Ανισότητες – Money Press

Οι υπερ-πλούσιοι συνεχίζουν να συσσωρεύουν πλούτο με ραγδαίο ρυθμό

stzaferis — Thu, 23 Apr 2026 17:00:15 +0000

Ο αριθμός των δισεκατομμυριούχων στον κόσμο θα μπορούσε να φτάσει σχεδόν τους 4.000 έως το 2031 καθώς οι υπερ-πλούσιοι συνεχίζουν να συσσωρεύουν πλούτο.

Σύμφωνα με ανάλυση του μεσιτικού γραφείου Knight Frank, υπάρχουν πλέον 3.110 δισεκατομμυριούχοι παγκοσμίως. Ο αριθμός αυτός προβλέπεται να αυξηθεί κατά 25% τα επόμενα πέντε χρόνια, φτάνοντας το σύνολο στους 3.915, όπως αναφέρει ο Guardian.

Η τάξη των πολυεκατομμυριούχων επεκτείνεται επίσης ραγδαία, με τον αριθμό των ανθρώπων με περιουσία τουλάχιστον 25 εκατομμύρια ευρώ σε όλο τον κόσμο να αυξάνεται από 162.191 το 2021 σε 713.626 σήμερα - μια αύξηση άνω του 300%, σύμφωνα με τo Knight Frank.

Ο Λίαμ Μπέιλι, επικεφαλής έρευνας στο μεσιτικό γραφείο, δήλωσε ότι ο πλούτος των δισεκατομμυριούχων και των εκατομμυριούχων έχει «υπερτροφοδοτηθεί» από τα κέρδη από τον κόσμο της τεχνολογίας, ιδίως από την τεχνητή νοημοσύνη.

«Η ικανότητα κλιμάκωσης μιας επιχείρησης δεν ήταν ποτέ μεγαλύτερη», είπε. «Αυτό έχει συμβάλει στην ικανότητα γρήγορης δημιουργίας μεγάλων περιουσιών, ενισχυμένων από την τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη».

Ο αριθμός των δισεκατομμυριούχων αναμένεται να αυξηθεί ταχύτερα στην πλούσια σε πετρέλαιο Σαουδική Αραβία, σύμφωνα με την έρευνα, υπερδιπλασιάζοντας από 23 το 2026 σε μια πρόβλεψη 65 το 2031. Ο πληθυσμός των δισεκατομμυριούχων στην Πολωνία αναμένεται επίσης να υπερδιπλασιαστεί από 13 σε 29 κατά την ίδια περίοδο, με αύξηση 81% στη Σουηδία, από 32 σε 58.

Η Βόρεια Αμερική φιλοξενεί λίγο λιγότερο από το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού δισεκατομμυριούχων, διαπίστωσε η Knight Frank - ωστόσο, οι προβλέψεις της δείχνουν ότι θα ξεπεραστεί από την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού έως το 2031. Μέχρι τότε, οι δισεκατομμυριούχοι από αυτήν την περιοχή αναμένεται να αντιπροσωπεύουν το 37,5% του συνόλου, σε σύγκριση με το 27,8% από τη Βόρεια Αμερική.

Πώς εξηγείται το χάσμα

Αυτό συμβαίνει καθώς το χάσμα μεταξύ των πλουσιότερων και των φτωχότερων του κόσμου συνεχίζει να διευρύνεται. Πέρυσι, η έκθεση για την Παγκόσμια Ανισότητα διαπίστωσε ότι λιγότεροι από 60.000 άνθρωποι - το 0,001% του παγκόσμιου πληθυσμού - ελέγχουν τρεις φορές περισσότερο πλούτο από ολόκληρο το κατώτερο μισό της ανθρωπότητας.

Υπάρχουν αυξανόμενες εκκλήσεις προς τους παγκόσμιους ηγέτες να αυξήσουν τους φόρους στους υπερ-πλούσιους, εν μέσω ανησυχιών ότι οι πλουσιότεροι στην κοινωνία αγοράζουν επίσης πολιτική επιρροή.

