβάνει έγγραφο με μοναδικό QR, που πιστοποιεί την εγγραφή.
Με αυτόν τον τρόπο θα χαρτογραφηθούν πανελλαδικά τα σημεία πώλησης και οι έλεγχοι θα γίνονται ευκολότερα, αφού οι αρχές θα γνωρίζουν ανά κατάστημα τι έχει δηλωθεί.
Η καταληκτική ημερομηνία εγγραφής είναι η 31η Ιανουαρίου 2026.

Η επαλήθευση της ηλικίας
Το τρίτο εργαλείο είναι ένας ασφαλής μηχανισμός επιβεβαίωσης ηλικίας για αγορά καπνικών ή αλκοολούχων από φυσικά καταστήματα λιανικής.
Ο πωλητής θα σκανάρει έναν QR κωδικό μέσω του Gov.gr Wallet ή του KidsWallet και θα λαμβάνει άμεσα ενημέρωση για το αν ο αγοραστής είναι ανήλικος, χωρίς αποκάλυψη προσωπικών δεδομένων.
Ο ίδιος μηχανισμός θα χρησιμοποιείται και στο ηλεκτρονικό εμπόριο, όπου ο QR κωδικός θα εμφανίζεται στη σελίδα του πωλητή.

Γεωργιάδης: «Θα είναι δυνατός ο έλεγχος σε πραγματικό χρόνο»
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε ότι η μεταρρύθμιση επιτρέπει έλεγχο σε πραγματικό χρόνο και ενισχύει την εφαρμογή του νόμου που αυστηροποιεί το πλαίσιο για τα καπνικά και το αλκοόλ.
Τόνισε ότι, παρότι έχουν μειωθεί τα περιστατικά παράβασης, δεν έχουν εξαλειφθεί και γι’ αυτό προχωρούν σε νέα εργαλεία για αλλαγή κουλτούρας.

Παπαστεργίου: Ευθύνη όλων η προστασία των παιδιών
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου υπογράμμισε ότι η προστασία των ανηλίκων περνά και μέσα από ψηφιακές λύσεις.
Σημείωσε επίσης ότι είναι έτοιμος ο μηχανισμός επιβεβαίωσης ηλικίας και για χρήση στα social media.

Εντατικοί έλεγχοι από την ΕΛ.ΑΣ.
Ο Γενικός Γραμματέας Δημόσιας Τάξης Παναγιώτης Στάθης ανέφερε ότι οι υποθέσεις παραμέλησης εποπτείας ανηλίκων έχουν αυξηθεί σημαντικά.
Από τον Ιούλιο 2025 η ΕΛ.ΑΣ. έχει πραγματοποιήσει 35.018 ελέγχους, εκ των οποίων 101 αφορούσαν διάθεση αλκοόλ σε ανηλίκους.
Η αστυνομία θα συνεχίσει τους ελέγχους σε όλα τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος.

Βαρτζόπουλος: Συνειδητοποίηση και αλλαγή στάσης
Ο υφυπουργός Υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος τόνισε ότι ο στόχος είναι η κατανόηση των κινδύνων για την υγεία των παιδιών.
Η αλλαγή στάσης, είπε, πρέπει να ξεκινήσει από την οικογένεια και τον κλάδο εστίασης, ώστε να μεταμορφωθεί η κουλτούρα της νέας γενιάς.

Από την ερχόμενη Δευτέρα, 13 Νοεμβρίου 2023, οι ανήλικοι που έχουν ή θα έχουν συμπληρώσει το 12ο έτος της ηλικίας τους μέχρι τις 31/12/2023, θα αποκτήσουν ΑΦΜ, αυτόματα, με βάση τα στοιχεία των Δηλώσεων Φορολογίας Εισοδήματος του 2022 και τα στοιχεία ΑΜΚΑ των γονέων, όπως επαληθεύονται από το Μητρώο Πολιτών.

H ταυτοποίηση των ανηλίκων και των γονέων τους επιτυγχάνεται μέσω ειδικής διαλειτουργικότητας που αναπτύχθηκε, σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων Ψηφιακής Διακυβέρνησης (ΓΓΠΣΨΔ), και ανταλλαγής δεδομένων με την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης (ΗΔΙΚΑ).

Και όλα αυτά, χωρίς καμία ενέργεια των γονέων.

Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας απόδοσης ΑΦΜ, για τα ανήλικα τέκνα που θα ταυτοποιούνται μέσα από την παραπάνω ψηφιακή διαδικασία, και οι δύο γονείς θα ενημερώνονται για το ΑΦΜ που αποδόθηκε στο τέκνο, μέσω:

• ηλεκτρονικής ειδοποίησης στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που έχουν δηλώσει στην ψηφιακή πύλη myAADE, στη διαδρομή Μητρώο & Επικοινωνία/ Στοιχεία Επικοινωνίας

• ανάρτησης στην ψηφιακή πύλη myAADE, στη διαδρομή Μητρώο & Επικοινωνία/ Τα Μηνύματά μου.
Επιπλέον, τα στοιχεία του ΑΦΜ του ανηλίκου θα εμφανίζονται εφεξής ως «Σχετιζόμενος ΑΦΜ» στην εικόνα των σχέσεων φυσικού προσώπου των γονέων, στην ψηφιακή πύλη myAADE/ Μητρώο & Επικοινωνία/ Στοιχεία Φυσικού Προσώπου.

Εκτιμάται ότι με τη διαδικασία αυτή θα λάβουν ΑΦΜ πάνω από 350.000 ανήλικα τέκνα άνω των 12 ετών.

Με βάση τα σχετικά στοιχεία, σήμερα υποβάλλονται πάνω από 80.000 αιτήσεις ετησίως για χορήγηση ΑΦΜ σε ανήλικα τέκνα.

Στόχος της ΑΑΔΕ είναι, σε δεύτερη φάση, να χορηγήσει, με την ίδια διαδικασία, ΑΦΜ σε όλα τα ανήλικα τέκνα, από το πρώτο έτος της ηλικίας τους, που έχουν δηλωθεί από τους γονείς τους στις Δηλώσεις Φορολογίας Εισοδήματος και μπορούν να ταυτοποιηθούν με την παραπάνω ψηφιακή διαδικασία.

Με τη νέα διαδικασία, διευκολύνονται σημαντικά οι γονείς, καθώς δεν θα χρειάζεται εφεξής να υποβάλλουν αίτηση και να επισκέπτονται τη ΔΟΥ για να λάβουν ΑΦΜ τα ανήλικα τέκνα τους. Ταυτόχρονα, εξασφαλίζεται η πληρέστερη συμπλήρωση των φορολογικών δηλώσεων των γονέων και η δυνατότητα επαλήθευσης ότι είναι δικαιούχοι των προβλεπόμενων ελαφρύνσεων, επιδομάτων κι ενισχύσεων.