Η φιλανθρωπική οργάνωση Oxfam διαπίστωσε ότι πέρυσι δημιουργήθηκε ένας αριθμός ρεκόρ δισεκατομμυριούχων, φτάνοντας το σύνολο πάνω από 3.000 για πρώτη φορά. Ανέφερε ότι οι δισεκατομμυριούχοι έχουν συλλογικό πλούτο 15,6 τρισεκατομμυρίων ευρώ.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Tesla, Ίλον Μασκ, είναι ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο, με καθαρή περιουσία 570,8 δισεκατομμυρίων ευρώ, σύμφωνα με τη λίστα πλουσίων του Forbes. Ο Λάρι Πέιτζ, έναν από τους ιδρυτές της Google, ακολουθεί στη δεύτερη θέση, με καθαρή περιουσία 232,8 δισεκατομμυρίων ευρώ, και τον ιδρυτή της Amazon, Τζεφ Μπέζος, στην τρίτη θέση, με καθαρή περιουσία 221,3 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Η λίστα των πλουσίων της Sunday Times κατέταξε την οικογένεια Χιντούγια ως την πλουσιότερη στη Βρετανία, με καθαρή περιουσία 40,3 δισεκατομμυρίων ευρώ. Ο Γκοπιτσάντ Χιντούγια, ο δισεκατομμυριούχος επικεφαλής της οικογένειας με συμφέροντα στον τομέα του πετρελαίου, των τραπεζών και των ακινήτων, πέθανε σε ηλικία 85 ετών πέρυσι.

Υπήρχαν 156 δισεκατομμυριούχοι με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο το 2025, σύμφωνα με τη λίστα των πλουσίων της εφημερίδας, η οποία σηματοδότησε τη μεγαλύτερη πτώση στην 37χρονη ιστορία της, από 165 το προηγούμενο έτος.

Πώς διαμορφώνονται οι μισθολογικές και επαγγελματικές διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα στην Ελλάδα

stzaferis — Wed, 24 Dec 2025 17:00:39 +0000

Το 2024, η Ελλάδα κατέγραψε μερικά από τα υψηλότερα ποσοστά σχετικά με το χάσμα εργασιακής απασχόλησης μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη Στερεά Ελλάδα να κατατάσσεται στην πρώτη θέση με 31,2 ποσοστιαίες μονάδες. Η περιοχή αυτή αντιμετωπίζει ιδιαίτερες προκλήσεις, καθώς σχεδόν 1 στις 3 γυναίκες δεν συμμετέχει στην αγορά εργασίας, ενώ οι άνδρες εργάζονται σε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό.

Συνολικά στην ΕΕ, το χάσμα απασχόλησης μεταξύ ανδρών και γυναικών ανήλθε σε 10,0 ποσοστιαίες μονάδες το 2024, με το ποσοστό απασχόλησης για τους άνδρες ηλικίας 20-64 ετών να φτάνει το 80,8%, ενώ για τις γυναίκες το 70,8%. Αυτή η διαφορά αποτυπώνει τις διαχρονικές ανισότητες που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στην αγορά εργασίας και την ανάγκη για εντατικές πολιτικές ισότητας.

Από τις 24 περιφέρειες της ΕΕ που καταγράφουν χάσμα μεγαλύτερο των 17,5 ποσοστιαίων μονάδων, 11 βρίσκονται στην Ελλάδα (εκτός από την Αττική και την Ήπειρο). Οι μεγαλύτερες ανισότητες καταγράφηκαν στις εξής περιοχές:

Στερεά Ελλάδα: 31,2 μονάδες
Απουλία (Ιταλία): 29,8 μονάδες
Καμπανία (Ιταλία): 29,1 μονάδες
Βασιλικάτα (Ιταλία): 28,1 μονάδες

Αντίθετα, σε περιοχές όπως η Σουηδία, η Φινλανδία και η Γερμανία, οι γυναίκες συμμετέχουν ενεργά στην αγορά εργασίας και σε πολλές περιφέρειες έχουν υψηλότερα ποσοστά απασχόλησης από τους άνδρες. Υπάρχουν επίσης τέσσερις περιφέρειες στην ΕΕ όπου οι γυναίκες εργάζονται περισσότερο από τους άνδρες: τρεις στη Φινλανδία και η πρωτεύουσα της Κροατίας, το Grad Zagreb.

Το μεγάλο χάσμα στην Ελλάδα οφείλεται σε συνδυασμό παραμέτρων, όπως:

Η μεγάλη αναλογία γυναικών που αναλαμβάνουν οικιακές υποχρεώσεις.
Η περιορισμένη πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή φροντίδα των παιδιών.
Οι διακρίσεις στην πρόσληψη, τις προαγωγές και την αμοιβή.
Η επαγγελματική διάκριση με τις γυναίκες να συγκεντρώνονται σε χαμηλότερα αμειβόμενους κλάδους.

Η υποεκπροσώπηση των γυναικών σε ηγετικές θέσεις, που θα μπορούσαν να προωθήσουν πολιτικές ισότητας.

Αντίθετα, περιοχές με μικρότερα χάσματα συχνά συνδυάζουν υψηλά ποσοστά απασχόλησης και πολιτικές υποστήριξης των εργαζόμενων γυναικών, όπως η παροχή κατάλληλης παιδικής φροντίδας και η ενίσχυση των ευκαιριών προαγωγής.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Δράσης για τον Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων, θέτει ως στόχο τη μείωση του χάσματος απασχόλησης στο μισό μέχρι το 2030, δηλαδή σε 5,6 ποσοστιαίες μονάδες. Ωστόσο, η Ελλάδα απέχει ακόμη πολύ από αυτόν τον στόχο, απαιτώντας άμεση δράση για την εφαρμογή πολιτικών που θα ενισχύσουν την ισότητα στην αγορά εργασίας.

Τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα

Η Ελλάδα πρέπει να επικεντρωθεί σε στρατηγικές που περιλαμβάνουν:

Πολιτικές υποστήριξης της φροντίδας των παιδιών
Μέτρα κατά των διακρίσεων στον εργασιακό χώρο.
Προώθηση της ισότιμης πρόσβασης των γυναικών σε ηγετικές θέσεις.

ΟΗΕ: Οι γυναίκες σε όλο τον κόσμο αμείβονται λιγότερο από τους άνδρες

stzaferis — Wed, 10 Dec 2025 16:00:45 +0000

Μόνο μερικά βήματα έχουμε κάνει ως ανθρωπότητα για την ισότητα των φύλων, η οποία παραμένει ένας μακρινός στόχος, κρίνοντας και από τα αποκαλυπτικά στοιχεία της φετινής Έκθεσης των Ηνωμένων Εθνών για την Ισότητα των Φύλων και την Ενδυνάμωση των Γυναικών. «Η ανισότητα των φύλων αποτελεί ένα από τα πιο βαθιά ριζωμένα και σοβαρά προβλήματα της εποχής μας», δήλωσε χαρακτηριστικά η Jocelyn Chu, διευθύντρια προγραμμάτων του UN Women.

Όπως διαβάζουμε στον Guardian, τα στοιχεία της Έκθεσης έδειξαν πως οι γυναίκες εργάζονται περισσότερες συνολικά ώρες από τους άνδρες, αλλά όταν υπολογίζουμε τόσο την πληρωμένη όσο και τη μη πληρωμένη εργασία (όπως οι δουλειές του σπιτιού), καταλήγουν να κερδίζουν μόνο το ένα τρίτο (32%) από όσα κερδίζουν οι άνδρες για κάθε ώρα δουλειάς. Ακόμη και όταν η μη αμειβόμενη οικιακή εργασία δεν περιλαμβάνεται στον υπολογισμό, οι γυναίκες κερδίζουν μόλις το 61% των αποδοχών των ανδρών, σύμφωνα με την έκθεση.

Οι γυναίκες ηλικίας 15 έως 64 ετών εργάζονται κατά μέσο όρο 10 ώρες περισσότερες την εβδομάδα από τους άνδρες. Το 2025 αντιστοιχούσαν σε λίγο παραπάνω από το ένα τέταρτο (περίπου 28%) του συνολικού εισοδήματος παγκοσμίως - ένα ποσοστό που έχει μεταβληθεί ελάχιστα τα τελευταία 35 χρόνια.

Η έκθεση, την οποία προλογίζουν οι κορυφαίοι οικονομολόγοι Jayati Ghosh και Joseph Stiglitz, αποκαλύπτει ότι το πλουσιότερο 10% του παγκόσμιου πληθυσμού κατέχει σχεδόν τα τρία τέταρτα του παγκόσμιου πλούτου, ενώ το φτωχότερο μισό κατέχει μόλις το 2%, και εξετάζει την επίδραση της ανισότητας σε κάθε πτυχή της ζωής των ανθρώπων. Όσον αφορά το φύλο, σημειώνεται πως η ισότητα παραμένει ένας μακρινός στόχος. «Δεν αποτελεί έκπληξη», αναφέρει η Chu, προσθέτοντας ότι η ανισότητα των φύλων έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια λόγω «της υποχώρησης των δημοκρατικών θεσμών και των απειλών στα δικαιώματα των γυναικών».

Αναφορικά με την έκθεση, οι γυναίκες εργάζονται περισσότερες ώρες από τους άνδρες σε όλες τις περιοχές του κόσμου. Τα μεγαλύτερα χάσματα -από 12 έως 13 ώρες την εβδομάδα- καταγράφονται στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, στην Ανατολική Ασία και τη Νότια και Νοτιοανατολική Ασία. Τα μικρότερα χάσματα, 6 έως 7 ώρες την εβδομάδα, εντοπίζονται στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και την Ωκεανία.

Παράλληλα, εμπόδια όπως η πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή παιδική φροντίδα, καθώς και οι πολιτικές οικογενειακής άδειας, περιορίζουν τη δυνατότητα στις γυναίκες να ενταχθούν και να παραμείνουν ηχηρά στην αγορά εργασίας. Η έκθεση, αναφέρει επίσης πως σε όλες τις περιοχές του κόσμου, οι γυναίκες κερδίζουν σταθερά λιγότερα από τους άνδρες, το οποίο φανερώνει πως μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων είναι «ένα αδιαμφισβήτητο παγκόσμιο φαινόμενο που εξακολουθεί να υφίσταται» - όπως αναφέρει η έκθεση χαρακτηριστικά.

Η Chu, πάντως, αναγνωρίζει ότι έχει υπάρξει κάποια πρόοδος - όπως βελτιώσεις στα εργασιακά δικαιώματα των γυναικών και στη νομοθεσία για την ίση αμοιβή- ωστόσο η αλλαγή εξακολουθεί να είναι αναγκαία. «Η πατριαρχία είναι βαθιά ριζωμένη. Είναι ενσωματωμένη στους θεσμούς και στα οικονομικά συστήματα», κατέληξε.

The Εconomist: Οι παγκόσμιες ανισότητες αυξάνονται ξανά (και) λόγω κοροναϊού

panos12 — Sun, 07 Aug 2022 05:00:33 +0000

H COVID-19 δεν επρόκειτο ποτέ να αποδειχτεί ότι είναι κάτι καλό για τους φτωχούς. Στην αρχή, ωστόσο, η ασθένεια δεν συνδέθηκε με την αύξηση της ανισότητας. Το 2020 οι πλουσιότερες οικονομίες έτειναν να υποστούν μεγαλύτερες μειώσεις στο ΑΕΠ ανά άτομο από πολλές φτωχές – και σε αυτές τις χώρες τα μεγάλα πακέτα τόνωσης προστάτευαν τους φτωχότερους από την ανέχεια.

Καθώς η πανδημία συνεχιζόταν όμως, οι επιπτώσεις της στην παγκόσμια ανισότητα μετατοπίστηκαν. Οι πλουσιότερες χώρες είχαν καλύτερη πρόσβαση σε εμβόλια από τις φτωχότερες και ήταν πιο ικανές να διατηρήσουν τις δαπάνες για προγράμματα για τη στήριξη των εισοδημάτων και την ενίσχυση της ανάκαμψης. Το καθαρό αποτέλεσμα της πανδημίας ήταν η αύξηση της ανισότητας μεταξύ των χωρών, σε ορισμένους τομείς ξανά στα επίπεδα των αρχών της δεκαετίας του 2010.

Έτσι, η μακροχρόνια μείωση της παγκόσμιας ανισότητας που ξεκίνησε γύρω στο 1990 έφτασε στο τέλος της – και το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών φαίνεται τώρα πιθανό να διευρυνθούν, καθώς οι φτωχές χώρες χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να ανακάμψουν από την Covid. Ωστόσο, οι αιτίες της αύξησης της ανισότητας δεν είναι καθολικά ζοφερές. Παραδόξως, μέρος της εξήγησης έγκειται στην αύξηση των εισοδημάτων μεταξύ των πρώην φτωχών.

Για να καταλάβετε γιατί, εξετάστε τις δύο διαφορετικές μορφές ανισότητας που εξετάζουν οι ερευνητές: την ψαλίδα που εμφανίζεται μέσα σε μια χώρα και την ψαλίδα μεταξύ χωρών. Από τη δεκαετία του 1980 έως τη δεκαετία του 2000, η ανισότητα αυξήθηκε στις περισσότερες χώρες (συμπεριλαμβανομένων πολλών στον αναδυόμενο κόσμο) καθώς οι πλούσιοι Αμερικανοί, Βρετανοί, Κινέζοι και ούτω καθεξής τα πήγαν καλύτερα από τους φτωχότερους συμπατριώτες τους.

Ωστόσο, η συμβολή αυτής της δυναμικής εντός της χώρας επηρεάζεται από τις διαφορετικές περιουσίες πλούσιων και φτωχών χωρών στο σύνολό τους. Επειδή οι φτωχότερες χώρες αυξάνονταν ταχύτερα από τις πλουσιότερες -και οι μεγάλες χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία τα πήγαιναν ιδιαίτερα καλά- το καθαρό αποτέλεσμα των αλλαγών στην παγκόσμια οικονομία ήταν μια απότομη μείωση της παγκόσμιας ανισότητας.

Στη συνέχεια, τη δεκαετία πριν από την πανδημία, η πρόοδος αυτή σταμάτησε. Οι μετατοπίσεις στην κατανομή του εισοδήματος εντός των χωρών έπαψαν να αυξάνουν την ανισότητα (πράγματι, ορισμένα πρόσφατα χρόνια οι αλλαγές στο εσωτερικό της χώρας συνέβαλαν στη μείωση της καθαρής παγκόσμιας ανισότητας). Αλλά αυτή η γενικά ευπρόσδεκτη τάση συνέβη παράλληλα με την πολύ μεγαλύτερη ανάσχεση της προόδου στο κλείσιμο της ψαλίδας των εισοδηματικών διαφορών μεταξύ των χωρών.

Στη δεκαετία του 2000, για παράδειγμα, μια οικονομία στο 30ο εκατοστημόριο της παγκόσμιας κατανομής εισοδήματος αναπτύχθηκε δύο ποσοστιαίες μονάδες ταχύτερα σε μέση ετήσια βάση από ό,τι η Αμερική, όσον αφορά το κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Στη δεκαετία του 2010, αντίθετα, το ΑΕΠ ανά άτομο στις χώρες αυτές αυξήθηκε ελαφρώς πιο αργά από ό,τι στην Αμερική. Κατά συνέπεια, τα μέτρα κατά της παγκόσμιας ανισότητας έδειξαν πολύ μικρή βελτίωση, έως και καθόλου, από το 2014 περίπου, μέχρι τις παραμονές της πανδημίας.

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, τα εμβόλια και τα πιο γενναιόδωρα κίνητρα του πλούσιου κόσμου διεύρυναν το χάσμα μεταξύ των χωρών. Ακόμη χειρότερα, εκτιμά η Παγκόσμια Τράπεζα, το βάρος των απωλειών εισοδήματος στις φτωχότερες χώρες έπεσε δυσανάλογα σε εκείνες που βρίσκονται στο κάτω μέρος του εισοδηματικού φάσματος. Ως αποτέλεσμα, η αύξηση της παγκόσμιας ανισότητας αντανακλούσε τόσο το διευρυνόμενο χάσμα μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών όσο και την αυξανόμενη ανισότητα στις φτωχές οικονομίες.

Οι αναπτυσσόμενες χώρες αντιμετωπίζουν τώρα πιο ζοφερές οικονομικές προοπτικές. Οι επικίνδυνες συνέπειες της πανδημίας, συμπεριλαμβανομένης της εγκατάλειψης του σχολείου και της μείωσης των επενδύσεων, αναμένεται να περιορίσουν την ανάπτυξη, όπως και τα μεγάλα βάρη του χρέους και οι προκλήσεις που θέτει ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία. Το ΔΝΤ υπολογίζει ότι μέχρι το 2024 η παραγωγή σε όλο τον αναδυόμενο κόσμο θα παραμείνει μειωμένη κατά 5% ή περισσότερο σε σύγκριση με την προ-πανδημική τάση, ενώ στις πλούσιες οικονομίες θα είναι λιγότερο από 1% κάτω από την τάση (και η παραγωγή στην Αμερική θα είναι πάνω από αυτήν).

Ωστόσο, η υψηλότερη παγκόσμια ανισότητα είναι επίσης το αποτέλεσμα μιας πιο θετικής εξέλιξης. Πρόσφατη μελέτη του Ravi Kanbur του Πανεπιστημίου Cornell και των Eduardo Ortiz-Juarez και Andy Sumner του King’s College του Λονδίνου υποδηλώνει ότι η καταγεγραμμένη παγκόσμια ανισότητα μπορεί να αυξηθεί με σταθερό τρόπο τα επόμενα χρόνια για τον ίδιο περίπου λόγο που έπεσε τις τελευταίες δεκαετίες. Ενώ ο αναδυόμενος κόσμος στο σύνολό του έχει κερδίσει έδαφος απέναντι στις πλούσιες χώρες από τη δεκαετία του 1980, η μερίδα του λέοντος στη μείωση της παγκόσμιας ανισότητας εκείνη την εποχή αποδόθηκε στην ταχεία οικονομική ανάπτυξη της Κίνας και της Ινδίας. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Κίνα βρίσκεται τώρα περίπου στον παγκόσμιο μέσο όρο – ένα ορόσημο που μπορεί να φτάσει η Ινδία τη δεκαετία του 2030. Καθώς τα εισοδήματα σε αυτές τις χώρες ξεπερνούν αυτό το όριο, η συνεχιζόμενη ανάπτυξή τους θα γίνει πηγή αύξησης και όχι μείωσης της ανισότητας.

Ο πλουτισμός δύο χωρών που φιλοξενούν περισσότερο από το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού είναι αναμφίβολα μια από τις μεγάλες ιστορίες οικονομικής επιτυχίας των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών. Ωστόσο, έχει το ατυχές αποτέλεσμα να κάνει πιο εμφανή την απογοητευτική πρόοδο εκείνων που βρίσκονται στο χαμηλότερο άκρο της κατανομής του εισοδήματος.

Ανισότητα: Οι εκατομμυριούχοι που θέλουν να… φορολογηθούν

panos12 — Sat, 09 Apr 2022 15:00:32 +0000

Την περασμένη εβδομάδα, στην πόλη της Ουάσινγκτον στις ΗΠΑ, έλαβε χώρα μια ιδιαίτερη συνάντηση. Εκατομμυριούχοι, που αυτοχαρακτηρίζονται ως «πατριώτες», κάθισαν σε τραπέζια με την ένδειξη «φορολογήστε τους πλουσίους».

Ήταν η πρώτη συνάντηση που οι Πατριώτες Εκατομμυριούχοι συγκεντρώθηκαν από κοντά μετά την πανδημία. Η ομάδα δημιουργήθηκε το 2010 και αποτελείται από πλούσιους ανθρώπους που πιστεύουν – παραδόξως – ότι οι πλούσιοι θα πρέπει να πληρώνουν και υψηλότερους φόρους. Και έπειτα από δέκα χρόνια απογοήτευση, ορισμένοι πιστεύουν ότι η αλλαγή πλησιάζει.

Κάτι αλλάζει

Στο Λευκό Οίκο, ο Τζο Μπάιντεν πρότεινε την εισαγωγή νέας φορολογίας για νοικοκυριά με περιουσίες που ξεπερνούν τα $100 εκατ. Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει δείξει ότι η διεθνής κοινότητα μπορεί να πατάξει τους ολιγάρχες – και ότι θα το κάνει, σημειώνει ο Guardian. Ταυτόχρονα, οι εργαζόμενοι που δημιούργησαν με τη δουλειά τους την αμύθητη περιουσία ανθρώπων όπως ο Τζεφ Μπέζος της Amazon και ο Χάουαρντ Σουλτς των Starbucks, πέτυχαν τη δημιουργία σωματείων, παρά τα εκατομμύρια που δαπάνησαν και οι δυο εταιρείες για να καταστείλουν τις προσπάθειές τους.

«Κανείς δεν μιλούσε για αύξηση της φορολογίας των πλουσίων όταν αρχίσαμε», υποστηρίζει στον Guardian ο Μόρις Περλ, επικεφαλής των Πατριωτών Εκατομμυριούχων και πρώην διευθυντής της BlackRock, της μεγαλύτερης εταιρείας διαχείρισης χαρτοφυλακίων στον κόσμο.

Ακόμη και η ίδια η συζήτηση ακουγόταν γελοία επί προεδρίας Τραμπ, υποστηρίζει ο Περλ. «Έχουμε δει τεράστια αλλαγή. Έχουμε έναν πρόεδρο που μιλά για φορολόγηση των πλουσίων, ανθρώπων που μιλούν για φόρους μεγάλων εισοδημάτων – αυτές οι ιδέες πριν δέκα χρόνια ήταν λιγότερο και από περιθωριακές. Δε λέω ότι θα συμβεί και θα μετατραπεί σε νόμο, αλλά γίνονται συζητήσεις στα υψηλότερα επίπεδα».

«Ολιγάρχες εναντίον Όλων Μας»

Μέρος της αιτίας που αυτές οι συζητήσεις επιτέλους συμβαίνουν, παρατηρεί ο Guardian, είναι η σοβαρή επιδείνωση των κοινωνικοοικονομικών συνθηκών. Στο συνέδριο των εκατομμυριούχων, ο ένας ομιλητής μετά τον άλλο μιλούσε για τον τρόπο με τον οποίο οι υπερβολικά πλούσιοι κατάφεραν να φέρουν υπό τον έλεγχό τους τα πολιτικά συστήματα σε όλο τον κόσμο, έχουν συμπιέσει τους μισθούς και έχουν εντείνει την ανισότητα. Όλα τα παραπάνω, είχαν ως αποτέλεσμα και τον εύγλωττο τίτλο του συνεδρίου: «Ολιγάρχες εναντίον Όλων Μας: Η Μάχη για την Εξουσία και το Χρήμα».

Άλλο ένα μέλος της οργάνωσης, ο Γκάρι Στίβενσον, ένας βρετανός έμπορος που έγινε οικονομολόγος με ειδίκευση στις ανισότητες, πιστεύει ότι τα πράγματα θα πάνε μόνο προς το χειρότερο. Οι δισεκατομμυριούχοι δημιούργησαν τεράστιες περιουσίες από την εκτόξευση του χρηματιστηρίου, των τιμών των ακινήτων και άλλων περιουσιακών στοιχείων στη διάρκεια της πανδημίας. Τα κρατικά επιδόματα, υποστηρίζει, βοήθησαν κυρίως τους πλούσιους. «Αν δεν γίνει τίποτα, θα αντιμετωπίσουμε μια τεράστια καταστροφή», λέει στον Guardian. «Όσο άσχημα κι αν νομίζετε ότι είναι τα πράγματα, σας εγγυώμαι ότι θα γίνουν πολύ, μα πολύ χειρότερα».

Ο ρόλος της πανδημίας

Όταν ξέσπασε η πανδημία, πολλοί την χαρακτήρισαν μεγάλο εξισωτή – από την άποψη ότι, υποτίθεται, μας έπληττε όλους το ίδιο. Στην πραγματικότητα, ο κοροναϊός ενέτεινε συντριπτικά τόσο τις οικονομικές, όσο και τις φυλετικές ανισότητες. Οι αμερικανοί δισεκατομμυριούχοι έλαβαν επιχορηγήσεις της τάξης του $1,1 τρισ., ενώ παράλληλα ο πλούτος τους άγγιζε επίπεδα-ρεκόρ. Μια τάξη δισεκατομμυριούχων άνθισε στην Ασία και έφτανε σε κέρδη-ρεκόρ στη Βρετανία. Όμως καθώς αναδυόμαστε από τη σκιά του κοροναϊού, οι πολλοί γονατίζουν υπό το βάρος του πληθωρισμού και της ακρίβειας σε βασικά αγαθά, όπως η στέγη, οι λογαριασμοί και τα τρόφιμα.

Για τον Στίβενσον, αυτή η απίστευτη έκρηξη πλούτου είναι «υλικό που μας οδηγεί στο τέλος του πολιτισμού. Υπάρχει μόνο ένα πράγμα που μπορούμε να κάνουμε. Πρέπει να πάρουμε πίσω αυτά τα χρήματα».

Η κληρονόμος της Ντίσνεϊ

Όμως είναι οι πλούσιοι – και κατά συντριπτική πλειοψηφία λευκοί – συμμετέχοντες του συνεδρίου οι άνθρωποι που θα μας οδηγήσουν εκεί; Η Άμπιγκεϊλ Ντίσνεϊ πιστεύει πως ναι. Εγγονή του Γουόλτ Ντίσνεϊ, συνιδρυτή της θρυλικής εταιρείας, βλέπει την εξέλιξη των ΗΠΑ να αντανακλάται στην ιστορία της οικογένειάς της.

Οι Ντίσνεϊ ήταν ήδη εξαιρετικά πλούσιοι πριν γεννηθεί η Άμπιγκεϊλ, που είναι σήμερα 62 ετών. Όμως ο πλούτος τους αυξήθηκε δραματικά, ακριβώς την περίοδο που η ψαλίδα της ανισότητας άνοιγε. «Τα χρήματα άλλαξαν την οικογένειά μου», λέει και δεν εννοεί προς το καλύτερο. Τώρα, σημειώνει, οι πλούσιοι ζουν σε έναν άλλο κόσμο και δεν μπορούν να δουν τι συνέπειες θα έχει η ενίσχυση των ανισοτήτων. Πιστεύει ότι αν ακούσουν την αλήθεια από ανθρώπους της τάξης τους, θα είναι πιο δεκτικοί στο μήνυμά τους.

«Οι μόνοι άνθρωποι που ακούνε οι δισεκατομμυριούχοι, είναι οι υπόλοιποι δισεκατομμυριούχοι και πολυεκατομμυριούχοι. Χρειάζεσαι τουλάχιστον δυο τελείες. Και αν δεν ακούσουν, υπάρχουν και τα παιδιά και οι σύζυγοί τους, κι εκείνοι θα ακούσουν», υποστηρίζει.

Αν και τα χρήματά της της ανοίγουν πόρτες εξουσίας, η Ντίσνεϊ θεωρεί ότι ακόμη και οι Αμερικανοί που θα ευνοούνταν από τις προτάσεις της δεν συμφωνούν με το μήνυμά της. Δεν είναι σπάνιο να δέχεται επιθέσεις στο Twitter επειδή γράφει ότι οι πλούσιοι θα πρέπει να πληρώνουν μεγαλύτερους φόρους. Το πρόβλημα είναι ότι οι άνθρωποι είναι πεπεισμένοι ότι «κάθε άτομο σε αυτή τη χώρα είναι ένας εκκολαπτόμενος δισεκατομμυριούχος». Αποτέλεσμα μιας ενορχηστρωμένης εκστρατείας που κατά τη γνώμη της δημιουργήθηκε ακριβώς για να προστατεύσει το πλουσιότερο 1%.

Ταξικός πόλεμος

Ακούγοντας κάποιον που ανήκει σε αυτό το 1% να δηλώνει ότι ίσως το όνειρό τους να είναι εφιάλτης, αντιδρούν έντονα, λέει. «Μου λένε: δεν έχεις δουλέψει ούτε μια μέρα στη ζωή σου! Δεν ξέρεις τίποτα! Λοιπόν, έχουν δίκιο, αυτό ακριβώς προσπαθώ να πω. Δεν θα έπρεπε να έχω τόση εξουσία και επιρροή. Συνεχίστε να λέτε αυτό που θέλω να πω».

«Όταν μιλάω ενάντια στο ίδιο το υποτιθέμενο συμφέρον μου, είναι κάτι που τραβάει την προσοχή. Δεν θέλω να σταματήσω να το κάνω ποτέ. Πρέπει να λειτουργούμε κόντρα σε αυτό το ιδιωτικό συμφέρον διαρκώς. Όταν εσύ είσαι καλά και άλλοι άνθρωποι δεν είναι, πρέπει να αφήνεις παράμερα το συμφέρον σου και να υπερασπίζεσαι τους άλλους».

Το ενδεχόμενο η πρόταση Μπάιντεν για τη φορολογία να ψηφιστεί από το Κογκρέσο είναι ελάχιστον. Οι αμερικανοί πολιτικοί εξαρτώνται υπερβολικά από τους πλούσιους και ορισμένοι Δημοκρατικοί αλλά και Ρεπουμπλικάνοι δεν θα υποστηρίξουν την αύξηση της φορολόγησής τους. Όμως η Ντίσνεϊ υποστηρίζει ότι ο διάλογος έχει αλλάξει. Μετά την πανδημία, οι αμερικανοί ολιγάρχες δεν είναι οι ήρωες που ήταν κάποτε και είναι αξιοσημείωτο ότι ούτε οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν εξαπολύσει ανοιχτή επίθεση στην πρόταση του Μπάιντεν.

«Πριν τέσσερα χρόνια αν μιλούσες για φόρο δισεκατομμυριούχων, θα σου έλεγαν ότι δεν μπορείς να επιτίθεσαι στους δισεκατομμυριούχους και ότι υποκινείς ταξικό πόλεμο. Δεν έχω ακούσει τίποτα τέτοιο», λέει η Ντίσνεϊ. «Ας μην κοροϊδευόμαστε. Η άλλη πλευρά το δοκίμασε και απέτυχε. Η ρητορική περί ταξικού πολέμου δεν λειτουργεί πια. Επειδή αν δεν κάνουμε κινήσεις τώρα, θα έχουμε όντως ταξικό πόλεμο. Αληθινό ταξικό πόλεμο».